Setting sa pag-access

Pagpilig pinulongan

Laktaw ngadto sa secondary menu

Laktaw ngadto sa kaundan

Laktaw ngadto sa video

Mga Saksi ni Jehova

Cebuano

PAGMATA! 2007-11

 Mga Katarongan Kon Nganong Kasaligan ang Bibliya

1. Kasaligang Asoy sa Kasaysayan

1. Kasaligang Asoy sa Kasaysayan

Dili nimo kasaligan ang libro nga naundan ug dili tukmang mga impormasyon. Handurawa lang nga nagbasa kag usa ka bag-ong libro sa kasaysayan nga nag-ingon nga ang ikaduhang gubat sa kalibotan nahitabo sa katuigan sa 1800 o nagtawag sa presidente sa Tinipong Bansa ingong hari. Makasalig ka kaha niining matanga sa libro nga naundan ug dili tukmang impormasyon?

WALA PA gayoy nakapamatuod nga dili tukma ang kasaysayan nga giasoy sa Bibliya. Kini naghisgot ug tinuod nga mga tawo ug tinuod nga mga hitabo.

Mga tawo.

Ang mga kritiko sa Bibliya nagduhaduha nga naglungtad si Poncio Pilato, ang Romanong gobernador sa Judea nga nagtugyan kang Jesus aron malansang. (Mateo 27:1-26) Ang pamatuod nga si Pilato naghari kanhi sa Judea nakulit sa usa ka bato nga nakit-an diha sa siyudad sa Cesarea sa Mediteranyo niadtong 1961.

Una pa sa 1993, walay ebidensiya gawas diha sa Bibliya nga naglungtad si David, ang maisogon nga batan-ong magbalantay sa karnero nga nahimong hari sa Israel. Apan, nianang tuiga, ang mga arkeologo nakakalot ug usa ka bato sa ikasiyam nga siglo W.K.P. didto sa amihanang Israel, nga sumala pa sa mga eksperto mabasa diha niana ang mga pulong nga “Panimalay ni David” ug “hari sa Israel.”

Mga hitabo.

Dugay nang gikuwestiyon sa mga eskolar ang pagkatukma sa asoy sa Bibliya bahin sa pagpakiggubat sa nasod sa Edom batok sa Israel panahon ni David. (2 Samuel 8:13, 14) Ang mga taga-Edom, matod pa nila, maoy ordinaryong mga magbalantay ug hayop ug dili kaayo organisado o walay gahom sa pagpakiggubat sa Israel niadtong panahona. Apan, ang nakalotan di pa dugay nagpakita nga “ang Edom maoy abanse na kaayo nga katilingban [nga lahi sa gituohan sa miagi], nga tukma gayod sa giingon sa Bibliya,” nag-ingon ang artikulo sa basahong Biblical Archaeology Review.

Hustong mga titulo.

Daghang magmamando ang nagkinabuhi sulod sa 1,600 ka tuig nga gisulat ang Bibliya. Kon ang Bibliya maghisgot ug magmamando, kini mogamit gayod ug hustong titulo. Pananglitan, tukma nga gitawag niini si Herodes Antipas ingong “magmamando sa distrito” ug si Galio ingong “prokonsul.” (Lucas 3:1; Buhat 18:12) Ang Esdras 5:6 naghisgot kang Tatenai nga gobernador sa lalawigan sa Persia sa “unahan sa Suba,” sa ato pa ang Suba sa Euprates. Diha sa usa ka sensilyo sa ikaupat nga siglo W.K.P. makita ang sama nga paghubit, diin gipaila niini ang gobernador sa Persia nga si Mazaeus ingong magmamando sa lalawigan “Unahan sa Suba.”

Ang pagkatukma bisan sa gagmayng mga detalye importante kaayo. Kon makasalig kita sa mga magsusulat sa Bibliya bisan sa gagmayng mga detalye, dili ba makapalig-on kana sa atong pagsalig sa uban pa nga ilang gisulat?