Laktaw ngadto sa video

Laktaw ngadto sa secondary menu

Laktaw ngadto sa kaundan

Mga Saksi ni Jehova

Cebuano

Pakigsuod Kang Jehova

 KAPITULO 17

“Oh Pagkalawom sa . . . Kaalam sa Diyos!”

“Oh Pagkalawom sa . . . Kaalam sa Diyos!”

1, 2. Unsa ang katuyoan ni Jehova alang sa ikapitong adlaw, ug sa unsang paagi gisulayan ang kaalam sa Diyos sa sinugdan nianang adlawa?

NADAOT! Ang tawo, ang pungkay sa kahimayaan sa ikaunom nga adlaw sa paglalang, takulahaw nga nabanlod sa kahiladman gikan sa kahitas-an. Si Jehova nagpahayag nga “ang tanan nga iyang gibuhat,” lakip ang tawo, “maayo kaayo.” (Genesis 1:31) Apan sa sinugdan sa ikapitong adlaw, si Adan ug Eva mipili sa pagsunod kang Satanas sa pagrebelde. Sila nabanlod sa sala, sa pagkadili-hingpit, ug sa kamatayon.

2 Maorag nasikway ang katuyoan ni Jehova alang sa ikapitong adlaw. Kadtong adlawa, sama sa nauna nga unom ka adlaw, may gitas-ong libolibo ka tuig. Gipahayag ni Jehova kadto nga sagrado, ug sa ngadtongadto mahimong paraiso ang tibuok yuta nga mapunog hingpit nga pamilya sa katawhan. (Genesis 1:28; 2:3) Apan human sa makatalagmanong pagrebelde, sa unsang paagi kana matuman? Unsay buhaton sa Diyos? Kadto maoy makapaukyab nga pagsulay sa kaalam ni Jehova—nga tingali mao ang kinadak-ang pagsulay.

3, 4. (a) Nganong ang sanong ni Jehova sa pagrebelde sa Eden maoy makapahingangha nga pananglitan sa iyang kaalam? (b) Ang pagkamapainubsanon angayng modasig kanato sa paghinumdom sa unsang kamatuoran samtang atong tun-an ang kaalam ni Jehova?

3 Misanong dayon si Jehova. Iyang gipahayag ang silot sa mga rebelde sa Eden, ug sa samang higayon, iyang gihatag ang pasiunang hulagway bahin sa usa ka talagsaong butang: ang iyang katuyoan nga sulbaron ang mga suliran nga bag-o pa nilang gipahinabo. (Genesis 3:15) Ang layog-abot nga katuyoan ni Jehova nagsukad sa Eden latas sa tanang libolibong tuig sa kasaysayan sa tawo ug padayon sa unahan, hangtod sa unahan pa gayod. Ang kayano niini maoy hamili apan tulugkaron kaayo nga ang usa ka magbabasa sa Bibliya makagugol sa magantihong tibuok kinabuhi aron tun-an ug palandongon kini. Dugang pa, tinong molampos gayod  ang katuyoan ni Jehova. Wagtangon niini ang tanang pagkadaotan, sala, ug kamatayon. Ipahinabo niini nga ang matinumanong mga tawo modangat sa kahingpitan. Kining tanan mahitabo sa dili pa matapos ang ikapitong adlaw, mao nga, bisan pa sa tanang butang, tumanon ni Jehova ang iyang katuyoan alang sa yuta ug sa katawhan sa eksaktong panahon!

4 Ang maong kaalam makapukaw ug kahingangha, dili ba? Si apostol Pablo natukmod sa pagsulat: “Oh pagkalawom sa . . . kaalam sa Diyos!” (Roma 11:33) Samtang atong tun-an ang nagkadaiyang mga dagway sa maong hiyas sa Diyos, ang pagkamapainubsanon angayng modasig kanato sa paghinumdom sa usa ka hinungdanong kamatuoran—nga, sa kinalabwan, hapaw lamang ang atong makat-onan bahin sa tuman ka dakong kaalam ni Jehova. (Job 26:14) Una, batbaton nato kining makapahingangha nga hiyas.

Unsa ang Kaalam sa Diyos?

5, 6. Sa unsang paagi ang kahibalo ug kaalam nalangkit sa usag usa, ug unsa ka dako ang kahibalo ni Jehova?

5 Ang kaalam lahi sa kahibalo. Ang mga kompiyuter makapondo ug daghan kaayong kahibalo, apan dili mahanduraw nga may tawong moingon nga maalamon kanang mga makinaha. Bisan pa niana, ang kahibalo ug kaalam nalangkit sa usag usa. (Proverbio 10:14) Pananglitan, kon nagkinahanglan kag maalamong tambag bahin sa pagtambal sa usa ka seryosong sakit, mokonsulta ka ba sa tawong gamay ra o walay kahibalo sa pagpanambal? Dili gayod! Busa ang tukmang kahibalo kinahanglanon sa matuod nga kaalam.

6 Si Jehova adunay walay-kinutoban nga pondo sa kahibalo. Isip ang “Hari nga walay kataposan,” siya lamang ang buhi sa walay kataposan. (Pinadayag 15:3) Ug nianang tanang di-maihap nga kapanahonan, siya nahibalo bahin sa tanang butang. Ang Bibliya nag-ingon: “Walay linalang nga dili dayag sa iyang panan-aw, apan ang tanang butang hubo ug binuksan sa mga mata niya nga kaniya manubag kita.” (Hebreohanon 4:13; Proverbio 15:3) Isip Maglalalang, si Jehova adunay bug-os nga pagsabot sa iyang nabuhat, ug siya nakakita sa tanang kalihokan sa tawo sukad sa sinugdan. Siya magasusi sa kasingkasing sa matag tawo, nga walay malaktawan.  (1 Cronicas 28:9) Kay kita iyang gilalang uban sa kagawasan sa pagpili, siya malipay sa dihang iyang makita nga atong ginahimo ang maalamong mga pagpili sa kinabuhi. Ingong “Tigpatalinghog sa pag-ampo,” siya magpatalinghog sa di-maihap nga mga paglitok sa samang panahon! (Salmo 65:2) Ug di na mistil isulti, si Jehova adunay hingpit nga memorya.

7, 8. Sa unsang paagi si Jehova nagpadayag sa pagsabot, katakos sa pag-ila, ug sa kaalam?

7 Dili lang kahibalo ang nabatonan ni Jehova. Siya makakita usab kon sa unsang paagi nagkalambigit ang mga impormasyon ug makaila sa katibuk-ang hulagway nga namugna sa di-maihap nga mga detalye. Siya magtimbangtimbang ug magahukom, kay makaila sa maayo ug daotan, sa hinungdanon ug walay-pulos. Dugang pa, siya motan-aw sa ilalom ug mosusi sa kasingkasing. (1 Samuel 16:7) Busa, si Jehova adunay pagsabot ug katakos sa pag-ila, mga hiyas nga labaw pa kay sa kahibalo. Apan ang kaalam maoy labaw pa kaayo.

8 Ang kaalam nagpasabot sa pagpadapat sa kahibalo, katakos sa pag-ila, ug pagsabot aron makapatunghag maayong epekto. Sa pagkamatuod, ang pipila sa orihinal nga mga pulong sa Bibliya nga gihubad “kaalam” sa literal nagkahulogan nga “may-epekto nga pagbuhat” o “praktikal nga kaalam.” Busa ang kaalam ni Jehova dili lamang sumala sa teoriya. Kini maoy praktikal, ug kini molampos. Kay mogamit sa iyang dakong kahibalo ug lawom nga pagsabot, si Jehova kanunay nga makahimo ug kinamaayohang mga desisyon, nga magapatuman niana pinaagi sa kinamaayohang kalihokan nga maisip. Kana maoy matuod nga kaalam! Si Jehova nagpasundayag sa kamatuoran sa mga pulong ni Jesus: “Ang kaalam mapamatud-ang matarong pinaagi sa mga buhat niini.” (Mateo 11:19) Ang mga buhat ni Jehova sa tibuok uniberso mohatag ug puwersadong pamatuod sa iyang kaalam.

Mga Ebidensiya sa Kaalam sa Diyos

9, 10. (a) Unsang matanga sa kaalam ang gipasundayag ni Jehova, ug giunsa niya kini pagpadayag? (b) Sa unsang paagi ang selula naghatag ug ebidensiya sa kaalam ni Jehova?

9 Nahingangha ka ba sukad sa pagkamamugnaon sa usa ka artesano nga nagagamag matahom nga mga butang nga moobra pag-ayo?  Kana dalayegong matang sa kaalam. (Exodo 31:1-3) Si Jehova mismo mao ang tuboran ug kinadak-ang nanag-iya sa maong kaalam. Si Haring David miingon bahin kang Jehova: “Pagadayegon ko ikaw tungod kay sa makalilisang nga paagi ako katingalahan nga pagkabuhat. Ang imong mga buhat katingalahan, ingon sa nasayran pag-ayo sa akong kalag.” (Salmo 139:14) Sa pagkatinuod, kon dugang makakat-on kita bahin sa lawas sa tawo, dugang mahingangha kita sa kaalam ni Jehova.

10 Ingong ilustrasyon: Ang imong kinabuhi nagsugod ingong usa ka buok nga selula—usa ka binhi sa babaye gikan sa imong inahan, nga gipertilisar sa usa ka binhi gikan sa imong amahan. Taudtaod, kanang maong selula nagsugod sa pagbahin. Ikaw, ang resulta, gilangkoban ug mga 100 ka trilyong selula. Gagmitoy kaayo kini. Mga 10,000 ka selula nga kasarangan ug gidak-on masulod ra sa ulo sa dinagom. Bisan pa niana, ang matag usa maoy makutihon kaayong linalang nga makapakutaw sa hunahuna. Ang selula labi pang makuti kay sa bisan unsa nga ginamag-tawong makina o pabrika. Nag-ingon ang mga siyentipiko nga ang usa ka selula nahisamag pinarilang siyudad—nga adunay kontroladong mga entrada ug mga gawasanan, sistema sa transportasyon, sistema sa komunikasyon, mga planta sa enerhiya, mga pabrika, mga pasilidad sa paghipos sa hugaw ug pagproseso sa nagamit nga mga butang, mga paagi sa pagdepensa, ug bisan usa ka matang sa sentrong panggamhanan diha sa uyok niini. Dugang pa, ang selula makagamag bug-os nga kopya sa kaugalingon sa pipila ra ka oras!

11, 12. (a) Unsay nagpahinabo nga magkalahi ang mga selula diha sa usa ka nagtubong binhi, ug sa unsang paagi nahiuyon kini sa Salmo 139:16? (b) Sa unsang mga paagi gipadayag sa utok sa tawo nga kita “katingalahan nga pagkabuhat”?

11 Siyempre, dili pareho ang tanang selula. Samtang magpadayon sa pagbahin ang mga selula sa usa ka nagtubong binhi, ilang mabatonan ang magkalahi kaayong mga obra. Ang pipila mahimong mga selula sa nerbiyos; ang uban sa bukog, sa kaunoran, sa dugo, o mga selula sa mata. Ang maong pagkadaiya giprograma diha sa “librarya” sa henetikong mga plano sa selula, ang DNA. Makaiikag, si David nadasig sa pag-ingon kang Jehova: “Ang imong mga mata nakakita bisan sa binhi pa ako sa tagoangkan, ug ang tanan nga bahin niini nahisulat diha sa imong basahon.”Salmo 139:16.

 12 Labihan ka komplikado ang pipila ka parte sa lawas. Pananglitan, tagda ang utok sa tawo. Gitawag kini sa pipila nga labing makutihong butang nga sukad nadiskobrehan sa uniberso. Kini nasudlan ug mga 100 ka bilyong selula sa nerbiyos—halos sama ka daghan sa mga bituon sa atong galaksiya. Matag usa sa maong mga selula mosangasanga nga mokonektar sa libolibong ubang mga selula. Ang mga siyentipiko nag-ingon nga ang utok sa tawo mahimong sudlan sa tanang impormasyon sa tanang librarya sa kalibotan ug ang kapasidad niini ingong pondohanan, sa pagkamatuod, mahimong dili matugkad. Bisan pa sa pagtuon sulod sa daghang katuigan niining “katingalahan nga pagkabuhat” nga organo sa lawas, giadmitir sa mga siyentipiko nga sila tingali dili gayod bug-os makasabot sa paagi sa pag-obra niini.

13, 14. (a) Sa unsang paagi ang mga hulmigas ug ubang mga linalang nagpadayag nga sila “sa kinaiyanhon maalamon,” ug unsay gitudlo niana kanato bahin sa Maglalalang niini? (b) Nganong ikaingon nato nga ang maong mga linalang sama sa balayan sa lawalawa gibuhat diha “sa kaalam”?

13 Bisan pa niana, ang mga tawo usa lamang ka pananglitan sa kaalam ni Jehova sa paglalang. Ang Salmo 104:24 nag-ingon: “Pagkadaghan sa imong mga buhat, Oh Jehova! Sa kaalam gibuhat mo silang tanan. Ang yuta napuno sa imong mga binuhat.” Ang kaalam ni Jehova dayag diha sa tanang kalalangan alirong nato. Pananglitan, ang hulmigas “sa kinaiyanhon maalamon.” (Proverbio 30:24) Sa pagkatinuod, ang mga kolonya sa hulmigas maayo kaayo nga pagkaorganisar. Ang pipila ka kolonya sa hulmigas maoy mag-atiman, manalipod, ug magkuhag pagkaon gikan sa mga insekto nga gitawag ug mga aphid nga kini nahisamag binuhi nga mga hayop. Ang ubang hulmigas magsilbing mga mag-uuma, nga maoy magtanom ug magtikad sa “kalan-on nga mga tanom” nga mao ang agup-op. Daghang ubang mga linalang naprograma na aron buhaton ang talagsaong mga buhat sa kinaiyanhong paagi. Ang langaw sa balay mosirkosirko nga dili masundog sa labing modernong ayroplano nga ginama sa tawo. Ang tiglalin nga mga langgam mopanaw nga giniyahan sa mga bituon, sumala sa kahikayan sa magnetikong natad sa yuta, o sa usa ka matang sa mapa sa kahiladman. Ang mga biologo mogugol ug katuigan aron sa pagtuon sa komplikadong mga panggawi nga naprograma diha sa maong mga linalang. Nan, pagkamaalamon gayod sa Tigprograma nga mao ang Diyos!

 14 Ang mga siyentipiko nakakat-on ug daghan gikan sa kaalam ni Jehova sa paglalang. Aduna ganiy usa ka natad sa inhenyeriya, nga gitawag ug biomimetics, nga nagtinguha sa pagsundog sa mga disenyo nga makita diha sa kinaiyahan. Pananglitan, tingali nakasud-ong ka nga may kahibulong sa katahom sa usa ka balayan sa lawalawa. Apan ang usa ka inhenyero nag-isip niana ingong kahibulongang disenyo. Ang pipila ka lanot nga mahuyang tan-awon mas lig-on kay sa asero sumala sa proporsiyon, mas hunit kay sa mga lanot sa dyaket nga dili malapsan sa bala. Unsa gayod ka lig-on? Handurawa ang usa ka balayan sa lawalawa nga ang sukod gipadak-an hangtod kini pareho nag gidak-on sa usa ka pukot nga gigamit sa usa ka sakayan sa panagat. Ang maong balayan sa lawalawa makasikop sa usa ka ayroplano samtang naglupad! Oo, si Jehova nagbuhat nianang tanang butang diha “sa kaalam.”

Kinsay nagprograma sa mga linalang sa yuta aron mahimong “sa kinaiyanhon maalamon”?

Kaalam sa Gawas sa Yuta

15, 16. (a) Ang bituonong kalangitan mohatag ug unsang ebidensiya bahin sa kaalam ni Jehova? (b) Sa unsang paagi ang katungdanan ni Jehova isip Supremong Komandante ibabaw sa daghan kaayong manulonda nagpamatuod sa kaalam sa maong Administrador?

15 Ang kaalam ni Jehova dayag diha sa iyang mga buhat sa tibuok uniberso. Ang bituonong kalangitan, nga gihisgotan natog dugaydugay sa Kapitulo 5, dili kay sulagma nga nakatag sa tibuok wanang. Tungod sa kaalam sa “mga lagda sa kalangitan” ni Jehova, ang mga langit nindot pagkaorganisar ngadto sa nabalay nga mga galaksiya nga, sa baylo, gihugpong ingong mga pungpong nga, sa baylo, nagkaipon nga nahimong dagko kaayong mga pungpong. (Job 38:33) Dili katingad-ang si Jehova nagtawag sa langitnong mga butang ingong usa ka “kasundalohan” o panon! (Isaias 40:26) Apan, adunay laing panon nga mas tin-awng nagpasundayag sa kaalam ni Jehova.

16 Sumala sa gipahayag sa Kapitulo 4, ang Diyos nakabaton sa titulong “si Jehova sa mga kasundalohan” tungod sa iyang katungdanan isip Supremong Komandante sa dako kaayong  kasundalohan sa ginatos ka milyong espiritung mga linalang. Kini maoy pamatuod sa gahom ni Jehova. Apan, sa unsang paagi nalangkit ang iyang kaalam? Hunahunaa: Si Jehova ug si Jesus walay hunong sa pagbuhat. (Juan 5:17) Nan, makataronganon nga ang manulondang mga ministro sa Labing Hataas kanunayng puliki usab. Ug hinumdomi, sila mas hataas kay sa tawo, labi pang intelihente ug labi pang gamhanan. (Hebreohanon 1:7; 2:7) Bisan pa niana, si Jehova nagpahinabo nga mapuliki kanang tanang manulonda, nga malipayong nagbuhat sa makapatagbawng buluhaton—“nagatuman sa iyang pulong” ug “nagabuhat sa iyang kabubut-on”—sulod sa binilyong katuigan. (Salmo 103:20, 21) Makapahingangha gayod ang kaalam sa maong Administrador!

Si Jehova Maoy “Bugtong Maalamon”

17, 18. Nganong ang Bibliya nag-ingon nga si Jehova maoy “bugtong maalamon,” ug nganong ang iyang kaalam makapahingangha pag-ayo kanato?

17 Tungod sa maong ebidensiya, katingad-an ba nga ang Bibliya nagpadayag nga ang kaalam ni Jehova maoy kinalabwan? Pananglitan, nag-ingon kini nga si Jehova maoy “bugtong maalamon.” (Roma 16:27) Si Jehova lamang ang nakabaton ug kaalam sa absolutong diwa. Siya mao ang tuboran sa tanang matuod nga kaalam. (Proverbio 2:6) Kanay hinungdan nga si Jesus, bisan pag maoy labing maalamon sa mga linalang ni Jehova, wala mosalig sa iyang kaugalingong kaalam kondili nagsulti sumala sa gisugo kaniya sa iyang Amahan.Juan 12:48-50.

18 Matikdi kon giunsa pagpahayag ni apostol Pablo ang pagkalinain sa kaalam ni Jehova: “Oh pagkalawom sa bahandi ug sa kaalam ug sa kahibalo sa Diyos! Pagkadili-matukib sa iyang mga paghukom ug pagkadili-masubay sa iyang mga dalan!” (Roma 11:33) Pinaagi sa pagsugod sa bersikulo sa pagpatugbaw nga “Oh,” si Pablo nagpadayag ug kusganong pagbati—sa maong kahimtang, sa dakong kahingangha. Ang Gregong pulong nga iyang gigamit alang sa “pagkalawom” nalangkit pag-ayo sa pulong alang sa “bung-aw.” Busa, ang iyang mga pulong mopukaw ug tin-awng hulagway diha sa kaisipan. Sa dihang palandongon nato ang kaalam ni Jehova, kini nahisamag kita nagsud-ong sa way-kinutoban, dili-matugkad nga bung-aw, usa ka dapit nga halawom kaayo, luag  kaayo nga kita dili gani makasabot sa labihang pagkadako niini, labi nang dili masubay o detalyadong masusi. (Salmo 92:5) Dili ba kanang hunahunaa makahimo kanatong mapainubsanon?

19, 20. (a) Nganong ang agila maoy haom nga simbolo sa kaalam sa Diyos? (b) Sa unsang paagi gipasundayag ni Jehova ang iyang katakos sa pagtan-aw sa umaabot?

19 Si Jehova maoy “bugtong maalamon” sa laing diwa: Siya lamang ang makatan-aw sa umaabot. Hinumdomi, si Jehova naggamit sa makakita-sa-halayo nga agila aron magsimbolo sa kaalam sa Diyos. Ang usa ka bulawanong agila tingali may timbang nga lima lang ka kilo, apan ang mga mata niini mas dagko kay sa iya sa hingkod nga tawo. Katingalahan ang kahait sa panan-aw sa agila, nga makapaarang nianang langgama sa pagkakita sa gamay kaayong tukbonon gikan sa gatosan ka metros sa itaas, tingali bisan gikan sa daghang kilometros nga gilay-on! Si Jehova mismo nag-ingon bahin sa agila: “Ngadto sa halayo ang iyang mga mata magatan-aw.” (Job 39:29) Sa susamang diwa, si Jehova makatan-aw “ngadto sa halayo” nga panahon—ang umaabot!

20 Ang Bibliya napunog ebidensiya nga kini maoy tinuod. Kini dunay ginatos ka tagna, o kasaysayan nga abanteng gisulat. Ang sangpotanan sa mga gubat, ang pagtindog ug pagkapukan sa mga gahom sa kalibotan, ug bisan ang espesipikong mga estratehiya sa pakiggubat sa militaryong mga komandante ngatanan gitagna  diha sa Bibliya—sa pipila ka kaso, nga abanteg ginatos ka tuig.Isaias 44:25–45:4; Daniel 8:2-8, 20-22.

21, 22. (a) Nganong walay pasikaranan ang paghinapos nga si Jehova nakakita daan sa tanang pagpili nga himoon nimo sa kinabuhi? Iilustrar. (b) Giunsa nato pagkahibalo nga ang kaalam ni Jehova dili ingong dili-mabination o walay pagbati?

21 Apan, nagpasabot ba kini nga ang Diyos nakakita daan sa mga pagpili nga imong himoon sa kinabuhi? Ang pipila nga nagtudlo sa doktrina sa predestinasyon moinsistir nga ang tubag maoy oo. Bisan pa niana, ang maong ideya nagdaot gayod sa kaalam ni Jehova, kay kana nagpasabot nga siya dili makakontrolar sa iyang katakos sa pagsusi sa umaabot. Ingong ilustrasyon: Kon ikaw adunay dili-hitupngan nga maanindot kaayong tingog sa pag-awit, nan dili ka na ba makapili gawas sa pag-awit na lang kanunay? Kataw-anan ang maong ideya! Sa susama, si Jehova adunay katakos nga mahibalo daan sa umaabot, apan dili niya gamiton kana sa tanang panahon. Ang paghimo niana makahilabot sa atong kagawasan sa pagpili, nga usa ka bililhong gasa nga dili gayod bawion ni Jehova.Deuteronomio 30:19, 20.

22 Daotan pa, ang ideya mismo sa predestinasyon nagpaila nga ang kaalam ni Jehova maoy dili-mabination, walay gugma, pagbati, o kahangawa. Apan kana dili gayod tinuod! Ang Bibliya nagtudlo nga si Jehova maoy “maalamon sa kasingkasing.” (Job 9:4) Dili ingon nga siya adunay literal nga kasingkasing, kondili ang Bibliya subsob nagagamit sa maong termino may labot sa kinahiladmang pagkatawo, nga naglakip sa mga motibo ug mga pagbati, sama sa gugma. Busa ang kaalam ni Jehova, sama sa uban niyang mga hiyas, gimandoan sa gugma.1 Juan 4:8.

23. Ang pagkalabaw sa kaalam ni Jehova angayng magtukmod kanato sa pagbuhat sa unsa?

23 Siyempre na lang, ang kaalam ni Jehova maoy hingpit nga kasaligan. Kini labaw kaayo kay sa atong kaalam nga ang Pulong sa Diyos mahigugmaong nag-awhag kanato: “Salig kang Jehova sa bug-os mong kasingkasing ug ayaw pagsalig sa kaugalingon mong pagsabot. Sa tanan mong mga dalan tagda siya, ug siya magatul-id sa imong mga alagianan.” (Proverbio 3:5, 6) Atong susihon karon ang kaalam ni Jehova aron kita mas masuod sa atong maalamon-sa-tanan nga Diyos.