Setting sa pag-access

Pagpilig pinulongan

Laktaw ngadto sa secondary menu

Laktaw ngadto sa kaundan

Laktaw ngadto sa video

Mga Saksi ni Jehova

Cebuano

Pakigsuod Kang Jehova

 KAPITULO 15

Si Jesus ‘Magpatuman sa Hustisya sa Yuta’

Si Jesus ‘Magpatuman sa Hustisya sa Yuta’

1, 2. Sa unsang okasyon si Jesus nasuko, ug ngano?

SI Jesus dayag nga nasuko—ug may angayng hinungdan. Ikaw tingali malisdan sa pag-isip nga siya maoy ingon, kay siya maoy tawo nga malumo kaayog buot. (Mateo 21:5) Siyempre, gihuptan niya ang hingpit nga pagpugong kay ang iyang pagkasuko matarong man nga kasuko. * Apan unsay nakahaling sa kasuko niadtong mahigugmaon-ug-pakigdait nga tawo? Usa ka kaso sa dayag nga inhustisya.

2 Kinasingkasing nga gimahal ni Jesus ang templo sa Jerusalem. Sa tibuok kalibotan, kadto lang ang sagradong dapit nga gipahinungod sa pagsimba sa iyang langitnong Amahan. Ang mga Hudiyo gikan sa daghang kayutaan mipanaw ug lagyong mga distansiya aron sa pagsimba didto. Bisan ang mahinadlokon-sa-Diyos nga mga Hentil nangadto, nga nanulod sa sawang sa templo nga gigahin aron ilang magamit. Apan sa sinugdan sa iyang ministeryo, si Jesus misulod sa dapit sa templo ug gisugat sa makapakurat nga talan-awon. Aw, ang maong dapit mas nahisama sa tiyanggihan inay balay sa pagsimba! Ang mga negosyante ug mga tig-ilis ug salapi naghuot didto. Apan, hain man ang inhustisya? Alang sa maong mga tawo, ang templo sa Diyos maoy usa lamang ka dapit aron mamentaha sa mga tawo—nga pangawatan pa sila. Sa unsang paagi nahitabo kana?Juan 2:14.

3, 4. Unsang hinakog nga pagpamentaha ang nahitabo sa balay ni Jehova, ug unsay gihimo ni Jesus aron matul-id kadto?

3 Gilagda sa relihiyosong mga pangulo nga usa lamang ka espesipikong sensilyo ang magamit aron ibayad sa buluhisan sa templo. Kinahanglang pailisan sa mga dumuduaw ang ilang salapi aron  makakuha sa maong mga sensilyo. Busa ang mga tig-ilis ug salapi nagbutang sa ilang mga lamesa sa sulod mismo sa templo, nga nagpabayad sa matag transaksiyon. Ang pagbaligyag mga hayop usab mas dako ug ganansiya. Ang mga dumuduaw nga gustong motanyag ug mga halad mahimong mopalit gikan ni bisan kinsang magpapatigayon sa siyudad, apan basin dili dawaton sa mga opisyales sa templo ang ilang mga halad ingong dili angay. Hinuon, seguradong dawaton ang mga halad nga paliton didto mismo sa dapit sa templo. Kay ang mga tawo bug-os nailalom sa ilang gahom, ang mga negosyante magpabayad usahay ug mahal kaayong mga presyo. * Grabe pa kadto kay sa dayag nga pagpanapi. Katumbas kadto sa pagpangawat!

“Kuhaa ninyo dinhi kining mga butanga!”

4 Dili makatugot si Jesus sa maong inhustisya. Kadto maoy balay mismo sa iyang Amahan! Nagbuhat siyag latigo nga pisi ug giabog ang mga panon sa baka ug mga karnero gikan sa templo. Unya siya miadto sa mga tig-ilis ug salapi ug gilintuwad ang ilang mga lamesa. Handurawa ang tanang sensilyo nga mikaliring sa salog nga marmol. Isog niyang gimandoan ang mga lalaki nga namaligyag mga salampati: “Kuhaa ninyo dinhi kining mga butanga!” (Juan 2:15, 16) Morag walay nangahas sa pagsupak sa maong maisogong tawo.

“Kon Unsay Amahan, Mao man Usab ang Anak”

5-7. (a) Sa unsang paagi ang una-tawhanong paglungtad ni Jesus nakaapektar sa iyang pagbati sa hustisya, ug unsay atong makat-onan sa pagtuon sa iyang panig-ingnan? (b) Sa unsang paagi si Kristo nakigbisog batok sa mga inhustisya nga naglangkit sa pagkasoberano ug sa ngalan ni Jehova?

5 Siyempre, namalik ang mga magpapatigayon. Mga tulo ka tuig sa ulahi, giatubang ni Jesus ang samang inhustisya, nga niadtong higayona gikutlo ang mga pulong ni Jehova mismo nga nagsaway sa mga naghimo sa Iyang balay nga “usa ka langob sa mga tulisan.” (Mateo 21:13; Jeremias 7:11) Oo, sa dihang nakita ni Jesus ang hinakog nga pagpamentaha sa mga tawo ug ang paghugaw sa templo  sa Diyos, iyang gibati ang ingon sa gibati sa iyang Amahan. Ug dili katingad-an! Sulod sa dili-maihap nga minilyong katuigan, gitudloan si Jesus sa iyang langitnong Amahan. Ingong resulta, nahupngan siya sa pagbati sa hustisya ni Jehova. Siya nahimong usa ka buhing pananglitan sa panultihon, “Kon unsay amahan, mao man usab ang anak.” Busa kon buot nato nga makabatog tin-aw nga hulagway sa matang sa hustisya ni Jehova, labing maayong palandongon nato ang panig-ingnan ni Jesu-Kristo.Juan 14:9, 10.

6 Presente ang bugtong Anak ni Jehova sa dihang sa kawalay-katarongan ginganlan ni Satanas si Jehova nga Diyos nga bakakon ug giduhaduhaan ang pagkamatarong sa Iyang pagmando. Dako kaayong pasipala! Ang Anak nakadungog usab sa ulahing hagit ni Satanas nga walay usang mag-alagad kang Jehova sa dili mahakogong paagi, nga tungod sa gugma. Ang maong bakak nga mga sumbong seguradong nakapasakit sa matarong nga kasingkasing sa Anak. Pagkadakong kalipay ang iyang gibati sa pagkahibalo nga siya ang magtuman sa hinungdanong bahin sa pagtul-id sa kabakakan! (2 Corinto 1:20) Unsaon niya paghimo kana?

7 Sumala sa atong nahibaloan sa Kapitulo 14, gihatag ni Jesu-Kristo ang pangataposan, dili-malalis nga tubag sa sumbong ni Satanas nga nagdaot sa integridad sa mga linalang ni Jehova. Sa ingon gipahiluna ni Jesus ang pasikaranan alang sa pangataposang kabayawan sa pagkasoberano ni Jehova ug pagbalaan sa Iyang ngalan. Ingong Pangulong Ahente ni Jehova, ipatuman ni Jesus ang hustisya sa Diyos sa tibuok uniberso. (Buhat 5:31) Ang iyang pagkinabuhi sa yuta susamang nagpabanaag sa hustisya sa Diyos. Si Jehova miingon bahin kaniya: “Ibutang ko ang akong espiritu diha kaniya, ug iyang ipatin-aw kon unsa ang hustisya ngadto sa mga nasod.” (Mateo 12:18) Giunsa pagtuman ni Jesus kanang mga pulonga?

Gipatin-aw ni Jesus “Kon Unsa ang Hustisya”

8-10. (a) Sa unsang paagi ang binaba nga mga tradisyon sa Hudiyong relihiyosong mga pangulo nagpausbaw sa pagkayugot alang sa mga dili-Hudiyo ug sa kababayen-an? (b) Sa unsang paagi ang binaba nga mga balaod naghimo sa balaod sa Igpapahulay ni Jehova nga kabug-at?

8 Si Jesus nahigugma sa Balaod ni Jehova ug nagkinabuhi sumala  niana. Apan ang relihiyosong mga pangulo sa iyang adlaw nagtuis ug nagpadapat sa sayop nga paagi sa maong Balaod. Giingnan sila ni Jesus: “Alaot kamo, mga eskriba ug mga Pariseo, mga salingkapaw! . . . Wala kamo magtagad sa mas bug-at nga mga butang sa Balaod, nga mao, ang hustisya ug ang kaluoy ug ang pagkamatinumanon.” (Mateo 23:23) Tino gayod, kadtong mga magtutudlo sa Balaod sa Diyos wala magpatin-aw “kon unsa ang hustisya.” Hinunoa, sila naglubog sa kahulogan sa hustisya sa Diyos. Sa unsang paagi naingon? Tagda ang pipila ka pananglitan.

9 Gisugo ni Jehova ang iyang katawhan nga magpabiling bulag gikan sa paganong mga nasod alirong nila. (1 Hari 11:1, 2) Bisan pa niana, ang pipila ka panatikong relihiyosong mga pangulo nagdasig sa mga tawo nga kayugtan ang tanang dili-Hudiyo. Nalakip pa gani sa Mishnah kining lagdaa: “Ang mga baka dili ibilin sa mga balay nga sak-anan sa mga hentil kay sila gikatahapan nga naghimo sa bestialidad.” Ang maong malangkobon nga pagkamabatokon sa tanang dili-Hudiyo dili makataronganon ug nahasupak gayod sa diwa sa Moisesnong Balaod. (Levitico 19:34) Gipaubos sa ubang hinimog-tawong mga lagda ang kababayen-an. Ang binaba nga balaod nag-ingon nga ang asawa kinahanglang magsunod, dili motupad sa paglakaw sa iyang bana. Ang lalaki gipasidan-an nga dili makigsulti sa babaye diha sa publiko, bisan sa iyang asawa mismo. Sama sa mga ulipon, ang mga babaye dili tugotan nga mosaksi sa hukmanan. Diha pa ganiy pormal nga pag-ampo diin ang mga lalaki nagpasalamat sa Diyos nga dili sila mga babaye.

10 Ang relihiyosong mga pangulo nagtago sa Balaod sa Diyos ilalom sa daghan kaayong hinimog-tawo nga mga lagda ug mga mando. Pananglit, ang balaod sa Igpapahulay nagdili sa buluhaton sa adlaw nga Igpapahulay, nga gigahin kanang adlawa alang sa pagsimba, sa espirituwal nga pagpalig-on, ug sa pahulay. Apan ang mga Pariseo naghimo nianang balaora nga kabug-at. Sila mismo naghukom kon unsay gipasabot sa “buluhaton.” Ilang ginganlan nga buluhaton ang 39 ka nagkalainlaing mga kalihokan, sama sa pagpangani o pagpangayam. Ang maong mga klasipikasyon mipatunghag walay-kataposang mga pangutana. Kon ang usa ka tawo mopatay ug pulgas sa Igpapahulay, nangayam ba siya? Kon siya mokutlog diyutayng trigo aron kaonon samtang naglakaw, nag-ani ba siya? Kon siya mag-ayo sa usa ka tawong masakiton, nagtrabaho  ba siya? Ang maong mga pangutana gisulbad pinaagig mapig-oton, detalyadong mga lagda.

11, 12. Giunsa pagpahayag ni Jesus ang iyang pagsupak sa dili-kasulatanhong mga tradisyon sa mga Pariseo?

11 Sa maong kahimtang, giunsa pagtabang ni Jesus ang mga tawo sa pagsabot kon unsa ang hustisya? Pinaagi sa iyang mga pagpanudlo ug sa iyang pagkinabuhi, iyang gisagop ang usa ka maisogong baroganan batok niadtong relihiyosong mga pangulo. Tagda una ang pipila sa iyang mga pagtulon-an. Direkta niyang gisaway ang ilang daghang hinimog-tawo nga mga lagda, nga nag-ingon: “Gihimo ninyo nga walay pulos ang pulong sa Diyos tungod sa inyong tradisyon nga inyong gibilin.”Marcos 7:13.

12 Si Jesus puwersadong nagtudlo nga ang mga Pariseo sayop bahin sa balaod sa Igpapahulay—nga, sa pagkamatuod, wala nila hisabti ang bug-os nga katuyoan sa maong balaod. Ang Mesiyas, iyang gisaysay, maoy “Ginoo sa igpapahulay” ug busa may katungod sa pagpang-ayo sa mga tawo sa adlaw sa Igpapahulay. (Mateo 12:8) Aron ipasiugda ang punto, siya dayag naghimog milagrosong mga pagpang-ayo sa adlaw sa Igpapahulay. (Lucas 6:7-10) Ang maong mga pagpang-ayo maoy pasiuna sa pagpang-ayo nga iyang himoon sa tibuok yuta panahon sa iyang Usa ka Libo ka Tuig nga Paghari. Ang maong Milenyo mao unya ang kinalabwang Igpapahulay, sa dihang ang tanang matinumanong katawhan sa kataposan makapahulay na gikan sa kasiglohan nga pagpas-an sa mga kabug-at sa sala ug kamatayon.

13. Unsang balaod ang milungtad ingong resulta sa ministeryo ni Kristo sa yuta, ug sa unsang paagi lahi kini sa mag-uuna niini?

13 Gipatin-aw usab ni Jesus kon unsa ang hustisya sa pagkaagi nga ang usa ka bag-ong balaod, ang “balaod ni Kristo,” milungtad sa pagkatapos sa iyang ministeryo sa yuta. (Galacia 6:2) Lahi sa mag-uuna niini, ang Moisesnong Balaod, kining bag-ong balaod sagad nagdepende, dili sa serye sa sinulat nga mga sugo, kondili sa mga prinsipyo. Hinuon nalakip niini ang pipila ka direktang mga sugo. Usa niini gitawag ni Jesus nga usa ka “bag-ong sugo.” Gitudloan ni Jesus ang tanan niyang mga sumusunod sa paghigugma sa usag usa ingon nga siya nahigugma kanila. (Juan 13:34, 35) Oo, ang nagsakripisyo-sa-kaugalingong gugma mao unya ang ilhanan sa tanang nagkinabuhi sumala sa “balaod ni Kristo.”

 Usa ka Buhing Panig-ingnan sa Hustisya

14, 15. Sa unsang paagi si Jesus nagpadayag nga iyang giila ang mga kinutbanan sa iyang kaugalingong awtoridad, ug nganong makapasig-uli kini sa pagsalig?

14 Si Jesus wala lamang magtudlo bahin sa gugma. Siya nagkinabuhi sumala sa “balaod ni Kristo.” Kadto dayag nga masabtan diha sa iyang pagkinabuhi. Tagda ang tulo ka paagi diin ang panig-ingnan ni Jesus nagpatin-aw kon unsa ang hustisya.

15 Una, si Jesus estriktong naglikay sa paghimog inhustisya. Tingali nakamatikod ka nga ang daghang inhustisya motungha sa dihang ang dili-hingpit nga mga tawo mahimong hambogiro ug molapas sa angayang mga kinutbanan sa ilang awtoridad. Kana wala himoa ni Jesus. Sa usa ka okasyon, usa ka lalaki miduol kang Jesus ug miingon: “Magtutudlo, sultihi ang akong igsoon nga bahinan niya ako sa panulondon.” Tubag ni Jesus? “Tawo, kinsa ang nagtudlo kanako nga maghuhukom o tigbahin taliwala kaninyo?” (Lucas 12:13, 14) Dili ba talagsaon kana? Ang intelihensiya ni Jesus, iyang katakos sa paghukom, ug bisan ang gidak-on sa awtoridad nga gihatag kaniya sa Diyos labaw kay sa iya ni bisan kinsa sa yuta; bisan pa niana, siya midumili nga malangkit sa maong butang, sanglit wala pa siya hatagig linaing awtoridad sa paghimo niana. Si Jesus sa kanunay makasaranganon sa maong paagi, bisan panahon sa mga milenyo sa iyang una-tawhanong paglungtad. (Judas 9) Dalayegon kaayo nga si Jesus mapainubsanong nagsalig kang Jehova sa paghukom kon unsay matarong.

16, 17. (a) Sa unsang paagi si Jesus nagpasundayag sa hustisya diha sa pagwali sa maayong balita sa Gingharian sa Diyos? (b) Giunsa pagpakita ni Jesus nga maluluy-on ang iyang pagbati sa hustisya?

16 Ikaduha, si Jesus nagpasundayag sa hustisya sa paagi sa iyang pagwali sa maayong balita sa Gingharian sa Diyos. Siya nagpadayag sa pagkawalay-pinalabi. Hinunoa, sinsero siyang naningkamot nga maabot ang tanang matang sa katawhan, adunahan man o kabos. Sa kasukwahi, ang mga Pariseo wala magtagad sa kabos, ordinaryong mga tawo pinaagi sa mayugtanon nga terminong ʽam-ha·ʼaʹrets, o “katawhan sa yuta.” Maisogong milihok si Jesus sa pagsupak sa maong inhustisya. Sa dihang gitudloan niya ang katawhan sa maayong balita—o, kon bahin niana, sa dihang siya nakigsalo sa pagpangaon sa mga tawo, nagpakaon kanila, nag-ayo  kanila, o nagbanhaw pa kanila—gilabanan niya ang hustisya sa Diyos nga nagtinguha nga maabot “ang tanang matang sa mga tawo.” * 1 Timoteo 2:4.

17 Ikatulo, ang pagbati sa hustisya ni Jesus maoy maluluy-on kaayo. Siya nanlimbasog pag-ayo nga tabangan ang mga makasasala. (Mateo 9:11-13) Siya daling mitabang sa mga tawo nga walay katakos sa pagdepensa sa ilang kaugalingon. Pananglitan, si Jesus wala moduyog sa relihiyosong mga pangulo sa pagpausbaw sa pagkadili-mosalig sa tanang Hentil. Sa kamaluluy-on iyang gitabangan ug gitudloan ang pipila kanila, bisan pag ang iyang pangunang misyon maoy alang sa Hudiyong katawhan. Misugot siya nga mohimog milagrosong pag-ayo alang sa usa ka Romanong opisyal sa kasundalohan, nga miingon: “Walay usa sa Israel nga akong nakaplagan nga adunay ingon kadako gayod nga pagtuo.”Mateo 8:5-13.

18, 19. (a) Sa unsang mga paagi gipasidunggan ni Jesus ang kababayen-an? (b) Sa unsang paagi ang panig-ingnan ni Jesus makatabang kanato sa pagsabot sa kalangkitan sa kaisog ug sa hustisya?

18 Sa susama, si Jesus wala mosuportar sa naglungtad nga mga opinyon bahin sa kababayen-an. Sa kapulihay, sa kamaisogon gibuhat niya kon unsay matarong. Ang mga babayeng Samarianhon giisip nga mahugaw sama sa mga Hentil. Bisan pa niana, si Jesus wala magpanuko sa pagwali ngadto sa babayeng Samarianhon sa may atabay sa Sicar. Ngani, si Jesus unang nagpaila sa dayag sa maong babaye nga siya ang sinaad nga Mesiyas. (Juan 4:6, 25, 26) Ang mga Pariseo nag-ingon nga ang mga babaye dili angayng tudloan sa Balaod sa Diyos, apan si Jesus migugol ug dakong panahon ug kusog aron matudloan ang mga babaye. (Lucas 10:38-42) Ug samtang ang tradisyon nag-isip nga dili kasaligan ang mga babaye sa paghatag ug kasaligang pamatuod, gipasidunggan ni Jesus ang ubay-ubayng babaye sa pribilehiyo nga unang makakita kaniya human sa iyang pagkabanhaw. Iya pa ganing gisultihan sila nga isugilon  ngadto sa iyang mga tinun-an nga lalaki ang maong labing hinungdanong hitabo!Mateo 28:1-10.

19 Oo, gipatin-aw ni Jesus ngadto sa mga nasod kon unsa ang hustisya. Sa daghang higayon, iyang gihimo kana bisan pag may dakong risgo sa iyang kaugalingon. Ang panig-ingnan ni Jesus makatabang kanato sa pagsabot nga ang paglaban sa matuod nga hustisya nagkinahanglag kaisog. Sa kahaom, siya gitawag “ang Leyon nga gikan sa tribo ni Juda.” (Pinadayag 5:5) Hinumdomi nga ang leyon maoy simbolo sa maisogong hustisya. Hinuon, duol nang ipatuman ni Jesus ang mas dakong hustisya. Sa labing bug-os nga diwa, iyang ipatuman ang “hustisya sa yuta.”Isaias 42:4.

Ang Mesiyanikong Hari ‘Magpatuman sa Hustisya sa Yuta’

20, 21. Sa atong panahon mismo, sa unsang paagi ang Mesiyanikong Hari nagpausbaw sa hustisya sa tibuok yuta ug sulod sa Kristohanong kongregasyon?

20 Sukad mahimong Mesiyanikong Hari niadtong 1914, si Jesus nagpausbaw sa hustisya sa yuta. Sa unsang paagi matuod kana? Iyang gipangako ang pagtuman sa iyang tagna nga makaplagan sa Mateo 24:14. Ang mga sumusunod ni Jesus sa yuta nagtudlo sa mga tawo sa tanang kayutaan sa kamatuoran bahin sa Gingharian ni Jehova. Sama kang Jesus, sila nagwali sa walay-pinalabi ug makiangayon nga paagi, nga nagtinguha nga hatagan ang tanan—batag tigulang, dato o kabos, lalaki o babaye—ug higayon nga makadangat sa pag-ila kang Jehova, ang Diyos sa hustisya.

21 Si Jesus nagpausbaw usab sa hustisya sulod sa Kristohanong kongregasyon, nga niana siya mao ang Ulo. Sumala sa gitagna, siya naghatag sa “mga gasa nga mga lalaki,” matinumanon nga Kristohanong mga ansiyano nga nanguna sa kongregasyon. (Efeso 4:8-12) Sa pagbantay sa bililhong panon sa Diyos, ang maong mga lalaki nagsunod sa panig-ingnan ni Jesu-Kristo sa pagpausbaw sa hustisya. Kanunay nilang gihinumdoman nga buot ni Jesus nga ang iyang mga karnero dumalahon sa matarong nga paagi—nga walay pagtagad sa katungdanan, pagkainila, o materyal nga mga kahimtang.

22. Unsay pagbati ni Jehova bahin sa kaylap nga mga inhustisya sa kalibotan karon, ug iyang gitudlo ang iyang Anak aron unsay buhaton bahin niana?

22 Hinuon, sa dili na madugay, ipatuman ni Jesus ang hustisya sa  yuta sa walay-ingon nga paagi. Ang inhustisya kaylap niining dunot nga kalibotan. Ang matag bata nga mamatay sa kagutmanan maoy biktima sa dili-ikapangulipas nga inhustisya, ilabina sa dihang hunahunaon nato ang salapi ug panahong gigasto sa paggamag mga armas sa gubat ug pagtagbaw sa mahakogong mga kapritso sa mga tigpangitag kalingawan. Ang minilyong way-hinungdan nga mga kamatayon kada tuig maoy usa lamang sa daghang matang sa inhustisya, nga kanang tanan makapukaw sa matarong nga kasuko ni Jehova. Iyang gitudlo ang iyang Anak nga makig-away sa usa ka matarong nga gubat batok niining tibuok daotang sistema sa mga butang aron taposon sa permanente ang tanang inhustisya.Pinadayag 16:14, 16; 19:11-15.

23. Human sa Armagedon, sa unsang paagi si Kristo magpausbaw sa hustisya hangtod sa hangtod?

23 Bisan pa niana, dili lamang paglaglag sa mga daotan ang gipangayo sa hustisya ni Jehova. Gitudlo usab niya ang iyang Anak sa pagmando ingong “Prinsipe sa Pakigdait.” Human sa gubat sa Armagedon, ang paghari ni Jesus magpatuman sa pakigdait sa tibuok yuta, ug siya magamando “pinaagi sa hustisya.” (Isaias 9:6, 7) Unya si Jesus magkalipay sa pagwagtang sa tanang inhustisya nga nakapahinabog hilabihang kasakitan ug pag-antos sa kalibotan. Hangtod sa hangtod, matinumanon niyang labanan ang hingpit nga hustisya ni Jehova. Nan, bililhon nga atong tinguhaon ang pagsundog karon sa hustisya ni Jehova. Tan-awon nato kon sa unsang paagi makahimo kita niana.

^ par. 1 Sa pagpadayag ug matarong nga kasuko, si Jesus nahisama kang Jehova, kinsa “maaligutgoton” batok sa tanang pagkadaotan. (Nahum 1:2) Pananglitan, human sa pagsulti ni Jehova sa iyang masukihong katawhan nga gihimo nila ang iyang balay nga “usa na lamang ka langob sa mga tulisan,” siya miingon: “Ang akong kasuko ug ang akong kaaligutgot ginabubo niining dapita.”Jeremias 7:11, 20.

^ par. 3 Sumala sa Mishnah, ang pagprotesta mitungha pipila ka tuig sa ulahi tungod sa mahal nga presyo sa mga salampati nga gibaligya didto sa templo. Ang presyo gikubsan dayon ug mga 99 porsiyento! Kinsay mas nakasapi niadtong dakog-tubo nga patigayon? Gipaila sa pipila ka historyano nga ang mga baligyaan sa templo gipanag-iya sa pamilya sa Hataas nga Saserdoteng si Anas, nga nakapadato kaayo sa pamilya sa maong saserdote.Juan 18:13.

^ par. 16 Ang mga Pariseo nagtuo nga ang timawang mga tawo, kinsa dili batid sa Balaod, maoy “tinunglo.” (Juan 7:49) Sila miingon nga ang maong mga tawo dili angayng tudloan, ni makignegosyo kanila o makigsalo sa pagkaon kanila o mag-ampo uban nila. Ang pagtugot sa anak babaye sa usa ka tawo nga makigminyo sa usa kanila maoy daotan pa kay sa pagpameligro kaniya sa mapintas nga mga mananap. Giisip nila nga ang maong mga tawong timawa wala makabaton sa paglaom sa pagkabanhaw.

Pagkat-og Dugang

100 ka Tuig nga Pagmando sa Gingharian—Unsay Epekto Niini Kanimo?

Sa unsang paagi kita makabenepisyo sa pagmando sa Gingharian? Tagda kon sa unsang paagi gidalisay, giedukar, ug giorganisar sa Mesiyanikong Hari ang iyang mga sakop.