Setting sa pag-access

Pagpilig pinulongan

Laktaw ngadto sa secondary menu

Laktaw ngadto sa kaundan

Laktaw ngadto sa video

Mga Saksi ni Jehova

Cebuano

Pakigsuod Kang Jehova

 KAPITULO 28

“Ikaw Lamang ang Maunongon”

“Ikaw Lamang ang Maunongon”

1, 2. Nganong ikasulti nga sinati si Haring David sa pagkadili-maunongon?

SINATI si Haring David sa pagkadili-maunongon. Sa usa ka panahon ang magubtanon niyang pagmando gisamok sa daotang laraw, kay ang mga ginsakpan mismo sa iyang nasod nagkunsabo batok kaniya. Labot pa, si David giluiban sa pipila niadtong gidahom nato nga labing suod niyang mga higala. Tagda si Mikal, ang unang asawa ni David. Sa sinugdan, siya “nahigugma kang David,” nga sa walay duhaduha nagpaluyo kaniya sa iyang mga kalihokan ingong hari. Bisan pa niana, sa kaulahian siya “nagtamay kaniya sulod sa iyang kasingkasing,” nga giisip pa si David nga “sama sa usa sa mga tawong kulangkulang.”1 Samuel 18:20; 2 Samuel 6:16, 20.

2 Unya diha ang personal nga magtatambag ni David, si Ahitopel. Ang iyang tambag maoy tinamod nga kadto nahisamag direktang pulong ni Jehova. (2 Samuel 16:23) Apan, sa ngadtongadto ang maong sinaligang sumbonganan nahimong traydor ug mianib sa usa ka organisadong rebelyon batok kang David. Ug kinsay tigsiba sa daotang laraw? Si Absalom, ang anak mismo ni David! Kadtong malansisong oportunista “nagpadayon sa pagkawat sa mga kasingkasing sa mga tawo sa Israel,” nga nagpatindog sa iyang kaugalingon isip kaindig nga hari. Ang rebelyon ni Absalom nahimong mainiton kaayo nga napugos si Haring David sa pagkalagiw alang sa iyang kinabuhi.2 Samuel 15:1-6, 12-17.

3. Unsang pagsalig ang nabatonan ni David?

3 Wala bay usa nga nagpabiling maunongon kang David? Sa tanan niyang kalisdanan, nahibalo si David nga may usa nga nagmaunongon gayod. Kinsa man? Walay lain kondili si Jehova nga Diyos. “Sa maunongon ikaw magmaunongon,” si David miingon bahin kang Jehova. (2 Samuel 22:26) Unsa ang pagkamaunongon, ug sa unsang paagi gihatag ni Jehova ang labing hamiling panig-ingnan sa maong hiyas?

 Unsa ang Pagkamaunongon?

4, 5. (a) Unsa ang “pagkamaunongon”? (b) Sa unsang paagi ang pagkamaunongon lahi kay sa pagkamatinumanon?

4 Ang “pagkamaunongon” ingon sa pagkagamit diha sa Hebreohanong Kasulatan maoy kalulot nga mahigugmaong motapot nganha sa usa ka butang ug dili mobulag hangtod matuman ang katuyoan niini may kalabotan nianang butanga. Labaw pa sa pagkamatinumanon ang nalangkit. Ngani, ang usa ka tawo mahimong magmatinumanon tungod lang sa pagbating obligado. Sa kasukwahi, ang pagkamaunongon gipasukad sa gugma. * Unya, ang pulong “pagkamatinumanon” ikapadapat usab sa way-kinabuhing mga butang. Pananglitan, ang salmista nagtawag sa bulan nga “usa ka matinumanong saksi sa kalangitan” tungod sa regular nga pagtungha niini sa magabii. (Salmo 89:37) Apan ang bulan dili mabatbat nga maunongon. Nganong dili man? Kay ang pagkamaunongon maoy usa ka pagpahayag sa gugma—nga dili ikapasundayag sa way-kinabuhing mga butang.

Ang bulan gitawag ug matinumanong saksi, apan ang intelihenteng buhing mga linalang lamang ang tinuod nga makapasumbalik-silaw sa pagkamaunongon ni Jehova

5 Sa Kasulatanhong diwa, ang pagkamaunongon maoy mainiton. Ang pagpasundayag niini mismo nagpaila nga ang relasyon naglungtad tali sa tawo nga nagpasundayag sa maong hiyas ug sa gipakitaan niana. Ang ingong pagkamaunongon dili  mausab-usab. Kini dili sama sa mga balod sa dagat nga ipadpad sa mausab-usab nga kahanginan. Sa kasukwahi, ang pagkamaunongon o maunongong gugma, may pagkamalungtaron ug kalig-on aron mabuntog ang kinalisdang kababagan.

6. (a) Unsa ka talagsaon ang pagkamaunongon taliwala sa mga tawo, ug sa unsang paagi gipaila kini diha sa Bibliya? (b) Unsa ang kinamaayohang paagi sa pagkahibalo kon unsay nalangkit sa pagkamaunongon, ug ngano?

6 Tinuod, ang ingong pagkamaunongon maoy talagsaon karong adlawa. Kasagaran kaayo, ang suod nga mga higala maoy “mahiligon sa pagdaot sa usag usa.” Nga mausbawon, makadungog kita bahin sa mga tawong minyo nga nag-abandonar sa ilang mga kapikas. (Proverbio 18:24; Malaquias 2:14-16) Kasagaran na kaayo ang mga pagluib nga kita tingali nagpahayag sa mga pulong sa manalagnang si Miqueas: “Ang maunongon nahanaw gikan sa yuta.” (Miqueas 7:2) Bisan pag ang mga tawo sagad dili magpakitag mahigugmaong-kalulot, ang pagkamaunongon nagpaila kang Jehova sa talagsaong paagi. Ngani, ang kinamaayohang paagi sa pagkahibalo kon unsay tinuod nga nalangkit sa pagkamaunongon mao ang pagsusi kon sa unsang paagi gipasundayag ni Jehova kining talagsaong dagway sa iyang gugma.

Ang Dili-Hitupngan nga Pagkamaunongon ni Jehova

7, 8. Sa unsang paagi ikaingon nga si Jehova lamang ang maunongon?

7 Ang Bibliya nag-ingon bahin kang Jehova: “Ikaw lamang ang maunongon.” (Pinadayag 15:4) Sa unsang paagi matuod kana? Dili ba ang mga tawo ug ang mga manulonda nagpasundayag usab ug talagsaong pagkamaunongon? (Job 1:1; Pinadayag 4:8) Ug komosta si Jesu-Kristo? Dili ba siya ang kinalabwang “maunongon” sa Diyos? (Salmo 16:10) Nan, sa unsang paagi ikaingon nga si Jehova lamang ang maunongon?

8 Una sa tanan, hinumdomi nga ang pagkamaunongon maoy usa ka dagway sa gugma. Sanglit “ang Diyos [maoy] gugma”—kay siya ang personipikasyon mismo sa maong hiyas—kinsay mas bug-os nga makapasundayag sa pagkamaunongon kay kang Jehova? (1 Juan 4:8) Sa pagkatinuod, ang mga manulonda ug ang mga tawo makapasumbalik-silaw sa mga hiyas sa Diyos, apan si Jehova lamang ang maunongon sa kinalabwang sukod. Isip “ang Karaan sa mga Adlaw,” siya nagpasundayag sa mahigugmaong-kalulot sa mas  taas nga panahon kay sa bisan unsang linalang, yutan-on man o langitnon. (Daniel 7:9) Busa, si Jehova mao ang kabug-osan mismo sa pagkamaunongon. Siya nagpasundayag niining hiyasa sa paagi nga dili hitupngan sa bisan unsang linalang. Tagda ang pipila ka pananglitan.

9. Sa unsang paagi si Jehova “maunongon sa tanan niyang mga buhat”?

9 Si Jehova “maunongon sa tanan niyang mga buhat.” (Salmo 145:17) Sa unsang paagi? Ang Salmo 136 mohatag ug usa ka tubag. Dinha niana gihisgotan ang daghang pagluwas nga gihimo ni Jehova, lakip ang makapahinganghang pagluwas sa mga Israelinhon latas sa Pulang Dagat. Makahuloganon, ang matag bersikulo sa maong salmo gipasiugda sa pamulong: “Kay ang iyang mahigugmaong-kalulot [o, pagkamaunongon] maoy hangtod sa panahong walay tino.” Kining salmoha giapil sa Mga Pangutana nga Palandongon sa panid 289. Samtang imong basahon ang maong mga bersikulo, mahingangha ka gayod sa daghang paagi sa pagpasundayag ni Jehova sa mahigugmaong-kalulot ngadto sa iyang katawhan. Oo, si Jehova nagpasundayag sa pagkamaunongon ngadto sa iyang matinumanong mga alagad pinaagi sa pagpatalinghog sa ilang mga pagtuaw alang sa tabang ug sa paglihok sa tinudlong panahon. (Salmo 34:6) Ang maunongong gugma ni Jehova alang sa iyang mga alagad dili matarog basta magpabilin silang maunongon kaniya.

10. Sa unsang paagi gipasundayag ni Jehova ang pagkamaunongon bahin sa iyang mga sukdanan?

10 Dugang pa, si Jehova nagpasundayag sa pagkamaunongon ngadto sa iyang mga alagad pinaagi sa pagpadayon pagsunod sa iyang mga sukdanan. Lahi sa pipila ka masalaypong mga tawo, kinsa giniyahan lang sa kapritso ug pagkasentimental, si Jehova dili mausab-usab sa iyang panglantaw kon unsay matarong ug kon unsay daotan. Latas sa mga milenyo, ang iyang panglantaw sa mga butang sama sa espiritismo, pagsimbag diyosdiyos, ug pagbuno nagpabiling wala mausab. “Bisan hangtod sa pagkatigulang sa usa ako mao gihapon Siya,” miingon siya pinaagi sa iyang manalagnang si Isaias. (Isaias 46:4) Busa, kita makasalig nga makabaton kitag kaayohan pinaagi sa pagsunod sa tin-awng pagtulon-an bahin sa moralidad nga makaplagan diha sa Pulong sa Diyos.Isaias 48:17-19.

11. Paghatag ug mga pananglitan sa pagpakita nga si Jehova nagtuman sa iyang gisaad.

 11 Si Jehova nagpakita usab sa pagkamaunongon pinaagi sa pagtuman sa iyang mga saad. Sa dihang motagna siyag usa ka butang, kini mahitabo. Sa ingon si Jehova nag-ingon: “Ang akong pulong nga mogula gikan sa akong baba . . . dili mobalik kanako nga walay sangpotanan, apan kini tinong magbuhat nianang akong gikahimut-an, ug kini tinong magpalampos sa butang nga tungod niana kini akong gipadala.” (Isaias 55:11) Pinaagi sa pagtuman sa iyang pulong, si Jehova nagpakitag pagkamaunongon sa iyang katawhan. Dili niya pahulaton sila nga mabalak-on sa butang nga wala siyay katuyoan sa pagpahinabo. Ang dungog ni Jehova mahitungod niini dili gayod masaway nga ang iyang alagad nga si Josue nakaingon: “Walay saad nga napakyas sa tanang maayong saad nga gisaad ni Jehova ngadto sa balay sa Israel; kining tanan natuman.” (Josue 21:45) Busa, makasalig kita nga dili gayod kita modangat sa kahiubos tungod sa kapakyasan ni Jehova sa pagtuman sa iyang mga saad.Isaias 49:23; Roma 5:5.

12, 13. Sa unsang mga paagi ang mahigugmaong-kalulot ni Jehova “maoy hangtod sa panahong walay tino”?

12 Sumala sa gipahayag nga sayosayo, ang Bibliya nagsulti kanato nga ang mahigugmaong-kalulot ni Jehova “maoy hangtod sa panahong walay tino.” (Salmo 136:1) Sa unsang paagi tinuod kini? Sa usa ka diwa, ang pagpasaylo ni Jehova sa mga sala maoy permanente. Sumala sa gihisgotan sa Kapitulo 26, dili hisgotan ni Jehova ang nangaging mga sayop nga alang niana ang usa ka tawo gipasaylo na. Sanglit “ang tanan nakasala ug wala makaabot sa himaya sa Diyos,” ang matag usa kanato angayng magmapasalamaton nga ang mahigugmaong-kalulot ni Jehova maoy hangtod sa panahong walay tino.Roma 3:23.

13 Apan ang mahigugmaong-kalulot ni Jehova maoy hangtod sa panahong walay tino sa laing diwa usab. Ang iyang Pulong nag-ingon nga ang usang matarong “mahisama gayod sa usa ka kahoy nga natanom sa daplin sa kasapaan sa tubig, nga mobunga sa iyang panahon ug ang iyang mga dahon dili malaya, ug ang tanan nga ginabuhat niya magmalamposon.” (Salmo 1:3) Tiaw mo nang usa ka malamboong kahoy kansang mga dahon dili gayod malaya! Busa, kon kita tiunay nga magkalipay usab sa Pulong sa Diyos, ang atong mga kinabuhi mahimong hataas, malinawon, ug mabungahon.  Ang mga panalangin nga sa pagkamaunongon ihatag ni Jehova ngadto sa matinumanong niyang mga alagad maoy walay kataposan. Sa pagkatinuod, sa matarong nga bag-ong kalibotan nga ipatungha ni Jehova, ang masinugtanong katawhan makasinati sa iyang mahigugmaong-kalulot hangtod sa panahong walay tino.Pinadayag 21:3, 4.

Si Jehova ‘Dili Mobiya sa mga Maunongon Kaniya’

14. Sa unsang paagi si Jehova nagpakitag pagpabili sa pagkamaunongon sa iyang mga alagad?

14 Si Jehova subsob nga nagpakita sa iyang pagkamaunongon. Sanglit si Jehova sa bug-os dili mag-usab-usab, ang pagkamaunongon nga iyang ipakita sa iyang matinumanong mga alagad dili gayod maawop. Ang salmista misulat: “Batan-on ako kaniadto, ako natigulang na usab, apan wala ako makakita ug matarong nga gibiyaan sa bug-os, ni sa iyang kaliwat nga nagapangita ug tinapay. Kay si Jehova mahigugmaon sa hustisya, ug dili niya pagabiyaan ang mga maunongon kaniya.” (Salmo 37:25, 28) Tinuod, ingong Maglalalang, si Jehova takos sa atong pagsimba. (Pinadayag 4:11) Bisan pa niana, tungod kay siya maunongon, si Jehova nagpabili sa atong matinumanong mga buhat.Malaquias 3:16, 17.

15. Ipatin-aw kon sa unsang paagi ang mga pagpakiglabot ni Jehova sa Israel nagpasiugda sa Iyang pagkamaunongon.

15 Tungod sa iyang mahigugmaong-kalulot, si Jehova balikbalik nga motabang sa iyang katawhan sa dihang sila anaa sa kalisdanan. Ang salmista nagsulti kanato: “Siya nagabantay sa mga kalag sa mga maunongon kaniya; siya nagaluwas kanila gikan sa kamot sa mga daotan.” (Salmo 97:10) Tagda ang iyang mga pagpakiglabot sa nasod sa Israel. Human sa milagroso nilang pagkaluwas latas sa Pulang Dagat, ang mga Israelinhon mipatugbaw sa pag-awit kang Jehova: “Sa imong mahigugmaong-kalulot [o, “maunongong gugma”] ikaw nagtultol sa katawhan nga imong gibawi.” (Exodo 15:13) Ang pagluwas didto sa Pulang Dagat tinong usa ka buhat sa maunongong gugma sa bahin ni Jehova. Busa giingnan ni Moises ang mga Israelinhon: “Dili tungod kay kamo ang labing daghan sa tanang katawhan nga si Jehova nagpakitag pagmahal kaninyo mao nga siya nagpili kaninyo, kay kamo ang labing diyutay sa tanang katawhan. Apan tungod kay kamo gihigugma ni Jehova, ug tungod sa iyang pagtuman sa gipanumpaang pahayag nga iyang gipanumpa  sa inyong mga katigulangan, nga si Jehova nagpagawas kaninyo pinaagi sa kamot nga kusgan, aron kamo iyang matubos gikan sa balay sa mga ulipon, gikan sa kamot ni Paraon nga hari sa Ehipto.”Deuteronomio 7:7, 8.

16, 17. (a) Unsang makapakurat nga pagkadili-mapasalamaton ang gipakita sa mga Israelinhon, apan sa unsang paagi si Jehova nagpakitag pagkamabination kanila? (b) Sa unsang paagi gipakita sa kadaghanang Israelinhon nga “wala nay pagkaayo” alang kanila, ug unsang pasidaan ang gihatag niini kanato?

16 Hinuon, ingong usa ka nasod ang mga Israelinhon napakyas sa pagpakitag pagkamapasalamaton sa mahigugmaong-kalulot ni Jehova, kay human sa pagluwas kanila “nagpadayon gihapon sila sa pagpakasala batok [kang Jehova] pinaagi sa pagsukol batok sa Labing Hataas.” (Salmo 78:17) Latas sa kasiglohan, sila balikbalik nga misukol, nga mibiya kang Jehova ug miliso ngadto sa bakak nga mga diyosdiyos ug sa paganong mga batasan nga nagdala lamang ug kadaotan. Bisan pa niana, si Jehova wala maglapas sa iyang pakigsaad. Inay hinuon, pinaagi sa manalagnang si Jeremias, si Jehova nangaliyupo sa iyang katawhan: “Balik, Oh masukihong Israel . . . Dili ako mosulinga sa kasuko nganha kaninyo, kay ako maunongon.” (Jeremias 3:12) Hinunoa, sumala sa giingon sa Kapitulo 25, ang kadaghanang Israelinhon wala matukmod sa pagbag-o. Sa pagkatinuod, “nagpadayon sila sa pagbugalbugal sa mga mensahero sa matuod nga Diyos ug nagtamay sa iyang mga pulong ug nagyagayaga sa iyang mga manalagna.” Ug unsay resulta? Sa kataposan, “ang kaaligutgot ni Jehova midangat batok sa iyang katawhan, hangtod nga wala nay pagkaayo.”2 Cronicas 36:15, 16.

17 Unsay atong makat-onan gikan niini? Nga ang pagkamaunongon ni Jehova dili kay di-magsukitsukit o malimbongan. Tinuod, si Jehova “dagaya sa mahigugmaong-kalulot,” ug siya malipay sa pagpakitag kaluoy kon kana adunay pasikaranan. Apan unsay mahitabo sa dihang ang mamumuhat ug daotan dili na gayod matul-id? Sa maong kahimtang, sundon ni Jehova ang matarong niyang mga sukdanan ug ipahamtang ang dili-paborableng paghukom. Sama sa giingon kang Moises, “dili gayod [si Jehova] magpahigawas gikan sa silot.”Exodo 34:6, 7.

18, 19. (a) Sa unsang paagi ang pagsilot ni Jehova sa mga daotan maoy maunongong buhat usab? (b) Sa unsang paagi ipakita ni Jehova ang iyang pagkamaunongon ngadto sa iyang mga alagad nga gilutos hangtod namatay?

18 Ang pagsilot sa Diyos sa mga daotan maoy maunongong buhat  usab. Sa unsang paagi? Ang usa ka ilhanan makita sa basahong Pinadayag diha sa mga sugo nga gipahayag ni Jehova alang sa pito ka manulonda: “Umadto kamo ug ibubo sa yuta ang pito ka panaksan sa kasuko sa Diyos.” Sa dihang gibubo sa ikatulong manulonda ang iyang panaksan “ngadto sa mga suba ug sa mga tuboran sa mga tubig,” kini nahimong dugo. Unya ang manulonda miingon kang Jehova: “Ikaw, ang Usa nga mao ang karon ug ang kaniadto, ang Usa nga maunongon, maoy matarong, tungod kay imong gipahamtang kini nga mga hukom, tungod kay ilang giula ang dugo sa mga balaan ug sa mga manalagna, ug gihatagan mo sila ug dugo aron pagaimnon. Sila takos niini.”Pinadayag 16:1-6.

Si Jehova maunongong mahinumdom ug magbanhaw niadtong nagpamatuod nga maunongon bisan hangtod sa kamatayon

19 Matikdi nga samtang nagpahayag sa maong mensahe sa paghukom, ang manulonda nagtawag kang Jehova nga “ang Usa nga maunongon.” Ngano? Tungod kay pinaagi sa paglaglag sa mga daotan, si Jehova nagapakitag pagkamaunongon sa iyang mga alagad, nga daghan kanila gilutos hangtod namatay. Sa pagkamaunongon, gitipigang buhi ni Jehova ang maong mga tawo diha sa iyang panumdoman. Siya nangandoy nga makita pag-usab ang maong mga matinumanon nga namatay, ug ang Bibliya nagpamatuod nga iyang katuyoan nga gantihan silag pagkabanhaw. (Job 14:14, 15) Dili kalimtan ni Jehova ang maunongon niyang mga alagad  tungod lang kay dili na sila buhi. Sa kasukwahi, “alang kaniya silang tanan buhi.” (Lucas 20:37, 38) Ang katuyoan ni Jehova nga kadtong anaa sa iyang panumdoman pagabuhion pag-usab maoy puwersadong ebidensiya sa iyang pagkamaunongon.

Si Bernard Luimes (ibabaw) ug si Wolfgang Kusserow (tunga) gipatay sa mga Nazi

Si Moses Nyamussua namatay gumikan kay gibangkaw sa usa ka politikanhong pundok

Ang Maunongong Gugma ni Jehova Nagbukas sa Dalan sa Kaluwasan

20. Kinsa ang “mga sudlanan sa kaluoy,” ug sa unsang paagi si Jehova nagpakitag pagkamaunongon kanila?

20 Sa tibuok kasaysayan, si Jehova nagpakitag talagsaong pagkamaunongon sa matinumanong mga tawo. Ngani, sulod sa libolibong katuigan, si Jehova “nagtugot uban ang dagayang hataas-nga-pailob sa mga sudlanan sa kapungot nga gihimong angay sa kalaglagan.” Ngano? “Aron iyang ikapaila ang bahandi sa iyang himaya ngadto sa mga sudlanan sa kaluoy nga iyang giandam nang daan alang sa himaya.” (Roma 9:22, 23) Ang maong “mga sudlanan sa kaluoy” maoy mga tawong nakiling sa pagkamatarong nga  gidihogan sa balaang espiritu aron mahimong isigkamanununod ni Kristo sa iyang Gingharian. (Mateo 19:28) Pinaagi sa pag-abli sa dalan sa kaluwasan alang sa maong mga sudlanan sa kaluoy, si Jehova nagpabiling maunongon kang Abraham, nga kaniya gipahayag kini nga saad: “Pinaagi sa imong binhi ang tanang nasod sa yuta tinong magapanalangin sa ilang kaugalingon tungod kay ikaw namati sa akong tingog.”Genesis 22:18.

Tungod sa pagkamaunongon ni Jehova, ang tanan niyang matinumanong mga alagad adunay kasaligang paglaom sa umaabot

21. (a) Sa unsang paagi si Jehova nagpakitag pagkamaunongon ngadto sa “usa ka dakong panon” nga naglaom nga mogula sa “dakong kasakitan”? (b) Ang pagkamaunongon ni Jehova magatukmod kanimo sa pagbuhat sa unsa?

21 Si Jehova nagpakitag susamang pagkamaunongon ngadto sa “usa ka dakong panon” nga naglaom nga mogula sa “dakong kasakitan” ug mabuhing walay kataposan diha sa usa ka paraisong yuta. (Pinadayag 7:9, 10, 14) Bisan pag ang iyang mga alagad dili-hingpit, si Jehova maunongong naghatag kanila ug kahigayonan nga mabuhing walay kataposan diha sa usa ka paraisong yuta. Sa unsang paagi iyang himoon kana? Pinaagi sa lukat—ang labing dakong pasundayag sa pagkamaunongon ni Jehova. (Juan 3:16; Roma 5:8) Ang pagkamaunongon ni Jehova modani niadtong si kinsa, diha sa ilang mga kasingkasing, nangandoy sa pagkamatarong. (Jeremias 31:3) Dili ba mobati kang mas suod kang Jehova tungod sa halalom nga pagkamaunongon nga iyang gipakita ug ipakita pa? Sanglit maoy atong tinguha nga masuod sa Diyos, hinaot mosanong kita sa iyang gugma pinaagi sa pagpalig-on sa atong determinasyon nga maunongong moalagad kaniya.

^ par. 4 Makaiikag, ang pulong nga gihubad “pagkamaunongon” sa 2 Samuel 22:26 gihubad diha sa laing dapit ingong “mahigugmaong-kalulot” o “maunongong gugma.”

Pagkat-og Dugang

Bug-os Pabilhi ang mga Hiyas ni Jehova

Unsay kahulogan sa pagkadaling duolon ug sa pagkadili-mapihigon? Ang pagsusi sa panig-ingnan ni Jehova nga Diyos makatabang kanato sa pagpakita niini nga mga hiyas.