Setting sa pag-access

Pagpilig pinulongan

Laktaw ngadto sa secondary menu

Laktaw ngadto sa kaundan

Laktaw ngadto sa video

Mga Saksi ni Jehova

Cebuano

Pakigsuod Kang Jehova

 KAPITULO 23

“Siya Unang Nahigugma Kanato”

“Siya Unang Nahigugma Kanato”

1-3. Unsay pipila ka butang nga naghimo sa kamatayon ni Jesus nga lahi kay sa ubang kamatayon sa kasaysayan?

USA ka adlaw sa tingpamulak dul-ag 2,000 ka tuig kanhi, usa ka inosenteng lalaki gihusay, gihukmang sad-an sa mga krimen nga wala gayod niya mahimo, ug unya gisakit hangtod nga namatay. Dili kadto ang unang mapintason ug dili-makataronganong pagpatay sa kasaysayan; ni, ikasubo, kadto ang kataposan. Bisan pa niana, ang maong kamatayon lahi gayod sa ubang kamatayon.

2 Samtang ang maong lalaki nag-antos sa iyang kataposang masakit nga mga takna, ang langit mismo nagtimaan sa pagkabililhon sa maong okasyon. Bisag udto niadto, ang kangitngit kalit nga mihugpa sa yuta. Sumala sa gipahayag sa usa ka historyano, “ang kahayag sa adlaw nawala.” (Lucas 23:44, 45) Unya, sa dayon nang pagkamatay niadtong maong lalaki, iyang gilitok kining dili-hikalimtang mga pulong: “Natuman na!” Sa pagkamatuod, pinaagi sa iyang kamatayon, iyang natuman ang usa ka kahibulongang butang. Ang iyang halad mao ang kinadak-ang buhat sa gugma nga nahimo sukad ni bisan kinsang tawo.Juan 15:13; 19:30.

3 Siyempre, ang tawo mao si Jesu-Kristo. Ang iyang pag-antos ug kamatayon niadtong masulub-ong adlaw, Nisan 14, 33 K.P., maoy inila. Hinuon, kasagarang mahikalimtan ang usa ka hinungdanong butang. Bisan pag si Jesus grabeng nag-antos, may laing persona nga labawng nag-antos. Ngani, ang maong persona naghimog mas dakong sakripisyo niadtong adlawa—ang kinadak-ang buhat sa gugma nga nahimo sukad ni bisan kinsa sa uniberso. Unsa ba kadtong buhata? Ang tubag mohatag ug haom nga introduksiyon sa labing hinungdanong ulohan: ang gugma ni Jehova.

Ang Kinadak-ang Buhat sa Gugma

4. Sa unsang paagi nasabtan sa usa ka Romanong sundalo nga si Jesus dili ordinaryong tawo, ug unsay gihinapos sa maong sundalo?

4 Ang Romanong senturyon nga nagdumala sa pagpapatay kang  Jesus natingala sa kangitngit sa dayon nang pagkamatay ni Jesus ug sa kusog nga linog human niadto. “Sa pagkatinuod kini siya maoy Anak sa Diyos,” matod niya. (Mateo 27:54) Tin-aw, si Jesus dili ordinaryong tawo. Ang maong sundalo nakatabang sa pagpatay sa bugtong Anak sa Labing Hataas nga Diyos! Unsa ba ka mahal ang maong Anak sa iyang Amahan?

5. Sa unsang paagi ikailustrar ang taas kaayong panahon nga nag-uban si Jehova ug ang iyang Anak sa langit?

5 Ang Bibliya nagtawag kang Jesus “ang panganay sa tanang kalalangan.” (Colosas 1:15) Hunahunaa lamang—ang Anak ni Jehova naglungtad na sa wala pay pisikal nga uniberso. Nan, unsa ka dugay nga nag-uban ang Amahan ug Anak? Gibanabana sa pipila ka siyentipiko nga ang edad sa uniberso maoy 13 ka bilyong katuigan. Makahanduraw ka ba sa maong gidugayon sa panahon? Aron katabangan ang mga tawo nga masabtan ang edad sa uniberso sumala sa pagbanabana sa mga siyentipiko, ang usa ka planetarium naglakip ug usa ka time line o tsart sa panahon nga 110 metros ang gitas-on. Sa dihang subayon sa mga bisita ang maong tsart sa panahon, ang ilang matag tikang morepresentar sa mga 75 ka milyong katuigan sa kinabuhi sa uniberso. Sa tumoy sa tsart sa panahon, ang tibuok kasaysayan sa tawo girepresentahan sa usa ka markang sama ka baga sa usa ka lugas nga buhok sa tawo! Ugaling, bisan kon ang maong banabana maoy eksakto, kulang ang maong enterong tsart sa panahon aron morepresentar sa gidugayon sa kinabuhi sa Anak ni Jehova! Unsay iyang gibuhat nianang tanang panahon?

6. (a) Unsay kalihokan sa Anak ni Jehova sulod sa iyang una-tawhanong paglungtad? (b) Unsang matanga sa bugkos ang naglungtad tali kang Jehova ug sa iyang Anak?

6 Ang Anak malipayong nag-alagad ingong “batid nga magbubuhat” sa iyang Amahan. (Proverbio 8:30) Ang Bibliya nag-ingon: “Walay bisan usa ka butang nga milungtad nga dili pinaagi [sa Anak].” (Juan 1:3) Busa si Jehova ug ang iyang Anak nag-uban sa pagbuhat aron molungtad ang tanang ubang mga butang. Pagkamakapahinam, pagkamalipayon ang mga panahon nga ilang gipahimuslan! Karon, daghang tawo mouyon nga ang gugma tali sa ginikanan ug anak katingad-anang lig-on kaayo. Ug ang gugma “maoy usa ka hingpit nga bugkos sa panaghiusa.” (Colosas 3:14) Nan, kinsa kanato ang makatugkad sa puwersa sa usa ka bugkos  nga naglungtad latas sa taas kaayong panahon? Tin-aw, si Jehova nga Diyos ug ang iyang Anak gihiusa sa labing lig-ong bugkos sa gugma nga natagik sukad.

7. Sa dihang si Jesus nabawtismohan, giunsa pagpahayag ni Jehova ang iyang mga pagbati bahin sa iyang Anak?

7 Bisan pa niana, ang Amahan nagsugo sa iyang Anak nganhi sa yuta aron ipanganak ingon nga tawhanong bata. Ang paghimo niana nagpasabot nga sulod sa pipila ka dekada, si Jehova walay suod nga pagpakig-uban sa iyang minahal nga Anak sa langit. Uban ang dakong interes, Siya nagtan-aw gikan sa langit samtang si Jesus nagtubo nga nahimong hingpit nga tawo. Sa edad nga mga 30 anyos, si Jesus nabawtismohan. Dili kinahanglan nga kita managhap kon unsay gibati ni Jehova bahin kaniya. Ang Amahan personal nga misulti gikan sa langit: “Kini mao ang akong Anak, ang hinigugma, nga akong giuyonan.” (Mateo 3:17) Kay nakakita nga si Jesus matinumanong nagbuhat sa tanang gitagna, sa tanang gipabuhat kaniya, ang iyang Amahan tinong nahimuot kaayo!Juan 5:36; 17:4.

8, 9. (a) Unsay gipaagom kang Jesus sa Nisan 14, 33 K.P., ug sa unsang paagi naapektahan ang iyang langitnong Amahan? (b) Nganong gitugotan ni Jehova ang iyang Anak nga mag-antos ug mamatay?

8 Apan, unsay gibati ni Jehova sa Nisan 14, 33 K.P.? Unsay iyang gibati sa dihang si Jesus giluiban ug unya gidakop sa magubtanong panon panahon sa kagabhion? Sa dihang si Jesus gibiyaan sa iyang mga higala ug gipaagom sa husay nga dili subay sa balaod? Sa dihang siya giyagayagaan, giluwaan, ug gisuntok? Sa dihang siya gibunalan, nga naggutaygutay ang panit sa iyang bukobuko? Sa dihang siya gilansang, ang mga kamot ug mga tiil, ngadto sa usa ka kahoyng poste ug gibiyaan nga nagbitay didto samtang gibugalbugalan siya sa mga tawo? Unsay gibati sa Amahan sa dihang ang iyang hinigugmang Anak mituaw kaniya sa tumang kasakit? Unsay gibati ni Jehova sa dihang namatay si Jesus, ug sa unang higayon sukad sa sinugdan sa tanang pagpanglalang, ang Iyang hinigugmang Anak wala nay kinabuhi?Mateo 26:14-16, 46, 47, 56, 59, 67; 27:38-44, 46; Juan 19:1.

“Gihatag [sa Diyos] . . . ang iyang bugtong nga Anak”

9 Wala kitay ikasulti. Sanglit si Jehova adunay mga pagbati, ang kasakit nga iyang giantos tungod sa pagkamatay sa iyang Anak dili nato ikapahayag sa mga pulong. Ang mahimong ipahayag mao ang motibo ni Jehova sa pagtugot nga kadto mahitabo. Nganong  gitugotan sa Amahan nga iyang masinati ang maong mga pagbati? Gipadayag kanato ni Jehova ang kahibulongang butang diha sa Juan 3:16—usa ka bersikulo sa Bibliya nga hinungdanon kaayo nga gitawag kinig gamay nga Ebanghelyo. Kini nag-ingon: “Gihigugma pag-ayo sa Diyos ang kalibotan nga gihatag niya ang iyang bugtong nga Anak, aron nga ang tanan nga magpasundayag ug pagtuo kaniya dili malaglag kondili makabaton ug kinabuhing walay kataposan.” Busa ang motibo ni Jehova mosangpot niini: gugma. Ang gasa ni Jehova—ang iyang pagpadala sa iyang Anak aron mag-antos ug mamatay alang kanato—mao ang kinadak-ang buhat sa gugma sukad.

Gugma sa Diyos Gibatbat

10. Unsa ang panginahanglan sa mga tawo, ug unsay nahitabo sa kahulogan sa pulong “gugma”?

10 Unsay ipasabot niining pulong “gugma”? Ang gugma gibatbat ingong kinadak-ang panginahanglan sa mga tawo. Gikan sa duyan hangtod sa lubnganan, ang mga tawo nagtinguha sa gugma, molambo ubos sa kainit niini, nga maguol pa ug mamatay kay nahikawan niini. Bisan pa niana, katingad-anan nga kini lisod batbaton. Hinuon, ang mga tawo kanunayng maghisgot sa gugma. Adunay way-pagkahubas nga agos sa mga basahon, mga awit, ug mga balak bahin niini. Ang mga resulta dili kanunayng magpatin-aw sa kahulogan sa gugma. Ngani, ang maong pulong nasobrahan sa paggamit nga ang tinuod nga kahulogan niini daw mas dili hisabtan.

11, 12. (a) Diin ba kita makahibalog daghan bahin sa gugma, ug nganong dinha man? (b) Unsang mga matanga sa gugma ang gihisgotan diha sa karaang Grego nga pinulongan, ug unsang pulong alang sa “gugma” mas kasagarang gigamit diha sa Kristohanon Gregong Kasulatan? (Tan-awa usab ang potnot.) (c) Unsa ba ang a·gaʹpe?

11 Hinuon, ang Bibliya tin-awng nagtudlo bahin sa gugma. Ang Expository Dictionary of New Testament Words ni Vine nag-ingon: “Ang gugma mailhan lamang tungod sa mga lihok nga itukmod niini.” Ang talaan sa Bibliya bahin sa mga lihok ni Jehova magtudlo kanatog daghan bahin sa iyang gugma—ang malulotong pagbati nga iyang nabatonan alang sa iyang mga linalang. Pananglitan, unsay mas makapadayag niining hiyasa kay sa kinalabwang buhat sa gugma ni Jehova nga gibatbat nga sayo? Sa mosunod nga mga kapitulo, atong makita ang daghang ubang mga pananglitan sa naglihok nga gugma ni Jehova. Dugang pa, makabaton kitag pagsabot  gikan sa orihinal nga mga pulong alang sa “gugma” nga gigamit diha sa Bibliya. Sa karaang Gregong pinulongan, may upat ka pulong alang sa “gugma.” * Niini kanila, ang usa nga kasagaran kaayong gigamit diha sa Kristohanon Gregong Kasulatan maoy a·gaʹpe. Usa ka diksiyonaryo sa Bibliya nagtawag niini nga “ang labing gamhanang pulong nga mahunahuna alang sa gugma.” Ngano man?

12 Ang a·gaʹpe nagtumong sa gugma nga gigiyahan sa prinsipyo. Busa kini dili lamang emosyonal nga sanong sa buhaton o isulti sa laing tawo. Mas masakopon, mas mahunahunaon ug tinuyo ang pasikaranan niini. Labaw sa tanan, ang a·gaʹpe maoy bug-os nga dili mahakogon. Pananglitan, tan-awa pag-usab ang Juan 3:16. Unsa “ang kalibotan” nga gihigugma pag-ayo sa Diyos nga iyang gihatag ang iyang bugtong Anak? Kini mao ang kalibotan sa malukat nga katawhan. Kana naglakip sa daghang tawo nga nagasubay sa makasasalang dalan sa kinabuhi. Si Jehova nahigugma ba sa matag usa sama sa personal nga higala, sa paagi sa iyang paghigugma sa matinumanong si Abraham? (Santiago 2:23) Dili, apan sa kamahigugmaon gipaabot ni Jehova ang kaayo ngadto sa tanan, bisan sa dakong sakripisyo sa iyang kaugalingon. Buot niyang ang tanan maghinulsol ug mag-usab sa ilang mga binuhatan. (2 Pedro 3:9) Daghan ang naghimo niana. Siya malipayong nagdawat kanila ingong iyang mga higala.

13, 14. Unsay nagpadayag nga ang a·gaʹpe sagad gilakipan ug mainitong pagbati?

13 Hinuon, ang uban adunay sayop nga panghunahuna bahin sa a·gaʹpe. Naghunahuna sila nga kini nagpasabot sa bugnaw, pangkaisipan nga matang sa gugma. Ang kamatuoran mao nga ang a·gaʹpe sagad gilakipan ug mainitong personal nga pagbati. Pananglitan, sa dihang si Juan misulat, “Ang Amahan nahigugma sa Anak,” iyang gigamit ang usa ka porma sa pulong a·gaʹpe. Ang maong gugma ba  walay mainitong pagbati? Matikdi nga si Jesus miingon, “Ang Amahan nagmahal sa Anak,” nga migamit sa usa ka porma sa pulong phi·leʹo. (Juan 3:35; 5:20) Ang gugma ni Jehova sagad gilakipan ug malumong pagmahal. Bisan pa niana, ang iyang gugma dili gayod maimpluwensiyahan sa pagbati lamang. Kini kanunayng giyahan sa iyang maalamon ug maangayong mga prinsipyo.

14 Sumala sa atong nakita, ang tanang hiyas ni Jehova maoy kinamaayohan, hingpit, ug makapadani. Apan ang gugma mao ang labing makapadani sa tanan. Walay butang nga puwersado kaayong makapadani kanato kang Jehova. Ikalipay, ang gugma mao usab ang iyang nagpatigbabawng hiyas. Giunsa nato pagkahibalo niana.

‘Ang Diyos Maoy Gugma’

15. Unsay gipahayag sa Bibliya bahin sa hiyas ni Jehova nga gugma, ug sa unsang paagi talagsaon ang maong ekspresyon? (Tan-awa usab ang potnot.)

15 Ang Bibliya may gipahayag bahin sa gugma nga wala gayod ipahayag bahin sa ubang pangunang mga hiyas ni Jehova. Ang Kasulatan wala mag-ingon nga ang Diyos maoy gahom o nga ang Diyos maoy hustisya o bisan nga ang Diyos maoy kaalam. Siya nakabaton nianang tanang hiyas, mao ang kinalabwang tuboran niana, ug walay katupong kon bahin nianang tulo ka hiyas. Ugaling, mahitungod sa ikaupat nga hiyas, ang butang nga mas talagsaon giingon: ‘Ang Diyos maoy gugma.’ * (1 Juan 4:8) Unsay ipasabot niana?

16-18. (a) Nganong ang Bibliya nag-ingon nga “ang Diyos gugma”? (b) Sa tanang linalang sa yuta, nganong ang tawo maoy haom nga simbolo sa hiyas ni Jehova nga gugma?

16 “Ang Diyos gugma” maoy dili yanong pagtumbas, nga samag moingon, “Ang Diyos motumbas sa gugma.” Kita dili tukmang makabalit-ad sa ekspresyon ug moingon nga “gugma ang Diyos.” Si Jehova labaw kaayo kay sa dili dayag nga hiyas. Siya maoy persona nga may nagkadaiyang mga pagbati ug mga kinaiyahan gawas pa sa gugma. Bisan pa niana, ang gugma maoy lalom kaayo diha kang  Jehova. Busa usa ka reperensiya nag-ingon bahin niining bersikuloha: “Ang diwa o kinaiyahan sa Diyos maoy gugma.” Kasagaran, atong mahunahuna kini niining paagiha: Ang gahom ni Jehova makapaarang kaniya sa paglihok. Ang iyang hustisya ug iyang kaalam magagiya sa paagi sa iyang paglihok. Apan ang gugma ni Jehova motukmod kaniya sa paglihok. Ug ang iyang gugma anaa kanunay sa iyang paagi sa paggamit sa iyang ubang mga hiyas.

17 Kasagarang giingon nga si Jehova maoy personipikasyon mismo sa gugma. Busa, kon gusto natong makahibalo bahin sa gipasukad-sa-prinsipyong gugma, kita kinahanglang magtuon bahin kang Jehova. Hinuon, makit-an nato kining nindot nga hiyas diha sa mga tawo usab. Apan nganong anaa man kini kanila? Panahon sa paglalang, si Jehova misulti niining mga pulonga, dayag ngadto sa iyang Anak: “Buhaton nato ang tawo sumala sa atong larawan, sumala sa atong dagway.” (Genesis 1:26) Sa tanang linalang niining yutaa, ang mga lalaki ug babaye lamang ang makapili sa paghigugma ug busa makasundog sa ilang langitnong Amahan. Hinumdoming si Jehova migamit ug nagkalainlaing mga linalang sa pagsimbolo sa iyang pangunang mga hiyas. Bisan pa niana, si Jehova mipili sa iyang kinalabwang linalang sa yuta, ang tawo, isip simbolo sa Iyang nagpatigbabawng hiyas, ang gugma.Ezequiel 1:10.

18 Sa dihang kita mahigugma sa dili-mahakogon, may-prinsipyong paagi, kita nagsumbalik-silaw sa nagpatigbabawng hiyas ni Jehova. Kini maoy sumala sa gisulat ni apostol Juan: “Bahin kanato, kita nahigugma, tungod kay siya unang nahigugma kanato.” (1 Juan 4:19) Apan sa unsang mga paagi si Jehova unang nahigugma kanato?

Si Jehova Mihimo sa Unang Tikang

19. Nganong ikaingon nga ang gugma may hinungdanong papel sa kalalangan ni Jehova?

19 Ang gugma dili bag-o. Kon buot sabton, unsay mitukmod kang Jehova aron mosugod sa paglalang? Dili ingong siya maoy mamingawon ug nagkinahanglag kauban. Si Jehova kompleto ug independente, nga walay kulang nga mahimong itagana sa lain. Apan ang iyang gugma, nga usa ka aktibong hiyas, natural lamang nga magtukmod kaniya sa pagtinguha nga ipaambit ang mga kalipay sa  kinabuhi sa ubang intelihenteng mga linalang nga makapabili sa maong gasa. “Ang sinugdan sa kalalangan sa Diyos” mao ang iyang bugtong Anak. (Pinadayag 3:14) Unya gigamit ni Jehova ang maong Batid nga Magbubuhat aron makalungtad ang tanang ubang butang, sugod sa mga manulonda. (Job 38:4, 7; Colosas 1:16) Kay gihatagag kagawasan, intelihensiya, ug mga pagbati, ang maong gamhanang mga espiritu may kahigayonan sa pag-ugmad ug mahigugmaong mga relasyon sa ilang kaugalingon—uban sa usag usa ug, labaw sa tanan, uban kang Jehova nga Diyos. (2 Corinto 3:17) Busa, sila nahigugma tungod kay sila unang gihigugma.

20, 21. Si Adan ug Eva nakasinati sa unsang ebidensiya nga si Jehova nahigugma kanila, apan unsay ilang gibalos?

20 Kana usab ang kahimtang sa tawo. Sukad sa sinugdan, si Adan ug Eva halos gidigo sa gugma. Sa bisan diin sila motan-aw diha sa ilang Paraisong puy-anan sa Eden, makakita silag ebidensiya sa gugma sa Amahan alang kanila. Matikdi ang giingon sa Bibliya: “Si Jehova nga Diyos nagtanom ug usa ka tanaman sa Eden, sa dapit sa sidlakan, ug didto iyang gibutang ang tawo nga iyang giumol.” (Genesis 2:8) Nakaduaw ka na ba sukad ug matahom kaayong tanaman o parke? Unsay labing nakapahimuot kanimo? Ang kahayag nga nanglusot sa mga dahon sa may-landong nga hilit nga dapit? Ang nindot nga nagkalidadis nga mga kolor sa luna nga gitamnan ug kabulakan? Ang paluyong honi sa nagkanaas nga sapa, nagtuwittuwit nga kalanggaman, ug nagyagungyong nga mga insekto? Komosta man ang alimyon sa mga kahoy, kaprutasan, ug mibuswak nga kabulakan? Bisan unsay kahimtang, walay parke karong adlawa ang sama niadtong didto sa Eden. Ngano man?

21 Kadtong maong tanaman tinanom mismo ni Jehova! Ang katahom niadto dili gayod ikabatbat. Ang matag kahoy didto maoy kahimut-anan tungod sa katahom o sa lamiang bunga. Ang tanaman maoy maayong pagkatubig, haluag, ug napunog makalingaw nga nagkadaiyang mga hayop. Si Adan ug Eva nakabaton sa tanang butang aron magmalipayon ug matugob ang ilang kinabuhi, lakip ang makapatagbawng buluhaton ug hingpit nga panag-uban. Si Jehova unang nahigugma kanila, ug sila may bug-os nga katarongan sa pagbalos sa paghigugma. Ugaling, napakyas sila  sa paghimo niana. Inay mahigugmaong mosunod sa ilang langitnong Amahan, sila sa pagkamahakogon mirebelde kaniya.Genesis, kapitulo 2.

22. Sa unsang paagi ang balos ni Jehova sa pagrebelde sa Eden nagpamatuod nga ang iyang gugma maoy maunongon?

22 Kadto sakit kaayo alang kang Jehova! Apan nayugot ba ang iyang mahigugmaong kasingkasing tungod sa maong pagrebelde? Wala! “Ang iyang mahigugmaong-kalulot [o “maunongong gugma”] maoy hangtod sa panahong walay tino.” (Salmo 136:1) Busa, iyang gihukom dayon ang paghimo ug mahigugmaong mga kahikayan aron malukat ang mahiligon-sa-pagkamatarong nga mga anak ni Adan ug Eva. Sumala sa atong nakita, ang maong mga kahikayan naglakip sa halad lukat sa iyang hinigugmang Anak, sa dako kaayong sakripisyo sa Amahan.1 Juan 4:10.

23. Unsay usa sa mga katarongan nga si Jehova mao ang “malipayong Diyos,” ug unsang hinungdanong pangutana ang pagahisgotan sa sunod kapitulo?

23 Oo, sukad sa sinugdan si Jehova mihimo sa unang tikang sa pagpakitag gugma sa katawhan. Sa di-maihap nga mga paagi, “siya unang nahigugma kanato.” Ang gugma mopasiugda sa panaghiusa ug kalipay, busa dili katingalahang si Jehova gibatbat ingong ang “malipayong Diyos.” (1 Timoteo 1:11) Bisan pa niana, ang usa ka hinungdanong pangutana motungha. Si Jehova nahigugma ba gayod kanato isip mga indibiduwal? Ang sunod kapitulo maghisgot nianang butanga.

^ par. 11 Ang berbong phi·leʹo, nga nagkahulogang “pagbaton ug pagbati, pagkahimuot, o pagkagusto (sama nianang bation tingali sa usa bahin sa usa ka suod nga higala o usa ka igsoon),” sagad gigamit diha sa Kristohanon Gregong Kasulatan. Ang usa ka porma sa pulong nga stor·geʹ, o suod nga pamilyahanong gugma, gigamit diha sa 2 Timoteo 3:3 sa pagpakita nga ang maong gugma kulang kaayo sa kataposang mga adlaw. Ang eʹros, o romantikong gugma tali sa duha ka sekso, wala gamita diha sa Kristohanon Gregong Kasulatan, bisan pag ang maong matang sa gugma gihisgotan diha sa Bibliya.Proverbio 5:15-20.

^ par. 15 Ang ubang mga ekspresyon sa Kasulatan adunay susamang gambalay. Pananglitan, “Ang Diyos maoy kahayag” ug “Ang Diyos maoy . . . nagaut-ot nga kalayo.” (1 Juan 1:5; Hebreohanon 12:29) Apan kini pagasabtong mga metapora, kay kini nagpanig-ingon kang Jehova ngadto sa pisikal nga mga butang. Si Jehova maoy ingon sa kahayag, kay siya maoy balaan ug matul-id. Walay “kangitngit” o kahugawan diha kaniya. Ug siya ikapanig-ingon sa kalayo tungod sa iyang paggamit sa gahom sa paglaglag.