Setting sa pag-access

Pagpilig pinulongan

Laktaw ngadto sa secondary menu

Laktaw ngadto sa kaundan

Laktaw ngadto sa video

Mga Saksi ni Jehova

Cebuano

Pakigsuod Kang Jehova

 KAPITULO 29

“Aron Mahibaloan ang Gugma ni Kristo”

“Aron Mahibaloan ang Gugma ni Kristo”

1-3. (a) Unsay nagtukmod kang Jesus sa pagtinguha nga mahisama sa iyang Amahan? (b) Unsang mga dagway sa gugma ni Jesus ang atong susihon?

NAKAKITA ka ba sukad ug usa ka batang lalaki nga naningkamot nga mahisama sa iyang amahan? Ang anak tingali mosundog sa linaktan, sinultihan, o linihokan sa iyang amahan. Ngadtongadto, ang batang lalaki tingali makasagop na sa moral ug espirituwal nga mga prinsipyo sa iyang amahan. Oo, ang gugma ug pagdayeg nga bation sa usa ka anak alang sa usa ka mahigugmaong amahan motukmod sa usa ka batang lalaki sa pagtinguha nga mahisama sa iyang amahan.

2 Komosta man ang relasyon tali ni Jesus ug sa iyang langitnong Amahan? “Gihigugma ko ang Amahan,” matod ni Jesus usa ka higayon niana. (Juan 14:31) Lagmit walay usa nga labaw pang nahigugma kang Jehova kay sa maong Anak, kinsa nakauban ug dugayng panahon sa Amahan sa wala pay ubang mga linalang nga naglungtad. Kanang gugmaha nagtukmod nianang mahinalarong Anak sa pagtinguha nga mahisama sa iyang Amahan.Juan 14:9.

3 Sa naunang mga kapitulo niining libroha, among gihisgotan kon sa unsang paagi si Jesus hingpit nga nagsundog sa gahom, hustisya, ug kaalam ni Jehova. Apan, sa unsang paagi gisumbalik-silaw ni Jesus ang gugma sa iyang Amahan? Atong susihon ang tulo ka dagway sa gugma ni Jesus—ang iyang espiritu sa pagsakripisyo-sa-kaugalingon, iyang malumong pagkamabination, ug iyang kaandam sa pagpasaylo.

“Walay Usa nga May Gugmang Labaw pa kay Niini”

4. Sa unsang paagi gihatag ni Jesus ang kinalabwang tawhanon nga panig-ingnan sa nagsakripisyo-sa-kaugalingon nga gugma?

4 Gihatag ni Jesus ang talagsaong panig-ingnan sa nagsakripisyo-sa-kaugalingon nga gugma. Ang pagsakripisyo-sa-kaugalingon naglakip sa dili-mahakogong pag-una sa mga panginahanglan ug intereses sa uban kay sa atong kaugalingon. Giunsa pagpakita ni Jesus  ang maong gugma? Siya mismo mipatin-aw: “Walay usa nga may gugmang labaw pa kay niini, nga ang usa magtugyan sa iyang kalag alang sa iyang mga higala.” (Juan 15:13) Kinabubut-ong gihatag ni Jesus ang iyang hingpit nga kinabuhi alang kanato. Kadto ang kinalabwang pagpahayag sa gugma nga gihimo sukad ni bisan kinsang tawo. Apan gipakita ni Jesus ang nagsakripisyo-sa-kaugalingon nga gugma sa ubang mga paagi usab.

5. Nganong ang pagbiya sa kalangitan maoy mahigugmaong pagsakripisyo sa bahin sa bugtong Anak sa Diyos?

5 Sa iyang una-tawhanong paglungtad, ang bugtong Anak sa Diyos nakabatog linain ug taas nga katungdanan sa kalangitan. Siya suod nga nakig-uban kang Jehova ug sa mga panon sa espiritung mga linalang. Bisan pa niining personal nga mga bentaha, ang maong minahal nga Anak ‘naghaw-as sa iyang kaugalingon ug nagbaton sa dagway sa usa ka ulipon ug nahisama sa mga tawo.’ (Filipos 2:7) Siya kinabubut-ong mianhi aron mopuyo taliwala sa makasasalang mga tawo diha sa usa ka kalibotang “nailalom sa gahom sa usa nga daotan.” (1 Juan 5:19) Dili ba kana mahigugmaong pagsakripisyo sa bahin sa Anak sa Diyos?

6, 7. (a) Sa unsang mga paagi gipakita ni Jesus ang nagsakripisyo-sa-kaugalingon nga gugma panahon sa iyang ministeryo sa yuta? (b) Unsang makapatandog nga pananglitan sa dili-mahakogong gugma ang nahitala sa Juan 19:25-27?

6 Sa iyang katibuk-ang ministeryo sa yuta, gipakita ni Jesus ang nagsakripisyo-sa-kaugalingon nga gugma sa nagkalainlaing mga paagi. Siya bug-os nga dili-mahakogon. Siya nalinga kaayo sa iyang ministeryo nga gisakripisyo niya ang hamugawayng pagkinabuhi nga naandan sa katawhan. “Ang mga irong ihalas adunay mga lungib ug ang mga langgam sa langit adunay mga batoganan,” matod niya, “apan ang Anak sa tawo walay dapit nga kapahilunaan sa iyang ulo.” (Mateo 8:20) Tungod kay batid nga panday, si Jesus makagahin untag panahon aron makatukod ug hayahay nga balay alang sa iyang kaugalingon o makagamag maanindot nga muwebles nga ikabaligya aron makabaton siyag ekstrang salapi. Apan wala niya gamita ang iyang mga kahanas aron makabatog materyal nga mga butang.

7 Ang makapatandog gayod nga pananglitan sa nagsakripisyo-sa-kaugalingon nga gugma ni Jesus nahitala sa Juan 19:25-27. Pagkadaghang butang ang diha sa kaisipan ug kasingkasing ni Jesus sa  hapon sa iyang pagkamatay. Samtang nag-antos siya sa estaka, siya naghunahuna sa iyang mga tinun-an, sa buluhaton sa pagwali, ug ilabina sa iyang integridad ug kon sa unsang paagi mosumbalik-silaw kini sa ngalan sa iyang Amahan. Sa pagkatinuod, ang bug-os nga kaugmaon sa katawhan nagdepende kaniya! Bisan pa niana, mga gutlo lang una siya mamatay, si Jesus nagpakita usab ug kabalaka sa iyang inahan, si Maria, kinsa lagmit maoy balo na niadtong panahona. Gihangyo ni Jesus si apostol Juan sa pag-atiman kang Maria nga samag siya ang inahan mismo ni Juan, ug human niadto si Maria gidala sa apostol ngadto sa iyang balay. Sa ingon gihikay ni Jesus ang lawasnon ug espirituwal nga pag-atiman sa iyang inahan. Pagkamalumo nga pagpahayag ug dili-mahakogong gugma!

“Siya Giabot ug Kaluoy”

8. Unsa ang kahulogan sa Gregong pulong nga gigamit sa Bibliya sa pagbatbat sa pagkamabination ni Jesus?

8 Sama sa iyang Amahan, si Jesus maoy mabination. Ang Kasulatan nagbatbat kang Jesus ingong usa nga naningkamot sa pagtabang niadtong anaa sa kalisdanan tungod kay siya dulot nga natandog. Sa pagbatbat sa pagkamabination ni Jesus, ang Bibliya nagagamit ug usa ka Gregong pulong nga gihubad “giabot ug kaluoy.” Matod sa usa ka eskolar: “Nagbatbat kini . . . sa emosyon nga makapatandog sa usa ka tawo abot sa iyang kinailadmang mga pagbati. Kini maoy labing mapasiugdahong pulong sa Grego alang sa pagkamabination.” Hunahunaa ang pipila ka kahimtang diin si Jesus natandog sa dulot nga pagkamabination nga miagda kaniya sa paglihok.

9, 10. (a) Tungod sa unsang mga kahimtang nga si Jesus ug ang iyang mga apostoles nangitag usa ka mingaw nga dapit? (b) Sa dihang ang iyang pribasiya natugaw sa usa ka panon sa katawhan, unsay sanong ni Jesus, ug ngano?

9 Natandog sa pagtagana sa espirituwal nga mga panginahanglan. Ang asoy sa Marcos 6:30-34 nagpakita kon unsay ilabinang nakapatandog kang Jesus aron ipahayag ang iyang kaluoy. Handurawa ang talan-awon. Ang mga apostoles malipayon kaayo, kay bag-o pa silang nakatapos sa ilang paglibot sa luag nga dapit aron pagwali. Namalik sila kang Jesus ug ikag nga nagtaho sa tanan nga ilang nakita ug nadungog. Apan natigom ang dakong panon sa katawhan,  nga si Jesus ug iyang mga apostoles wala na makahigayon bisan sa pagpangaon. Kay kanunayng mapaniiron, namatikdan ni Jesus nga gikapoy ang mga apostoles. “Pangadto kamo nga kamokamo ra sa usa ka mingaw nga dapit ug pahulay makadiyot,” iyang giingnan sila. Nga misakay ug sakayan, sila milawig tabok sa amihanang tumoy sa Dagat sa Galilea ngadto sa usa ka mingaw nga dapit. Apan ang panon sa katawhan nakakita nga sila namahawa. Nadunggan usab kana sa uban. Silang tanan nanagan subay sa amihanang baybayon ug naunhan pa ang sakayan sa pag-abot sa pikas nga tampi!

10 Napikal ba si Jesus nga natugaw ang iyang pribasiya? Wala gayod! Ang iyang kasingkasing natandog sa pagkakita sa maong panon sa katawhan, nga mikabat ug libolibo, kinsa naghulat na kaniya. Si Marcos misulat: “Iyang nakita ang usa ka dakong panon sa katawhan, apan siya giabot ug kaluoy kanila, tungod kay sila nahisama sa mga karnero nga walay magbalantay. Ug siya misugod sa pagtudlo kanila ug daghang butang.” Giisip ni Jesus kadtong mga tawhana ingong mga indibiduwal nga may espirituwal nga mga panginahanglan. Sila nahisamag mga karnero nga nahisalaag nga walay-mahimo, nga walay magbalantay sa paggiya o pagpanalipod kanila. Si Jesus nahibalo nga ang ordinaryong katawhan gipasagdan sa dili-mabinationg relihiyosong mga pangulo, nga angay untang mahigugmaong mga magbalantay. (Juan 7:47-49) Siya naluoy sa katawhan, busa siya misugod sa pagtudlo kanila “mahitungod sa gingharian sa Diyos.” (Lucas 9:11) Matikdi nga si Jesus giabot ug kaluoy sa katawhan bisan sa wala pa makakita sa ilang reaksiyon sa iyang itudlo. Sa laing mga pulong, ang malumong pagkamabination dili mao ang resulta sa iyang pagtudlo sa panon sa katawhan kondili mao ang motibo hinuon sa iyang paghimo niana.

“Iyang gituy-od ang iyang kamot ug gihikap siya”

11, 12. (a) Sa unsang paagi giisip ang mga sanlahon sa kapanahonan sa Bibliya, apan unsay sanong ni Jesus sa giduol siyag usa ka tawong “punog sanla”? (b) Unsa kahay epekto sa paghikap ni Jesus sa sanlahon, ug sa unsang paagi ang kasinatian sa usa ka doktor nag-ilustrar niini?

11 Natandog sa paghupay sa pag-antos. Ang mga tawo nga may lainlaing mga sakit nakaamgo nga si Jesus maoy mabination, mao nga sila nadani kaniya. Ilabinang nadayag kini sa dihang si Jesus, nga gisunod sa mga panon sa katawhan, giduol sa usa ka tawong  “punog sanla.” (Lucas 5:12) Sa kapanahonan sa Bibliya, gikuwarentinas ang mga sanlahon sa pagpanalipod sa uban aron dili matakdan. (Numeros 5:1-4) Ugaling, sa ngadtongadto gipalambo sa rabbinikong mga pangulo ang way-kasingkasing nga panglantaw bahin sa sanla ug gipahamtang ang ilang kaugalingong mabug-at nga kalagdaan. * Apan, matikdi kon unsay reaksiyon ni Jesus sa sanlahon: “Dihay miduol usab kaniya nga usa ka sanlahon, nga nangaliyupo kaniya nga nagluhod, nga nag-ingon kaniya: ‘Kon buot mo lamang, ikaw makahinlo kanako.’ Tungod niana siya giabot ug kaluoy, ug iyang gituy-od ang iyang kamot ug gihikap siya, ug miingon kaniya: ‘Buot ko. Mamahinlo ka.’ Ug dihadiha nahanaw ang sanla gikan kaniya.” (Marcos 1:40-42) Si Jesus nahibalo nga supak sa balaod nga ang sanlahon makig-uban sa mga tawo. Bisan pa niana, inay papahawaon siya, natandog pag-ayo si Jesus nga may gibuhat siya nga dili mahanduraw. Si Jesus mihikap kaniya!

12 Makahanduraw ka ba sa epekto sa maong paghikap alang sa sanlahon? Ingong ilustrasyon, tagda ang usa ka kasinatian. Si Dr. Paul Brand, usa ka espesyalista sa sanla, naghisgot bahin sa usa ka sanlahon nga iyang gitambalan sa India. Panahon sa pagpasusi, gibutang sa doktor ang iyang kamot sa abaga sa sanlahon ug mipatin-aw, pinaagig usa ka tigbadbad, sa pagtambal nga kinahanglang iyang sagubangon. Takulahaw lang, misugod paghilak ang sanlahon. “Nakasulti ba akog daotan?” misukna ang doktor. Gisukna sa tigbadbad ang batan-ong lalaki diha sa iyang pinulongan ug mitubag: “Wala, doktor. Miingon siya nga siya naghilak kay gibutang mo ang imong kamot sa iyang abaga. Hangtod sa iyang pag-anhi dinhi walay mihikap kaniya sulod sa daghang katuigan.” Alang sa sanlahon nga miduol kang Jesus, ang pagkagihikap mas dako pag kahulogan. Human sa maong usa ka paghikap, ang sakit nga nakahimo kaniyang sinalikway nahanaw!

13, 14. (a) Unsang prosesyon ang nahibalag ni Jesus sa nagsingabot sa siyudad sa Nain, ug unsay ilabinang naghimo niadto nga masulub-ong kahimtang? (b) Kay gitukmod sa pagkamabination, unsay gihimo ni Jesus alang sa babayeng balo sa Nain?

 13 Natandog sa paghupay sa kasubo. Si Jesus natandog pag-ayo sa kasubo sa uban. Pananglitan, tagda ang asoy sa Lucas 7:11-15. Nahitabo kadto sa dihang, sa nanungatunga na ang iyang ministeryo, nagsingabot si Jesus sa utlanan sa siyudad sa Nain sa Galilea. Sa pag-abot ni Jesus sa duol sa ganghaan sa siyudad, iyang nahibalag ang usa ka prosesyon sa paglubong. Masulub-on gayod ang kahimtang. Ang usa ka batan-ong lalaki nga maoy bugtong nga anak namatay, ug ang inahan maoy balo. Kas-a sa nangagi, lagmit nakauban siya sa ingon nga prosesyon—ang paglubong sa iyang bana. Niining higayona kadto mao ang paglubong sa iyang anak lalaki, kinsa tingali mao lamang ang iyang gisaligan sa panginabuhi. Ang panon sa katawhang mikuyog kaniya tingali naglakip sa mas daghang tigbangotan nga nag-awit ug mga awit sa pagbangotan ug sa mga tigtugtog nga nagtugtog ug mingawng mga honi. (Jeremias 9:17, 18; Mateo 9:23) Bisan pa niana, ang panan-aw ni Jesus napunting sa masulub-ong inahan, nga sa walay duhaduha naglakaw tapad sa giandas nga patayng lawas sa iyang anak.

14 Si Jesus “giabot ug kaluoy” sa nagbangotang inahan. Sa tonadang mapasaligon, iyang giingnan siya: “Ayaw na paghilak.” Nga wala dapita, giduol ug gihikap niya ang andas. Ang mga tigyayong—ug tingali uban pa sa panon sa katawhan—mihunong. Uban sa kusog nga tingog, gisultihan ni Jesus ang way-kinabuhing lawas: “Dong, ingnon ko ikaw, Bangon!” Unsay sunod nga nahitabo? “Ang patay nga tawo milingkod ug misugod sa pagsulti” nga samag nahigmata gikan sa hinanok nga pagkatulog! Dayon misunod ang labing makapatandog nga pahayag: ‘Ug si Jesus naghatag kaniya ngadto sa iyang inahan.’

15. (a) Ang mga asoy sa Bibliya mahitungod kang Jesus nga giabot ug kaluoy nagpakita sa unsang kalangkitan tali sa pagkamabination ug paglihok? (b) Sa unsang paagi makasundog kita kang Jesus niining bahina?

15 Unsay makat-onan nato gikan niining mga asoya? Sa matag kaso, matikdi ang kalangkitan tali sa pagkamabination ug paglihok. Sa dihang makakita sa kahimtang sa uban, si Jesus aboton kanunay sa kaluoy ug ang iyang pagkamabination alang kanila maoy magtukmod kaniya sa paglihok. Sa unsang paagi masunod nato  ang iyang panig-ingnan? Ingong mga Kristohanon, kita adunay obligasyon sa pagwali sa maayong balita ug sa paghimog mga tinun-an. Sa panguna, kita matukmod sa gugma alang sa Diyos. Hinuon, atong hinumdomang kini maoy buluhaton usab nga nagkinahanglag pagkamabination. Kon kita adunay pagbati sa mga tawo nga sama sa kang Jesus, ang atong kasingkasing motukmod kanato sa pagbuhat sa tanan natong maarangan sa pagpakig-ambit kanila sa maayong balita. (Mateo 22:37-39) Komosta ang pagpakitag pagkamabination sa isigkamagtutuo nga nag-antos o nagsubo? Dili kita milagrosong makaayo sa pisikal nga pag-antos o makabanhaw sa patay. Bisan pa niana, ikapakita nato ang pagkamabination pinaagi sa paghimo sa unang tikang nga ipahayag ang atong kabalaka o motanyag ug angayan nga gikinahanglang tabang.Efeso 4:32.

“Amahan, Pasayloa Sila”

16. Sa unsang paagi nadayag ang kaandam ni Jesus sa pagpasaylo bisan pag siya didto sa sakitanang estaka?

16 Si Jesus hingpit nga nagsumbalik-silaw sa gugma sa iyang Amahan diha sa laing hinungdanong paagi—siya “andam sa pagpasaylo.” (Salmo 86:5) Ang maong kaandam nadayag bisan sa dihang siya didto sa sakitanang estaka. Nga gipaagom sa makauulawng kamatayon, nga may mga lansang nga gitusok sa iyang mga kamot ug mga tiil, unsay gihisgotan ni Jesus? Mituaw ba siya kang Jehova aron silotan ang mga nagpatay kaniya? Sa kasukwahi, apil sa kataposang mga pulong ni Jesus mao: “Amahan, pasayloa sila, kay wala sila mahibalo sa ilang ginabuhat.”Lucas 23:34. *

17-19. Sa unsang mga paagi si Jesus nagpasundayag nga iyang gipasaylo si apostol Pedro sa paglimod ug katulo Kaniya?

17 Tingali ang mas makapatandog pa nga pananglitan sa pagpasaylo  ni Jesus masabtan sa paagi sa iyang pagtagad kang apostol Pedro. Sa walay duhaduha si Pedro nahigugma gayod kang Jesus. Sa Nisan 14, ang kataposang gabii sa kinabuhi ni Jesus, si Pedro misulti kaniya: “Ginoo, andam akong mouban kanimo sa bilanggoan ug sa kamatayon.” Bisan pa niana, pipila ra ka oras sa ulahi, katulo gilimod ni Pedro nga siya nakaila kang Jesus! Ang Bibliya nagsulti kanato kon unsay nahitabo samtang gipahayag ni Pedro ang iyang ikatulong paglimod: “Ang Ginoo milingi ug mitan-aw kang Pedro.” Kay naguol sa kabug-at sa iyang sala, si Pedro “migawas ug mihilak sa hilabihan.” Sa dihang si Jesus namatay sa kaulahian niadtong adlawa, ang apostol tingali naghunahuna, ‘Gipasaylo ba kaha ako sa akong Ginoo?’Lucas 22:33, 61, 62.

18 Si Pedro wala magpaabot ug dugay sa tubag. Si Jesus nabanhaw sa buntag sa Nisan 16, ug lagmit sa mao mismong adlaw, siya miduaw sa personal kang Pedro. (Lucas 24:34; 1 Corinto 15:4-8) Nganong si Jesus mihatag ug espesyal nga pagtagad sa apostol nga kusganong milimod Kaniya? Tingali gitinguha ni Jesus nga pasaligan ang mahinulsolong si Pedro nga siya gihigugma ug gipabilhan gihapon sa iyang Ginoo. Apan labaw pa ang gihimo ni Jesus sa pagpasalig kang Pedro.

19 Usa ka higayon sa ulahi, si Jesus nagpakita ngadto sa mga tinun-an sa Dagat sa Galilea. Sa maong higayon, si Jesus misuknag katulo kang Pedro (nga katulo naglimod sa iyang Ginoo) mahitungod sa gugma ni Pedro alang kaniya. Human sa ikatulong higayon, si Pedro mitubag: “Ginoo, nahibalo ka sa tanang butang; nasayod ka nga gimahal ko ikaw.” Sa pagkatinuod, si Jesus, kinsa makabasa sa mga kasingkasing, bug-os nasayod sa gugma ug pagmahal ni Pedro alang kaniya. Bisan pa niana, si Jesus mihatag kang Pedro ug higayon sa pagpahayag sa iyang gugma. Dugang pa niana, gisugo ni Jesus si Pedro nga ‘pakan-on’ ug ‘bantayan’ ang Iyang “gagmayng mga karnero.” (Juan 21:15-17) Sayo niana, si Pedro nakadawat ug usa ka asaynment sa pagwali. (Lucas 5:10) Apan sa maong higayon, sa talagsaong pasundayag sa pagsalig, si Jesus mihatag kaniyag dugang bug-at nga responsabilidad—ang pag-atiman niadtong mahimong mga sumusunod ni Kristo. Wala madugay human niadto, si Jesus mihatag kang Pedro ug usa ka inilang papel diha sa kalihokan sa mga tinun-an. (Buhat 2:1-41)  Nahupayan gayod ug dako si Pedro sa pagkahibalo nga si Jesus nagpasaylo ug nagsalig gihapon kaniya!

Ikaw ba ‘Nahibalo sa Gugma ni Kristo’?

20, 21. Sa unsang paagi kita bug-os nga ‘makahibalo sa gugma ni Kristo’?

20 Sa tinuoray, ang Pulong ni Jehova nagbatbat sa matahom nga paagi sa gugma ni Kristo. Apan, sa unsang paagi angay kitang mosanong sa gugma ni Jesus? Ang Bibliya nag-awhag kanato ‘sa pagkahibalo sa gugma ni Kristo nga nagalabaw sa kahibalo.’ (Efeso 3:19) Sumala sa atong nasabtan, ang mga asoy sa Ebanghelyo bahin sa kinabuhi ug ministeryo ni Jesus nagtudlo kanatog daghang butang bahin sa gugma ni Kristo. Bisan pa niana, ang bug-os nga ‘pagkahibalo sa gugma ni Kristo’ naglakip ug labaw pa kay sa pagkakat-on sa giingon sa Bibliya bahin kaniya.

21 Ang Gregong terminong gihubad ‘pagkahibalo’ nagpasabot sa pagkahibalo “sa praktikal nga paagi, pinaagig kasinatian.” Sa dihang ipakita nato ang gugma sama sa gihimo ni Jesus—pinaagi sa dili-mahakogong paghago sa atong kaugalingon alang sa uban, sa mabinationg pagtagana sa ilang mga panginahanglan, sa pagpasaylo kanila gikan sa atong mga kasingkasing—nan kita tinuod nga makasabot sa iyang mga pagbati. Sa maong paagi, pinaagig kasinatian kita ‘makahibalo sa gugma ni Kristo nga nagalabaw sa kahibalo.’ Ug dili gayod kita malimot nga kon kita mas mahisama kang Kristo, kita mas masuod sa usa nga sa hingpit gisundog ni Jesus, ang atong mahigugmaong Diyos, si Jehova.

^ par. 11 Ang rabbinikong kalagdaan nag-ingon nga ang usa ka tawo dili angayng moduol ug mga 1.8 metros gikan sa usa ka sanlahon. Apan kon naghuros ang hangin, ang sanlahon kinahanglang anaa lang sa mga 45 ka metros nga gilay-on. Ang Midrash Rabbah naghisgot bahin sa usa ka rabbi nga mitago gikan sa mga sanlahon ug sa laing rabbi nga milabay ug mga bato sa mga sanlahon aron dili sila magpaduol. Busa ang mga sanlahon nahibalo sa kapait sa pagkasinalikway ug sa pagbati sa pagkatinamay ug pagkainayran.

^ par. 16 Ang unang bahin sa Lucas 23:34 gitangtang gikan sa pipila ka karaang manuskrito. Bisan pa niana, kay kining mga pulonga makaplagan man diha sa daghang ubang awtoritatibong mga manuskrito, kini giapil sa Bag-ong Kalibotang Hubad ug sa daghang ubang hubad. Si Jesus dayag nga naghisgot bahin sa Romanong mga sundalo nga naglansang kaniya. Wala sila mahibalo sa ilang gibuhat, kay wala mahibalo kon kinsa gayod si Jesus. Hinuon, ang relihiyosong mga pangulo nga nagsiba sa maong pagpatay mao ang labaw nga sad-an, kay sila milihok sa tinuyo ug madinaotong paagi. Alang sa daghan kanila, dili na posible ang pagpasaylo.Juan 11:45-53.

Pagkat-og Dugang

Unsaon Paghupot ug Masakripisyohong Tinamdan?

Kita may kaaway nga inanayng magdaot sa atong masakripisyohong tinamdan. Kini nga artikulo magpaila sa maong kaaway ug magpakita kon sa unsang paagi ang Bibliya makatabang kanato sa pagbuntog niana.