Laktaw ngadto sa video

Laktaw ngadto sa secondary menu

Mga Saksi ni Jehova

Cebuano

MGA BATAN-ON NANGUTANA

Unsay Akong Hinumdoman Bahin sa Pag-post ug Picture Online?

Unsay Akong Hinumdoman Bahin sa Pag-post ug Picture Online?

Lingaw kaayo ang imong bakasyon, ug gusto kang mahibalo ani ang imong mga amigo ug amiga! Pero sa unsang paagi? Imo bang

  1. padalhan silag postcard?

  2. padalhan silag e-mail?

  3. i-post imong mga picture online?

Sa batan-on pa ang imong lolo ug lola, basig “A” lang ang ilang opsiyon.

Sa batan-on pa ang imong mama ug papa, posibleng pilion nila ang “B” nga opsiyon.

Karon, daghang batan-on nga gitugotang mag-post ug picture online ang mopili sa “C.” Ikaw pod ba? Kon oo, kini nga artikulo motabang nimong makalikay sa posibleng mga problema.

 Unsay mga benepisyo?

Dali ra. “Dihang mag-outing o maglingawlingaw mi sa akong mga amiga, maka-post dayon kog mga picture samtang excited pa ko ani.”​—Melanie.

Sayon ra. “Imbes mogamit ug e-mail, mas sayon nga mahibaloan ang ginabuhat sa akong mga amigo kon tan-awon nako ang ilang mga gi-post nga picture.”​—Jordan.

Konektado ka sa uban. “Ang uban nakong mga amiga ug pamilya layog puy-anan. Kon pirme silang mag-post ug picture ug pirme sab kong mag-browse, mora nag makit-an nako sila kada adlaw!”—Karen.

 Unsay mga kapeligrohan?

Mameligro imong seguridad. Naay mga kamera nga maka-detect sa imong lokasyon (geotagging). Kon mag-post kag picture, basin maapil sa post ang dili nimo gustong makita sa uban. “Naay mga gi-post nga picture o ubang media file sa Internet nga may eksaktong geolocation. Gamiton kana sa mga tawong dunay daotang motibo ug naay tracking software aron masubay ang lokasyon sa usa ka indibiduwal,” nagreport ang website nga Digital Trends.

Siyempre, ang ubang kriminal mas interesado sa mga panahon nga wala ka sa usa ka lugar. Kas-a, nagreport ang Digital Trends bahin sa tulo ka kawatan nga misulod sa 18 ka balay. Giunsa nila pagkahibalo nga walay tawo ang mga balay? Gi-track nila online ang lokasyon sa mga residente​—usa ka teknik nga gitawag ug cybercasing—​ug nakakawat ug mga butang nga mokantidad ug kapig $100,000 (U.S.).

Makakita kag dili maayong post. Ang ubang tawo dili na maulaw nga mag-post ug bisan unsa. Ang batan-ong si Sarah miingon: “Delikado ang pag-browse sa account sa mga tawong wala nimo mailhi. Sama nig pagbaktas sa usa ka siyudad nga dili ka pamilyar ug wala kay mapa. Seguradong masaag gyod ka sa lugar nga dili nimo gustong adtoon.”

Mahurot imong oras. “Makalingaw ang pagtan-aw sa mga bag-ong post ug pagbasa sa tanang comment,” miingon ang batan-ong si Yolanda. “Makaadik ni ug moabot sa puntong magsige na lang kag tan-aw kon naa bay bag-ong post.”

Gikinahanglan ang pagpugong sa kaugalingon kon naa kay social media account

Uyon ana ang tin-edyer nga si Samantha. “Kinahanglan nakong limitahan ang panahon sa pag-Internet,” siya miingon. “Kinahanglan gyod ang pagpugong sa kaugalingon kon naa kay social media account.”

 Kon unsay puwede nimong himoon

  • Likayi gyod ang dili maayong post. Ang Bibliya nag-ingon: “Dili ko ibutang sa atubangan sa akong mga mata ang bisan unsang butang nga walay hinungdan.”​—Salmo 101:3.

    “Regular nakong i-check ang mga post sa akong gipang-follow, ug ako silang i-unfollow kon dili maayo ang ilang mga post.”​—Steven.

  • Likayi ang pakig-friend sa mga tawo nga dili nimo parehog prinsipyo kay makadaot sila sa imong moralidad. Ang Bibliya nag-ingon: “Ayaw pagpahisalaag. Ang daotang pakig-uban makadaot sa mapuslanong pamatasan.”​—1 Corinto 15:33.

    “Ayaw i-follow ang gi-post nga mga picture tungod lang kay popular ni. Sagad, diha nimo makita ang mga post nga law-ay, bastos, ug uban pa nga makadaot.”​—Jessica.

  • Limitahi ang oras sa imong pag-browse ug kon kapila ka mag-post ug picture. Ang Bibliya nag-ingon: “Pagbantay pag-ayo nga ang inyong paglakaw dili ingon sa dili-maalamon kondili ingon sa maalamon nga mga tawo, nga magapalit sa nahiangay nga panahon alang sa inyong kaugalingon.”​—Efeso 5:15, 16.

    “Gi-unfollow nako ang mga tawo nga ‘overposters’ [o, sobra maka-post]. Pananglitan, may nangaligog dagat ug nag-post ug 20 ka picture sa usa lang ka kinhason. Naunsa? Makahurot sa oras ang pagtan-aw sa mao rang picture!”​—Rebekah.

  • Seguroa nga ang imong gi-post nga mga picture dili makahatag ug impresyon nga ikaw lang pirme ang mapansin. Ang magsusulat sa Bibliya nga si Pablo miingon: “Ako magasulti sa tanan dinha sa inyong taliwala nga dili maghunahuna ug labaw bahin sa iyang kaugalingon kay sa angay nga hunahunaon.” (Roma 12:3) Ayaw dayon pagdahom nga ganahan ang imong mga amigo ug amiga sa imong mga picture ug mga ginahimo.

    “Ang ubang tawo mag-post ug daghan kaayong selfie. Kon amiga ta, kahibalo ko sa imong hitsura​—wa ko manginahanglag pahinumdom!”​—Allison.