“Tsana, u txi va ni mtamo, thuma u si thavi txilo, u nga kanakani, nguko MKOMA . . . ana ni nawe.”—1 MATIMU 28:20.

TINDANDO: 60, 29

1, 2. a) Ngu wuhi mthumo wo sawuleka awu Solomoni a nga ningwa? b) Ngu ku txani Dhavhidha a nga ti karateka nguku Jehovha a nga sawula Solomoni?

KA MBIMO ya kale, Jehovha a sawute Solomoni ti to e woneleta mthumo wo sawuleka ngutu. Ngu wuhi mthumo wa kona? Wo aka dithephele do tshura da Jerusalema adi di ndino va ni nduma ya hombe! Dona di ti fanela kuva da ‘hombe . . . ni kutshura’ kota i nga ti “nyumba ya Jehovha, Txizimu txa ditshuri”.—1 Matimu 22:1, Tradução do Novo Mundo, 5, 9-11.

2 Dhavhidha asi kanakani ti to Txizimu txi na vhuna Solomoni. Kambe Solomoni i ti “ngadi dizambi di di ku singa ni mtamo”. Ina ene a ndina tumela txiavelo txo aka dithepele? Mwendo a ndina tumelela ti to wudotho wakwe wu mu tsivela kuthuma ti a nga rumwa? Ti to e sikota, ku ti laveka e va ni txibindi e thuma.

3. Solomoni a gondile txani ka tate wakwe?

 3 Ti woneka nga Solomoni a gondile txibidi ka tate wakwe Dhavhidha. Mdimo yi Dhavhidha i nga ti ngadi mfana, a date sihari sa txitinga asi si nga ti lava kudya sifuyo sa tate wakwe. (1 Samueli 17:34, 35) A tshumete e va ni txibindi txo lwa ni Goliate, wu i nga ti disotxhwa da txihotxovila. Se ngu dirigwi ni txibhalakata Dhavhidha a date Goliate.—1 Samueli 17:45, 49, 50.

4. Ngu ku txani ti nga txi lava ti to Solomoni e va ni txibindi?

4 Ta pfala aku Dhavhidha a nga tsanisa Solomoni ti to e eka dithepele. (Lera 1 Matimu 28:20) I ti ku Solomoni kha va ni txibindi, dizowa di di mu vhalete, kukhata mthumo. Se kuphazama a txi aka, i ndina va tshuko kupinda kwa mbi khata.

Hi lava txivhuno txa Jehovha ti to hi va ni txibindi txo maha mthumo awu a nga hi ninga

5. Ngu ku txani hi txi lava txibindi?

5 Kufana ni Solomoni, nathu hi lava txivhuno txa Jehovha ti to hi va ni txibindi txo maha mthumo awu a nga hi ninga. He woni sikombiso sa kale sa vathu va va nga kombisa txibindi. Se hi na wona ti to athu hi nga txi kombisisa ku txani txibindi kasi kuhetisisa mthumo wathu.

VATHU VA VA NGA TI NI TXIBINDI

6. Nji txani txi ku xamalisaku ka txibindi txa Josefa?

6 Josefa a kombisile txibindi mbimo yi msikati wa Putifari a nga lava ku mu mahisa wugelegele. Josefa a ti zivile ti to ngako a si tumeli, ti na mu bavela. Kambe, hahanze ko thava, a kombisile txibindi ngu txikuluveta e lamba.—Genesisi 39:10, 12.

7. Rahabhi a txikomisisile ku txani txibindi? (Wona mfota wu wu ku makhatoni.)

7 M’thu mmwane wu a nga kombisa txibindi i Rahabhi. Mbimo yi vavamna va Israeli va nga ti ya wona ditiko da Jeriko, se ve bela mtini kwakwe ve kombela kubarama, ene a di thavile e lamba ku va vhuna. Kambe aku a nga ti themba Jehovha, ngu txibindi a va sisile ve huluka. (Joxuwa 2:4, 5, 9, 12-16) Rahabhi a ti kholwa ti to Jehovha, i Txizimu txa ditshuri ni ku hambi ti txo karata, ene a ndina ningela ditiko ka Vaisraeli. Ene kha tumela kudhukiselwa ngu vamwane, kupata ni mkoma wa Jeriko ni majaha akwe. Kambe ngu txibindi, a tiponisile ene ni mwaya wakwe.—Joxuwa 6:22, 23.

8. Txibindi txa Jesu txi va vhunisile ku txani vapostoli?

8 Vapostoli vo thembeka ni vona va kombisile txibindi txa hombe. Vona va txi woni txibindi atxi Jesu a nga txi kombisa, eto ti va vhuni ti to ve mu etetela. (Matewu 8:28-32; Johane 2:13-17; 18:3-5) Mbimo yi vasadhusi va nga duketa ku va lekisa kutxhumayela ngu Jesu, kha va tumela.—Mithumo 5:17, 18, 27-29.

9. 2 Timoti 1:7, yi kombisa ti to txibindi txi ta ngu hani?

9 Josefa, Rahabhi, Jesu ni vaposoli, va ti  ti emisete kumaha ati i ku ta tinene. Vona va kombisile txibindi, i singa ngu kuthemba wusikoti wawe, kambe nguku va nga ti themba Jehovha. Ngu toneto, ngako hi txi lava txibindi, hi fanete hi themba Jehovha i singa athu hipune. (Lera 2 Timoti 1:7.) He xolisisi makhalo mambidi a wutomi wathu aha txibindi txi lavekako: Mwayani ni dibanzani.

SIEMO SI SI LAVAKO TXIBINDI

10. Ngu ku txani vaphya ti txi lava ve va ni txibindi?

10 Ku ni siemo so tala aha vaphya ava i ku Makristu ti lavako ve kombisa txibindi ti to ve thumela Jehovha. Vona va nga gonda ka txibindi txa Solomoni ni ku mu etetela, ngako a nga kombisa txibindi e maha sisungo sa wutxhari e aka dithepele. Hambiku vaphya va ku ni fanelo yo kongomiswa ngu vaveleki vawe, ku ni ti va faneleko ve ti mahela sisungo sa lisima vapune. (Mavingwa 27:11) Vona va fanete ve timahela sisungo sa wutxhari ko sawula vangana, misakano, nzila yo simama ni mahanyelo o basa ni ku va na bhabhatiswa ditshiku. Ku laveka txibindi nguko va lwisana ni kudhunda ka Sathane, mlala wa Txizimu.

11, 12. a) Mosi a txi kombisisile ku txani txibindi? b) Vaphya va nga mu etetelisa ku txani Mosi?

11 Txisungo tximwetxo txa lisima atxi vaphya va fanelako ve txi maha ngu txiya: Ku tivekela makungo awe. Ka matiko mamwane, vaphya va kuzetwa kuya ma Universidade ni kumana mthumo awu male va ko wela ngu masaka. Ka mamwane matiko ku ni wusiwana, se vaphya va lwela kuthuma ti to ve vhuna timwaya tawe. I di ti to nawe u ka txiemo tximwetxo txa siya, alakanya txikombiso txa Mosi. Ene a kulete mtini ka mkoma Faru kota mtukulo wakwe, se i ti ku a to tilava, a di lwete kumaha nombwe. Egipta ku ti ni vagondisi ni madhota aya ku tilava va nga mu sinzisa ti to e gonda ngutu! Kambe ngu txibindi, Mosi a sawute ku va ni vathu va Txizimu. Msana ko va Mosi a di lekile ditiko da Egipta ni tithomba ta dona, ene a thembile Jehovha ngu mbilu yotshe. (Vahebheru 11:24-26) Ngu yihi wuyelo a nga yi mana? Jehovha a mu katekisile ka hombe, se a na ta m’katekisa kambe mbimo yi yi tako.

12 Ngako vaphya va txi maha makungo o thumela Jehovha, ni ku thangetisa Mfumo ka wutomi wawe, ene a na va katekisa. Ene a na vavhuna kuxayisa silaveko sa timwaya tawe. Ka dilembe dizana do khata, Timoti wu nene i nga ti mphya a vekile masoni mthumo wa Txizimu, nawe u nga maha toneto. * (Wona txhamuselo ya hahatshi.)—Lera Vafilipiya 2:19-22.

Ina u ti emisete kukombisa txibindi ka timhaka totshe ta wutomi wako? (Wona tindimana 13-17)

13. Txibindi txi mu vhunisile ku txani mwanathu mmwane kuhokelela makungo akwe?

13 Mwanathu mmwane wa Alabama, EUA, ti lavile e timahela makungo a mthumo wa Txizimu. A ti khene: “Mbimo yi ni nga ti ngadi m’dotho, ni ti ni tingana. Ni si tsani kubhula ni vanathu Nyumbani ya Mfumo, kha ni wombi i di ka mthumo wo txhumayela ngu mti mti.” Ngu kuvhunwa ngu vaveleki vakwe ni vamwane dibanzani, mwanathu wuwa a sikoti ku va nyaphandule wa mbimo yotshe. A tshumela a txi khene: “Mafu a Sathane ma kombisa ku va ni  male, nduma, kugonda ngutu ni ku va ni silo so tala ti di ni lisima ngutu.” Kambe mwanathu wuwa a khene vathu va nga si mana soneso va si lavako, aniko kha va eneliseki ni ku va zumba va txi vilela. A tshumela a txi khene: “Kambe kuthumela Jehovha, ku ni tisete litsako la hombe ni kueneliseka.

14. Ngu sihi siemo asi vaveleki ti lavako ve va ni txibindi?

14 Vaveleki ni vona va lava txibindi. Ngu txikombiso, mlungo wako ti nga maha e zumbela ku kuthumisa mbimo yo lapha ka masiku aya u ku ni wukhozeli wa mwaya, u yako thembweni ni ka mitshangano ya dibanza. Ti lava txibindi ti to u lamba, se u veka txikombiso txa txinene ka vanana vako. Mwendo ti nga maheka vaveleki vamwane dibanzani, va tumelela vanana vawe ti to ve maha ati awe u si laviko ti to vanana vako ve maha. Se ngako va txi thuka ve ku wotisa, ina u na va natxo txibindi txo va txhamusela ngu nzila ya yinene?

15. Masalmu 37:25 ni Vahebheru 13:5 ti nga va vhunisa ku txani vaveleki?

15 Ti lava txibindi kuvhuna vanana ti to ve va ni makungo o thumela Txizimu. Ngu txikombiso, ti nga maha vaveleki vamwane va txi thava kugela vanana vawe ti to ve tivekela makungo o va nyaphandule, ku ya thuma ha ku ku ni txilaveko, kuthuma Bhetele mwendo ku ya vhuneta ka kuaka Tinyumba ta Mfumo ni ta Tisengeletano. Ti nga maha u txi thava ti to va nga ta xupheka mbimo yi yi tako. Hambiketo, vaveleki va va nga txhariha va kombisa txibindi ni  ku va ni likholo la ti to Jehovha a na hetisisa sithembiso sakwe. (Lera Masalmu 37:25; Vahebheru 13:5.) Vaveleki va va kombisako txibindi txonetxo ni kuthemba Jehovha, va vhuna vanana vawe ti to ni vona ve maha toneto.—1 Samueli 1:27, 28; 2 Timoti 3:14, 15.

16. Vaveleki vamwane va va vhunisile ku txani vanana vawe ti to ve tivekela makungo o thumela Txizimu? Toneto ti va vhunisile ku txani vanana vawe?

16 Vaveleki vamwane va Estados Unidos va vhunile vanana vawe ti to ve veka mapimo awe ka mthumo wa Jehovha. Mwamna wa kona a khene: “Hi ti zumbela kubhula navo ngu litsako lo va nyaphandule ni kuthumela dibanza ni vanana vathu nem va si se khata kuwombawomba ni kutsimbila. Se konkuwa makungo awe ngu onewo.” Se a engetela a txi khene aku vanana vawe va nga tivekela makungo o thumela Txizimu, ti va vhuni ti to ve lwa ni txiduko txa mafu a Sathane se ve veka mapimo awe ka mthumo wa Jehovha. Mwanathu mmwane wu a ku ni vanana vambidi a bhate tiya: “Vaveleki vo tala va maha mizamo ya hombe ti to ve vhuna vanana vawe ti to ve veka mapimo awe ka timaka ta misakano, ni tigondo. Kambe ta tshuko ngu maha mizamo yoneyo ti to ve vavhuna kutivekela makungo aya ma no va vhuna kusimama ni wuxaka wa wunene ni Jehovha. Etxo ngu txona txisima txa litsako, i singa litsako lo wona vanana vathu va txi hokelela makungo awe a timhaka ta moya basi, kambe lo thuma navo ka mthumo wa Jehovha.” Tsaniseka ti to vaveleki va va vhunako vanana vawe ti to ve tivekela makungo a moya, va tsakelwa ngu Jehovha.

SIEMO SI SI LAVAKO TXIBINDI

17. Womba sikombiso sa va va lavako txibindi dibanzani.

17 Hambi dibanzani, txibindi txa laveka. Ngu txikombiso, madhota ma lava txibindi mbimo yi ma xuxako siemo sa vathu va va nga maha siwonho sa hombe ni loko va txi vhuna vanathu va va ku ka txiemo txo karata txa malwati. Madhota mamwane ma endela vathu va va ku majele ti to ve gonda navo Bhiblia mwendo ku ya tsimbitisa mitshangano ya dibanza. Se vanathu va txisikati ava va kombi se tekwa ko? Va ni mikhanjo yo tala ti to ve kombisa txibindi, ve thumela Jehovha. Va nga va vanyaphandule, ve thuma ha ku ku ni txilaveko, ka kuaka, mwendo ve ya ka Txikolwa txa Vatxhumayeli va Mfumo. Vamwane va rambwa ti to ve ya ka Txikolwa txa Giliyadhi.

18. Vanathu va txisikati va va nga kula va nga txi kombisisa ku txani txibindi?

18 Ha va dhunda vanathu va va nga kula, ha tsaka nguku va ku ho dibanzani! Hambiku vamwane va ko mbi ngadi ve sikota kumaha ati va nga ti maha ka mthumo wa Jehovha, va nga kombisa txibindi, ve maha mthumo. (Lera Titosi 2:3-5.) Yimwane mbimo madhota ma nga kombela mwanathu wa txisikati wu a nga kula ti to e wombawomba ni dihorana di i ku Mkristu mayelano ni maambalelo a dona. Koneho ku laveka txibindi. Ene a na mbi dhana mphya se e khata ku m’bhongela ngu ti a ambalisaku tona, kambe ngu nzila ya yinene a na mu vhuna ti to e alakanya ngu nzila yi siambalo si a si sawulako si nga gwesako ngu yona vamwane. (1 Timoti 2:9, 10) Ngako vanathu va va nga kula va txi  kombisa lirando ngu tinzila to nga toneto va tsanisa dibanza.

19. a) Majaha ya ma nga bhabhatiswa ma nga txi kombisisa ku txani txibindi? b) Majaha ma nga vhuniswa ku txani ngu Vafilipiya 2:13 ni 4:13 ti to me va ni txibindi?

19 Majaha ya se ma nga bhabhatiswa ni ona ti lava me va ni txibindi, me maha mthumo. Dibanza da wuyelwa ngutu ngako ma txi tiemisela kuthuma kota malanda a wuthumeli mwendo madhota. (1 Timoti 3:1) Kambe vamwane va thava. Vanathu vamwane va ti wona va si faneleki kuthuma kota malanda a wuthumeli mwendo madhota nguku va khalako kumaha txiwonho mbimo yi yi nga pinda. Ina nawe u tiwonisa toneto? Jehovha a nga kuvhuna ti to u va ni txibindi. (Lera Vafilipiya 2:13; 4:13.) Khumbula txikombiso txa Mosi. Nene a tiwoni a si faneleki kumaha ti Jehovha a nga ti mu gete tona. (Eksodha 3:11) Kambe Jehovha a m’vhuni ti to e va ni txibindi, e thuma ati ti lavekako. Mwanathu a nga txi manisa ku txani txibindi txiya kani? Ngu kumaha mkombelo ni kulera Bhiblia ditshiku ni ditshiku. A nga alakanyisisa ngu sikombiso sa vathu va va nga kombisa txibindi ava va mu ka Bhiblia. Ngu ku tiveka hahatshi, va nga kombela madhota ti to me va gondisa, se ve tiningetela ti to ve vhuneta ka mithumo yo hambana hambana. Hi kuzeta vanathu votshe va va nga bhabhatiswa ti to ngu txibindi ve hisekela kuvhuna dibanza!

JEHOVHA A NI NAWE

20, 21. a) Nji txani atxi Dhavhidha a nga gela Solomoni? b) Hi nga tsaniseka ngu txani?

20 Mkoma Dhavhidha a gete Solomoni ti to Jehovha a ndina va ni nene kala e heta kuaka dithephele. (1 Matimu 28:20) Solomoni a alakanyisisile ngu mapswi onewo, ene kha tumelela wudotho wakwe wu mu vhalela kumaha mthumo. Kambe, ene a kombisile txibindi txa hombe, se ngu kuvhunwa ngu Jehovha ene a hetile kuaka dithepele do xamalisa ngu mtxhanu wa malembe ni mambidi ni hafu.

21 Jehovha a vhuni Solomoni, se nanathu a nga hi vhuna ti to hi va ni txibindi, hi hetisisa mthumo mtini mwendo dibanzani. (Isaya 41:10, 13) Ngako hi txi thumela Jehovha ngu txibindi, hi nga tsaniseka ti to ene a na hi katekisa, konkuwa ni mbimo yi yi tako. Ngu toneto, vana ni txibindi “u si thavi txilo.”

^ par. 12 U nga mana sialakanyiso simwane sa nzila yi u nga mahisako tona makungo ka mthumo wa Txizimu ka, A Sentinela de 15 de Julho de 2004 ka msungo wu wu ku Estabeleça alvos espirituais que glorifiquem seu Criador”.