Kele vôm ô ne lañe de

Kele sous-menu

Kele tep

Bengaa be Yéhôva

Bulu

“Mi ba’alane miabebien nye’ane Zambe été”

 KABETÔLÔ 5

Avale bi ne kandan a émo

Avale bi ne kandan a émo

“Mi nji bo bôte ya [émo ji].”​—JEAN 15:19.

1. Alu Yésus a nga kandane lôt a beyé’é bé si va, a nga liti na jé é mbe mfi asu dé?

ALU Yésus a nga kandane lôte si va, a nga liti na a tyele nleme yôp asu beyé’é bé. Ajô te, a nga ye’elan Ésa wé na: “Me [nji] ye’elane wo na va’a be [émo ji], me aye’elane wo na ba’ale’ be mbia môt a za nyoñe be. Be nji bo bôte ya [émo ji], aval ane me nji bo môte ya [émo ji].” (Jean 17:15, 16) Meye’elane mete ma liti na, Yésus a mbe a nye’e beyé’é bé abui; ma liti fe mfi ya mejô a nga jô bevo’o ya été alu ete ebien: “Mi nji bo bôte ya [émo ji].” (Jean 15:19) Bia yene valé na, e mbe nya mfi asu Yésus na, beyé’é bé be kandan a émo.

2. Jé Yésus a loone na “émo”?

2 “Émo” Yésus a jô je, é ne bôte be tele Zambe ôyap, amu be ne éjôé Satan si, be ne fe mebun a ôkôlôt ane nye. (Jean 14:30; Beéphésien 2:2; 1 Jean 5:19) Nde ñhe, “ñbwa ya [émo ji], é ne ziñ be Zambe.” (Jacques 4:4) Ve aval avé môt a kômbô ba’ale émien nye’ane Zambe été a ne kandan a émo, a too ke na a nyiñ émo? Bia zu yene mam metan me ne volô nye: e su’u Éjôé Zambe a e sa’ale pôlitik, e tabe ntyel a nsisime ya émo, e bo éjijin mfa’a ya mbot a nyanga, e bo te jeñ abui mam ényiñ, a e jaé biôm mewosane ya nsisim.

 E SU’U ÉJOÉ ZAMBE A E SA’ALE PÔLITIK

3. (a) Aval avé Yésus a mbe a yene’e pôlitik éyoñ a mbe si va? (b) Amu jé bi ne jô na miñwo’ane mi ne bekate mbañete señe Krist? (Lañe’e fe ayemé é ne afebe si.)

3 Yésus a nji nyoñe ngap a pôlitik éyoñ a mbe si va; ve a nga telé Éjôé Zambe ôsu, a yeme’e na nnye a ye bo Njôô ya Éjôé éte yôb été. (Daniel 7:13, 14; Luc 4:43) Ajô te, a mbe ngule ya jô Ponce Pilate, Ngovina ya Rome na: ‘Éjôé jam é nji bo Éjôé ya émo ji.’ (Jean 18:36) Beyé’é bé ba vu nye éyoñ ba su’u Krist a Éjôé jé, a éyoñe ba kañete mbamba foé ya Éjôé éte si ése. (Matthieu 24:14) Nlômane Paul ô nga tili na: “Bi ne bekat mbañete señe Krist . . . bi aye’elane mia señe Krist na, mi latane Zambe ñbwa.” *​—2 Becorinthien 5:20.

4. Aval avé benya Bekristen bese ba liti na ba su’u Éjôé Zambe? (Lañe’e  nka’ale ya afebe 52.)

4 Éjian ayoñ ja kobô señe nlame wé éza nlam; é nji yiane nyoñe ngap a mam me pôlitik ya nlam ôte. Ve ja kamane si jé vôm a too. Aval ete fe, Bekristene be ne miñwo’an be bili ‘mvô’ô jap e yôp été.’ (Bephilippien 3:20) Ayôñ ba ve na be kañete mbamba foé ya Éjôé Zambe, é volôya bemillion “mintômba mife” na mi bo beyé’é be Yésus, a na, mi “latane Zambe ñbwa.” (Jean 10:16; Matthieu 25:31-40) Mintômba mite fe mia saé ane minlômane mi Yésus, amu mia su’u Bekristene be ne miñwo’an ésaé nkañete. Minsamba mite mibaane mia saé fufulu na, mi kaman Éjôé Messie; mi nji nyoñ ngab éziñ a mam me pôlitik ya émo.​—Lañe’ Ésaïe 2:2-4.

5. Nsela’ane mbé a ne zañe Bekristene ya den a ayoñ Israël ya melu mvus, a aval avé Bekristene ya den ba liti nsela’ane ate?

 5 Bekristen be nji sa’ale pôlitik fo’o ve amu ba su’u Éjôé Messie. Melu mvus, bebo bisaé be Zambe bese ya ayoñ Israël be mbe be nyiñi’i vôme wua; nda bôte  Bekristene ya dene ki é ne mmialane si ése. (Matthieu 28:19; 1 Pierre 2:9) Nde ñhe, nge bia su’u ngame pôlitik éziñ, aval avé bi ne beta kañete bôte bevok mbamba foé ya Éjôé Zambe, a aval avé bi ne beta bo nlatane jôme jia a bobejañ? (1 Becorinthien 1:10) Nde fe, nge bita bia bôlé, bia ye viane wosane bobejañ, a to ke na bia yiane nye’e be. (Jean 13:34, 35; 1 Jean 3:10-12) Jôm ete nje Yésus a nga jô beyé’é bé na, be bo te nyoñe nkpwaté mekôn. A nga viane lebe be na be nye’e besiñe bap.​—Matthieu 5:44; 26:52; lañe’e nka’ale ô ne nlô ajô na, “ Ye ma sa’ale fo’o pôlitik?” afebe 55.

6. Mbôle bi nga ve biabebien ngumba be Yéhôva, Jé bia ve César?

6 Bi nga ve biabebien ngumba be Yéhôva, sa ke be mona môt, nge ékôane bôt éziñ, nge ke ayoñ éziñ. Kalate 1 Becorinthien 6:19, 20 a jô na: “ Ye mi nji yeme na . . . mi nji bo jôme jenan miabebien? Môt éziñ a nga ya’ane tañ ya ngôtô jenan.” (Mfefé Nkôñelan) Ajô te, bia ve “César” biôm bi César; duma a ésemé bia yiane nye, bia ya’ane fe toya. Ve bia ve fe “Zambe biôm bi Zambe.” (Marc 12:17; Beromain 13:1-7) Biôme bi Zambe bite bi ne ékaña’a, nye’ane wongan ôse, a mewô’ô ma so nlem. Nge nalé a sili, bi ne ngule ya wu wu asu Zambe.​—Luc 4:8; 10:27; lañe’e Mam Minlôman 5:29; Beromain 14:8.

BI TABE ‘NSISIME YA ÉMO’ NTYEL

7, 8. Jé é ne ‘nsisime ya émo,’ a aval avé nsisim ôte wo bo ésaé nyule bôte be ne melo?

7 Bekristene ba liti fe na ba kandan a émo éyoñ ba tabe ntyel a mbia nsisime ya émo. Paul a nga tili na: “Bi nga nyoñ, sa nsisim ya [émo ji], ve nsisim wo so be Zambe.” (1 Becorinthien 2:12) A nga tili fe Beéphésien  na: “Mi nga wulu été melu ya mvus aval ane dulu ya [émo ji], aval ane njôô ya ngule ya [évuñulu], nyô ya nsisim wo bo ésaé éyoñe ji be bôt be ne melo.”​—Beéphésien 2:2, 3.

8 “Évuñulu” ya émo, nge ke nsisime ya émo, é ne avale ngul bi vo’o yen a mis. Ngul éte ja tindi bôte na be bo Zambe melo, a na be bi “mbia minkômbane ya minsôn, a mbia minkômbane ya mis.” (1 Jean 2:16; 1 Timothée 6:9, 10) Nsisim ôte ô ne “ngul” amu wo tindi môt e nsem, wo yené ki tyi’ibi, wo so éyoñ ése, a ô ne vôm ase, fo’o ve ane évuñulu. Nsisim ôte “wo bo [fe] ésaé” be bôte be ne melo, amu wo tindi be ôte’ete’e ôte’ete’e na, be bi mefulu ma ve Yéhôva nlem abé, ane fulu afom, mebun, ôzañ akum a minkôñ, a nsisim éngana’a. * Bi ne jô tyi’ibi na, ôte’ete’e ôte’etek, nsisime ya émo wo bo na mefulu me Satan me yaé môte nlem.​—Jean 8:44; Mam Minlôman 13:10; 1 Jean 3:8, 10.

9. Jé é ne bo na nsisime ya émo ô faa bia minlem?

9 Ye nsisim ya émo ô ne faa bia minlem? Ôwé, nge bia bo te ba’ale minlem miangan. (Lañe’e Minkana 4:23.) Ôte’ete’e ôte’etek, bi ne taté na bia yeñ a bôte ba yené mvo’é mise me bôt, a to ke na, be nji nye’e Yéhôva. (Minkana 13:20; 1 Becorinthien 15:33) Bi ne fe nyoñ nsisim ôte éyoñ bia lañ mbia bekalate, nge yene pornographie, nge lañe mintilane mi bôte be beneya Yéhôva internet, nge ke éyoñ bia nye’e bivôé bi ne mvit a bi bia wumulu mesengan.

10. Aval avé bi ne dañe nsisime ya émo?

10 Aval avé bi ne dañe nsisim ôte, a ba’ale biabebien nye’ane Zambe été? Bia yiane di bidi ya nsisime  Yéhôva a ve bia, a bo mbane ya ye’elane nye na a ve bia mbamba nsisime wé. Yéhôva a ne ngul a dañe Satan a émo jé. (1 Jean 4:4) Jôm ete nje bia yiane ye’elane nye kom ése.

 BI BO ÉJIJIN MFA’A YA MBOT A NYANGA

11. Aval avé mbote ya éyoñe ji wo wumulu nsisime ya émo?

11 Mbote wongan, nyanga jangan a mfubane ya nyôle jangan, bia liti avale môte bi né. Mesi méziñ, mbot ô maneya ndaman; ajô te, môt éziñ a nga jô bingeñgeñ na, ana’ana binga bijabô be mbeme jembane jôme ya jaé. Ja’a ayôme bobebinga é nyiineya fe nsamba ôte; kalate mefoé éziñ a nga jô na: “Bibu’a bi nyôle bi ne nseñ, teke fe wô’ô ôson.” Mbot ôfe wo wume den, bôt ba vañe jaé mintu biyé, a biyé bi ne miñyaban; mbot ôte wo liti na môt a bili nsisim éngana’a, a na, a nji semé émien.

12, 13. Miñye’elane mivé ya Kalate Zambe mi ne volô bia mfa’a ya mbot a nyanga?

12 Mbôl bi ne bebo bisaé be Yéhôva, bia ve ngule na bi bi mbamba mbot; nalé a tinane na, bia jaé biyé bi ne éjijin, mfuban, abeñe ya yen a mis, a bi bia yian a jam bia bo. Mbote wongan wo yiane liti na bi ne binga a befam “ba semé mame ya mbunan,” amu bia jaé “bijijine mengômesan a biôm bi nyanga bi ne éjijin teke dia.” Bi nji bo nyanga asu na bôt be yene bia, ve bia jeñe na bi ‘ba’ale biabebien nye’ane Zambe été.’ (1 Timothée 2:9, 10, Mfefé Nkôñelan; Jude 21) Jôme ja yiane dañe bo mfi mise mangan é ne “nsolane môte ya nlem . . . , ñwô ô ne tañ anen mise me Zambe.” ​—1 Pierre 3:3, 4.

13 Bia yiane ba’ale na, mbot wongan ô ne tindi bôte na be kañe Yéhôva, nge kamane be na be bo de. Éyoñ é tii a mimboone miangan, éfia ya nkobô Grek be nga koñelane na “éjijin,” ja tinane na ésemé, a woñe ya kolé bôte bevo’o ôbak. Ajô te, bia yiane semé mone môte ya nleme bôte bevok, a lôte na bi bo avale bia yi. Bia dañe bo jam ete amu bia semé Yéhôva a nda bôte jé, amu bi ne bebo bisaé bé, a amu bia kômbô bo “mam mese mfa’a ya duma Zambe.”​—1 Becorinthien 4:9; 10:31; 2 Becorinthien 6:3, 4; 7:1.

Ye mbote wom a nyanga jam bia ve Yéhôva duma?

14. Minsili mivé bia yiane sili biabebien a lat a mbot?

 14 É ne nya mfi na bi kôme mbote wongan, nyanga jangan a mfuban ya nyôle jangan, éyoñe bia ke nkañete a bisulan. Sili’i womiene na: ‘Ye mbote wom wo bo na bôte be dañe kee ma mise nyul? Ye wo ndeñele bôte bevok? Ye ma jaé biyé biam avale ma nye’e, ja’a jam ete da bo na, me kate be’e mimbe’e miziñ akônda?’​—Besam 68:6; Bephilippien 4:5; 1 Pierre 5:6.

15. Amu jé Kalate Zambe a nji mane kate Bekristen mame mese ma fombô mbot a nyanga?

15 Kalate Zambe a nji mane kate Bekristen mame mese ma fombô mbot, nyanga, nge ke mfubane ya nyul. Yéhôva a nji yi na bi wô’ôtan ane bi ne mimbôk, a yi na bi belan atyeñe mfasane dangan, a na bi bo fili ya nyoñe mintyi’an. A yi fe na bi bo éwôlô nsisim, bi yeme belane miñye’elane ya Kalate Zambe, a na, bi bo bôte “be nto mefe’e ya yemelane mvaé a abé.” (Behébreu 5:14) Jam a dañe yi e ne na, mimboane miangane mise mi liti na bia nye’e nye, a na bia nye’e bôte bevok. (Lañe’e Marc 12:30, 31.) Bi ne fili ya tobe biyé bia nye’e, a bo nyanga avale bia yi, teke vuane miñye’elane mise bi ndeme mane yen.  Ajô te, bi wô’ô yen Bengaa be Yéhôva ya mesi mese be be’e mengômesan mevale meval éyoñ ba sulane vôme wua.

TE BIA JEÑ ABUI MAM ÉNYIÑ

16. Nsela’ane mbé a ne zañe nsisime ya émo a miñye’elan mi Yésus, minsili mivé wo yiane sili womien?

16 Nsisime ya émo ô ne medu’an; wo tindi bôte na be simesane na moné, a biôme bi mo mbie bia soo mevak. Yesus ke a nga jô na: “Akum abui môt a bili, e ne te ve nye ényiñ.” (Luc 12:15) A nji kômbô ye’ele Bekristene na, be nyume bebien mbamba be biôm bese ya ényiñ, ve na, bôte be bili benya meva’a be ne ba ‘ba yemelane na be ne azoé nsisim,’ a ba be nji jeñ abui mam amu ba telé mame ya nsism ôsu. (Matthieu 5:3;  6:22) Sili’i womiene na: ‘Ye ma kôme fo’o buni mejô me Yésus mete, nge ke na, ye ma jô’é na “ésa minsos” a du’u ma? (Jean 8:44) Minkobô miam, minsôñane miam, mame ma telé ôsu ényiñe jam, a fatan ényiñe jam bia liti na me ne avale môt avé?’​—Luc 6:45; 21:34-36; 2 Jean 6.

17. Bibotane bivé môt a nji jeñ abui mam ényiñ a bili?

17 Melebe me Yésus mete me ne volô bia vengevenge ve bia tôñe me; Kalate Zambe a jô na: “Mi bo’o bôt be abo mejô [mewôk], sa bewô’ô étam, mi za du’u miabebien.” (Jacques 1:22) Môt a telé mame ya Éjôé ôsu a bili abui bibotan. Nlem ô bôô fe nye si ne mieññ. (Matthieu 11:29, 30) Jam ete da volô nye na a bo te tyelé nleme yôbe zezé, a na, a bo te vañe kolé émien ôbak. (Lañe’e 1 Timothée 6:9, 10.) A vak a abim a bili; jame te da bo na a bi éyoñ asu nda bôte jé, a asu bobenyañe bé ya nsisim. A ke ôyo mvo’é. (Ecclésiaste 5:12) A bili abui mevak amu a ne akap. (Mam Minlôman 20:35) A bili fe ‘beta ndi nlem.’ (Beromain 15:13; Matthieu 6:31, 32) Teke bibotane bife bia dañe bili!

E JAÉ ‘BIÔME MEWOSANE YA NSISIM’

18. Kalate Zambe a kate bia na nsiñe wongan a sôñe jé, a wosane bia aval avé, a mewosane mete me ne avale mewosan avé?

18 Satan a jeñe na a kpwéé bôte ba ba’ale bebiene nye’ane Zambe été si, ndemben be sup ényiiñe ya melu mese. Ve Zambe a kamane be. (1 Pierre 5:8) Paul a nga jô na: “Bi nji wosane metyi nge minsôn, ve bijôé, betebe ôsu, a bejôô ya dibi, mimbia minsisim mi ne yôp été.” (Beéphésien 6:12, Mfefé Nkôñelan.) Paul a nji kobô ajô mewosane bôte ba bo wua a tele nyô mbo’o ôyap; éfia a belane je ja tinane na mesiñ, ndume bôte  ba bian a mo. Bifiaé “bijôé,” “betebe ôsu,” a “bejôô” ya si nyô bia liti na, mimbia minsisim mi ne nta’an a nkômesan asu bita.

19. Bekristene ba yiane jaé biôm mewosane ya nsisim bivé?

19 Akusa bo bi ne metek, bi ne dañe mewosane mete. Aval avé? Éyoñe bia jaé “biôm mewosane ya Zambe bise.” (Beéphésien 6:13) Kalate Beéphésien 6:14-18 a kobô ajô biôm mewosane bite a jô’ô na: “Mi teba’an, vôm mi maneya jaé benya mejôô ntiñetan angeteñ, a vôm mi maneya jaé ébene ya zôsô tôé, a vôm mi maneya jaé nkômesane ya mbamba foé mebo menane si; mi nyoñeya fe ébene ya mbunan, nje éte mi aye bo ngule ya dime je mekoñe me nduan me mbia môt ate mese. A mi nyoñan afô’ôlô [nge ke ndi nlem] ya nyian, a nkpwaté mekône ya Nsisim, ñwô ôte ô ne mejô me Zambe: mi ye’elan biyoñe bise nsisim été.”

20. Nsela’ane mbé a ne zañe mewosane mangan a mewosane bezimbi ya émo?

20 Bia yiane bo mbane ya jaé biôm mewosan bite, a tabe bie mebun, amu Zambe nnye a ve bia bie. Mewosan Bekristen ma selan a ma bezimbi ya émo amu me nji bi awo’an; Kristen ja yiane kaman ényiñe jé nnutan ôse. Mewosane mé ma ye tebe éyoñe Zambe a ye tyam émo Satan, a wua fe Satan a mimbia minsisim édo’o ébé été. (Nlitan 12:17; 20:1-3) Ajô te, nge bia wosane mbia minkômbane ya minsôn, bi nji yiane sili mo si, ve bia yiane “bôme” biabebien asu na bi ke ôsu a wulu ba’aba’a a Yéhôva. (1 Becorinthien 9:27) Bia yiane tu’a tabe ntyel nge mam mese ya ényiñe jangan ma wulu nya mvo’é!

21. Aval avé bi ne dañe mewosane mangane ya nsisim?

21 Bia yiane fe yeme na, bi vo’o dañe mewosane  mete a ngule jangan. Jôm ete nje Paul a nga lebe bia na, bi ye’elane Yéhôva “biyoñe bise nsisim été.” Bia yiane fe yé’é Mejô me Zambe, a tabe bisulan a bobejañ, amu bia be be bi ne nkane bita wua. (Philémon 2; Behébreu 10:24, 25) Bôte ba tôñe melebe mete mbe ba ye dañe mewosane mete; ba ye fe bi ngule ya kamane mbunane wop éyoñe ba tôban étibela’a.

TABE’E NKÔMESANE YA KAMANE MBUNANE WÔÉ

22, 23. (a) Amu jé bia yiane bo nkômesane ya kamane mbunane wongan éyoñ ése, a minsili mivé bia yiane sili biabebien? (b) Kabetôlô a tôñe valé a zu kobô ajô jé?

22 Yésus a nga jô na: “Amu mi nji bo bôte ya [émo ji], ajô te bôte ya si nyô ba vini mia.” (Jean 15:19) Bekristene ba yiane tabe nkômesane ya kamane mbunane wop éyoñ ése, be bo’o de a ésemé a évôvoé. (Lañe’e 1 Pierre 3:15.) Sili’i womiene na: ‘Ye ma kôme fo’o yem amu jé Bengaa be Yéhôva be wô’ô nyoñe mintyi’ane mia selan a ôsimesane bôte bevok? Nge me tebe aval été éte môs éziñ, ye ma ye fo’o tabe ndi a mame Kalate Zambe, a ôlo ô ne mewôk a fek ba ye’ele? (Matthieu 24:45; Jean 17:17) Ye me bili nkômbane ya selan a bôte be nji kañe Yéhôva, a, ye ma wô’ô mvaé ya bo nalé?’​—Besam 34:2; Matthieu 10:32, 33.

23 Môt a kômbô kandan a émo a ne fe tôbane avale meve’ele e nji bo tyi’ibi ya yemelan. Avale bi nga yene mvus, Satan a belane mbia mimvôman na bebo bisaé be Yéhôva be nye’e émo. Aval avé bi ne tobe mimvôman mia soo bia mevak, a bo na bi ba’ale mbamba mone môte ya nlem? Kabetôlô a tôñe valé a ye kobô ajô ete.

^ É.N. 3 Ataté Pentecôte ya mbu 33 É.J., Krist a ne Njôô ya akônda Bekristen be ne miñwo’an e si va. (Becolossien 1:13) Mbu 1914, Yéhôva a nga ve Yésus ngule ya jôé ‘émo.’ Ajô te, bi ne jô na Bekristen be ne miñwo’ane be ne bekate mbañete señe Krist, amu be ne éjian ya Éjôé Messie.​—Nlitan 11:15.

^ É.N. 8 Ô ne fe lañe Comment raisonner à partir des Écritures afep 140-143. Bengaa be Yéhôva mbe be nga kuli kalate ate.

^ É.N. 65 Lañe’e fe Appendice ya afep 212-215.