Kele vôm ô ne lañe de

Kele sous-menu

Kele tep

Bengaa be Yéhôva

Bulu

“Mi ba’alane miabebien nye’ane Zambe été”

 KABETÔLÔ 2

Aval avé ô ne ba’ale mbamba mone môte ya nlem?

Aval avé ô ne ba’ale mbamba mone môte ya nlem?

“Mi bii’ mbamba mone môte ya nlem.”​—1 PIERRE 3:16.

1, 2. Aval avé mvu é ne nyii môt a nee je, a amu jé bia jô na mone môte ya nlem a ne ane mvu é ne évevé?

MÔT a ne ôyo melom alu. Atemeteme na, mvu jé é nga bôn amu ja te wô’ô biduñ. Éyoñ ete a ji’a kôlô si, a ke fombô nseñ; ve ñwuwup ô tubeya. Nlem ô mbôô nye si. Nge mvu é nji ye wô’ô biduñ a bôn, ñwuwup ô ya nyiine nda a wube biôm, nge bo nye abé, nge wôé wôé nye.

2 Abui bôt e bili bemvu. Mvu é ne évevé é ne nyii môt a nee je. Bi ne jô na beta dase Zambe a nga ve bia, mone môte ya nlem, a ne ane mvu éte. (Jacques 1:17) Nge bi nji be bi bili mone môte ya nlem, ve bia fu’u fé. Éyoñ bia yeme belane nye, a volô bia na bi tôñe zen é ne mvo’é. Bi tame zu yene jé é ne mone môte ya nlem, a aval a ne volô bia. Bia zu yalane minsili mi: (1) Aval avé bi ne ye’ele mone môte ya nlem? (2) Amu jé bia yiane yeme na bôte bevo’o fe be bili mone môte ya nlem? (3) Bibotan bivé bi ne bi nge bia ba’ale mbamba mone môte ya nlem?

JÉ É NE MONE MÔTE YA NLEM, A AVAL AVÉ A NE VOLÔ BIA?

3. Éfia ya nkobô Grek be nga kôñelane na “mone mote ya nlem” ja tinan aya, a ja liti na môt étam nnye a ne ngule ya bo jé?

3 Éfia ya nkobô Grek be nga kôñelane na “mone môte ya nlem” ja tinane na, “ñyemane môt a yem émien.” Bitétéa  bise ya si, môt étam nnye a ne ngule ya yem émien. Bi ne ngule ya fas, a yemelan nge mimboane miangan mia yian. Mone môte ya nlem a ne ane ntyi’i mejô a kate bia nge mimboone miangan a mefulu mangan ma yian. A ne volô bia na bi nyoñe mbamba ntyi’an, nge ke kamane bia na bi nyoñe ntyi’an ô ne abé. A se’e bia éyoñ bia bo jam é ne mvo’é, a bôme bia éyoñ bia bo mbia jam.

4, 5. (a) Jé ja liti na Adam ba Ève be mbe be bili mone môte ya nlem? (b) Bive’an bivé bia liti na bebo bisaé be Yéhôva ya melu mvus be mbe be vô’ôlô’ô mone môte ya nleme wop?

4 Éyoñ a nga té Adam ba Ève, Zambe a nga ve be mone môte ya nlem. Ôson be nga wôk éyoñ be semeya, wo liti nalé. (Metata’a 3:7, 8) Mone môte ya nlem a nji be ve beta volô be, amu be nga vañe tyam atiñe Zambe. Be nga tobe na ba bo besiñe be Yéhôva. Be mbe be yeme’e jame ba bo amu be mbe teke nsem; ajô te, be nji be ngule ya bulane mvus.

5 Akusa bo be nga bialé a nsem, abui bôt e nga bo mone môte ya nleme wop mewôk. Bi ne kobô ajô Job; a nga jô na: “M’ abi zôsô wom ne zeñ, teke suu nye: Nlem w’aye bo te ve ma bijô nté me vee.” * (Job 27:6) Job a mbe zôsôa môt. A mbe a bo’o mone môte ya nleme wé mewôk. Nde a mbe ngule ya jô na, mone môte ya nleme wé a nji ve nye bijô. Ve mone môte ya nleme David a nga bo aval afe. Éyoñ a biaséya Saül, njô bôte Yéhôva a nga  telé, “nleme David ô nga bôme nye.” (1 Samuel 24:5) Jam ete e nga ye’ele nye na, a nji yiane beta biasé njô bôt.

6. Jé ja liti na môt ase a bili mone môte ya nlem?

6 Ye Bekristen étam mbe be bili mone môte ya nlem? Nlômane Paul ô nga tili na: “Amu na, éyoñ begentil be ne te metiñ, be abo mam ya metiñ amu abialé dap, mbe bete be ne te metiñ, be mbili metiñ mfa’a wop bebien; vôm be aliti na, mboane ya metiñ ô ne ntilane minlem miap été, mone môte ya minlem miap a bo ngaa ya été, a asimesane dap, via a vi ôvok, de ave mekua nge kale.” (Beromain 2:14, 15) Ja’a bôte be nji yem metiñe me Zambe be wô’ô bo mam ma lu’an a miñye’elane ya Kalate Zambe, amu be bili mone môte ya nlem.

7. Amu jé mone môte ya nlem a ne jô’é na bi ke mbia zen biyoñe biziñ?

7 Biyoñ biziñ, mone môte ya nlem a ne jô’é na bi ke mbia zen. Aval avé? Mvu é vo’o bo mfi nge é nji bo évevé. Nde fe, nge môt a nee mvu a teke bisi éyoñe ja bôn, jam ete e ne soo ébubua. Aval ete fe, nge bia ke ôsu a vô’ôlô mbia b’asimesane bangan, mone môte ya nlem é jô’é na asimesan ete e kee bia mbia zen. Nge bi belane mone môte ya nlem teke tôñe zene Bible a liti bia, bi ne bo te beta yemelan mam me ne mvo’é a ma me ne abé éyoñe bia nyoñ mintyi’an. Nge bia kômbô bi mbamba mone môte ya nlem, bia yiane jô’é na mbamba nsisim a wuluu bia. Paul a nga tili na: “Mone môte ya nleme wom a kañese a ma, e mbamba nsisim été.” (Beromain 9:1) Aval avé bi ne yem nge mone môte ya nleme  wongan a wulu avale mbamba nsisim a yi? Bia yiane ye’ele nye.

AVALE BIA YIANE YE’ELE MONE MÔTE YA NLEME WONGAN

8. (a) Aval avé miñyiane miangan mi ne bo na mone môte ya nlem a bo te wulu avale da yian, a jé bia yiane telé ôsu ényiñe jangan? (b) Amu jé Kristen é nji yiane buni na, é ne zôsô ja’a mone môte ya nleme wé a nji ndeñele nye? (fombô’ô ayemé é ne afebe si.)

8 Aval avé mone môte ya nleme wôé a ne volô wo na ô nyoñe mintyi’an? Bôte béziñ ba bo aval ba yi, éyoñ éte ba jô na: “Mone môte ya nleme wom a nji ndeñele ma.” Miñyiane miangan ki mi ne bo ngul, a bo na nleme wongan ô du’u bia. Kalate Zambe a jô na: “Nlem ô ne medu’an w’ adañedañ, a ô ne étua ébo: za a ne ngule ya yeme wô?” (Jérémie 17:9) Mame Yéhôva a nye’e, mme bia yiane telé ôsu, sa ke miñyiane miangan. *

9. Woñe ya Zambe ô ne jé, a aval avé wo volô bia na bi bi mbamba mone môte ya nlem?

9 Éyoñ bia ye’ele mone môte ya nleme wongan, a éyoñ bia tôñe zen a liti bia, bia liti na bia telé nkômbane Zambe ôsu, sa ke miñyiane miangan. Éve’ane ji: Néhémie a mbe ngule ya sili bôte ya Jérusalem toya, amu a mbe ngoman. Ve a nji bo de. Amu jé? A nji be a kômbô’ô belane ngule jé avale da yiane  ki, a mbe a yeme’e na, mboon ôte wo vindane Yéhôva nlem. A nga jô na: “Me nji bo nalé, amu woñe ya Zambe.” (Néhémie 5:15) Nya woñe ya Zambe, nya nkômbane ya bo te ve nye nlem abé, a ne nya mfi. A volô bia na bi nyoñ mintyi’an mia lu’an a ôsimesane Yéhôva.

10, 11. Miñye’elane mivé ya Kalate Zambe mi ne volô bia na bi nyoñ ntyi’ane ya nyu meyok nge momo, a jé bi ne bo nge bia yi na Yéhôva a liti bia zen?

10 Bi tame kobô ajô meyok. Môt émien nnye a tyik nge é nyu meyok nge momo. Ve bia yiane taté ye’ele mone môte ya nleme wongan. Miñye’elane mivé ya Kalate Zambe mi ne volô bia mfa’a ôte? Kalate Zambe a nji tyili meyok. A lu’u lu’u Zambe amu a nga ve bia me. (Besam 104:14, 15) Ve a tyili mbia nyuane meyok, a mebô’ô ma wumulu bilam. (Luc 21:34; Beromain 13:13) A liti na mbia nyuane meyok ô ne beta nsem ane mbia nkeane binoñ. *​—1 Becorinthien 6:9, 10.

11 Miñye’elane mite mia bo na mone môte ya nleme Bekristen a tabe kom ése évevé. Nde ñhe, nge ba bañete bia abôk, bia yiane taté sili biabebiene na: ‘A ne aval abô’ô avé? Ye da wumulu bilam? Me wô’ô bo aya éyoñe me kômeya yene meyok? Ye ma nye’e bilam, ye me wô’ô wôk évé meyok, ye ma nyu meyok asu na me vuane minju’u miam? Ye me ne ngule ya jôé mamien?’ Bia yiane fase minsili mi meye’elan été, bi ja’é Yéhôva na a volô bia nyoñe mbamba  mintyi’an. (Lañe’e Besam 139:23, 24.) Nge bia bo nalé, Yéhôva a ye volô bia a zene ya mbamba nsisime wé. Bia ye’ele fe mone môte ya nlem na a tôñ miñye’elane ya Kalate Zambe. Ve abim ete e nji yian.

AMU JÉ BIA YIANE YEME NA BÔTE BEVO’O FE BE BILI MONE MÔTE YA NLEM?

Mbamba mone môte ya nlem a ne volô bia na bi nyoñ mbamba ntyi’an a lat a meyok

12, 13. Beamu bevé ba bo na mone môte ya nleme Bekristen a selan, a amu jé bia yiane semé nsela’ane ate?

12 Bi wô’ô bo bi kame’ éyoñ bia yen avale mone môte ya nleme Bekristen a selan. Mame Kristen éziñ é ne yene mvo’é, me ne yené abé asu Kristene mfe. Bi tame nyoñ éve’an: mame ngô’é méziñ, Kristen éziñ é ne yene mvo’é ya nyu élaé meyok a bemvôé bé; nyu mbo’o ki a yene mboon ôte abé. Jé ja bo nalé? Aval avé nsela’ane ate a ne volô bia éyoñ bia nyoñ mintyi’an?

13 Abui mam da bo na bôte be selan. Bi nji yaé vôme wua. Bôte béziñ be nga wosane mbia fulu éziñe melu mvus; jam ete da bo na be tabe ntyel, amu be nji kômbô beta ku. (1 Bejô Bôt 8:38, 39) Éyoñ be ne vôme meyo’o me né, mone môte ya nleme wop a bemene be. Éyoñe wo bañete avale môt ete nda jôé, mone môte ya nleme wé a ne kamane nye na a nyu meyok. Ye wo yiane wô’ô ôlun? Ye wo yiane yemete nye na a nyu? Teké’é. Ja’a a nji kate wo amu jé a bo nalé, nye’ane wo yiane tindi wo na ô semé ntyi’ane wé.

14, 15. Ntete mimbu ôsu, mfa’a ôvé mone môte ya nleme Bekristen a mbe a selan, a Paul a nga kôm ajô te aya?

14 Ntete mimbu ôsu, nlômane Paul ô nga yene  na mone môte ya nleme Bekristen a mbe a selan. Bekristene béziñ be mbe be sañetan ajô ndiane tit é nga veban mfa’a ya metuna’a asu bengulemelan. (1 Becorinthien 10:25) Mone môte ya nleme Paul a nji be a kamane nye na a kus avale tit ete. Paul a mbe a yeme na, bengulemelan be se jôm. Bidi bi nji bo émbiap, Yéhôva nnye a nga té bie. Ve Paul a mbe a yeme’e na, bôte bese be nji simesan ane nye. Amu abui ya été é nga tate kañ bengulemelan ôsusua na ba bo Bekristen. Asu dap, jam ése é mbe é tii a bengulemelan é mbe abé. Nde Paul a nga kôm ajô te aya?

15 Paul a nga jô na: “Nde, bia bi ne ngu, bi ayiane jibi ate’e ya ba be ne atek, a te bo ane biabebien bi anye’e. Amu na Krist fe a nji bo ane émien a nye’e.” (Beromain 15:1, 3) Paul a nga liti na bia yiane telé miñyiane mi bobejañ ôsu ane Yésus. Paul a nga ke ke ôsu a jô na, a ye jibi tyi tit a mam mefe me ne kolé ntômba Krist ôbak, amu mintômba mi ne nya dia mise me Krist.​—Lañe’e 1 Becorinthien 8:13; 10:23, 24, 31-33.

16. Amu jé Bekristen be nji yiane ve bôte bevo’o bijô nge be nji yene mam avale da?

16 Ve Bekristen be nji yiane tyili bôte bevo’o mam mone môte ya nleme wop a tyili be, nge ve be bijô amu be nji yene mam ane be. (Lañe’e Beromain 14:10.) Mone môte ya nleme wongan a yiane bo ntyi’i mejô wongan, sa ke nyu Bekristen bevok. Yésus a nga jô na: “Te veane bôte mekua, mi za nyoñe mekua.” (Matthieu 7:1) Bekristen be nji yiane sañetan asu mam ma fombô mone môte ya nlem. Ve bia  yiane tôñe mam ma soo nye’an a élate zañe jangan, mam ma wônô mbunan, sa ke ma ma kandé bia.​—Beromain 14:19.

BIBOTANE MBAMBA MONE MÔTE YA NLEM A SOO BIA

Mbamba mone môte ya nlem a liti bia zen, a soo bia mevak a mvo’é minlem

17. Jé é kuiya mone môte ya nlem abui bôt?

17 Nlômane Pierre ô nga tili na: “Mi bii’ mbamba mone môte ya nlem.” (1 Pierre 3:16) Mone môte ya nlem a ne mfubane mise me Yéhôva ane beta das. Bôt abui be nji bi avale mone môte ya nlem ete. Paul a nga kobô ajô bôte béziñe ya melu mé a jô’ô na: “Mbe bete mone môte ya minleme miap a mbili ndem étyé é maneya vé a nduan.” (1 Timothée 4:2)  Étyé é maneya vé a nduan ja di’i minsôn a wôé afôla nyôl ete. Bi ne fe jô na mone môte ya nlem abui bôt a wuya. A ne ndi’an aval é ne na, a se beta bo ngule ya bemene be, nge kamane be na be bo mbia jam; nge ke bo na be wutan éyoñe be semeya. Abui e nji bisi mekua mone môte ya nleme wop a ve be éyoñe ba sem.

18, 19. (a) Mfi ôvé bi ne bi éyoñ mone môte ya nleme wongan a ve bia mekua? (b) Jé bi ne bo nge mone môte ya nleme wongan a ke ôsu a ve bia bijô, a too ke na bi jôbaneya abé dangan?

18 Biyoñe biziñ, mone môte ya nlem a ne ve bia mekua, asu na bi yeme na bi boya abé. Éyoñ avale mekua te da bo na bi jôban, ja’a bia te bo avale nsem  avé, Yéhôva a jamé bia. Éve’an é ne na, Yéhôva a nga jamé njô bôte David amu a nga jôban abé dé. Mbôl a nga wô’ô abé ete angôndô, a nyoñ ntyi’ane ya tyendé, a nga yene na, Yéhôva a ne “mvaé a avôle ya jamé.” (Besam 51:1-19; 86:5) Bi ne ñhe bo aya nge nlem wo ke ôsu a ve bia bijô, a too ke na bi jôbaneya abé dangan, a na Yéhôva a jaméya bia?

19 Biyoñe biziñ, mone môte ya nlem a ne ke ôsu a bôme bia e zezé. Nge jam ete e kui bia, bia yiane ve nleme wongane ngul, a liti wô na Yéhôva a dañe mam mese môt a ne wô’ôtan nlem été. Bia yiane buni na Zambe a nye’e bia, a na, a jamé abé dangan, avale bia ye’ele bôte befe. (Lañe’e 1 Jean 3:19, 20.) Nde fe, mbamba mone môte ya nlem a volô bia minlem, a soo fe bia avale meva’a bi vo’o bi émo ji. Ba bese be semeya be wô’ôtaneya nalé, a éyoñe ji be ntoo ngule ya kañe Yéhôva a mbamba mone môte ya nlem.​—1 Becorinthien 6:11.

20, 21. (a) Nsôñane ya kalate nyi ô ne ôvé? (b) Éto fili évé Bekristen bese be bili, a aval avé bia yiane belane je?

20 Kalate nyi a ne volô wo na ô bi avale meva’a te, a na ô ba’ale mbamba mone môte ya nlem, nté asu’ulan é ntoo bebé. É ne été na, a nji kobô ajô metiñ a miñye’elane mise ya Kalate Zambe mi ne volô wo. Nde fe, ô nji yiane yange na, a kate wo bone be mam bese wo yiane bo éyoñe wo fase mam ma fombô mone môte ya nlem. Nsôñane ya kalate nyi ô ne na, ô yeme ye’ele mone môte ya nleme wôé, asu na a bo évevé, a volô wo na ô tôñe mame wo yé’é Bible môs ôse. “Metiñe me Krist” ma selan a Metiñe me Môze  amu ma tindi Bekristen na, be nyoñe mintyi’an avale mone môte ya nlem a miñye’elane ya Kalate Zambe mi né, sa ke amu atiñ é ne ntilane vôm éziñ. (Begalate 6:2) Yéhôva a ve fo’o Bekristen beta éto fili. Ve Kalate Zambe a bemene bia na, bi nji yiane belan je ane “ébuta’a ya abé.” (1 Pierre 2:16) Bia liti na bia nye’e Yéhôva éyoñe bia yeme belan éto fili éte.

21 Kele’ ôsu a ye’elane Yéhôva na, a volô wo na ô tôñe mam wo yé’é Kalate Zambe. Nge ô ne “mbane ya bo nalé,” wo ye tu’a bi “ngule ya yemelane” mam. (Behébreu 5:14, Mfefé Nkôñelan.) Avale ane mvu ja bône zañ alu ja bemene bia na mbia jam a zu, aval ete fe mone môte ya nlem a ne volô bia na bi nyoñ mintyi’ane mia ve Yéhôva nleme mvaé. Mbamba zene ya ba’ale womiene nye’ane Zambe le!

^ É.N. 5 Teke éfia éziñ bekalate ya Bible be nga tilibane nkobô Hébreu, ja ve atinan ése ya “mone môte ya nlem.” Ve mam méziñ ma kôme liti na, Bible a kobô ajô mone môte ya nlem. Éve’an é ne na, Kalate Zambe a wô’ô belan éfia “nlem” éyoñ a kobô ajô môt, a mame mese me ne nye nlem été. Éfuse ji ke ja kobô ajô jame da ya mame me ne môt nlem, mone môte ya nlem. Bia koon éfia “mone môte ya nlem” bebé biyoñ mewôm melal bekalate be nga tilibane nkobô Grek.

^ É.N. 8 Kalate Zambe a liti na, da yiane ki ve na mone môte ya nlem a bo te ve bia bijô. Paul a nga jô na: “Mone môte ya nleme wom a nji ve ma bijô. Ve me nji kabe amu nalé; e nyô a tyi’i ma ajô a ne [Yéhôva].”(1 Becorinthien 4:4, Mfefé Nkôñelan.) Ja’a bôte be mbe be tibili’ Bekristen, ane Paul ôsusua na a bo Kristen, be mbe be buni’i na ba bo nkômbane Zambe. Mone môte ya nlem a yiane bo mfubane mise mangan a mise me Zambe.​—Mam Minlôman 23:1; 2 Timothée 1:3.

^ É.N. 10 Abui bedokita da jô na, beso’o meyok ba kate jôé bebien ba yiane jibi tyi meyok.