Kele vôm ô ne lañe de

Kele sous-menu

Kele tep

Bengaa be Yéhôva

Bulu

“Mi ba’alane miabebien nye’ane Zambe été”

 KABETÔLÔ 10

Aluk​—mveane wo so be Zambe

Aluk​—mveane wo so be Zambe

“Nkol ô ne mimba’a mila ô ne te ji’a téé.”​—ECCLÉSIASTE 4:12.

1, 2. (a) Éyoñe bia tabe abô’ô aluk, bi wô’ô sili biabebiene minsili mivé, amu jé? (b) Bia zu bi biyalane ya minsili mivé?

YE WO nye’e wo tabe abô’ô aluk? Abui bôte da nye’e mebô’ô meluk amu me ne biyoñe ya mevak. Beluk be be’e abeñ biyé. Mesu map ma faé amu meva’a me ne be nlem ne lut. Ba wô’ô mvaé môs ôte amu ba buni na ényiñe jap ja ye bo ve nkone nkon.

2 Ve menda meluk ma tôban abui minju’u den. Ja’a bia yi na bôte be ndôme lu’an be bu’uban alu’u dap, bi wô’ô sili biabebiene na: ‘Ye alu’u ete da ye fo’o soo be mevak? Ye da ye fo’o libi?’ Da ye libi, vengevenge ve ba tôñe melebe ya Kalate Zambe. (Lañe’e Minkana 3:5, 6.) Ba yiane de bo nge ba yi na be ba’ale bebiene nye’ane Zambe été. Bi tame zu yene biyalane ya minsili minyine mi: Jé é ne bo na môt a luk? Nge wo kômbô luk, wo yiane tob avale môt avé? Aval avé ô ne kômesan asu aluk? Jé é ne volô bôte be ne nlu’ane na be ke ôsu a bu’uban alu’u dap?

JÉ É NE BO NA MÔT A LUK?

3. Amu jé bi nji yiane luk fo’o ve amu bôte ba tindi bia na bi bo de?

3 Abui bôte da buni na, alu’u nde da soo môt ava’a ényiñ. Minsose le! Yésus émien a mbe nkoé; a nga jô na éto nkoé é ne mvean, a nga lebe fe bôte be ne  ngule ya bo de na be jibi tabe teke luk. (Matthieu 19:11, 12) Nlômane Paul fe ô nga liti mbamba be mam éto nkoé é ne soo môt. (1 Becorinthien 7:32-38) Ve Paul ba Yésus be nji yemete môte na a mba’a mba’a ve tabe nkoé; Kalate Zambe a liti na aval atiñ ete e ne “miñye’elane ya mimbia minsisim.” (1 Timothée 4:1-3) Ve éto nkoé é ne mvo’é asu môt a yi na a bo Yéhôva ésaé ngumba ngumba, teke jam da ndeñele nye. Ajô te, bi nji yiane luk fo’o ve amu bôte ba tindi bia na bi bo de.

4. Amu jé alu’u da wulu mvoé e ne mbamba vôme ya yale bon?

4 Ve ye beamu béziñ be ne bo na môt a luk? Ôwé! Alu’u fe e ne mveane Zambe wongane ya nye’an. (Lañe’e Metata’a 2:18.) E ne fe soo abui bibotan a mbamba be mam. Alu’u da wulu mvo’é e ne mbôka’a ya mbamba ényiñe ya nda bôt. Bongô ba yiane yaé vôme jo’ojo’o a nji bo; da sili na be bi bebiaé ba liti be nye’an, bebiaé ba lebe be a liti be zen. (Besam 127:3; Beéphésien 6:1-4) Ve e yale bon a nji bo susu’a jam a ne tindi m6ôte na a luk.

5, 6. (a) Kalate Ecclésiaste 4:9-12 a liti na mfi ya benya bemvôé ô ne ôvé? (b) Jé beluk ba yiane bo mfa’a ya na alu’u dap e bo ane nkol ô ne mimba’a milal?

5 Tame yene bifuse bia bôman éfuse ja su’u kabetôlô bia yé’é nyi: “Bebaé b’adañe wua mvaé, amu be bili mbamba be ma’an mfa’a ya ésaé jap. Amu nge b’aku, wua a ye bete monyañ; ve ngo’o nyô a ne étam éyoñ a ku, te bi mfe ya bete nye. Nalé fe na, nge bebaé b’abômbô énoñe jia, b’awô’an ayôñ; ve wua étam a ne ngule ya wô’ ayôñ aya? Nge môt a dañe nyô a ne étam ngu, bebaé b’aye tebe ngu a wosane  môt ate; a nkol ô ne mimba’a mila ô ne te ji’a téé.”​—Ecclésiaste 4:9-12.

6 Jam ôsu, éfuse ji ja liti mfi ya bi benya bemvôé. Éyoñ ke bôte bebaé be ne nlu’an, ba yiane bo beta bemvôé. Avale bifuse bi bia liti, élat éte é ne su’u be, é ne volô be minlem, a ba’ale be. Jam afe da sili asu na élate ya aluk é tu’a bo ngul. Éfuse ji ja te liti na nkol ô ne mimba’a mibaé wo ji’a téé. Ve nkol ô ne mimba’ane milal wo ji’a ki téé. Nge nnôm ba ngal ba telé Yéhôva ôsu, alu’u dap da ye bo ane nkol ô ne mimba’a milal. Élate jap ja ye tu’a bo ngul.

7, 8. (a) Melebe mevé Paul a nga ve minkoé mia juan a nkômbane ya ke binoñ? (b) Nya ajôô ya alu’u mbé Kalate Zambe a kate bia?

7 Alu’u e ne fe susu’a vôm bôte bebaé be ne ke binoñ teke nyoñe bijô. Bôte be ne nlu’an étam mbe ba yiane wô’ôtane mvaé ya ke binoñ. (Minkana 5:18) E ne kui na nkoé éziñ ô juan a nkômbane ya ke binoñ amu ô “nto ôkala ya ke aluk.” Nge ô teke kôme jôé wô, nkômban ôte ô ne tindi wô na ô tyam atiñe Yéhôva. Ajô te, Paul a nga kobô ajô minkoé a jô’ô na: “Ve nge be se ngule ya jôô bebien be lu’uk. Amu a ne mvaé ya luk a lôte na môt a dik [a nkômbane ya minsôn].”​—1 Becorinthien 7:9, 36, Mfefé Nkôñelan; Jacques 1:15

8 Môt ase a kômbô luk a yiane kôme yem nya ajôô ya aluk. Paul a nga jô na beluk ba “ye yene njuk mfa’a ya minsôn.” (1 Becorinthien 7:28) Bôte be ne nlu’an ba tôban avale minju’u minkoé mi nji bi. Ve nge wo tyi’i fo’o na wo luk, jé ô ne bo asu na bibotan wo ye bi bi bo abui a dañe minju’u ô ne tôbane mie. Fok, wo yiane kôme tobe môte wo ye luk.

 ZA WO YE TOB ASU ALUK?

9, 10. (a) Éve’ela Paul évé ja liti minju’u mi ne kui éyoñ Kristen ja luk môt a nji bo Ngaa? (b) Jé e wô’ô kui bôte ba tyam atiñe Zambe te?

9 Môt a kômbô luk a yiane tôñe melep me Paul ma: “Mi bo’o te fulane bôte be ne te buni ébôñeté jia si.” (2 Becorinthien 6:14) Bôte ba saé mefup ba kôme wô’ô éve’ela Paul éte. Nge ba futi betite bebaé ébôñeté jia si, a to ke na be nji bo abime da, nge ke na, be nji bi abime ngule da, bese bebaane ba ye juk. Avale te fe, nge Kristen ja luk môt a nji kañe Yéhôva, ja ye tôban abui minjuk. Nge môte wua a kômbô ba’ale émiene nye’ane Zambe été, nyô mbo’o ke momo, minsôñane miap mia ye selan, a nalé a ye soo be abui minjuk. Jôm ete nje Paul a nga jô Bekristene na be luk “be Tate étam.”​—1 Becorinthien 7:39.

10 Minkoé miziñ mia fas avale di: “Ma jibi luk a lôte na me tabe étam.” Mi wô’ô su’ulane tyam atiñe Yéhôva, a ke lu’u môt a nji kañe nye. Jam ete e wô’ô soo be abui minjuk. Be wô’ô wôtane bebien étam amu ba nyiñ a môt ba be be be vo’o laan mame ma dañe mfi ényiñ. Éto étam be mbe be tubuk éyoñe be mbe minkoé é beta bo bo mvo’é a dañe jame ba tôbane de nda alu’u éyoñe ji! Nte’e na abui Bekristen e ne minkoé da tôñe melebe ya Kalate Zambe a nlem ôse. (Lañe’e Besam 32:8.) Ja’a ba kômbô luk, ba jibi éto nkoé akekui môse ba lu’an a môt a bo Yéhôva ésaé.

11. Jé é ne volô wo na ô yeme tobe môte ya luk? (Lañe’e fe  nka’ale ya afebe 114.)

11 Ve nalé a nji tinane na môt ase a kañe Yéhôva nnye bia yiane luk. Nge wo kômbô luk, jeñe’e môte  mia nye mia lu’ane mefulu, môte mia nye mi bili avale minsôñane da mfa’a ya nsisim, a môt a nye’e Yéhôva ane wo. Ôlo ô ne mewôk a fek ô kuliya abui bekalate da kobô ajô ete. Ye’ela’ane Yéhôva nté wo ke ôsu a bindi melebe me ne été, tôñe me asu na ô nyoñe mbamba ntyi’an. *​—Lañe’e Besam 119:105.

12. Metum mevé me ne abui mesi, a bebiaé ba nyiñe mesi mete be ne tôñ éve’ela ya Kalate Zambe évé?

12 E metume ya abui mesi, bebiaé mbe ba tobe môt asu mone wop. Ba bo nalé amu ba buni na bebiaé be ne fek a dañe bone bap, a na, mbe ba dañe yem ajô aluk. Melu’u mete me wô’ô wume mbamba bibuma, fo’o ve ane é mbe é boba’ane melu mvus. Éve’ela Abraham é ne mfi asu bebiaé ba nyiñe mesi mete; a nga lôme mbo ésaé wé na a ke jeñe mone wé Isaac minga. Abraham a nji jeñe mone wé minga a ne nkukum, nge ke nyô a mbe a bili beta éto émo. Ve a nga jeñ a ngul ése na mone wé a lu’u minga a kañe Yéhôva. *​—Metata’a 24:3, 67.

AVAL AVÉ Ô NE KÔMESAN ASU ALUK?

13-15. (a) Aval avé kalate Minkana 24:27 a ne volô ndôman ja kômbô luk? (b) Aval avé ngone minga é ne kômesan asu aluk?

13 Nge wo fas ajô aluk, wo yiane sili womiene na: ‘Ye me ne fo’o nkômesane nga?’ Te ji’a yalane na  ôwé fo’o ve amu na ô nga nye’e môt, nge na ô nga kômbô ke binoñ, nge na ô nga yi môte mia nye mia tabe, nge ke na ô nga kômbô yale bon. Mam mefe me ne mfi; a wo yiane fase me.

14 Ndôman ja kômbô luk ja yiane kôme bindi ñye’elane ya Kalate Zambe wu: “Kôme’e ésaé jôé atan, kômesa’ane fe je mfa’a ya fé; mvuse ya valé ô lôñe’ nda jôé.” (Minkana 24:27) Jé bia yiane ba’ale éfuse ji? Melu mvus, môt a mbe a kômbô’ô bôndé nda bôt a mbe a yiane sili émiene na: ‘Ye me ne ngule ya toñe minga a bone nga?’ A mbe a yiane taté bi asu ésaé; a mbe a yiane saé mefup. Ñye’elan ôte ô ne fe mfi den. Fam ja kômbô luk ja yiane yeme na ja zu be’e beta mbe’e. Nge é ne mvo’é minsôn, ja yiane saé a mo mé. Kalate Zambe a jô na môt a nji jalé miñyiane ya nda bôte jé “a ne abé a dañe nyô a ne te buni.” Miñyiane mite mi ne mi ya minsôn, mi ya nlem, a mi ya nsisim.​—Lañe’e 1 Timothée 5:8.

15 Minga a kômbô ke aluk a yiane yeme na nye’e fe a ye be’e mimbe’e. Kalate Zambe a se’e ñyeman a mefulu me ne nye volô na a su’u nnôme wé, a na, a ba’ale nda bôte jé. (Minkana 31:10-31) Befam a binga be ne ôjeja’a ya luk be ne ôkôlôt, amu ba simesane ve bebien, teke simesan mam ma fombô môte mbok. Ve bôte ba kômbô luk ba yiane dañe kômesan mfa’a ya nsisim.

16, 17. Bôte ba kômesan asu aluk ba yiane bindi miñye’elane mivé ya Kalate Zambe?

16 Môt a kômesan asu aluk a yiane yem mimbe’e Zambe a nga ka’a nnôm ba nga. Nnôm a yiane yeme  jôm ja tinane na, e bo nlô ya nda bôt. Éto te ja ve ki nye ngule ya tibili nda bôte jé. Ve a yiane belan éjôé jé ane Yésus. (Beéphésien 5:23) Aval ete fe, minga a ne Kristen a yiane yem mbamba ésaé Yéhôva a ve nye. Ye a bili fo’o nkômbane ya tabe “éjôé nnôme” si? (Beromain 7:2) A nto éjôé Yéhôva ba Krist si. (Begalate 6:2) Ve éyoñe ji, a nto fe éjôé nnôme si. Ye a ye fo’o tabe éjôé mbo mam abé si , a su’u fe nye? Nge a ko woñe ya be’e mbe’e ôte, a yiane tabe teke ke aluk.

17 Nde fe, môt ase a yiane nyoñe nyô mbo’o ngap e nda aluk. (Lañe’e Bephilipien 2:4.) Paul a nga tili na: “Môt asese’e a nyeke’e ngale wé aval ane a nye’e émien; a nga a ba’ale’e na, a semé nnôme wé.” Nsisime Zambe ô nga bo na Paul a yeme na, fam ja nye’e éyoñ ba semé je. Minga ki a dañe yi na nnôm a liti nye nye’an.​—Beéphésien 5:21-33.

Éyoñe ba yemban asu aluk, abui bôt da yene mfi ya bo te tabe ve bebaé bebaé

18. Amu jé é ne mfi na bôte ba yemban asu aluk be jôé bebien?

18 Ajô te, éyoñe bôte ba yemban asu aluk é nji bo éyoñe ya minvôman. A ne éyoñe ya yé’é belane môte mbok, a éyoñe ya yen nge be ne ngule ya nyiñe nsamba. Éyoñ éte é ne fe éyoñe ya yeme jôé bebien! Amu éyoñ fam ba minga ba yemban asu aluk, be wô’ô bi ngule nkômbane ya ke binoñ; nde bi nga tébane nalé. Ve nya nye’ane a kamane bia na bi tindi môte bia kômbô lu’u na a tyam amvôé dé a Yéhôva. (1 Bethéssalonicien 4:6) Nde ñhe, nge mia môt mia yemban asu aluk mia jôé miabebien, nalé a ye volô mia ényiñe jenan ése, ja’a mia su’ulane kandan.

 JÉ Ô NE BO ASU NA ALU’U DÔÉ E TABE AYAP?

19, 20. Amu jé ôsimesane Bekristen mfa’a ya aluk wo selan a wu bôte ya émo? Va’a éve’an.

19 Asu na aluk é libii, bôte be ne nlu’an ba yiane yeme mfi ya ba’ale élat. Bekalate a befilm be wô’ô bo ve ane éyoñ bôte bebaé be lu’aneya, be kuiya. Ve, nya ajô a ne na, aluk e nji bo memane, é ne atata’a ya élate ja yiane tabe ayap. (Metata’a 2:24) Ve bôte ya émo be nji yene mame nalé. Meyoñ méziñ ma vek aluk a ébôña’a ja late minkol mibaé. Ôsimesan ôte fe ñwô abui bôt e bili den. Ba nyoñ aluk ane jôm be ne tiñeti a tiine tyi’ibi, avale ba bo a minkol mibaé.

20 Abui bôte da yen aluk a ne jôme be ne ji’a tyam. Ba ke aluk amu ba buni na da ye jalé miñyiane miap miziñ, ve nné ane minju’u mia kui, be kôlô. Jôm ete Kalate Zambe a nji jô na aluk e ne minkol mibaé, ve nkole wua. Minkol ba belane mie be sitima mi ne nkôman aval é ne na mi tabe ayap, mia ji’a ki téé ja’a ôkôs ô ne ngul aya. Aval ete fe, Zambe a nga té aluk na é tabe ayap. Yésus a nga jô na: “Jôme Zambe a maneya lat, môt a [bo’o te] kandé je.” (Matthieu 19:6) Aval ete fe nde wo yiane yen aluk. Ye nalé a tinane na môt a luk a tii nkol? Momo.

21. Môt ase a yiane yene nyô mbok aya nda aluk, a jé é ne volô be na be bo nalé?

21 Nda aluk, môt ase a yiane yen nyô mbok aval da yian. Nge bebaane ba jeñe na be tu’a fombane ve mbamba mefulu, alu’u dap da ye soo be mevak. Ye jame Yéhôva a sili bia le da dañ ayaé nga? Momo, Yéhôva a vo’o sili bia jam da lôte bia nkôñ. Émiene  fe a yene mefulu mangan me ne abeñ ja’a bi ne bebo mam abé. Ajô te, ntili besam a nga sili na: “Nge wo, A Yéhôva, ô nga ye tili mbia be mam, A Tat, za a nga ye bo ngule ya tebe?” (Besam 130:3) Beluk ba yiane vu Yéhôva mfa’a ôte, môt ase a yiane jeñe mbamba mefulu me nyô mbok, a bo avôle ya jamé.​—Lañe’e Becolossien 3:13.

22, 23. Mbamba éve’ela mbé Abraham ba Sara ba ve belu’u den?

 22 Nté mimbu mia lôt, alu’u da soo bia bibotan. Bible a kobô bia ajô Abraham ba Sara valé be nto minnôm. Be nga tôbane beta meve’ele nda alu’u jap. Wo simesane na Sara a nga wô’ôtan aya éyoñ é nga sili na a kôlô abeñe nda dé e tisone ya Our, na a ke tabe menda bindelé? Valé a yianeya lôte mimbu mewôm mesaman! Akusa bo nalé, a nga tabe éjôé nnôme si. Mbôl a mbe nya mvolô asu nnôme wé, Sara a nga su’u mintyi’ane mié; a nga bo de a nlem ôse. A mbe a lo’one nnôme wé na tate ‘nleme wé été.’ (Metata’a 18:12; 1 Pierre 3:6) Ésemé a mbe a bili asu Abraham é mbe é kôme so nlem.

23 Nalé a nji tinane na, Abraham ba Sara be mbe tyiñ éyoñ ése. Môs éziñ, a nga ve nnôm ôsimesan éziñ, ve Abraham a nga “dañe wô’ô jam ete abé.” Ve Yéhôva a nga jô Abraham na a vô’ôlô minga wé; ane a nga sulu émiene si, a jam ete e nga soo bibotane nda bôte jap. (Metata’a 21:9-13) Nkañete ôte ô ne nya mfi asu belu’u den, ja’a be lu’aneya den a nto abui mimbu.

24. Aval alu’u avé da ve Yéhôva Zambe duma, amu jé?

24 Akônda Bekristen, abui bôt da bu’ubane ényiñe ya nda aluk; binga ba kôme semé beyôme bap, beyôm ba kôme nye’e binga bap, a bese ba saé fufulu na be telé nkômbane Yéhôva ôsu ényiñe jap. Nge wo tyi’i na wo luk, kôme’e tobe môte wo ye luk, kômesan, a jeñe na alu’u dôé é bo mvo’é, a na, é ve Yéhôva Zambe duma. Nge ô bo nalé alu’u dôé, teke bisô na wo ye ke ôsu a ba’ale womien nye’ane Zambe été.

^ É.N. 11 Fombô’ô fe kabetôlô 2 ya kalate ba loone na Le secret du bonheur familial, Bengaa be Yéhôva mbe be nga kuli nye.

^ É.N. 12 Bebo bisaé be Yéhôva béziñ ya melu mvus be nga bili abui binga. Yéhôva a nga jibi na benya bôtô ya ayoñ Israël be bi abui binga. A nji telé alu’u éval, ve a nga ve metiñ ma volô bôte be ne alu’u éval. Ve Bekristene ya den ba kôme yeme na, Yéhôva a kañese ki fe na bebo bisaé bé be bi abui binga.​—Matthieu 19:9; 1 Timothée 3:2.