Kele vôm ô ne lañe de

Kele sous-menu

Kele tep

Bengaa be Yéhôva

Bulu

Nkume mmombô a bete (Asu ayé’é)  |  Ngone baa 2017

Ôvañe Yéhôva wo ye jaleban!

Ôvañe Yéhôva wo ye jaleban!

“Me kobôya, m’aye fe bo na, e boba’an; me tyi’iya de nlem, m’aye fe bo de.”​ÉS. 46:11.

BIA: 25, 18

1, 2. (a) Yéhôva a nga kate bia jé? (b) Ndi nleme fé bia koone je kalate Ésaïe 46:10, 11 a 55:11?

“ATATA’A Zambe a nga té yôp a si.” (Met. 1:1) Bifia bi ôsu bia lañ e Kalate Zambe été mbie le. Bifia bite bi ne fo’o tyi’ibi, ve bi ne mbia édok. E ne été na ñyemane bi bili mfa’a ya ñyeme yôp, éfufup, ngule ja bo na si é limiti biôme bise bi tyele ñyem ô ne tyôtyoé, a na, abime biôme bia yen e ne tyôtyoé a dañe biôme bise Zambe a nga té. (Ec. 3:11) Yéhôva a maneya kate bia ôvañe wé asu mona môt. Yéhôva a nga té si, na é bo étaba’a befam a binga be nga téban éve’ela jé. (Met. 1:26) A nga yi na be bo bone bé, nye ke a to ésa wop.

2 Aval ane kabetôlô lale ya kalate Metata’a a liti, mam me nji wulu avale Yéhôva a nga sôñ. (Met. 3:1-7) Ve Zambe a nji tyendé nsôñane wé. Môt éziñ a nji bo ngule ya kamane nye na a tôé wô. (És. 46:10, 11; 55:11) Nde ñhe, bi ne bi ndi nleme na, nsôñane Yéhôva ya atata’a wo ye tôéban, éyoñ a nga tiñeti!

3. (a) Mam mevé bia yiane taté yem, nge bia kômbô tu’a wô’ô foé ya Kalate Zambe? (b) Amu jé bia beta yé’é mame mete den? (c) Bia zu jeñe biyalane ya minsili mivé?

3 Teke bisô, bia kôme yeme jame Kalate Zambe a kate bia  a lat a nsôñane Zambe asu mona môt, bia yeme fe na, Yéhôva a tyi’iya na, Yésus nnye a ye belane nye asu ya na a tôé nsôñan ôte. Ñyeman ôte ô ne nya mfi, ô ne fe jame da ya ma bi nga taté yem éyoñe bi nga taté na bia yé’é Kalate Zambe. Bia fe bia yiane volô bôte be bili mbamba nkômbane na, be bi ñyeman ôte. Nté bia yé’é nlô ajô wu ésulane ya akônda, bia ve fe ngule ya bañete bôte bese bi ne ngule ya bañete na, be zu tabe Mesimesa’ane ya awu Yésus. (Lc. 22:19, 20) Bôte ba ye so, ba ye yé’é abui mam a lat a nsôñane Zambe. Nde ñhe, ôsusua na môse Mesimesa’ane ya awu Yésus wo kpwan, bia yiane fase beta minsili bi ne belane mie, na bi ve bôt bia be be bia yé’é Kalate Zambe, a ba ba nye’e mejô me Zambe nkômbane ya zu tabe beta ésulan ate. Bia zu fase minsili mila: Atata’a, nsôñane Yéhôva asu si, a mona môt ô mbe ôvé? Jé é nga bo na ô bo teke tôéban? A amu jé awu Yésus e ne jam da ye bo na nsôñan ôte ô tôéban?

ATATA’A, NSÔÑANE YÉHÔVA Ô MBE ÔVÉ?

4. Aval avé ntéane biôm wo kañete étôto’o Zambe?

4 Yéhôva a ne éwôlô beta Nté biôm. Biôme bise a nga té bi bili ngume nsôñan. (Met. 1:31; Jr. 10:12) Éyoñe bia yene bitétéa bi Zambe, bia yen ane bi ne abeñ, a mbamba nta’an, jé jam ete da ye’ele bia? Bi ne fe’e ne vema amu, to’o bitétéa bi ne tyôtyoé, nge bi bi ne anen, Yéhôva a nga té bie asu ngume jam. Za a ne teke kam éyoñ a fase be angegeme (cellule) be mona môt, éyoñ a yen abeñ ébubut ntyene mon, nge ke éyoñ a yen mbamba menlendé me tyé? Bia nye’e bia yene bitétéa bite amu Zambe a nga té bia, a ngule ya yeme yene biôme bi ne abeñ. ​—Lañe Besam 19:1; 104:24.

5. Jé Yéhôva a bo asu ya na, ntéane biôme wé ô wulu mvo’é?

5 Avale da yené ntéane biôm, nye’an ñwô ô nga bo na Yéhôva a ve bitétéa bié bise minné. A nga tyi’i avale bitétéa bié bise bia yiane nyiñ, a nga ve fe mona môt metiñ, asu ya na mame mese me wulu mvo’é. (Bs. 19:7-9) Ajô te, jôm ése Zambe a nga té, a nga telé je été jé, a ve fe je ngume nsôñan. Yéhôva nnye a tyi’i aval bitétéa bié bia yiane saé nsamba. A nga ve si ngule ja bo na, é limiti biôme bise bi tyele ñyem, ngul éte ja ba’ale ényiñ e si va. Bitétéa bise bia yiane tôñe metiñe mete, ja’a bone be bôt. Mbôle Yéhôva a nga ve bitétéa bié bise ngume nta’ane mam, nalé a liti na, a bili ngumba nsôñan asu si, a mona môt. Éyoñe bia kañete, bia yiane liti bôte za a ne Mbôndé ya beta nta’ane mam ate!​—Nli. 4:11.

6, 7. Mbamba be mam bevé Zambe a nga ve Adam ba Ève?

6 Atata’a, nsôñane Yéhôva ô mbe na, mona môt a nyiñe nnôm éto e si va. (Met. 1:28; Bs. 37:29) A nga ve Adam ba Ève angôndô ya mbamba be mam, asu ya na be bu’uban ényiñ. (Lañe Jacques 1:17.) Yéhôva a nga ve be fili ya top, ngule ya belane fe’e jap, a fane ya nye’e, a bu’uban a bemvoé bap. Nté biôm a mbe a la’an a Adam, a liti’i fe nye aval a ne bo nye mewôk. Adam a nga yé’é fe aval a yiane jalé minkômbane mié, a aval a yiane ba’ale betit a nyoñe ngap a si. (Met. 2:15-17, 19, 20) Yéhôva a nga té fe Adam ba Ève a ngule ya tye’e bidi, ngule ya nambe biôm,  ngule ya yen, ngule ya vô’ôlô, a ngule ya wô’ô binyum. A nga ve be mame mete mese asu ya na, be bu’ubane mbamba be mame bese ya afup Éden. Ôwé, be mbe ngule ya bu’ubane mbamba be mam bese be mbe Paradis. Adam ba Ève be mbe be bili fane ya bi mefo’o ényiñ nnôm éto.

7 Jé éfe Yéhôva a nga sôñ asu mona môt? A nga ve Adam ba Ève ngule ya biaé bon be ne teke ayeñ. Ôvañe wé ô mbe na, bone bete be fe be biaé bon a jalé si. A mbe a yii na Adam ba Ève, a bebiaé bevo’o bese be nye’e bone bap, aval ane émien a mbe a nye’e be. A mbe a yii na mona môt a nyiñe si nnôm éto, a na a bu’ubane biôme bise a nga ve nye.​—Bs. 115:16.

JÉ É NGA BO NA NSÔÑANE ZAMBE Ô BO TEKE TÔÉBAN?

8. Jé Yéhôva a nga sôñ éyoñ a nga ve Adam ba Ève atiñ e ne e kalate Metata’a 2:16, 17?

8 Amu jé mam me nji wulu avale Yéhôva a nga sôñ? Yéhôva a nga ve Adam ba Ève ôyôme mon atiñ asu ya na, be liti nye nge ba kañese na éto fili jap é bili minné. A nga jô be na: “Ô ne ngule ya di bibuma ya bilé bise bi ne afup été ane w’anye’e: ve ébuma ya élé ya yeme mam me ne mvaé a abé, w’aye bo te di: amu môs w’aye di je, w’aye fo’o wu.” (Met. 2:16, 17) Atiñ ete e nji be ayaé ya wôk, nge ayaé ya tôñ. Ye bidi ya di mbie bi mbe bi jemba’ane be?

9, 10. (a) Satan a nga ve Yéhôva mekua mevé? (b) Ngame fé Adam ba Ève be nga top? (Fombô’ô fôtô ya atata’a ya ayé’é di.)

9 Satan Diable a nga belane nyo asu ya na, a tindi Ève na a bo Yéhôva melo. (Lane Metata’a 3:1-5; Nli. 12:9) Satan a nga liti Ève na, Zambe a nji ve mona môt “ngule ya di bibuma ya bilé” bise bi ne afup. A mbe ve ane a sili nye na: ‘Zambe a jô’é ki mia na mi bo jôm ése mia yi aa?’ Mvuse ya valé a nga laane mbia minsos éyoñ a nga jô na: “Mi aye ke tu’a wu.” Ane a nga jeñe na a liti Ève na e nji bo mfi ya vô’ôlô Zambe éyoñ a nga jô nye na: “Amu Zambe a yeme na môs mi aye di je, môs ôte, mise menan m’aye kuiban.” Satan a mbe a kômbô’ô jô na Yéhôva a kamane be ébuma ya élé, amu a yi na a ba’ale be ndiman été. Satan a nga su’ulane ve éfu’u ngaka’a: “Mi aye bo ane Zambe, a yem mvaé a abé.”

10 Adam ba Ève be nga yiane top za ba zu vô’ôlô: Ye Yéhôva, ye nyo? Be nga tobe na ba bo Yéhôva melo. Éyoñe be nga bo de, be nga liti na, ba tôñe Satan. Be nga lume Ésa wop Yéhôva mvus, a bene na metiñe mé me ba’ale be.​—Met. 3:6-13.

11. Amu jé Yéhôva a nji kañese na bitétéa bié bi bo nye éngana’a?

11 Éyoñe be nga bo Yéhôva melo, Adam ba Ève be nga jañele mvome be mbe be bili na, be ne teke ayeñ. Jame da dañ e ne na, éngana’a jap é nga bo na, be bo nyé mise me Zambe amu ‘mise mé m’adañ mfuban, nde a se nguleya jibi yen abé.’ Jôme te nje, a “se ngule ya fombô [ékotekot].” (Hab. 1:13, Mfefé Nkôñelan.) Nge Zambe a nga ye jô’é mbia jam ate, bitétéa bié bise​—bi ya yôp, a bi ya si​—bi nga ye jañele ngule ya bo nlatan, a nyiñe mvo’é été. Nge a nga ye bo te foñesô bebo mam abé, bitétéa bié bivok bi nji ye ke ôsu a semé nye ane Njôô wop. Ve éyoñe Yéhôva a ve metiñ, émien a taté tôñe me, a ko’otô ke me. (Bs. 119:142) Adam ba Ève be mbe fo’o fili ya top, ve fili éte é nji ve be ngule ya biasé metiñe me  Zambe. Mbôle be nga bo Yéhôva melo, be nga wu, a bulane metek amu be nga tébane a metek.​—Met. 3:19.

12. Aval ényiñ avé Adam a nga ve bone bé?

12 Éyoñ Adam ba Ève be nga di ébuma, be nga tyi’i na ba kôlô ngame bitétéa bi ne nda bôte Yéhôva. Ane Zambe a nga titane be afup Éden éyoñe jia ya biyoñe bise. (Met. 3:23, 24) A nga bo nalé asu ya na, be nyoñe fonos ya mbia ntyi’ane wop. (Lañe Deutéronome 32:4, 5.) Mbôle mona môt a mbe a ntoo mbo mam abé, a nji beta be ngule ya vu mefulu me Yéhôva ngumba ngumba. Mam Adam a nga jañele, a nji me jañele ve asu dé étam, a nga kôé fe bone bé nsem a awu. (Bero. 5:12) A nga bo na mvoñe bôte jé é sup ényiñe ya melu mese. Adam ba Ève, a bone bap bese be nji fe be ngule ya biaé bone be ne teke ayeñ. Éyoñ a maneya tindi Adam ba Ève na be bo Yéhôva melo, Satan a nga ke ôsu a duk mona môt azukui den.​—Jn. 8:44.

NTAÑ WO KÔTÉ BIA

13. Jé Yéhôva Zambe a yi asu mona môt?

13 Ve Zambe a nga ke ôsu a nye’e bone be bôt. Akusa bo na Adam ba Ève be nga bo éngana’a, Yéhôva a ngenan a yi na, bone be bôt be bi mbamba élat a nye. A nji yi na wua ya be be a wu. (2 P. 3:9) Jôm éte nje, mvuse mbia mboan Adam ba Ève, Zambe a nga jeñe zene ya volô bone be bôt na be kôm élate jap a nye, ve a nga bo de tyiñe jia a metiñe mé me ne zôsô. Yéhôva a nga bo jam ete aya?

14. (a) Avale kalate Jean 3:16 a liti, beta jam mbé Yéhôva a nga bo asu ya na a kôté mona môt? (b) Bia ye ve bôte ba nye’e Mejô me Zambe éyalane ya nsili ôvé?

14 Lañe Jean 3:16. Éko éziñe na, bôt abui ya ba bia bañete e Mesimesa’ane ba yem éfus éte nlô. Ve nsili ô ne na, Aval avé awu Yésus é ne ve bia ényiñe ya melu mese? Bôte ba nye’e Mejô me Zambe ba ye bi fane ya wô’ô éyalane ya nsili ôte, éyoñ bia ye bañete be Mesimesa’ane, éyoñe bebien ba ye zu tabe Mesimesa’ane, a éyoñe bia ye beta ke jome bôte be nga zu tabe e Mesimesa’ane. Bôte bete ba ye bo fe’e ne vema, éyoñe ba ye taté na ba kôme wôk abime nye’an, a fe’e Yéhôva a nga liti mona môt, éyoñ a nga ya’ane ntañ. Jam avé bi ne ngôné a lat a ntañ?

15. Nsela’ane mbé a ne zañe Yésus a Adam?

15 Yéhôva a nga ve ntañ a zene ya môt a ne teke ayeñ. Môt ate a nga yiane wulu ba’aba’a a Yéhôva, a kañese na a ve ényiñe jé asu bone be bôt. (Bero. 5:17-19) Yéhôva Zambe a nga vaa ényiñ ététéa jé ôsu, e yôp a lôme je si va. (Jn. 1:14) Nde ñhe Yésus a nga bialé teke ayeñe fo’o ve aval Adam a mbe atata’a. Ve Yésus a nji bo Zambe melo ane Adam a nga bo, a nga tôñe metiñe me Yéhôva mese, fo’o ve avale Yéhôva a mbe a yii na môt a ne teke ayeñ a bo. Ja’a éyoñ a nga tôban angôndô ya ngule minjuk, Yésus a nji sem, nge tyam atiñe Zambe éziñ.

16. Amu jé ntañ ô ne beta édima das?

16 Mbôle Yésus a mbe teke ayeñ, a mbe ngule ya wu asu bone be bôt, a kôté be minkôme ya abé a awu. A nga bo Yéhôva mewôk ngumba ngumba, fo’o ve aval Adam a nga yiane bo. (1 Tim. 2:6) Yésus a nga su’ulane bo ngôtô ja ve “bôt abui” fane ya bi ényiñe ya melu mese, befam, binga, a bongô. (Mt. 20:28) Teke bisô, ntañ ô ne fo’o zene Yéhôva a belane je na, a jalé ôvañe wé ya atata’a. (2 Bec. 1:19, 20) Ntañ wo ve bôte bese  ba wulu ba’aba’a a Yéhôva fane ya bi ényiñe ya melu mese.

YÉHÔVA A NGA VE BIA FANE YA KÔTÉBAN

17. Mam mevé ma ye boban a zene ya ntañ?

17 Jôme Yéhôva a nga ve éyoñ a nga ya’an ntañ, é mbe nye dia abui. (1 P. 1:19) E mise mé, mona môt a ne édima abui, jam ete nde a nga kañese na atyi’i Mone dé e wu asu dangan. (1 Jn. 4:9, 10) Bi ne jô na, Yésus a nga nyoñ éto ésa wongan ôsu, Adam a mbe a bili. (1 Bec. 15:45) Éyoñ a nga bo de, Yésus a nji ve bia ve ényiñ étam, a nga ve fe bia fane ya beta bo bibu’a ya nda bôte Zambe. Ôwé, a zene ya awu Yésus, Yéhôva a nga kañese na bone be bôt be bulane bo bone bé, a nga bo de teke tyame metiñe me zôsô mé. Éyoñe bia simesane na, môs éziñ, bôte bese be ne zôsô ba ye beta bo mfuban teke ayeñ, nga nalé a ve bia ngule nyul? Bibu’a ya nda bôte Yéhôva bia ye bo nlatane jôme jia, bi ya yôp a bi ya si. Éyoñ éte nje bia bese bia ye bo bone be Zambe.​—Bero. 8:21.

18. Éyoñ évé nje Yéhôva a ye bo “mam mese be bôt bese”?

18 Éngana’a Satan é nji kamane Yéhôva na a ke ôsu a nye’e bone be bôt, é nji fe kamane mona môt, ja’a a ne mbo mam abé na a wulu ba’aba’a a Yéhôva. A zene ya ntañ, Yéhôva a ye volô bone bé bese na be bo zôsô ngumba ngumba. Tame ñhe simesan aval ényiñe ja ye bo éyoñe “môt ase a [kañese] Mon, a buni nye” a ye bi ényiñe ya melu mese. (Jn. 6:40) Yéhôva a ye belane nye’ane wé a fe’e jé, asu ya na bone be bôte bese be bulane bo mfuban teke ayeñ aval ôvañe wé ô mbe ata’ata’a. Éyoñe te nje ñhe Yéhôva, Ésa wongan a ye bo “mam mese be bôt bese.”​—1 Bec. 15:28.

19. (a) Jé bia ye bo nge bia ve Yéhôva akéva amu ntañ? (Fombô’ô nka’ale ô ne nlô ajô na “ Bi ke ôsu a jeñe ba be bili mbamba nkômban.”) (b) Ayé’é da zu da ye ye’ele bia jé éfe a lat a ntañ?

19 Nge bia ve Yéhôva akéva amu ntañ, bia yiane bo jam ése bi ne bo asu ya na, bi volô bôte bevo’o na, be fe be bu’ubane beta das ate. Bôte ba yiane yeme na ntañ ô ne zene Yéhôva a belane je, a nye’an ôse asu ya na, a ve bone be bôt fane ya bi ényiñe ya melu mese. Ve ntañ wo ve bia mbamba be mame befe. Ayé’é da zu, bia ye yen aval avé awu Yésus da fubu Éyôlé Zambe, éyôlé Satan a nga bolé afup Éden.