Kele vôm ô ne lañe de

Kele sous-menu

Kele tep

Bengaa be Yéhôva

Bulu

Nkume mmombô a bete (Asu ayé’é)  |  Ngon ôsu 2017

Ô ne ke ôsu a yeme minné miôé to’o ô tele minju’u été

Ô ne ke ôsu a yeme minné miôé to’o ô tele minju’u été

‘Wulu’u nje’ebane nlem, mia Zambe wôé!’MIC. 6:8.

BIA: 48, 80

1-3. Jé nkulu mejô a nji bo, a jam ete e nga su’ulan aya? (Fombô’ô fôtô ya atata’a ya ayé’é di.)

MÔS ÉZIÑ, Yéhôva a nga lôme nkulu mejô ya Juda na, a ke kate Jéroboam, mbia Njôô bôte ya Israël, foé ya ntyi’ane mejô wé. Nkulu mejô a nga bo de, a Yéhôva a nga ba’ale nye e mo me njenjete Jéroboam.1 Bb. 13:1-10.

2 Ve éyoñ a mbe a nga bulan, nde nnôme môt éziñ ô nga koone nye a ngenane bebé Béthel, a kate nye na, nye fe a ne nkulu mejô Yéhôva. E zu koone Yéhôva a yemeteya ésoé nkulu mejô na, ‘é bo te di bidi nge nyu mendime ya Israël,’ a na, é bo ‘te beta bulane zen é nga so.’ Ve môte nyi a nga tindi nkulu mejô Yéhôva na a bo melo. Yéhôva ve wôk ôlun. Ane ngbwengbwem é nga koone nkulu mejô zen, a wôé nye.1 Bb. 13:11-24.

3 Jé é nga bo na nkulu mejô nyi, a su’ulane tôñe nnôme môte wu? Kalate Zambe a nji de kat. Ve a yiane bo amu a nga vuane na, a yiane ‘wulu nje’ebane nlem, ba Zambe.’ (Lañe Michée 6:8.) Kalate Zambe a liti na e wulu a  Yéhôva a tinane na, e tabe nye ndi, e suk éjôé jé, a e tôñe zen a liti bia. Môt a yeme minné mié, a kôme yeme na a yiane laan éyoñ ése a Ésa wé a ne nye’an a ngul ése. Nkulu mejô a mbe ve taté sili Yéhôva na a faé nye éfufup ajô ete, ve Kalate Zambe a nji liti na a nga bo de. E wô’ô kui na bi bo teke yeme ntyi’ane bi ne nyoñ. Ve éyoñe bia yeme minné miangan, bia ye jô’é na, Yéhôva a volô bia na bi nyoñe mbamba ntyi’an.

4. Jé bia zu yen ayé’é di?

4 Ayé’é ya mvus, bi nga yen amu jé e yeme minné a ne mfi, a avale bi ne liti na bia yeme minné miangan. Ve jé é ne telé bia meve’ele été? A aval avé bi ne bi fulu ya yeme minné miangan, a ba’ale je to’o minju’u été? Bia zu yene bité bilal bi ne bo na, fulu ya yeme minné miangan é tebe meve’ele été. Bia zu fe yene jé bi ne bo éyoñe bi tele bité bite.Min. 11:2.

ÉYOÑE MAM MA TYENDÉ

5, 6. Aval avé Barzillaï a nga liti na a yeme minné mié?

5 Mimfefé bité nge ke mimbe’e, mi ne tele bia meve’ele été. Barzillaï a nga yiane wô’ô mvaé, éyoñe David a nga jô na a ke nyiñ e nda njôô. A mbe a mbili mimbu 80. A nga ye bu’ubane mbamba be mame ya amvôé dé ba njôô bôt. Ve Barzillaï a nga ben. Amu jé? A nga jô David na a nto nnôm, nde fe a nji kômbô bo mbe’e asu dé. Ve a nga viane lôme mone wé wua, Kimham señe jé.2 Sa. 19:31-37.

6 Barzillaï a nga nyoñe mbamba ntyi’an amu a mbe a yeme minné mié. A nji bene tôñe David amu a mbe a kate mimbe’e, nge ke amu a mbe a kômbô’ô nyiñ ényiñe jé teke éndeñela’a. Ve a mbe amu a nga yemelane minné mié. A nji kômbô bo a lôte abim a mbe ngule ya bo. (Lañe Begalate 6:4, 5.) Bi ne dañe fombô éyôlé a été jangan, nge ke dañe yi na bôte be se’e bia. Ve entaba’ané ntyel amu, mbia mefulu aval ane afom, a nsisim mesengan, me ne jaé bia nlem, a bi ne taté na bia wô’ô môt ase ôlun. (Beg. 5:26) Ve éyoñe bia yeme minné miangan, bia bese bia beme mis e mengule bia ve fufulu na, bi ve Yéhôva duma, a bo bôte bevo’o mvaé.1 Bec. 10:31.

7, 8. Aval avé e yeme minné miangan, a ne volô bia na bi bo teke tabe ndi a biabebien?

7 Mimbe’e mi wô’ô ve éjôé, a nalé a ne telé bia meve’ele été. Éyoñe Néhémie a nga yem aval été bôte ya Jérusalem be mbe be tele, a nga ye’elane Yéhôva a nlem ôse. (Néh. 1:4, 11) Yéhôva a nga botan, amu na njôô bôt Artaxerxès a nga telé Néhémie ngovina ya nlam. Ve akusa bo a mbe a bili beta éto, akum, a beta éjôé, Néhémie a nji tabe ndi a ñyemane wé, nge ke a mengule mé. A nga ke ôsu a wulu a Zambe. A mbe a lañe metiñe me Yéhôva na, a bo mbane ya jeñe zene jé. (Néh. 8:1, 8, 9) A nji bo bôte bé éjôé ékôndé ékôp; ve a nga belan akume dé na a saéane be.Néh. 5:14-19.

8 Éve’ela Néhémie ja liti na, éyoñe bia yeme minné miangan, bia ye ke tabe ndi a biabebien éyoñe ba ye tyendé, nge kô’ôlane bia mimbe’e. Mvendé ja tabe ndi a ébien, é ne taté na ja kôme mejô ya akônda teke taté  ye’elane Yéhôva. Bôte béziñe be ne taté nyoñe ntyi’an, éyoñ éte ba zu su’ulane ye’elane Yéhôva na a botane wô. Ve ye nalé a liti na ba yeme minné miap? Môt a yeme minné mié, a simesane kom ése été jé mise me Zambe, a ngap a bili nta’ane mam Zambe été. Mengule mangan me nji bo jam da dañe mfi. A ne éyoñe bia tôbane njuk éziñ, nje ñhe bia yiane dañe véé mise na bi bo teke tabe ndi a biabebien. (Lañe Minkana 3:5, 6.) Bia yiane beme mis e mimbe’e bi be’e menda me bôte mangan, a akônda été, a lôte na bi jeñe ve na bi be’e mimbe’e mife, nge bete minkôñ.1 Tim. 3:15.

ÉYOÑE BÔTE BA KOBÔ BIA ABÉ, NGE KE ÉYOÑE BA SE’E BIA

9, 10. Aval avé e yeme minné miangan, a ne volô bia na bi jôé biabebien éyoñe ba kobô bia abé?

9 E ne bo ayaé ya jôé biabebien éyoñe bôte ba kobô bia abé. Anna (Anne) a mbe a yônô’ôk amu Pennina, mvane jé, é mbe é soñe nye. Elkana a mbe a nyeke’e nye, ve Anna a mbe nkôkôm. Môs éziñ a nga ke ye’elan e tabernacle, ane beta Prêtre Éli a nga bôté nye ajô na a sô’ô meyok. Tame tebe été jé! Ve akusa bo mam mete mese, Anna a mbe a yeme minné mié. A nga jôé émien, a yalan Éli a ésemé ése. Abeñe meye’elane dé, e ne e kalate Zambe. Me ne njalan a mbunan, duma, a mvean akéva.1 Sa. 1:5-7, 12-16; 2:1-10.

10 E yeme minné miangan, a ne fe volô bia na bi ke ôsu a “dañ abé a mvaé.” (Bero. 12:21) Émo Satan é wô’ô bo ékotekot, ajô te, bia yiane juane na mbia mimboone mi bôt, mi bo teke ve bia nlem adit. (Bs. 37:1) Nlem ô ne bia dañe bo adit, éyoñe mejô me ne zañe bobejañ nge bekale ya nsisim. Môt a yeme minné mié a ye vu Yésus. Kalate Zambe a jô na, “Be nga ta nye,  ve nye a nji ta môt éziñ . . .  A nga kee zôsôô Ntyi’i mejô nju’u wé.” (1 P. 2:23, Mfefé Nkôñelan) Yésus a mbe a yeme na, akuna’a e ne ji Yéhôva. (Bero. 12:19) Bekristene fe ba yiane sili bebiene si, a bo ‘te bulan abé ba abé.’1 P. 3:8, 9.

11, 12. (a) Aval avé e yeme minné miangan a ne volô bia éyoñe ba sek bia a lôte nné? (b) Aval avé e yeme minné miangan a yiane volô bia na bi bi mbamba ntaban, a na bi yeme tobe ngômesan a nyanga jangan?

11 Bi ne fe tebe meve’ele été éyoñe ba dañe bia sek. Tame yen aval Esther a nga bo éyoñ ényiñe jé é nga tyendé. A mbe angôndô ya abeñe minga. A nga bo mbu wua a to vôm be mbe be va’a be biôm bia fubu be ékôp. A mbe a nyiñi a bobe binga be mbe be sô’ô nlame Perse ôse na ba zu sengan asu éto minga njôô bôt. Ve Esther a nga ke ôsu a bo ésemé a évôvoé, a yeme fe minné mié, to’o éyoñe nnye be nga top ane minga njôô bôt.Es. 2:9, 12, 15, 17.

Ngômesan a nyanga jangan bia liti aya, ye na bia semé Yéhôva a bôte bevok, ye na bi nji yeme minné miangan? (Fombô’ô abeñ 12)

12 Éyoñe bia yeme minné miangan, bi ne yeme tobe ngômesan a nyanga bia bo. Bi ne fe bi mbamba ntaban, a liti bôte bevok ésemé. Bia nambe minleme mi bôt amu bia liti “nsisim ô ne nje’eban a évôvoé,” sa ke amu bia bete biabebiene yôp. (Lañe 1 Pierre 3:3, 4; Jr. 9:23, 24) Mimboone miangan, mi wô’ô su’ulane liti mbia b’asimesan be ne bia nlem. Bi ne kate bôte na bi be’e mimbe’e mi ne ngumba aval, na bia yeme mefoé me solô, nge na, bobejañe béziñe be be’e mimbe’e akônda be ne bemvôé bangan. Avale bia kañete jam e ne bo na, bôte be ve bia duma ya ésaé éziñ, a to ke na bôte bevok fe ba te je bo. To’o valé Yésus a ne mbamba éve’ela. Mam a mbe a jô’ôk, me mbe me dañe so mintilane ya Kalate Zambe nkobô Hébreu. Aval a mbe a kobô’ô, e mbe e bo’o na bôte be yeme na, mam a jô ma so be Yéhôva, sa ke fe’e jé émien.Jn. 8:28.

ÉYOÑE BI NJI YEM AVAL AKITI AYE BO

13, 14. Aval avé e yeme minné miangan, a ne volô bia na bi nyoñe mbamba mintyi’an?

13 Bi ne beta tebe meve’ele été éyoñe bia nyoñe mintyi’an. Éyoñe nlômane Paul ô mbe e Césarée, nkulu mejô Agabus a nga jô nye na nge a kele Jérusalem, ba ye bi nye, a na, a ne fe wu. Éyoñe bobejañe be wô’ôya de, ane be nga ko woñ, a ye’elane Paul na a bo teke ke. Ve Paul a nga ben. A nji dañe tabe ndi a émien nge ko woñ. A mbe a to Yéhôva ndi, a mbe fe nkômesane ya bo nkômbane wé vôm ase. Éyoñe be yeneya nalé, ane bobejañe be nga semé ntyi’ane wé, be nji beta yemete nye na a bo teke ke.Mam. 21:10-14.

14 E yeme minné miangan, a ne fe volô bia na bi nyoñe mbamba mintyi’an to’o éyoñe bi nji kôme yem aval akiti aye bo. Évé’an é ne na, nge bia nyoñ ésaé nkpwa’a mefan, bi ne sili biabebiene minsili mi: Bia ye bo aya nge bia kon? Bia ye bo aya nge bebiaé bangan be ne minnôm ba yi mvolan? Bia ye nyiñ aya éyoñe biabebien bia ye yômbô? Nlañane bekalate nge ke meye’elan étam, me se ngule ya kôme yalane bia. (Ec. 8:16, 17) Ndi nleme bi bili be Yéhôva, ja ye volô bia na bi yem a kañese minné miangan. Éyoñe bi lañeya bekalate, bi laaneya a  bôte bevok, a bi ye’elaneya, bia yiane fe tôñe zene nsisime Yéhôva wo liti bia. (Lañe Ecclésiaste 11:4-6.) Nalé a ve Yéhôva fane ya botane bia, nge liti bia mezene mefe.Min. 16:3, 9.

EMBIANÉ FULU YA YEME MINNÉ MIANGAN

15. Aval avé e kôme yeme Yéhôva a volô bia na bi ke ôsu a sili biabebiene si?

15 E yeme minné miangan a ne mfi. Ve aval avé bi ne tu’a bi fulu éte? Bia zu yene mam menyin. Jam ôsu, éyoñe bia kôme yeme nkôñ, a beta mefulu me Yéhôva, a éyoñe bia semé nye. (És. 8:13) Ba’ale’e na bia wulu a Zambe ya ngul ése, sa ke a éngele, nge môt. Nde ñhe, bia yiane ‘suu biabebien éwôlô wo Zambe si.’1 P. 5:6.

16. Aval avé e fase nye’ane Yéhôva a tindi bia na bi yeme minné miangan?

16 Jame baa, éyoñe bia fase nye’ane Yéhôva. Nlômane Paul ô nga tili na, Yéhôva a nga “dañe wumulu” bibu’a bi nyôle bia yene zesé. (1 Bec. 12:23, 24) Avale da fe, Yéhôva a nyoñe môt ase ya be bia ngap akusa bo minné miangan. A nji vek bia a bôte bevok, nge bo te ve bia nye’ane wé amu bia kop. Bi nji ko woñ, amu Yéhôva a liti bia nye’ane vôm ase bia kañe nye ékôane jé été.

17. Aval avé e jeñe mam me ne mvaé be bôte bevok a volô bia?

17 Jame lale, éyoñe bia ke ôsu a ve Yéhôva akéva amu mimbe’e a ve bia. Bia vu nye éyoñe bia jeñe mam me ne mvaé be bôte bevok. Bi nji yiane jeñe na bôte bese be yeme mam bia bo, nge na bi bo éyoñ ése bi tele ve ôsu. Ve bi ne dañe liti na bia yeme minné miangan éyoñe bia tôñe melebe me bôte bevok, a éyoñe bi nji kabetan ôsimesane wongan. (Min. 13:10) Bia vak a bôte ba be’e mimbe’e. Bia ve fe Yéhôva duma éyoñe bia yen aval a botane ‘bobenyañe [bangan] be ne mmialane si se.’1 P. 5:9, Mfefé Nkôñelan.

18. Aval avé bi ne yañele mone môte wongane ya nleme na, a yene mam ane Yéhôva?

18 Jame nyini, bia ye dañe bo ésemé a bi mbamba ntaban, éyoñe bia bo mam ma ye yañele mone môte wongane ya nlem avale miñye’elane ya Kalate Zambe mi né. Éyoñe bia yeme minné miangan, bia ye yé’é na bia yene mam avale Yéhôva a yene me. Mone môte wongane ya nlem aye bo ngul ôte’ete’e ôte’etek, éyoñe bi ne mbane ya lañe Kalate Zambe, e ye’elan, a bo mam bia yé’é. (1 Tim. 1:5) Bia yé’é fe na bia telé bôte bevok ôsu. Nge bia bo ngabe jangan, Yéhôva a ka’ale na, a ‘ye sondô kôme bia,’ a ye volô bia na bi ke ôsu a yeme minné miangan, a na bi bi mbamba mefulu mefe.1 P. 5:10.

19. Jé ja ye volô bia na bi ke ôsu a yeme minné miangan?

19 Nkulu mejô bia te yene yôp a nga wu, a tyame fe élate jé ba Yéhôva, amu mbia mboone wua. Bive’ane bebo bisaé be Yéhôva ya melu mvus, a melu ma, bia liti bia na bi ne ke ôsu a yeme minné miangan to’o minjuk été. Bi ne kôme yeme minné miangan, éyoñe bia ke ôsu a wulu a Yéhôva. (Min. 8:13) To’o bi tele été évé, e wulu a Yéhôva a ne beta mvom a dañ. Te biasé mvom ete, a kele ôsu a ve ngule ése na, ô wulu a Yéhôva nnôm éto.