Gberra gha rhie uhunta

Gberra gha rhie dọmwadẹ uhunmwuta ni rre uwu ẹre

Avbe Osẹe Jehova

Hannọ urhuẹvbo Edo

Ifiẹmwẹ Ni Rre Ufomwẹ Ebe

Ifiẹmwẹ Ni Rre Ufomwẹ Ebe

1 JEHOVA

Eni Osanobua ọre Jehova. Evba yae kha ọre “Vbene Irẹn Wẹẹ Ne Emwi Gha Ye, Erriọ Ye.” E Jehova ọre Osa ne udazi. Irẹn ẹre ọ yi emwi hia. Ọ mwẹ ẹtin nọ ya ru emwi ke emwi nọ rre ọre orhiọn.

Vbe urhuẹvbo e Hibru, ikpẹmwẹ enẹ ẹre a ya gbẹn eni Osanobua. Vbe urhu ebo, ikpẹmwẹ na keghi re YHWH ra JHVH. Te ọ ghi rrie igba 7000 ne eni Osanobua ladian vbe e Baibol na ka wa ya urhuẹvbo e Hibru gbẹn. Vbe uhunmwu otagbọn hia, odẹ ughughan ẹre emwa ya gbẹn e Jehova, Odẹ ughughan ẹre emwa vbe ya tie eni na vbe urhuẹvbo ughughan.

Chap. 1, par. 15

2 “OSANOBUA ẸRE Ọ RHIẸRE YE IRAN EKHỌE” IGHẸ EMWA NI GBẸN E BAIBOL

Osanobua ẹre ọ yan e Baibol, sokpan emwa nagbọn ẹre ọ loo ro ya gbẹn ọnrẹn. Ọ yevbe na ghee ọmwa nọ yan isiwinna nọ tama akọwe nọ gbẹn ebe. Osanobua keghi ya orhiọn nọhuanrẹn dia emwa ni gbẹn e Baibol. Odẹ ughughan ẹre Osanobua ya ye orhiọn nọhuanrẹn dia iran. Ugbẹnso, umian ra iminna ọghe emwi ne iran khian gbẹnnẹ yotọ ẹre ọ mu ma iran.

Chap. 2, par. 5

3 ILELE

Ena keghi re imamwaemwi nọ ya ima rẹn otọ e Baibol sayọ. Vbe igiemwi, ilele na nọ khare wẹẹ: “Otu dan ọre ọ mu uyinmwẹ esi rhia” keghi maa ima re wẹẹ, emwa ne ima gu mu obọ sẹtin ya ima khian emwa esi ra emwa dan. (1 Kọrinti 15:33) Nọ vbe kha wẹẹ: “Emwi ne ọmwa kọe zẹẹ, ọre ọ gha vbe rhọọ,” maa ima re wẹẹ, emwi ne ima rhirhi gha ru, rre odaro khẹ ima, ẹi la egbe wii.​—Galatia 6:7.

Chap. 2, par. 12

  4 ẸMWẸ AKHASẸ

Ọna keghi re igiuhunmwu nọ ke obọ Osanobua rre. Ọ sẹtin yae rhan otọ emwamwa ọghẹe sayọ, ọ sẹtin gha re adia nọ dekaẹn uyinmwẹ ima, ọ sẹtin vbe gha re uhi, ibuohiẹn ra emwi nọ khian sunu vbe odaro. Ẹmwẹ akhasẹ nibun ni rre Baibol mwẹ amusẹ nẹ.

Chap. 2, par. 13

5 ẸMWẸ AKHASẸ NI DEKAẸN E MẸZAIA

Jesu ẹre ọ yae mwẹ amusẹ ighẹ ẹmwẹ akhasẹ hia ni rre Baibol ni dekaẹn e Mẹzaia. Ghee ne ẹkpẹti “ Ẹmwẹ Akhasẹ Ni Dekaẹn e Mẹzaia.”

Chap. 2, par. 17, ftn.

6 EVBỌZẸE NE OSANOBUA NA YI AGBỌN NA

Vbe Jehova yi agbọn na, ọ kegha re paradais. Te irẹn yi ẹre ne emwa ne irẹn hoẹmwẹ ọnrẹn. Emwamwa nii ma he fiwerriẹ. Vbe ne ẹi khian ghi kpẹ gbe, ọ gha wabọ emwi dan hin agbọn na rre, emwa rẹn ghi gha rrọọ vbe etẹbitẹ.

Chap. 3, par. 1

7 E SETAN NE ESU

E Setan ọre odibo nokaro nọ sọtẹ daa Osanobua. Eni ẹnrẹn ọre Setan. Evba ya re kha ọre “Nọ gbodan,” rhunmwuda te ọ gbodan ghee Jehova. A vbe tie ẹre Esu. Evba ya re kha ọre “Nọ taa ọmwa ọtakhọ.” Evba gu he ẹre eni na ọre rhunmwuda ohoghe nọ tae vbekpae Osanobua kevbe ne ọ na mu emwa rẹrẹ.

Chap. 3, par. 4

  8 AVBE ODIBO

E Jehova ghi yi avbe odibo nẹ, ẹi re ẹghẹ ne kherhe ẹre ọ gberra ọ ke do yi agbọn na. Ẹrinmwi ẹre Osanobua yi iran yi. Ọkhọngborrie ọghe odibo ẹre Osanobua yi. (Daniẹl 7:​10) Iran mwẹ eni kevbe akpa ughughan. Iran ni mwẹ ẹkoata kevbe imuegberriotọ i kue ne emwa gha ga iran. Ukpo ne iran na zẹ lughaẹn ne egbe, erriọ iwinna ne iran ru vbe ya lughaẹn. Eso ga vbe ẹkete ọghe Jehova, iran yo uhunmwu nẹẹn, avbe odibo vbe gbogba ga eguọmwadia ọghẹe vbe uhunmwu otagbọn, Osanobua loo iran ya guọghọ emwa dan, iran vbe ru iyobọ ye iwinna ikporhu iyẹn nọ maan. (Psalm 34:7; Arhie Maan 14:6; 22:​8, 9) Vbe ẹghẹ nọ dee vbe odaro, iran gha deba Jesu khọn okuo Amagẹdọn.​—Arhie Maan 16:14, 16; 19:14, 15.

Chap. 3, par. 5; Chap. 10, par. 1

9 ORUKHỌ

Emwi ke emwi ne ima mu roro ra ne ima ru nọ gbodan ghee Jehova ra ahoo ọghẹe keghi re orukhọ. Orukhọ keghi muẹn rhia asikẹgbe ne ima gu Osanobua mwẹ. Ọna ẹre ọ zẹe ne irẹn na rhie uhi kevbe ilele ne ima, nọ gha ru iyobọ ne ima, ne ima ghẹ gha mema ru orukhọ. Vbe ẹghẹ omuhẹn, emwi hia ne Jehova yi keghi re nọ gbae, sokpan Adam vbe Ivi ghi sọtẹ daa Osanobua, iran na khian emwa ni ma gba. Iran keghi khian ọmaẹn, iran na wulo. Rhunmwuda orukhọ ne ima re vbe ukhu vbe obọ Adam, te ima ghi vbe khian ọmaẹn, erriọ ima vbe ya wulo.

Chap. 3, par. 7; Chap. 5, par. 3

10 AMAGẸDỌN

Ọna keghi re okuo ne Osanobua khian ya wabọ e Setan kevbe emwi dan hia rua.

Chap. 3, par. 13; Chap. 8, par. 18

 11 ARRIỌBA OSANOBUA

Arriọba Osanobua keghi re arriọba ne Jehova mu gbọọ vbe ẹrinmwi. Jesu Kristi ẹre ọ kha zẹvbe Ọba ọghe Arriọba nii. E Jehova gha ya Arriọba na wabọ emwi dan hin agbọn na rre. Arriọba Osanobua ẹre ọ khian gha kha yan agbọn na.

Chap. 3, par. 14

12 JESU KRISTI

Jesu ẹre Osanobua ka yi ọ ke yi emwi ọvbehe nikẹre. Te Jehova gie Jesu gha die agbọn nọ do wu ye orukhọ ọghe emwa hia. Jesu ghi wu nẹ, e Jehova na huẹn ọnrẹn kpaegbe. Nia, Jesu kha zẹvbe Ọba ọghe Arriọba Osanobua vbe ẹrinmwi.

Chap. 4, par. 2

13 ẸMWẸ AKHASẸ ỌGHE UZỌLA 70

E Baibol tae yotọ ẹghẹ ne Mẹzaia khian ya rhiegbe ma. Ọna keghi re ufomwẹ ẹghẹ na tie ẹre uzọla 69, nọ suẹnrẹn vbe ukpo 455 B.C.E., ọ na sẹ ufomwẹ vbe ukpo 29 C.E.

De vbene ima ya rẹn hẹ wẹẹ 29 C.E. ẹre ọ sẹ ufomwẹ? Uzọla 69 na keghi suẹn vbe ukpo 455 B.C.E. Ọna keghi re ẹghẹ ne Nehimaia ya werriegbe suẹn gha bọ e Jerusalẹm. (Daniẹl 9:25; Nehimaia 2:1, 5-8) Ikpẹdẹ 7 ẹre ọ rre uzọla ọkpa. Sokpan uzọla na guan kaẹn vbe akhasẹ na i re uzọla ọghe ikpẹdẹ 7, ọ keghi re uzọla ọghe ukpo 7. Ọna keghi guaero ilele ọghe ẹmwẹ akhasẹ nọ rre ebe Nọmbas nọ khare wẹẹ, ‘ikpẹdẹ ọkpa ghi rhihe ukpo ọkpa.’ (Nọmbas 14:34; Ezikiẹl 4:6) Ọna rhiema wẹẹ, uzọla ọkpa mudia ye ukpo ihinrọn. A gha ghi roro ẹre kugbe, ọ do gha re ukpo 483 (69 x 7). A gha ke ukpo 455 B.C.E. ka 483, ọ ghi rrie ima gha rrie ukpo 29 C.E. Ukpo nii zẹẹ ẹre Jesu dinmwiamẹ, ọ na vbe khian Mẹzaia!​—Luk 3:1, 2, 21, 22.

 Ẹmwẹ akhasẹ na ye vbe guan kaan uzọla ọvbehe, nọ vbe re ukpo ihinrọn. Vbuwe ẹghẹ na, a keghi gbe Mẹzaia rua vbe ukpo 33 C.E. Vbe omuhẹn ọghe ukpo 36 C.E., a keghi suẹn gha kporhu iyẹn nọ maan ọghe Arriọba ma agbẹnvbo hia, ẹi re Ivbi e Ju ọkpa a ghi gha kpe ẹre ma.​—Daniẹl 9:24-27.

Chap. 4, par. 7

 14 OSA NE AGBEHA—IMAMWAEMWI ỌGHE OHOGHE

E Baibol maa ima re wẹẹ e Jehova ọre Ayi ọghe emwi hia, kevbe wẹẹ Jesu ẹre ọ ka yi ọ ke yi emwi nikẹre. (Kọlose 1:​15, 16) Jesu i re Osa Ne Udazi. Ẹghẹ ọkpa i rrọọ ne Jesu ya kha wẹẹ, ọkpa irẹn vbe Osanobua khin. Vbene ẹmwata, irẹn keghi kha wẹẹ: “Evbavba kpọlọ sẹ mwẹ.” (Jọn 14:28; 1 Kọrinti 15:28) Sokpan ugamwẹ eso maa emwa re wẹẹ, Osanobua keghi re Osa eha nọ rre uwu ọkpa: Osa ne Erha, Osa ne Ọmọ kevbe Orhiọn Nọhuanrẹn. Imamwaemwi na i rre uwu e Baibol. Imamwaemwi ọghe ohoghe ẹre nọ.

Orhiọn nọhuanrẹn keghi re ẹtin ne Osanobua loo, ọni ọre ẹtin ọghẹe ne ai zaromiẹn nọ ya mu ẹmwẹ ọnrẹn sẹ. Ẹi mwẹ akpa ọghe ọmwa nagbọn. Vbe igiemwi, Ivbiotu e Kristi ọghe orre nokaro keghi “wa vuọn ne orhiọn nọhuanrẹn.” E Jehova tae yotọ wẹẹ: “I gha hihiẹ orhiọn mwẹ yan emwa hia.”​—Iwinna 2:​1-4, 17.

Chap. 4, par. 12; Chap. 15, par. 17