Gberra gha rhie uhunta

Gberra gha rhie dọmwadẹ uhunmwuta ni rre uwu ẹre

Avbe Osẹe Jehova

Hannọ urhuẹvbo Edo

Igbama, Osa Nọ Yi Uwa Hoo Ne Uwa Gha Sọyẹnmwẹ

Igbama, Osa Nọ Yi Uwa Hoo Ne Uwa Gha Sọyẹnmwẹ

‘Ọ ya emwi ni maan vuọn ẹdẹ agbọn uwa.’—PSM 103:5.

IHUAN: 135, 39

1, 2. Vbọzẹe nọ na khẹke ne ima gha lele adia ọghe Jehova vbe ima ghaa ru azẹ nọ dekaẹn vbene ima khian ya loo arrọọ ọghe ima hẹ? (Ghee avbe efoto ni rre omuhẹn.)

ADEGHẸ igbama ẹre u khin, ẹi mwẹ emwa ma he bu ruẹ ude vbekpae vbene u khian ya loo ẹdagbọn ruẹ hẹ. Avbe ọmamwaemwi ruẹ, emwa ni rhie ibude ne emọ ni yo owebe kevbe emwa ọvbehe, sẹtin gha tama ruẹ ne u yo owebe nọ yo, ne u mieke na miẹn iwinna ne a na miẹn usugi igho. Sokpan, e Jehova ma hoo ne u lele uviẹn vberriọ. Ọrheyerriọ, ọ hoo ne u mu aro ye ebe vbe owebe, ne u miẹn ehe na miẹn iwinna ne u khian ya gha gaga egbe vbe u gha ghi ladian. (Kọl 3:23) Vbọrhirhighayehẹ, ọ khẹke ne ilele ọghe Jehova gha dia ima vbe ima gha khian ru azẹ nọ dekaẹn vbene ima khian ya loo arrọọ ọghe ima hẹ.—Mat 24:14.

2 U ghi vbe yerre wẹẹ, ai miẹn emwi ne Jehova ma rẹn. Ọ rẹn emwi nọ khian sunu vbe odaro kevbe ẹghẹ ne agbọn na khian ya sẹ ufomwẹ. (Aiz 46:10; Mat 24:336) E Jehova rẹn ima sẹ otọ ibiẹ. Ọ rẹn emwi nọ khian ya ima gha mwẹ ọyẹnmwẹ nọ sẹ otọ ẹko kevbe emwi ne ẹi khian ya ima gha sọyẹnmwẹ. Ma sẹtin gha roro ẹre wẹẹ, ibude nọ maan ẹre emwa rhie ne ima, sokpan, ọ ma na gu ilele ọghe Baibol ro, ẹi mwẹ esa nọ ye.—Itan 19:21.

 “ẸWAẸN ỌMWA NAGBỌN . . . RHỌKPA” I MWẸ ESA NỌ YE VBE A GHA YAE TAE ỌGHE JEHOVA

3, 4. De emwi nọ ghi kẹrikian vbe Adam kevbe Ivi ya ibude dan ọghe Esu ru emwi?

3 Ẹi re eban emwa ke gha rhie ibude dan ne emwa. E Setan ẹre ọ wa re ọmwa okaro nọ ka wa bu emwa ude dan. Ọ keghi tama e Ivi wẹẹ, irẹn vbe Adam gha bizugbe adia ọghe Osanobua, iran na gha ya ẹmwẹ obọ iran ru emwi, ẹre agbọn khian na maan iran. (Gẹn 3:1-6) Ọghe ne ẹmwata, ọghe enegbe ẹre, ẹre Esu ghaa mwẹ vbe orhiọn vbọ bu iran ude dan na. Te Esu ghaa hoo ne Adam vbe Ivi kẹ kevbe emọ ni iran gha biẹlẹ gha rhie ugamwẹ nọ khẹke Jehova ne irẹn. Esu ma ru emwi rhọkpa ne Adam kevbe Ivi. Sokpan, obọ e Jehova ẹre emwi hia ne iran ghaa sọyẹnmwẹ ọnrẹn ke rre. Irẹn ẹre ọ viọ iran ye ogba ne mose mose ne iran ghaa ye, irẹn ẹre ọ ya arrọọ nọgbae wee iran, nọ gha te ya iran gha rrọọ vbe etẹbitẹ. E Jehova ẹre ọ vbe ku iran kugbe zẹvbe ọdọ vbe amwẹ.

4 Ọ keghi re emwi da ọmwa wẹẹ, Adam vbe Ivi ye sọtẹ daa Osanobua, iran na ghi ya egbe iran khian oghian e Jehova. De emwi nọ ghi kẹrikian? Owẹ ihan ne iran zẹ keghi zẹ ẹbe. Vbe na ghee obobo na fian fua, iran keghi suẹn gha vbiẹvbiẹ, iran na vbe kakaa. De odẹ nọ khin? Iran na ghi do khian ọmaẹn, iran na vbe wulo. Erriọ uwu kevbe oya ghi ya sẹ egbe emọ ni iran biẹlẹ. (Rom 5:12) Ọrheyerriọ, emwa nibun i zẹdẹ lele adia ọghe Osanobua rhunmwuda, iran hoo ne iran gha loo arrọọ ọghe iran vbe nọ rhirhi khọn iran. (Ẹfis 2:1-3) Sokpan, vbene arrọọ ọghe iran ghi dee hẹ, rhiẹre ma wẹẹ, ai ya “ẹwaẹn ọmwa nagbọn . . . rhọkpa” gie ọghe Jehova.”—Itan 21:30.

5. De ilẹkẹtin ne Jehova ghaa mwẹ vbekpae emwa eso? Ọ gele sunu vberriọ ra?

5 Ọrheyerriọ, e Jehova rẹnrẹn wẹẹ, emwa eso gha ga irẹn, uhiẹn ya sẹ egbe avbe igbama. (Psm 103:17, 18; 110:3) Aro nọ ghaan ẹre Jehova ya ghee avbe igbama ni gae! Adeghẹ ọkpa vbe usun igbama ni ga e Jehova ẹre u khin, ọni rhiema wẹẹ, u sọyẹnmwẹ “emwi ni maan” ne Osanobua ya fiangbe ima. (Tie Psalm 103:5; Itan 10:22) Usun “emwi ni maan” na, keghi re evbare orhiọn ne wọrhọ wọrhọ ne Jehova kpemehe ẹre, avbe ọse ni ghi maan sẹ, evbakọnrẹn ọghe orhiọn kevbe afanvbimu ne gele gele.

E JEHOVA KEGHI YA ẸKO VUỌN IMA VBE ODẸ ỌGHE ORHIỌN

6. Vbọzẹe nọ na khẹke ne ima gha rri evbare orhiọn? De vbene Osanobua ya kpemehe evbare orhiọn ne ima hẹ?

6 Emwi ọkpa nọ ya ima lughuaẹn ne avbe aranmwẹ oha ọre wẹẹ, ma mwẹ ekhọe na ya ga Osanobua sokpan, avbe aranmwẹ i yerriọ. (Mat 4:4) U ghaa họn ẹmwẹ ne Osanobua, u ghi dọ gha mwẹ azamemwi kevbe ẹwaẹn, u ghi vbe gha sọyẹnmwẹ. Jesu keghi kha wẹẹ: ‘Ọ maan ne iran ni rẹnrẹn wẹẹ ohanmwẹ gbe iran vbe odẹ ọghe orhiọn.’ (Mat 5:3) Odẹ ne Osanobua ya rhie evbare orhiọn ne ima ọre Baibol nọ kpemehe ẹre kevbe ebe ughughan ne “ọguọmwadia esi kevbe ne ọ wan” gbẹnnẹ ladian. Ena hia ẹre ọ ya ima digiẹ vbe odẹ ọghe orhiọn. (Mat 24:45) Vbene ẹmwata, evbare ughughan ọghe orhiọn ẹre ima sọyẹnmwẹ ọnrẹn!—Aiz 65:13, 14.

7. De odẹ eso ne evbare orhiọn ya ru iyobọ ne ima?

7 Evbare orhiọn ne Jehova kpemehe ẹre keghi ru iyobọ ne ima ya gha mwẹ ẹwaẹn kevbe azamemwi. Avbe akpa na keghi gbogba gae ima. (Tie Itan 2:10-14.) Avbe akpa na, ẹre ọ ya ima rẹn imamwaemwi ọghe ohoghe nibun. Vbe igiemwi, ne umẹwaẹn na kha wẹẹ, te emwi hia didaghori rre, ohoghe nọ. Ne emwa na kha wẹẹ igho kevbe emwi ewe ẹre ọ ya ọmwa mwẹ ọyẹnmwẹ nọ sẹ otọ ẹko, ohoghe vbe nọ. Ọ vbe ya ima gban egbe ne iziro nọ ma gba kevbe uyinmwẹ nọ gha sẹtin rhie ikuanegbe ne ima. Nọnaghiyerriọ, ọ khẹke ne ima hia ne ima gha mwẹ avbe akpa na. Ma ghaa mwẹ avbe akpa na, ọ ghi do vẹẹ ne ima rẹn  wẹẹ, e Jehova gele hoẹmwẹ ima kevbe wẹẹ, ọ hoo ne agbọn maan ima.—Psm 34:8; Aiz 48:17, 18.

8. Vbọzẹe nọ na khẹke ne ima sikẹ Osanobua nia? Ma gha sikẹ ọre, de afiangbe ne ima khian lae miẹn vbe odaro?

8 Vbe ne ẹi khian ghi kpẹ gbe, agbọn Esu gha rẹnkhuan. E Jehova ẹre ọ khian miẹn ima fan vbe ẹghẹ nii, irẹn ẹre ọ khian vbe gha kpemehe evbare ẹdẹ ne ima! (Hab 3:2, 12-19) Nọnaghiyerriọ, ẹghẹ na ẹre ọ khẹke ne ima ya sikẹ Erha mwa nọ rre ẹrinmwi sayọ, ma ghi vbe mu ẹtin yan rẹn. (2 Pit 2:9) Ma gha ru vberriọ, ọ gha khọnrẹn wẹẹ ima rre ọlọghọmwa nọ wegbe, ma ghi do gha mwẹ egbe ekhọe ọghe Devid nọ khare wẹẹ: “Ẹghẹ hia mẹ ya rẹn wẹẹ, Nọyaẹnmwa rre emwa na. Ọ sikẹ mwẹ, emwi ne ọ gha mu mwẹ rueghe i ghi rrọọ.”—Psm 16:8.

AVBE ỌSE NI GHI MAAN SẸ ẸRE JEHOVA YA WEE IMA

9. (a) Zẹ vbene ebe Jọn 6:44 khare, de emwi ne Jehova ru? (b) De alughaẹn nọ rrọọ, vbe a gha miẹn Osẹe Jehova kevbe ọmwa ne ẹi Osẹe Jehova vbe ẹghẹ okaro?

9 E Jehova ẹre ọ si emwa ni mwẹ ekhọe ata lae ugamwẹ ẹmwata. (Tie Jọn 6:44.) Ẹmwata nọ rrọọ ọre wẹẹ, u gha miẹn ọmwa ne ẹi Osẹe Jehova vbe ẹghẹ okaro, emwi kherhe ẹre u rẹnrẹn vbekpa ẹre. U sẹtin rẹn eni ẹnrẹn kevbe vbene ukhuegbe ẹre ye hẹ. Sokpan, u gha miẹn ọmwa nọ gele re Osẹe Jehova vbe ẹghẹ okaro, ọ gha khọnrẹn wẹẹ, ẹvbo ọvbehe ẹre ọ ke rre, ọ ghi ye vbe na miẹn wẹẹ, ọ kpẹre ne uwa ghi rẹn egbe.

E Jehova hoo ne ima gha mwẹ ọse ni maan. Ọ vbe hoo ne ima fian okhuo ne egbe ima vbe odẹ ọghe orhiọn (Ghee okhuẹn 9-12)

10, 11. De emwi eso ni rhiẹre ma wẹẹ, ọkpa ma khin vbe uhunmwu otagbọn hia? De afiangbe ne ima miẹn vbọ?

10 Vbe igiemwi, u gha miẹn Osẹe Jehova, ọ gha khọnrẹn wẹẹ, ẹvbo ughughan ẹre uwa ke rre, urhuẹvbo ọkpa nọ re “urhuẹvbo nọhuanrẹn” ẹre uwa zẹ, ọni ọre iyayi ọkpa ne uwa mwẹ. (Zẹf 3:9, NW) Yevbesọni, ilele ni rre Baibol ẹre uwa ya ru emwi. Ayayẹro ọkpa ẹre uwa vbe mwẹ. Ena hia ẹre ọ khian ya uwa gha re ọse ne kankankan, ni gbae ẹko egbe. Avbe ọse vbenian i wannọ egbe ẹdẹ.

11 Ẹi te a yae fian ba ẹmwẹ vbe a gha wẹẹ, Avbe Osẹe Jehova ẹre ọ mwẹ ọse ni ghi maan sẹ. Ọse ima ẹre etẹn hia ni rre uhunmwu otagbọn khin, ọ gha khọnrẹn wẹẹ ima ma he miẹn iran. Vbene ẹmwata, ọse ni maan ne Jehova ya wee ima keghi re ẹse ọhẹ nọ hiunsi ne emwa ni rre uwu agbọn i mwẹ.

 E JEHOVA RU IYOBỌ NE IMA YA GHA FIAN OKHUO NE EGBE IMA VBE ODẸ ỌGHE ORHIỌN

12. De okhuo ne u gha sẹtin fian ne egbuẹ vbe odẹ ọghe orhiọn?

12 Tie Asan Ibo 11:9–12:1. Ọ mwẹ okhuo ne u fian ne egbuẹ vbe odẹ ọghe orhiọn ra? A sẹtin miẹn wẹẹ, okhuo ne u fian ne egbuẹ ọre ne u gha tie ako eso vbe Baibol ẹdẹgbegbe ra ne u gha zẹ ewanniẹn vbe iko kevbe ne u gha mwẹ alaghodaro vbe odẹ ne u ya ya ọta guan. A sẹtin vbe miẹn wẹẹ, u hoo ne u gha ya ifuẹro ye Baibol maa emwa emwi vbe Ikporhu. Te ọyẹnmwẹ khian gha sẹ ruẹ vbe u ghaa bẹghe ẹre wẹẹ, u mwẹ alaghodaro vbe odẹ ọghe orhiọn ra deghẹ etẹn na gha tama ruẹ wẹẹ, u mwẹ alaghodaro nẹ. Vbọzẹe? Rhunmwuda, ahoo ọghe Jehova ẹre u mu ye okaro vbe ẹdagbọn ruẹ vbene Jesu vbe ru ẹre.—Psm 40:8; Itan 27:11.

13. De emwi ne ugamwẹ e Jehova na mu ye okaro ya maan sẹ emwi ewe na khu khian?

13 Ma gha mu iwinna ugamwẹ e Jehova ye okaro vbe arrọọ ọghe ima, ọyẹnmwẹ ẹre ọ khian gha sẹ ima, arrọọ ọghe ima ghi vbe gha mwẹ evbọ demu. Ukọ e Pọl keghi kha wẹẹ: “Wa mudia gbain vbe ne ai na vbọ owẹ. Wa tua obọ ye iwinna ne uwa winna ne Nọyaẹnmwa, ugbẹnvbe uwa rẹn nẹ nian wẹẹ, iwinna ne uwa winna vbe uwu ugamwẹ Nọyaẹnmwa, ọkpa ne ẹi mwẹ esa, ẹi rrọọ.” (1 Kọr 15:58) Sokpan, emwa ni ya ẹdagbọn iran khu emwi ewe khian, ni hoo na gha họn usi iran rre i gele mwẹ ọyẹnmwẹ nọ sẹ otọ ẹko, ọ gha khọnrẹn wẹẹ iran fe ya obọ mu iso. (Luk 9:25) Okha ọghe Solomọn ya ima rẹn wẹẹ, emwi ewe na khu khian i mwẹ esa nọ ye.—Rom 15:4.

14. De emwi ne ima miẹn ruẹ vbe okha ọghe Solomọn?

14 Ọmwa nọ kakabọ fe ẹre Solomọn wa gha khin. Ọ keghi kha wẹẹ irẹn ‘gha kuobọyuwa ne irẹn rẹn emwi ne a ya ẹko rhiẹnrhiẹnmwẹ kha.’ (Asan 2:1-10) E Solomọn keghi bọlọ owa nibun, ọ na vbe bọlọ ọgbẹlẹzẹ ne mose mose ne a na rọkhọ egbe. Emwi nọ rhirhi yẹẹ ọre, ẹre ọ ghaa ru. Ena hia ye Solomọn gha sọyẹnmwẹ ra? Emwi hia nọ fiangbua vbe sẹ ọre ọkẹn ra? E Solomọn keghi kha wẹẹ: “I keghi roro emwi ne I he ya obọ ru hia . . . , I keghi miẹn wẹ ọ ma zẹdẹ sẹ emwi rhọkpa . . . Ẹi zẹdẹ mwẹ esa hiehie.” (Asan 2:11) Emwi kpataki ẹre ima miẹn ruẹ vbe okha ọghe Solomọn, ọ khẹke ne ima ya ọna waan ne egbe.

15. Vbọzẹe ne amuẹtinyan na ru ekpataki? De afiangbe ne ima lae miẹn vbe ima gha mu ẹtin yan e Jehova zẹ vbene ebe Psalm 32:8 khare?

15 E Jehova ma hoo ne emwi nọ wegbe ka sunu daa ima nẹ, ma ke waan ne egbe. Ọghe ne ẹmwata, ọmwa nọ ma mu ẹtin yan e Jehova i sẹtin gha họn ẹmwẹ nẹẹn, ẹi vbe sẹtin mu ahoo ọghe Jehova ye okaro vbe arrọọ ọghẹe. Ọna ẹre ọ si ẹre nọ na khẹke ne u mu ẹtin yan rẹn. U gha ru vberriọ, ẹghẹ ọkpa i rrọọ ne u khian ya fian obọ re, e Jehova i khian vbe mianmian ‘vbene u ya rhiẹre maan hẹ ighẹ u hoẹmwẹ ọnrẹn.’ (Hib 6:10) Nọnaghiyerriọ, u ghi hia vbe odẹ ke odẹ, ne u gha mwẹ amuẹtinyan nọ wegbe. Ẹghẹ nii, u ghi do bẹghe ẹre wẹẹ, e Jehova hoo ne agbọn maan ruẹn.—Tie Psalm 32:8.

E JEHOVA ẸRE Ọ GELE FAN IMA VBE IMU

16. Vbọzẹe nọ na khẹke ne ima gha ya aro nọ ghaan ghee afanvbimu ne ima mwẹ? Vbọzẹe nọ ma na khẹke ne ima gha loo ẹre ghee ihan?

16 E Pọl keghi kha wẹẹ, “Eheikehe ne orhiọn Nọyaẹnmwa rhirhi gha ye, a yan egbe ọmwa rre evba.” (2 Kọr 3:17) E Jehova tobọre sọyẹnmwẹ afanvbimu, ọni ẹre ọ si ẹre nọ na yi ima, vbe odẹ ne ima khian vbe ya gha sọyẹnmwẹ afanvbimu. Ọrheyerriọ, e Jehova hoo ne ima gha loo afanvbimu ne ima mwẹ vbe odẹ nọ khẹke, ne ima ghẹ mieke na de fi ẹti. A sẹtin miẹn wẹẹ, ihua eso ghee efoto ne ikpia vbe ikhuo na bannuan ra iran mwẹ obọ vbe uyinmwẹ alama oghẹ, iku isasegbe nọ mu arrọọ ọghe ọmwa ya ikpadede ra iran loo ikpẹ ukhunmwu ni wegbe kevbe wẹẹ, iran da ayọn gbe egbe. Vbe okaro, iran sẹtin gha sọyẹnmwẹ  ọnrẹn sokpan, emwi nọ ghi kẹrikian ọre wẹẹ, uyinmwẹ dan ni ghi do gu iran obọ ro, iran sẹtin mu emianmwẹ ughughan, vbe okiekie ẹre, iran ghi ya uhunmwu khiẹ ọre. (Gal 6:7, 8) Iran sẹtin gha roro ẹre wẹẹ, iran mwẹ afanvbimu ne gele gele, sokpan, te iran mu egbe iran rẹrẹ.—Taitọs 3:3.

17, 18. (a) De vbene uhi kevbe ilele ọghe Jehova na lele ya ya ima mwẹ afanvbimu hẹ? (b) De vbene afanvbimu ne Adam vbe Ivi ghaa mwẹ ya lughaẹn ne afanvbimu ne emwa mwẹ vbe ẹdẹnẹrẹ?

17 Inu emwa ẹre u rẹnrẹn nọ mu emianmwẹ rhunmwuda ighẹ iran lele ilele ọghe Jehova? Vbene ẹmwata, umanmwẹ ọghe egbe ima nọ deghẹ ima lele ilele ọghe Jehova. (Psm 19:7-11) U ghaa ya Uhi kevbe Ilele nọgbae ọghe Osanobua ru emwi, te u loo afanvbimu ruẹ vbe odẹ nọ khẹke, te u vbe rhiẹre ma wẹẹ, Osanobua kevbe evbibiọ gha sẹtin mu ẹtin yan ruẹ. Ọ keghi re emwamwa ọghe Osanobua nọ fan eguọmwadia ọghẹe hin imu rre. Afanvbimu na, ẹre Baibol tie ẹre “afanvbimu ọghe uyi ne ivbi Osanobua mwẹ.”—Rom 8:21NW.

18 Adam kevbe Ivi ka gha mwẹ afanvbimu ne gele gele. Emwi ọkpa kẹkan ẹre Osanobua wẹẹ ne Adam kevbe Ivi ghẹ ru vbe ogba ọghe Idẹni. Ọ wẹẹ ne iran ghẹ rri ọmọ erhan ọghe erhan nọ rre adesẹneva ogba nii. (Gẹn 2:917) U gha kha wẹẹ, te Osanobua ghaa ya obọ yẹnyẹn iran mu otọ rhunmwuda uhi ọkpa kẹkan nọ yi ne iran ra? Hiehie! E Jehova i ye vbe emwa nagbọn. Ai sẹtin ka uhi ne emwa nagbọn yi vbe ẹdẹnẹrẹ, erriọ iran vbe ya kpikpi emwa ne iran gha lelẹe.

19. De emwi ne Jehova kevbe Jesu maa ima re, nọ gha ya ima gha re emwa na gele fan vbe imu?

19 E Jehova keghi ya ẹwaẹn gu ima loo. Ọ ma yi uhi nọ bun gbe ne ima. Ọ keghi ya izinegbe dia ima, ne ima gha lele uhi ọghe ahoẹmwọmwa. Ọ hoo ne ima gha lele ilele ni rre Baibol. Ọ vbe hoo ne ima gha khuiwu emwi dan. (Rom 12:9) Vbe Jesu kporhu vbe Uhunmwu Oke, ọ keghi gi ima rẹn emwi nọ ya emwa ru emwi dan. (Mat 5:27, 28) Vbe agbọn ọgbọn nọ dee, zẹvbe Ọba ọghe Arriọba Osanobua, te Jesu khian ye gha ma ima emwi. Ẹghẹ nii, emwi esi ẹre ima khian ghi gha ru kevbe wẹẹ, ma ghi do gha khuiwu emwi dan vbe na ghee Jesu. (Hib 1:9) Jesu gha vbe ya ima khian emwa ni gbae. Ya ekhọe ruẹ zomwa rẹn vbene ọ khian gha ye hẹ, vbe a gha miẹn wẹẹ, emwi rhọkpa i ghi ya emwa ru orukhọ, ima i khian ghi vbe gha rri oya rhunmwuda amagba ọghomwa. Vbe ẹghẹ nii, ma ghi do gha sọyẹnmwẹ “afanvbimu ọghe uyi ne ivbi Osanobua mwẹ,” zẹvbe ne Jehova ru eyan rẹn.

20. (a) De vbene Jehova ya loo afanvbimu ọghẹe hẹ? (b) De vbene ima khian ya sẹtin ya egbe tae Jehova vbe odẹ ne ima ya loo afanvbimu ọghe ima?

20 Vbe agbọn ọgbọn nọ dee, afanvbimu nọ mwẹ okhiẹ oha ẹre ima khian ye gha mwẹ. Ahoẹmwọmwa ne ima mwẹ ne Osanobua kevbe emwa ọvbehe ẹre ọ khian gha gu ima kpa ya ru emwi ke emwi. Ma gha ru vberriọ e Jehova ẹre ima ya egbe taa rhunmwuda, agharhemiẹn wẹẹ, e Jehova mwẹ afanvbimu ne ẹi mwẹ okhiẹ oha, ahoẹmwọmwa ẹre ọ ya gu ima loo. (1 Jọn 4:7, 8) Nọnaghiyerriọ, ọ gha gia na kha wẹẹ, ahoẹmwọmwa ghaa gu ima kpa ya ru emwi ke emwi, ẹre ima khian na gele gha mwẹ afanvbimu.

21. (a) De emwi ne Devid khare vbekpae Jehova? (b) De emwi ne ima khian ziro yan vbe ako iruẹmwi nọ ghi lele ọna?

21 U gbọyẹmwẹ ye “emwi ni maan” ne Jehova ya wee ima ra? E Jehova keghi kpemehe evbare orhiọn ne wọrhọ wọrhọ ne ima. Ọ ye ọse ni ma wee ima, ọ ru iyobọ ne ima ya gha fian okhuo ne egbe ima vbe odẹ ọghe orhiọn, ọ gha vbe fan ima hin imu rre vbe agbọn ọgbọn nọ dee. (Psm 103:5) Nọnaghiyerriọ, gha mwẹ egbe ekhọe ọghe Devid nọ khare vbe ebe Psalm 16:11 wẹẹ: “Wẹ gha maa mwẹ odẹ ne ọ rrie arrọọ, I vuọn ne ọyẹnmwẹ rhunmwuda ighẹ u rre emwa na, u vbe rhie oghọghọ mẹ ẹdẹdẹmwẹdẹ.” Vbe ako iruẹmwi nọ ghi lele ọna, ma gha ziro yan emwi ewe ni rre ebe Psalm 16. Ọna gha ya ima rẹn emwi nọ khian ya arrọọ ọghe ima gha mwẹ evbọ demu.