Tinikeni pa kuti muye ku filimo

Tinikeni pa kuti mumone imitwe iilimo

Asa, Yehoshafati, Hisekia, na Yoshia

Mulebombela Yehova no Mutima Onse!

Mulebombela Yehova no Mutima Onse!

“Mwe Yehova, ibukisheni ifyo naenda mu cishinka no mutima onse.”—2 ISHA. 20:3.

INYIMBO: 52, 65

1-3. Finshi fyaba mu kubombela Yehova no “mutima onse”? Langilileni.

APO tatwapwililika tulalufyanya. Nomba Yehova tacita kuli ifwe “ukulingana ne membu shesu” kulila fye twalapila, twalanga no kuti twalikwata icitetekelo mwi lambo lya cilubula ilya kwa Yesu, kabili twapepa kuli Lesa ukuti atwelele. (Amalu. 103:10) Pa kuti Yehova alepokelela ukupepa kwesu, tulingile ‘ukulamubombela no mutima onse’ nga filya Davidi aebele Solomone ukulacita. (1 Imila. 28:9) Bushe fwe bantunse abashapwililika kuti twabombela shani Yehova no mutima onse?

2 Natulande pa Mfumu Asa ne Mfumu Amasia. Ishi mfumu shibili isha Yudea shalecita ifisuma mu menso ya kwa Yehova, lelo Asa alebombela Yehova no mutima onse. (2 Imila. 15:16, 17; 25:1, 2; Amapi. 17:3) Ishi mfumu tashali ishapwililika kabili shalelufyanya no kulufyanya. Lelo Asa talekelepo ukucita ifyo Lesa afwaya pantu alebombela Lesa “no mutima onse.” (1 Imila. 28:9) Nomba Amasia ena talebombela Yehova no mutima onse. Ilyo acimfishe abalwani ba kwa Lesa, alisendele utulubi twabo kabili atendeke ukutupepa.—2 Imila. 25:11-16.

 3 Kanshi umuntu uubombela Lesa “no mutima onse” alatwalilila ukumutemwa no kumupepa ubumi bwakwe bonse. Mu Baibolo ishiwi lya kuti “umutima” ilingi line lilosha ku fyo umuntu aba mukati, pamo nga ifyo afwaya, ifyo atontonkanya, ifyo atemwa, imibele yakwe, ifyo acenjelamo, ifilenga alecita fimo, e lyo ne fyo apanga ukucita. Kanshi umuntu uubombela Yehova no mutima wakwe onse tamubombela no bumbimunda. Tapepela fye Yehova ico cine. Bushe na ifwe tulabombela Yehova no mutima onse? Nangu ca kuti tatwapwililika, kuti twabombela Lesa no mutima onse nga twatwalilila ukumutemwa no kumupepa ukwabula ubumbimunda.—2 Imila. 19:9.

4. Finshi twalasambilila?

4 Pa kuti twishibe bwino ifyo cipilibula ukubombela Lesa no mutima onse, natumone ifyo Asa, Yehoshafati, Hisekia, na Yoshia imfumu sha Yuda shabombeele Yehova no mutima onse. Ishi imfumu shine shalelufyanya lelo shalecita ifyalengele Yehova ashitemwe. Mulandu nshi Lesa alemwena ishi mfumu ukuti shalemubombela no mutima onse, kabili kuti twashipashanya shani?

“UMUTIMA WA KWA ASA ONSE WALI KULI YEHOVA”

5. Finshi Asa acitile?

5 Asa ali ni mfumu yalenga butatu iya Yuda ukutula apo ubufumu bwa Yuda bwapatukanine no bufumu bwa mikowa 10 ubwa Israele. Asa alifumishe ukupepa kwa bufi mu Yuda kabili alitamfishe na bacilende abaume aba pe tempele. E lyo alifumishe na Maaka nakulu pali “bunamfumu pantu alipangile akalubi ka bunani.” (1 Isha. 15:11-13) Na kabili Asa acincishe abantu “ukufwaya Yehova . . . no kukonka amafunde ne fipope.” Ukwabula no kutwishika Asa alitungilile ukupepa kwa cine.—2 Imila. 14:4.

6. Bushe Asa acitile shani ilyo abena Etiopia baile mu kusansa aba Yuda?

6 Mu myaka 10 iyakubalilapo iya kuteka kwa kwa Asa, Yehova alilengele mu calo ca Yuda mwaba umutende. Lyena Sera umwina Etiopia aile pamo na baume 1,000,000 na maceleta 300 ku kulwisha Yuda. (2 Imila. 14:1, 6, 9, 10) Bushe Asa acitile shani? Alicetekele Yehova. (Belengeni 2 Imilandu 14:11.) Asa alipepele kuli Lesa no mutima wakwe onse, kabili Lesa amulengele ukucimfya abalwani bakwe no kwipaya abashilika bonse abena Etiopia. (2 Imila. 14:12, 13) Pa mulandu we shina lyakwe, Yehova aleyafwa imfumu ishaleteka abantu bakwe ukucimfya abalwani na lintu shishali na cishinka kuli ena. (1 Isha. 20:13, 26-30) Nomba pali iyi nshita, icalengele Yehova afwe abantu bakwe ni co Asa alishintilile pali ena. Na lyo line Asa alelufyanya. Ku ca kumwenako, pa nshita imo Asa alombele imfumu ya Siria ukuti imwafwe mu cifulo ca kulomba Yehova ukuti amwafwe. (1 Isha. 15:16-22) Lelo Lesa alemona ukuti “umutima wa kwa Asa onse wali kuli Yehova inshiku shakwe shonse.” Kuti twapashanya shani Asa?—1 Isha. 15:14.

7, 8. Kuti mwapashanya shani Asa ilyo mulebombela Yehova?

7 Bonse tulingile ukulaibeebeeta pa kuti tulemona nga tulebombela Lesa no mutima onse. Muleyipusha amuti, ‘Bushe ndafwaisha ukusekesha Yehova, ukucingilila ukupepa kwa cine, no kucingilila abantu bakwe ku fingalenga bafilwa ukulabombela Lesa no mutima onse?’ Tontonkanyeni pa fyo Asa ashipile pa kutamfya Maaka uwali  ‘namfumu’ mu Yuda! Nalimo tamwaishiba nangu umo uwaba nga namfumu Maaka, lelo kuti mwapashanya Asa ilyo kwacitika fimo. Ku ca kumwenako, nga ca kuti lupwa nelyo cibusa wenu acita ulubembu kabili talapiile e lyo atamfiwa, bushe kuti mwaleka ukulayampana nankwe? Finshi umutima wenu wingamweba ukucita?

8 Kuti mwalanga ukuti mulabombela Lesa no mutima onse, nga muleshintilila pali ena ilyo balemucusha, nelyo nga namukwata amafya ayakalamba nga filya Asa acitile. Nalimo kuti balemuseka ku sukulu pa mulandu wa kuti muli Nte ya kwa Yehova. Nelyo abo mubomba nabo kuti balemupumya pa fyo mulomba ulusa pa kuti muye ku kulongana, nangu pa fyo mushilundako amaawala yakubomba pa kuti mulefola indalama ishingi. Ifi nga fyamucitikila, mulepepa kuli Lesa nga filya Asa acitile. Muleshintilila pali Yehova kabili mulepampamina pa kucita ifisuma. Muleibukisha ukuti filya fine Lesa akoseshe Asa no kumwafwa, e fyo akacita na kuli imwe.

9. Kuti twalanga shani ukuti tulabombela Yehova no mutima onse ilyo tulebila imbila nsuma?

9 Ababomfi ba kwa Lesa tabatontonkanya fye pa fingabawamina. Asa aletungilila ukupepa kwa cine. Na ifwe bene tulingile ukulayafwako abantu bambi “ukufwaya Yehova.” Yehova alatemwa nga amona tuleebako abanensu pali ena, pa mulandu wa kuti twalimutemwa kabili tulafwaya na bantu bambi bakekale umuyayaya!

YEHOSHAFATI ALIFWAILE YEHOVA

10, 11. Kuti mwapashanya shani Yehoshafati?

10 Yehoshafati mwana Asa “ale-enda mu nshila ya kwa Asa wishi.” (2 Imila. 20:31, 32) Ali shani nga wishi? Yehoshafati alekoselesha abantu ukufwaya Yehova. Atendeke ukusambilisha abantu ukubomfya “ibuuku lya mafunde ya kwa Yehova.” (2 Imila. 17:7-10) Aleya na ku bali mu bufumu bwa Israele ubwa ku kapinda ka kuso ku calo ca mpili ica kwa Efraimu “pa kuti ababweseshe kuli Yehova.” (2 Imila. 19:4) Yehoshafati ‘alifwaile Yehova no mutima wakwe onse.’—2 Imila. 22:9.

11 Bonse kuti twabombako umulimo wa kusambilisha uo Yehova atupeela. Bushe cila mweshi tulafwaisha ukulasambilisha abantu Icebo ca kwa Lesa no kulenga balafwaisha ukubombela Lesa no mutima wabo onse? Nga mulebombesha, Lesa akamwafwa ukutendeka isambililo lya Baibolo. Bushe mulapepa ukuti Lesa amwafwe ukukwata isambililo lya Baibolo? Bushe kuti mwatemwa ukulatungulula isambililo nangu ca kutila kuti calenga mwalaya kuli uyo muntu pa nshita mulefwaya ukucitako ifintu fimbi? Nga filya fine Yehoshafati aleya mu ncende ya kwa Efraimu ku kwafwa abantu ukubwelela ku kupepa kwa cine, na ifwe tulingile ukwafwa abaleka ukulongana no kushimikila. Na kabili baeluda balingile ukulatandalila abatamfiwa abaleka nalimo ukucita ifyabipa ifyo balecita kale, ababa mu cifulo icilonganino cabo cishimikilamo pa kuti babafwe ukubwelela kuli Yehova.

12, 13. (a) Bushe Yehoshafati acitile shani ilyo abalwani balefwaya ukubasansa? (b) Kuti twapashanya shani Yehoshafati?

12 Nga filya Asa wishi wa kwa Yehoshafati ali, Yehoshafati na o alitwalilile ukubombela Lesa no mutima onse na lintu abalwani balemutiinya. (Belengeni 2 Imilandu 20:2-4.) Yehoshafati alitiinine! Lelo “abikile umutima ku kufwaya Yehova.” Alipepele kabili alandile ukuti abantu bakwe ‘tabakwete amaka kuli ili bumba ilikalamba,’ tabaishibe ne fya kucita.  Yehoshafati ashintilile pali Yehova, atile: “Twalosha amenso yesu kuli imwe.”—2 Imila. 20:12.

13 Na ifwe inshita shimo te kuti twishibe ifya kucita pa fintu fimo, kabili kuti twatiina nga filya cali kuli Yehoshafati. (2 Kor. 4:8, 9) Lelo tulingile ukwibukisha ukuti Yehoshafati apepele pa cintubwingi ukuti ena na bantu bakwe tabakwete amaka. (2 Imila. 20:5) Abatungulula indupwa nabo balingile ukulapepa ukuti Yehova alebatungulula kabili alebapeela na maka ya kushipikisha amafya bakwata. Mwilaumfwa insoni sha kupapaata Yehova ilyo mulepepa no lupwa lwenu. Nga baumfwa mulemupapaata e lyo bakamona ukuti mwalicetekela Yehova. Lesa akamwafwa filya fine ayafwile Yehoshafati.

HISEKIA ALITWALILILE UKUCITA IFISUMA

14, 15. Bushe Hisekia alangile shani ukuti alicetekele sana Lesa?

14 Hisekia aishibikwa ukuti “alambatile pe kuli Yehova.” Hisekia tali nga Yehoshafati pantu ena bawishi balepepa ifilubi. Hisekia alifumishepo “ififulo fya kupepelapo fyonse no kutobaula amabwe ayo baimike no konaula ifimuti ifyo baimike no kushonaula insoka ya mukuba iyo Mose apangile” iyo abantu balepepa. Alebombela Yehova no mutima wakwe onse pantu “alesunga amafunde . . . ayo Yehova aebele Mose.”—2 Isha. 18:1-6.

15 Hisekia alishintilile pali Yehova na lintu abena Asiria basanshile Yuda no kutendeka ukutiinya abaleikala mu musumba wa Yerusalemu ukuti bali no kuonaula. Sankeribu imfumu ya Asiria alepontela Yehova kabili alefwaya ukutiinya Hisekia pa kuti acimbe. Lelo ipepo Hisekia apepele lilanga ukuti alicetekele ukuti Yehova alabapususha. (Belengeni Esaya 37:15-20.) Lesa alyaswike ipepo Hisekia apepele kabili atumine malaika uwaipeye abashilika abena Asiria 185,000.—Esa. 37:36, 37.

16, 17. Finshi mwingacita pa kuti mulepashanya Hisekia ilyo mulebombela Lesa?

16 Mu kupita kwa nshita ilyo Hisekia alwele ubwa kufwa, apapeete Yehova ukuti ebukishe ifyo ali uwa cishinka kuli ena. (Belengeni 2 Ishamfumu 20:1-3.) Twalishiba ukuti Amalembo yalanda ukuti muno nshiku Lesa tatuposha mu cisungusho nelyo ukutantalishako ubumi bwesu. Na lyo line, kuti twapepa kuli Yehova nga filya Hisekia acitile, kuti twamweba ukuti: “Napapaata, mwe Yehova ibukisheni ifyo naenda mu cishinka no mutima onse ku cinso cenu.” Bushe mwalishininkisha ukuti Yehova alikwata amaka ya kumwafwa na lintu muli pa busanshi bwa kulwala kwenu?—Amalu. 41:3.

17 Nga twatontonkanya pa fyo Hisekia acitile, e lyo twamona ukuti kwaliba fimo ifilenga ukuti twiba sana ifibusa fya kwa Lesa nelyo ifilenga twilabika sana amano ku kupepa kwa cine, tulingile ukubombelapo. Ukwabula no kutwishika tatulefwaya ukulapashanya abantu ba mu calo abamona abalumbuka kwati ni tulesa. Kwena Abena Kristu bamo balabomfya intaneti pa kulanshanya na balupwa ne fibusa fyabo. Lelo abantu abengi aba muli cino calo bena balabomfya intaneti bubi bubi, balabelenga pa bantu abalumbuka abo bashaishiba no kulafwaya ukwishiba ifyo balecita, kabili balapoosa inshita iikalamba baletamba ifikope fya abo bantu. Te kuti ciwame ukulapoosa inshita iikalamba ku fintu ifishacindama. Umwina Kristu kuti aba ne cilumba nga abantu abengi batemwa ifikope nelyo fimbi ifyo abika pa intaneti kabili kuti afulwa nga baleka ukulanda pa fyo abika  pa intaneti. Tulingile ukulapashanya Paulo, Akula na Prisila. Bushe mulemona ukuti babikile fye amano ku kufwailisha utuntu utunono uto abantu balecita maka maka abashalebombela Yehova? Baibolo itila Paulo “abikile amano yonse ku kushimikila icebo ca kwa Lesa.” Prisila na Akula balebomfya inshita yabo ku ‘kulondolola bwino bwino amafunde ya kwa Lesa.’ (Imil. 18:4, 5, 26) Tulingile ukuyipusha atuti, bushe ndacindikisha abantu nelyo ndabomfya inshita iikalamba ku fintu ifishacindama?—Belengeni Abena Efese 5:15, 16.

YOSHIA ALEKONKA AMAFUNDE YA KWA YEHOVA

18, 19. Ni muli finshi mwingatemwa ukupashanya Yoshia?

18 Imfumu Yoshia, icishikulula ca kwa Hisekia na yo yalekonka amafunde ya kwa Yehova “no mutima wa iko onse.” (2 Imila. 34:31) Ilyo Yoshia ali fye umwaice “atampile ukufwaya Lesa wa kwa Davidi,” kabili ilyo alefisha imyaka 20 atendeke ukusangulula icalo ca bena Yuda kabili alifumishemo ifilubi. (Belengeni 2 Imilandu 34:1-3.) Yoshia ali uwacincila pa kucita ifyo Lesa afwaya ukucila imfumu ishingi ishatekelepo Yuda. Na lyo line, ilyo babelengeela Yoshia ibuuku lya Mafunde ya kwa Mose ilyo basangile mwi tempele, nalimo ibuuku ilyo Mose alembele, Yoshia alimwene ukuti kwali na fimbi ifyo alingile ukucita pa kuti alecita sana ukufwaya kwa kwa Lesa. Akoseleshe abantu ukulabombela Yehova, kabili abantu “tabalekele ukukonka Yehova” inshiku sha kwa Yoshia shonse.—2 Imila. 34:27, 33.

19 Abacaice balingile ukutendeka ukufwaya Yehova ninshi bacili abaice nga filya Yoshia acitile. Nalimo Imfumu Manase eyasambilishe Yoshia pa fyo Lesa aba no luse. Mwe bacaice mulepalama kuli balupwa lwenu nelyo aba mu cilonganino abakalamba kabili ababa ne cishinka pa kuti balemusambilisha pa fisuma ifyo Yehova abacitila. Na kabili muleibukisha ukuti icalengele Yoshia alecita ukufwaya kwa kwa Lesa ni co alibelengele Amalembo. Na imwe nga mulebelenga Icebo ca kwa Lesa mukalafwaisha ukucita ifyo Lesa afwaya ne ci cikalenga mukabe sana ne nsansa, kabili mukaba ifibusa sana na Lesa e lyo mukalayafwako na bantu bambi ukufwaya Lesa. (Belengeni 2 Imilandu 34:18, 19.) Na kabili nga muleisambilisha Baibolo mukasanga ukuti kuliko mumo umo mulingile ukuwamyako mu fyo mubombela Lesa. Nga mwasanga umo mulingile ukuwamyako, mulingile ukubombelapo nga filya Yoshia acitile.

MULEBOMBELA YEHOVA NO MUTIMA ONSE!

20, 21. (a) Bushe imfumu shine isho twasambililapo shalebombela shani Lesa? (b) Lyashi nshi tukalandapo mu cipande cikonkelepo?

20 Bushe mwamona ifyo twanonkelamo mu kusambilila pa fyo imfumu shine isha Yuda shalebombela Yehova no mutima onse? Ishi mfumu shali ishacincila mu kucita ukufwaya kwa kwa Lesa, kabili shalefwaisha ukufikilisha ukufwaya kwakwe. Shalecita ukufwaya kwa kwa Lesa na lintu shali na mafya ayakalamba. Ne cacindama sana ca kuti, icalengele shilebombela Yehova ni co shalimutemenwe.

21 Nga fintu tukasambilila mu cipande cikonkelepo, ishi mfumu shine shalelufyanya. Na lyo line ilyo Yehova uuceeceeta imitima aceeceetele imitima yashiko, alimwene ukuti shalemubombela no mutima onse. Na ifwe bene tatwapwililika. Bushe Yehova nga atuceeceeta, alamona ukuti tumubombela no mutima onse? Tukalanda pali ili lyashi mu cipande cikonkelepo.