BUSHE umucanga ufuma kwi? Uko umucanga ufuma kwalipusanapusana. Nalimo kuti mwapapa ukwishiba icipanga umucanga ico twalalandapo, lisabi ilyo beta ati parrot fish. Ili sabi lilasheta coral e kutila ifintu fimo ifyaba muli bemba ifyakosa nge libwe ifipangwa ukufuma ku mafupa e lyo lyanya umucanga uusuma!

Ili isabi lisangwa muli fibemba ifyalekanalekana ifyabela ku ncende ukwakaba. Pa numa ya kusheta ama coral no kumina, lilafumyamo umulyo e lyo lyanya umucanga. Icilenga lilesheta ama coral ukwabula ubwafya ni co lyalikwata ameno ayakosa sana. Na kuba, imisango imo iya ili isabi ilekala imyaka iingi ukufika na kuli 20 ukwabula ukonaika ameno.

Muli fibemba fimo, ili isabi nga lilelya ama coral lilapanga umucanga uwingi ukucila umucanga upangwa mu nshila shimbi ishishili sha kubomfya bamashini. Abafwailikisha bamo batila mu mwaka fye umo, ili isabi lilapanga umucanga uwingafina amakilogramu nalimo 100.

Isabi ilyo beta ukuti Swarthy parrot fish

Ili isabi lilabomba umulimo na umbi uwacindama. Ilyo lilelya limbwelimbwe iitabilila ku ma coral no tumenwa tumbi utumenako, lilalenga ama coral ukulamoneka bwino. Kanshi nga takwali ili sabi ne fintu fimbi ifilya limbwelimbwe no tumenwa tumbi, incende shimo mu menshi ukwaba ama coral ayengi isho beta ukuti reef nga shalisapa icine cine. Icitabo ca Reef Life citila, “Abasambilila bamo batila akukaanaba ifintu ifilya utumenwa utumena ku mareef, nga tayamoneka bwino ifi yamoneka.”

Pa mulandu wa kuti iyi incito ili sabi libomba yalikosa, lilakabila ukulaala sana ubushiku. Lelo inshita ya bushiku yalyafya sana pantu e lyo ifintu ifilya ili isabi fifula nga nshi. E ico ili isabi ilingi line lilaala mu mabwe pa kuti belalimona ku filwani, lelo limo limo balalikata ku fisabi ifikulu pamo nga shark.

Cimbi ico imisango imo iya ili sabi licita pa kuti liicingilile, lilafumya ifintu fimo ifyanunka ifyo liipombapo ifimoneka nge ca kufwala icabengela. Basayantisti abasambilila pa fya mu menshi batila ifi fintu filacingilila ili sabi ku filwani.

Parrot fish yaba pe sabi ilyayanguka ukumona kabili ilimoneka bwino sana. Ili isabi lilafyalwa na malangi ayamonekesha sana lelo lilaya lilealuka ilyo lilekula. Cimbi icawama pali ili isabi ca kuti lilaleka ukutiina abantu nga tabalelipaya sana. E ico cilanguka sana ukulitamba.

Abantu abengi balatemwa sana ukutamba uko ili isabi lilelya ama coral. Ili isabi lilalenga incende likalamo ukuba isha busaka ica kuti ne fintu fimbi ifikalamo filamwenamo kabili na bantu balatemwa ukutamba ishi ncende.