Tinikeni pa kuti muye ku filimo

ABACAICE BEPUSHA UKUTI

Bushe Nininga Ukutampa Ukwishishanya?

Bushe Nininga Ukutampa Ukwishishanya?

 

Bushe ukwishishanya e kuti shani?

  • Nga uli mukashana e lyo libili libili uleba no mulumendo umo ifi, bushe ninshi muleishishanya?

  • Nga mwalitemwana no yo mulumendo, e lyo cila bushiku mulatumishanya amameseji no kulanda sana nankwe pa foni, bushe ninshi muleishishanya?

  • Nga lyonse ilyo muli ne fibusa, imwe mwalitemwa ukuipaatula ku banenu mwaikala babili, bushe ninshi muleishishanya?

Ukwabula no kutwishika, tacacikukosela ukwasuka icipusho ca kubalilapo. Lelo nalimo, tawacasuka apo pene fye icipusho calenga bubili na butatu. Bushe ukwishishanya e kuti shani?

Nga ca kuti umulumendo no mukashana nabatemwana e lyo baleba na pamo, ninshi baleishishanya.

 Kanshi icasuko kuli yalya mepusho yatatu ni ee. Nga umulumendo no mukashana nabatemwana e lyo balelanshanya libili libili, nampo nga ni pa foni nelyo pa kanwa nkati, pa cintubwingi nelyo mu bumfisolo, ninshi baleishishanya.

Mulandu nshi kubela ukwishishanya?

Ukwishishanya kulalenga umulumendo no mukashana baishiba nga kuti baupana. Uyu e mulandu kubela ukwishishanya.

Ca cine ukuti abanobe bamo tabacindika ukwishishanya. Nalimo bomfwa fye bwino ukupanga icibusa no mulumendo nelyo umukashana, lelo tabatontonkanya pa kuupana. Bamo kuti nalimo bafwaya fye ukulamonekela ku cintubwingi no yo muntu pa kuti fye balemoneka kwati balicindama.

Lelo ilingi line, icibusa ca musango yu tacikokola. Heather atile: “Abengi abatampa ukwishishanya ninshi bali abaice balafipwisha pa numa fye ya mulungu umo nelyo ibili. Bamona kwati ukwishishanya kwangala fye, kabili ici kuti calenga ifyupo fikalepwa ku ntanshi.”

Ukwishishanya kulakuma sana umuntu, nga kwapwila pa kati kulakalifya umutima. Kanshi ilyo taulatendeka, ulingile ukushininkisha ukuti nawishiba bwino ico ulecita.​—Luka 6:31.

Nga uleishishanya no muntu uo wishibe ukuti tawakopane nankwe, ninshi ulecita fye kwati mwaice uuleangasha icintu ico engapoosa inshita iili yonse

Tala tontonkanya pali ici cipusho: Bushe kuti watemwa umuntu ukulakwangasha fye kwati ni filya abaice bangasha icintu ico bengapoosa inshita iili yonse? Nga te kuti utemwe, ninshi na iwe taulingile ukucita ifyo ku banobe! Baibolo itile mu kutemwa “tamwaba ukucita ifishayana.”​—1 Abena Korinti 13:​4, 5.

Chelsea atile: “Limo limo ntontonkanya ukuti ukwishishanya kwangala fye, lelo te fyo caba pantu umunobe ena kuti aletontonkanya ukuti mukopana.”

  Ifyo wingacita: Nga ulefwaya ukuipekanya bwino ilyo taulatendeka ukwishishanya, belenga 2 Petro 1:​5-7, kabili umonepo imibele ufwile ukusambilila. Nga papita umweshi, ukamone nga nausambilila ukuba ne yo mibele.

Bushe ninkula uwa kuti ntampe ukwishishanya?

  •  Bushe uletontonkanya ukuti abantu balingile ukuba ne myaka inga pa kuti atendeke ukwishishanya?

  •  Nomba ipusha abafyashi bobe ici cine cipusho.

Kwena, imyaka uletontonkanya nalimo kuti yapusana ne yalanda abafyashi bobe. Nelyo limbi kuti yaba imo ine! Nalimo na iwe waba pa bacaice aba amano, abashifwaya ukutampa bwangu ukwishishanya ukufikila bakula.

Ifi e fyo Danielle, uwa myaka 17 acitile. Atile: “Ifyo ntontonkanya pa fyo umwaume ningatemwa ukulaishishanya nankwe alingile ukuba, fyalipusana sana ne fyo naletontonkanya imyaka ibili iyapita. Nangu fye ni pali ino nshita, imona kwati nshilingile ukutampa ukwishishanya. Nga papitako imyaka, namona bwino bwino ukuti nomba ninkula, e lyo nkatampa ukwishishanya.”

Kwaliba umulandu na umbi cawamina ukulolela. Ilyo Baibolo ilanda pa nshita abacaice baba sana no lunkumbwa ulwa banakashi nangu abaume, ibomfya amashiwi ya kuti “umushinku wa bwaice.” (1 Korinti 7:36) Nga ca kuti uli mu mushinku wa bwaice e lyo watampa ukwishishanya, insuna kuti yalenga wacita ubulalelale.

 Abanobe kuti bamona kwati ukucite fi takwalubana. Abengi kuti bafwaya ukulaalapo no mwaume nelyo umwanakashi. Nomba iwe taulingile ukutontonkanya ifyo! (Abena Roma 12:2) Na kuba, Baibolo ikufunda ukuti ufwile ‘ukufulumuka ubulalelale.’ (1 Abena Korinti 6:18) Nga walolela e lyo wafika na pa mushinku wa bukalamba, kuti ‘watalusha ububi ku mubili obe.’​—Lukala Milandu 11:10.

Mulandu nshi ningile ukulolelako?

Ukukupatikisha ukutendeka ukwishishanya kuti twakupashanya ku kukupatikisha ukulemba amashindano aya cisambililo ico ushaishiba bwino. Ukwabula no kutwishika ico te kuti ciwame! Ulingile ukupoosa inshita iikalamba ukubelenga ico cisambililo pa kuti wingapaasa amashindano.

E fyo no kwishishanya kwaba.

Ukwishishanya te kwangala fye. Kanshi ilyo ushilatendeka ukwishisha, ulingile ukusambilila ifya kupanga no kusunga ifibusa kwati ni filya wingabelenga icisambililo ilyo ushilatampa ukulemba amashindano. Ukusambilila ifya kupanga no kusunga ifibusa kwalicindama sana.

Ku ntanshi, ukasanga umuntu uo ukatemwa, uukaba cibusa obe uwa cine cine. Na kuba, pa kuti abantu bakabe ne nsansa mu cupo bafwile ukuba ifibusa.

Ukulolela mpaka wakula takwakakupoke ubuntungwa. Lelo kukalenga ukabe no buntungwa bwa ‘kusekelela ilyo ucili umulumendo.’ (Lukala Milandu 11:9) Kabili ukakwata ne nshita ya kuwamyako imibele yobe, e lyo ne cacindamisha, bucibusa bobe na Lesa bukakoselako.​—Inyimbo sha Bulanda 3:27.

Lelo, ilyo ulelolela ukuti ukulileko, kuti uleipakisha ukwangalila capamo na balumendo nelyo abakashana. Nomba kuti wacita shani pa kuti uleangalila capamo bwino nabo? Kuti muleangalila capamo nga pali ilyo ibumba pali na bakalamba. Tammy atile: “Ukwangala kwa musango yu kulawama sana. Cisuma ukukwata abanobe abengi.” Monica na o atile: “Ukwangalila capamo mwi bumba kulawama sana pantu kulenga waishiba bwino ifyo abantu abengi baaba.”

Nomba nangu ni lintu uli pe bumba e lyo walabika fye amano ku muntu umo ukwabula ukutekanya, nalimo kuti wailetela amalangulushi ku ntanshi. Kanshi ulingile ukulolela wakulako, pa kuti wasambilila ne fya kupanga no kusunga ifibusa. Ku ntanshi nga wafwaya ukutendeka ukwishishanya, ukaishiba bwino kabili ukeshiba ne fyo wingatemwa umuntu wingopana nankwe alingile ukuba.