1, 2. Gurano kahiwas an naaabot kan karahayan nin Dios, asin ano an itinataong pagdodoon kan Biblia sa kualidad na ini?

NAPAPATOS kan mamulamulang liwanag nin pagsolnop nin saldang, an nagkapirang haloy nang magkakatood nagkakarakanan sa luwas, na nagngingirisihan asin nag-eerestoryahan mantang nagagayonan sa tanawon. Duman sa harayo, tinatanaw nin sarong paraoma an saiyang kaomahan asin napapahuyom sia huli sa pagkakontento ta may maiitom na panganoron asin nagpopoon nang tumuro an oran sa marang mga pananom. Sa iba pang lugar, may mag-agom na naoogmang marhay na paghelingon an aki ninda na nagpopoon nang maglakaw dawa medyo nagriripaydipay.

2 Sa aram man ninda o dai, an siring na mga tawo gabos nakikinabang sa iyo man sanang bagay—an karahayan ni Jehova Dios. May mga tawong relihioso na parateng sinasabi an fraseng “Marahay an Dios.” Mas may pagdodoon na marhay an Biblia. Sinasabi kaiyan: “O kanigoan an saiyang karahayan!” (Zacarias 9:17) Alagad garo baga pipira sana ngonyan an talagang nakaaaram kan tunay na kahulogan kan mga tataramon na iyan. Ano an talagang kalabot sa karahayan ni Jehova Dios, asin paano nakaaapektar sa balang saro sa sato an kualidad na ini nin Dios?

Sarong Lataw na Aspekto kan Pagkamoot nin Dios

3, 4. Ano an karahayan, asin taano an karahayan ni Jehova ta pinakamarahay na ikalaladawan bilang kapahayagan kan pagkamoot nin Dios?

3 Sa dakol na lenguahe sa presenteng panahon, an “karahayan” medyo daing buhay na tataramon. Pero, arog kan ihinahayag sa Biblia, an karahayan bako nanggad na daing buhay. Sa pangenot, iyan nanonongod sa birtud asin pagigin ekselente sa moral. Kun siring, sa sarong parte, masasabi niato na si Jehova pano-pano nin karahayan. An gabos niang kualidad—kaiba an saiyang kapangyarihan, an saiyang hustisya, asin an saiyang kadonongan—biyong marahay. Pero, an karahayan pinakamarahay na ikalaladawan bilang kapahayagan kan pagkamoot ni Jehova. Taano?

 4 An karahayan kualidad na aktibo, ipinahahayag nin mga aksion na ginigibo sa iba. Ipinaheling ni apostol Pablo na sa mga tawo iyan mas nakaaakit pa ngani kisa katanosan. (Roma 5:7) An tawong matanos maaasahan na fiel na magsusog sa mga kahagadan kan ley, alagad an tawong marahay bako sana iyan an ginigibo. Sia nagsasadiring kabotan, aktibong naghahanap nin mga paagi na makinabang an iba. Arog kan maheheling niato, si Jehova marahay nanggad sa sentidong iyan. Malinaw nanggad, an siring na karahayan gikan sa daing sagkod na pagkamoot ni Jehova.

5-7. Taano ta nagsayuma si Jesus na apodon na “Marahay na Paratokdo,” asin anong hararom na katotoohan an kinompirmar nia paagi kaiyan?

5 Si Jehova dai man nin kaagid sa saiyang karahayan. Dai nahaloy bago nagadan si Jesus, may nagdolok sa saiya sa paghapot, na inaapod siang “Marahay na Paratokdo.” Nagsimbag si Jesus: “Taano ta inaapod mo akong marahay? Mayo nin siisay man na marahay, kundi saro sana, an Dios.” (Marcos 10:17, 18) Tibaad para sa saindo masakit masabotan an simbag na iyan. Taano ta ikinorehir ni Jesus an tawong idto? Bako daw na an totoo, si Jesus “Marahay na Paratokdo”?

6 Malinaw na ginagamit kan tawo an mga tataramon na “Marahay na Paratokdo” bilang titulong nagpapataba sa puso. May kababaan nin boot na idinirekto ni Jesus an siring na kamurawayan sa saiyang langitnon na Ama, na marahay sa kadarudakulaing sentido. (Talinhaga 11:2) Alagad kinokompirmar man ni Jesus an sarong hararom na katotoohan. Si Jehova sana an pamantayan sa kun ano an marahay. Solamente sia an may soberanong deretso na magdeterminar kun ano an marahay asin kun ano an maraot. Si Adan asin Eva, sa mapagrebeldeng pagkakan sa kahoy kan pakamidbid sa marahay asin maraot, naghingoa na agawon an deretsong iyan. Bakong arog ninda, mapakumbaba na ipinapabaya ni Jesus sa saiyang Ama an pagbugtak nin mga pamantayan.

7 Dugang pa, aram ni Jesus na si Jehova an ginigikanan kan gabos na talagang marahay. Sia an Kagtao kan “lambang marahay na balaog asin lambang sangkap na regalo.” (Santiago 1:17) Siyasaton niato kun paano an karahayan ni Jehova risang-risa sa saiyang pagigin buka an palad.

 Ebidensia kan Abundang Karahayan ni Jehova

8. Paano nagpapaheling nin karahayan si Jehova sa bilog na katawohan?

8 An gabos na nabuhay kasuarin man nakinabang sa karahayan ni Jehova. Sinasabi kan Salmo 145:9: “Si Jehova marahay sa gabos.” Ano an nagkapirang halimbawa kan karahayan nia na lakop sa gabos? Sinasabi kan Biblia: “Dai nia pinabayaan an saiyang sadiri na dai nin saksi sa bagay na sia guminibo nin marahay, na tinatawan kamo nin oran hale sa langit asin mabungang mga panahon, na biyong binabasog an saindong mga puso nin kakanon asin kaogmahan.” (Gibo 14:17) Nakamate na daw kamo nin kaogmahan kun nagkakakan nin masiram? Kun bakong huli sa karahayan ni Jehova sa pagdisenyo kan dagang ini na may suplay nin preskong tubig na daing ontok na nakokombertir tanganing magamit giraray asin “mabungang mga panahon” na nagtatao nin abundang kakanon, mayo kutana nin mga pagkakan. Idinirekto ni Jehova an siring na karahayan bako sanang sa mga namomoot sa saiya kundi  sa gabos. Sinabi ni Jesus: “Pinasisirang nia an saiyang aldaw sa maraot asin sa marahay asin pinapaoranan nia an matanos asin bakong matanos.”Mateo 5:45.

Si Jehova “tinatawan kamo nin oran hale sa langit asin mabungang mga panahon”

9. Paano iiniilustrar kan mansanas an karahayan ni Jehova?

9 Dakol an ipinapasipara na sana an grabeng abundansia na itinatao sa katawohan huli sa daing ontok na saldang, oran, asin mabungang mga panahon. Halimbawa, pensara an mansanas. Sa gabos na rehion kan daga na templado an klima, iyan ordinaryong prutas. Pero, iyan magayon, managom na kakanon, asin pano nin nakarerepreskong tubig saka mahalagang marhay na mga sustansia. Aram daw nindo na sa bilog na kinaban may mga 7,500 na manlaenlaen na klase nin mansanas, na nagkakalaenlaen an kolor magpoon sa pula sagkod bulawan sagkod amarilyo sagkod berde asin  an kadakulaan magpoon sa medyo darudakula sa seresa sagkod sa arog kan lukban kadakula? Kun kapot nindo sa saindong kamot an saditon na pisog nin mansanas, iyan garo bakong mahalaga. Alagad hale dian minatubo an saro sa pinakamagayon na kahoy. (Awit ni Salomon 2:3) Kada tigsoli an poon nin mansanas nakokoronahan nin magagayon na burak; kada tigrakdag iyan namumunga. Taon-taon—sa laog nin sagkod sa 75 taon—an ordinaryong poon nin mansanas namumunga nin igo na makapano nin 19 karton na an gabat kan balang saro 20 kilos!

Hale sa saditon na pisog na ini minatubo an sarong kahoy na nakatatao nin kakanon asin dakulang kaogmahan sa mga tawo sa laog nin dakol na taon

10, 11. Paano ipinaheheling kan mga sentido an karahayan nin Dios?

10 Huli sa saiyang labi-labing karahayan, tinawan kita ni Jehova nin hawak na “makangangalas an pagkagibo,” na may mga sentido na dinisenyo na tumabang sa sato na mamansayan an saiyang mga gibo asin ikaogmang marhay an mga iyan. (Salmo 139:14) Isip-isipa giraray an mga eksenang ilinadawan sa kapinonan kan kapitulong ini. Anong mga naheheling an nagtatao nin kagayagayahan sa siring na mga panahon? An mamulamulang pisngi nin aking ogmahon na marhay. An oran sa kaomahan. An mga kolor na pula, bulawan, asin lila nin pagsolnop kan saldang. An mata nin tawo dinisenyo na makarisa nin labing 300,000 na laen-laen na kolor! Asin naririsa kan satong pandangog an kadikit na pagbago nin tono sa namomotan na marhay na boses, an paghuyop nin doros sa mga kahoy, an harakhatak nin aki. Taano ta nahihimo niatong ikaogma an siring na mga naheheling asin nadadangog? Sinasabi kan Biblia: “An talingang nakakadangog asin an matang nakakaheling—an mga iyan pareho ginibo ni Jehova.” (Talinhaga 20:12) Alagad duwa sana iyan sa mga sentido.

11 An pamarong saro pang ebidensia kan karahayan ni Jehova. An dungo nin tawo mga 10,000 na laen-laen na parong an midbid. Isip-isipa an nagkapira sana: an linulutong paborito nindong kakanon, mga burak, mga dahon na narakdag, an kadikit na aso sa kalayong nagpapainit. Asin an saindong panmate nagpapangyari sa saindo na mamatean an hapiyap kan huyophuyop sa saindong lalauogon, an nakapakokosog liwat sa boot na kugos nin sarong namomotan, an nakakokontentong kinis nin sarong prutas sa saindong kamot. Pagkagat nindo, nagkakaepekto na an saindong pangnamit. Nananamitan nindo an kombinasyon nin mga  namit mantang naririsa kan dila nindo an saradit na pagkakalaen bunga kan komplikadong kemikal na komposisyon kan prutas. Iyo, nasa sato an gabos na dahelan na magkagsing mapadapit ki Jehova: “Kanigoan kaabunda kan saimong karahayan, na saimong iningatan para sa mga natatakot sa saimo!” (Salmo 31:19) Pero, paano “iningatan” ni Jehova an karahayan para sa mga may diosnon na takot?

Karahayan na Daing Katapusan an mga Pakinabang

12. Anong mga probisyon hale ki Jehova an pinakaimportante, asin taano?

12 Sinabi ni Jesus: “Nasusurat, ‘An tawo dapat na mabuhay, bakong sa tinapay sana, kundi sa lambang tataramon na minaluwas sa ngoso ni Jehova.’ ” (Mateo 4:4) Tunay nanggad, an espirituwal na mga probisyon ni Jehova mas dakula pa nganing karahayan an ikatatao sa sato kisa pisikal na karahayan, ta iyan nagbubunga nin buhay na daing katapusan. Sa Kapitulo 8 kan librong ini, nasabotan niato na ginamit ni Jehova an saiyang kapangyarihan na magbalik durante kan huring mga aldaw na ini tanganing magibo an espirituwal na paraiso. An sarong mayor na kabtang kan paraisong iyan iyo an abundang espirituwal na kakanon.

13, 14. (a) Ano an naheling ni propeta Ezequiel sa bisyon, na may anong kahulogan para sa sato ngonyan? (b) Anong nagtatao nin buhay na espirituwal na mga probisyon an itinatao ni Jehova para sa saiyang fiel na mga lingkod?

13 Sa saro sa dakulang hula kan Biblia manongod sa pagbabalik sa dati, si propeta Ezequiel tinawan nin bisyon nin nakabalik sa dati asin pinamuraway na templo. Hale sa templong iyan may nagbobolos na sapa, na naghihiwas asin nagrararom mantang nagbobolos sagkod na iyan nagin “nadoble na sapang masulog.” Saen man iyan bumolos, an salog na iyan may darang mga bendisyon. Sa mga pangpang kaiyan may marambong na mga kahoy na nagtao nin kakanon asin pagpaomay. Asin an salog nagdara pa ngani nin buhay asin pagigin mabunga sa maasgad, daing buhay na Gadan na Dagat! (Ezequiel 47:1-12) Alagad ano an kahulogan kaiyan gabos?

14 An bisyon nangahulogan na ibabalik ni Jehova sa dati an areglo nia para sa dalisay na pagsamba, na ilinaladawan kan templong naheling ni Ezequiel. Arog kan salog na idto sa bisyon, an mga probisyon nin Dios para sa buhay mabolos sa saiyang banwaan  sa paorog nang paorog na abundansia. Poon na ibalik sa dati an dalisay na pagsamba kan 1919, binendisyonan ni Jehova an saiyang banwaan nin nagtatao nin buhay na mga probisyon. Paano? Bueno, an mga Biblia, babasahon sa Biblia, pagtiripon, asin kombension gabos nakatabang na ikatao sa minilyon an mahalagang marhay na mga katotoohan. Sa siring na mga paagi tinokdoan ni Jehova an mga tawo manongod sa pinakaimportante sa mga probisyon nia para sa buhay—an atang na pantubos ni Cristo, na nagtatao nin malinig na kamugtakan sa atubangan ni Jehova asin kan paglaom sa buhay na daing katapusan sa gabos na talagang namomoot asin natatakot sa Dios. * Huli kaini, sa bilog na panahon kan huring mga aldaw na ini, mantang an kinaban may espirituwal na gutom, an banwaan ni Jehova may espirituwal na bangkete.Isaias 65:13.

15. Sa anong sentido mabolos an karahayan ni Jehova sa fiel na katawohan durante kan Milenyal na Paghade ni Cristo?

15 Alagad an salog sa bisyon ni Ezequiel dai mapondo sa pagbolos kun taposon na an daan na sistemang ini nin mga bagay. Al kontraryo, orog pa iyan na mabolos nin abunda durante kan Milenyal na Paghade ni Cristo. Sa panahon na iyan, paagi sa Mesiyanikong Kahadean, iaaplikar ni Jehova an bilog na halaga kan atang ni Jesus, na luway-luway na dinadara sa pagkasangkap an fiel na katawohan. Kanigoan an pagpakagayagaya niato sa karahayan ni Jehova sa panahon na iyan!

Dagdag Pang mga Aspekto kan Karahayan ni Jehova

16. Paano ipinaheheling kan Biblia na an karahayan ni Jehova may kaibang ibang kualidad, asin ano an nagkapira sa mga ini?

16 An kalabot sa karahayan ni Jehova bako sanang pagigin buka an palad. Sinabihan nin Dios si Moises: “Papaagihon ko mismo an gabos kong karahayan sa atubangan kan saimong lalauogon, asin ipahahayag ko an ngaran ni Jehova sa atubangan mo.” Pagkatapos sinasabi kan salaysay: “Si Jehova nag-aagi sa atubangan kan saiyang lalauogon asin nagsasabi: ‘Jehova, Jehova, Dios na maheherakon  asin maugayon, maluway sa pagkaanggot asin abunda sa mamomoton na kabootan asin katotoohan.’ ” (Exodo 33:19; 34:6) Kaya kaiba sa karahayan ni Jehova an dakol na mararahay na kualidad. Estudyaran niato an duwa sana digdi.

17. Ano an pagkamaugayon, asin paano iyan ipinaheling ni Jehova sa ordinaryong mga tawong bakong sangkap?

17 “Maugayon.” An kualidad na ini dakol an sinasabi sa sato manongod sa pagtratar ni Jehova sa saiyang mga linalang. Imbes na magin daing modo, indiperente, o maringis, arog kan parateng totoo sa mga makapangyarihan, si Jehova maboot. Halimbawa, sinabi ni Jehova ki Abram: “Tingagan tabi an saimong mga mata asin itingkalag mo hale sa saimong namumugtakan, paamihanan asin patimog asin pasirangan patin pasolnopan.” (Genesis 13:14) An dakol na traduksion hinahale an tataramon na “tabi.” Alagad sinasabi nin mga intelektuwal sa Biblia na an pananaram sa orihinal na Hebreo may kaibang partikula nin tataramon na binabago an deklarasyon tanganing an pagboot magin magalang na kahagadan. May iba pa, kaagid na mga pangyayari. (Genesis 31:12; Ezequiel 8:5) Hamak mo iyan, an Soberano kan uniberso nagsasabi nin “tabi” sa ordinaryong mga tawo! Sa kinaban na usong marhay an karingisan, pagigin sobra kaagresibo, asin pagigin bastos, bako daw na nakagiginhawa na isip-isipon an pagkamaugayon kan satong Dios, si Jehova?

18. Sa anong sentido na si Jehova “abunda sa . . . katotoohan,” asin taano ta nakapakokosog liwat sa boot an mga tataramon na iyan?

18 “Abunda sa . . . katotoohan.” An pandadaya iyo na an uso sa kinaban ngonyan. Alagad ipinagigirumdom sa sato kan Biblia: “An Dios bakong tawo na magpuputik.” (Bilang 23:19) Sa katunayan, sinasabi kan Tito 1:2 na ‘an Dios dai makakapagputik.’ Marahayon sia tanganing gumibo kaiyan. Sa siring, an mga panuga ni Jehova biyong masasarigan; an mga tataramon nia pirmeng seguradong maootob. Inaapod pa ngani si Jehova na “Dios nin katotoohan.” (Salmo 31:5) Sia bako sanang dai nagtataram nin mga kaputikan kundi nagtatao man sia nin abundang katotoohan. Sia bakong may pagkaeksklusibo, daing gayo nagtatao nin impormasyon, o mahinilom; imbes, buka an palad na tinatawan nia nin kaliwanagan an fiel na mga lingkod nia hale sa daing sagkod  na kadonongan nia. * Tinotokdoan pa ngani nia sinda kun paano mamumuhay sono sa mga katotoohan na itinatao nia tangani na sinda “padagos na naglalakaw sa katotoohan.” (3 Juan 3) Sa pankagabsan, ano an maninigong magin epekto sa sato bilang indibiduwal kan karahayan ni Jehova?

‘Magin Masinggayang-Masinggaya Huli sa Karahayan ni Jehova’

19, 20. (a) Paano hiningoa ni Satanas na paluyahon an pagkompiar ni Eva sa karahayan ni Jehova, asin may anong resulta? (b) An karahayan ni Jehova maninigo na tama sanang magkaigwa nin anong epekto sa sato, asin taano?

19 Kan si Eva tentaran ni Satanas sa tatamnan nin Eden, nagpoon sia sa tusong pagpaluya sa pagtitiwala ni Eva sa karahayan ni Jehova. Sinabihan ni Jehova si Adan: “Hale sa gabos na kahoy sa tatamnan puede kang magkakan sagkod na ika mabasog.” Sa rinibong kahoy na seguradong nagpagayon sa tatamnan na idto, saro sana an ipinangalad ni Jehova. Pero, mangnoha kun paano an pagkasabi ni Satanas sa enot niang hapot ki Eva: “Ano totoo na an Dios nagsabi na dai kamo magkakan sa gabos na kahoy kan tatamnan?” (Genesis 2:9, 16; 3:1) Biniribid ni Satanas an mga tataramon ni Jehova tangani na isipon ni Eva na si Jehova may ipinangunguring marahay na bagay. Makamomondo, nagkaepekto an taktika. Si Eva, arog nin kadakol na lalaki asin babae kasunod nia, nagpoon na pagdudahan an karahayan nin Dios, na nagtao sa saiya kan gabos na yaon sa saiya.

20 Aram niato kun guranong kamondoan asin kasakitan an ibinunga kan siring na mga pagduda. Kaya isapuso niato an mga tataramon kan Jeremias 31:12: “Sinda siertong . . . magigin masinggayang-masinggaya huli sa karahayan ni Jehova.” An karahayan ni Jehova maninigo nanggad na magpasinggayang-magpasinggaya sa sato huli sa kagayagayahan. Nungka na kaipuhan niatong pagdudahan an motibo kan satong Dios, na pano-pano nin karahayan. Makapagtitiwala kita sa saiya nin lubos, ta mayo sia nin gusto kundi an ikararahay kan mga namomoot sa saiya.

21, 22. (a) Ano an nagkapirang paagi na dian boot nindong balosan an karahayan ni Jehova? (b) Anong kualidad an totokaron niato sa masunod na kapitulo, asin paano iyan napapalaen sa karahayan?

 21 Dugang pa, kun nagkakaoportunidad kitang makipag-olay sa iba manongod sa karahayan nin Dios, ogmahon kitang marhay. Mapadapit sa banwaan ni Jehova, sinasabi kan Salmo 145:7: “Sa pagsambit kan abundansia kan saimong karahayan sinda magsusulwak.” Sa kada aldaw na kita nabubuhay, nakikinabang kita sa karahayan ni Jehova. Taano ta dai ugaleon na pasalamatan si Jehova kada aldaw para sa saiyang karahayan, na espesipiko sagkod sa mapupuede? An pag-isip-isip manongod sa kualidad na iyan, pagpasalamat dian ki Jehova aroaldaw, asin pagsabi sa iba manongod dian matabang sa sato na arogon an satong marahay na Dios. Asin mantang naghahanap kita nin mga paagi na makagibo nin marahay, arog ni Jehova, kita orog na makararani sa saiya. Nagsurat an gurang nang si apostol Juan: “Namomotan, magin kang paraarog, bakong sa maraot, kundi sa marahay. An naggigibo nin marahay gikan sa Dios.”3 Juan 11.

22 An karahayan ni Jehova konektado man sa ibang kualidad. Halimbawa, an Dios “abunda sa mamomoton na kabootan,” o maimbod na pagkamoot. (Exodo 34:6) An kualidad na ini mas espesipiko an pinanonongdan kaiyan kisa karahayan, ta iyan partikularmenteng ipinahahayag ni Jehova sa saiyang fiel na mga lingkod. Sa masunod na kapitulo, maaaraman niato kun paano nia iyan ginigibo.

^ par. 14 Mayo na nin mas dakula pang halimbawa kan karahayan ni Jehova kisa pantubos. Sa gabos na minilyon na espiritung linalang na pagpipilian, pinili ni Jehova an saiyang namomotan na marhay, bugtong na Aki na magadan para sa sato.

^ par. 18 Tama sana, iinaasosyar kan Biblia an katotoohan sa liwanag. “Sugoan an saimong liwanag asin an saimong katotoohan,” an awit kan salmista. (Salmo 43:3) Si Jehova nagtatao nin abundang espirituwal na liwanag sa mga gustong matokdoan, o paliwanagan, nia.2 Corinto 4:6; 1 Juan 1:5.