1-3. Ano an resulta kun inaarog niato an halimbawa ni Jehova sa pagpaheling nin pagkamoot?

“IGWANG orog na kaogmahan sa pagtao kisa pag-ako.” (Gibo 20:35) An mga tataramon na iyan ni Jesus nagdodoon kan importanteng katotoohan na ini: An pagkamoot na daing kaimotan may balos na mismo. Minsan ngani may dakulang kaogmahan sa pag-ako nin pagkamoot, may mas dakula pang kaogmahan sa pagtao, o pagpaheling, nin pagkamoot sa iba.

2 Mayo nin mas nakaaaram kaini kisa satong langitnon na Ama. Arog kan naheling niato sa sinusundan na mga kapitulo kan kabtang na ini, si Jehova an kadarudakulaing halimbawa nin pagkamoot. Mayo nin nakapaheling nin pagkamoot sa mas dakulang mga paagi o sa mas halawig na panahon kisa saiya. Kun siring, makangangalas daw na si Jehova inaapod na “maogmang Dios”?1 Timoteo 1:11.

3 Boot kan satong mamomoton na Dios na hingoahon niato na arogon sia, nangorogna pag-abot sa pagpaheling nin pagkamoot. Sinasabi sa sato kan Efeso 5:1, 2: “Magin kamong mga paraarog sa Dios, bilang mga aki na namomotan na marhay, asin padagos kamong maglakaw sa pagkamoot.” Kun inaarog niato an halimbawa ni Jehova sa pagpaheling nin pagkamoot, naeeksperyensiahan niato an mas dakulang kaogmahan na gikan sa pagtao. Igwa man kita kan pagkakontento sa pakaaram na nakapaoogma kita ki Jehova, ta sinasadol kita kan saiyang Tataramon na ‘magkaminorootmootan.’ (Roma 13:8) Alagad igwa pa nin ibang dahelan kun taano ta maninigo kitang ‘padagos na maglakaw sa pagkamoot.’

Kun Taano ta Kaipuhan an Pagkamoot

4, 5. Taano ta importante na kita magpaheling sa mga kapagtubod nin pagkamoot na mapagsakripisyo kan sadiri?

4 Taano ta importante na kita magpaheling nin pagkamoot sa mga kapagtubod? Sa simpleng pagtaram, an pagkamoot iyo an pinakaubod nin tunay na Kristianismo. Kun mayo nin pagkamoot dai kita puedeng magkaigwa nin haraning relasyon sa mga kapwa Kristiano,  asin mas importante, mayo kita nin halaga sa pagheling ni Jehova. Estudyare kun paano idinodoon kan Tataramon nin Dios an mga katotoohan na ini.

5 Kan pangultimong banggi kan saiyang buhay digdi sa daga, sinabihan ni Jesus an saiyang mga parasunod: “Tinatawan ko kamo nin bagong togon, na kamo magkaminorootmootan; siring sa pagkamoot ko sa saindo, na kamo man magkaminorootmootan. Paagi kaini an gabos makaaaram na kamo an sakong mga disipulo, kun kamo nagkakaminorootmootan.” (Juan 13:34, 35) “Siring sa pagkamoot ko sa saindo”—iyo, pinagbobotan kita na ipaheling an pagkamoot na ipinaheling ni Jesus. Sa Kapitulo 29, nasabotan niato na si Jesus nagpaheling nin marahayon na halimbawa sa pagpaheling nin pagkamoot na mapagsakripisyo kan sadiri, na ineenot kisa sadiri an mga pangangaipo asin intereses nin iba. Kita dapat man na magpaheling nin pagkamoot na daing kaimotan, asin dapat na gibohon niato iyan nin malinaw na marhay kaya risang-risa an satong pagkamoot dawa kan mga nasa luwas kan Kristianong kongregasyon. Tunay nanggad, an pagkamoot sa tugang na mapagsakripisyo kan sadiri iyo an tanda na midbidan sa sato bilang tunay na mga parasunod ni Cristo.

6, 7. (a) Paano niato naaaraman na pinahahalagahan na marhay kan Tataramon ni Jehova an pagpaheling nin pagkamoot? (b) An mga tataramon ni Pablo na nasusurat sa 1 Corinto 13:4-8 konsentrado sa anong aspekto nin pagkamoot?

6 Ano kun mayo kita nin pagkamoot? “Kun . . . mayo ako nin pagkamoot,” sabi ni apostol Pablo, “garo ako sarong metal na nagtatanog o simbalo na nagdadaging.” (1 Corinto 13:1) An simbalo na nagdadaging nagtatao nin ribok na makolog sa talinga. Kumusta man an sarong metal na nagtatanog? An ibang bersion nagsasabing “maribok na gong” o “nag-aagaw-aw na gong.” Kanigoan kaangay na ilustrasyon! An tawong daing pagkamoot garo instrumento sa pagtugtog na nagpapaluwas nin makosog, naggugurugudong ribok na nakakaparayo imbes na nakaaakit. Paano magkakaigwa nin haraning relasyon sa iba an siring na tawo? Sinabi man ni Pablo: “Kun yaon sa sako an gabos na pagtubod tanganing mapabalyo an mga bukid, alagad mayo ako nin pagkamoot, ako dai nin halaga.” (1 Corinto 13:2) Isip-isipa na sana, an tawo na mayo nin pagkamoot “daing kuentang tawo na daing serbi,” sa ibong nin ano man na tibaad ginibo nia! (The Amplified Bible) Bako daw malinaw na pinahahalagahan na marhay kan Tataramon ni Jehova an pagpaheling nin pagkamoot?

 7 Pero, paano niato ikapaheheling an kualidad na ini sa pagtratar niato sa iba? Tanganing masimbag iyan, siyasaton niato an mga tataramon ni Pablo na yaon sa 1 Corinto 13:4-8. An idinodoon sa mga bersikulong ini bakong an pagkamoot nin Dios para sa sato ni an pagkamoot niato sa Dios. Imbes, nagkonsentrar si Pablo sa kun paano kita maninigong magpaheling nin pagkaminootan. Sinasabi nia an nagkapirang bagay na kahulogan nin pagkamoot asin an nagkapirang bagay na bakong kahulogan kaiyan.

Kun Ano an Kahulogan nin Pagkamoot

8. Paano kita matatabangan nin pakatios sa pakikiiba niato sa iba?

8 “An pagkamoot matinios.” An pagigin matinios nangangahulogan nin pagpasensia sa iba. (Colosas 3:13) Bako daw na kaipuhan niato an siring na pasensia? Huli ta kita mga linalang na bakong sangkap na daramay na naglilingkod, realistiko sanang asahan na sa panapanahon, tibaad mairitar kita kan Kristiano niatong mga tugang asin mairitar man niato sinda. Alagad an pasensia asin pagpopogol  makatatabang sa sato na makaya an saradit na problema asin pagkauyam na inaagihan niato sa pakikiiba niato sa iba—na dai nararaot an katoninongan kan kongregasyon.

9. Sa anong mga paagi kita makapaheheling nin kabootan sa iba?

9 “An pagkamoot . . . maboot.” An kabootan ipinaheheling nin matinabang na mga gibo asin makonsiderasyon na mga tataramon. Pinahihiro kita kan pagkamoot na humanap nin mga paagi na makapaheling nin kabootan, nangorogna sa mga pinakanangangaipo. Halimbawa, an mas may edad na kapagtubod tibaad napupungaw asin nagkakaipo nin nakaparirigon sa boot na pagsongko. An nagsosolong ina o tugang na babae na nag-iistar sa harong na nababanga huli sa relihion tibaad nagkakaipo nin tabang. An saro na maluya an salud o napapaatubang sa kasakitan tibaad nagkakaipong makadangog nin maboot na mga tataramon hale sa sarong maimbod na katood. (Talinhaga 12:25; 17:17) Kun kita nagsasadiring kabotan na magpaheling nin kabootan sa siring na mga paagi, ipinaheheling niato an pagigin tunay kan satong pagkamoot.2 Corinto 8:8.

10. Paano kita tinatabangan nin pagkamoot na surogon asin itaram an katotoohan, dawa kun bakong pasil na gibohon iyan?

10 “An pagkamoot . . . naggagayagaya sa katotoohan.” An saro pang bersion nagsasabi: “An pagkamoot . . . magayagayang nakikikampi sa katotoohan.” Pinahihiro kita kan pagkamoot na surogon an katotoohan asin ‘magtaram nin katotoohan sa lambang saro.’ (Zacarias 8:16) Halimbawa, kun an sarong namomotan napalabot sa magabat na kasalan, an pagkamoot ki Jehova—asin sa napapasala—matabang sa sato na susogon an mga pamantayan nin Dios imbes na probaran na itago, ipangatanosan, o magputik pa ngani manongod sa salang ginibo. Totoo, tibaad masakit akoon an katotoohan manongod sa situwasyon. Alagad huling nasa puso an pinakaikararahay kan satong namomotan, bobooton niato na sia mag-ako asin maghimate sa kapahayagan kan mamomoton na disiplina nin Dios. (Talinhaga 3:11, 12) Bilang mamomoton na mga Kristiano, boot man niato na “gumawe nin sadiosan sa gabos na bagay.”Hebreo 13:18.

11. Huli ta an pagkamoot “nakatitios kan gabos na bagay,” ano an maninigo na pagmaigotan niatong gibohon kun dapit sa mga pagkukulang nin mga kapagtubod?

11 “An pagkamoot . . . nakatitios kan gabos na bagay.” An fraseng iyan sa literal nangangahulogan “an gabos na bagay tinatahoban kaiyan.” (Kingdom Interlinear) Sinasabi kan 1 Pedro 4:8: “An pagkamoot  nakatatahob sa dakol na kasalan.” Iyo, an Kristiano na ginigiyahan nin pagkamoot bakong gustong-gusto na ibuyagyag an gabos na pagkabakong sangkap asin pagkukulang kan Kristiano niang mga tugang. Sa dakol na kaso, an mga sala nin mga kapagtubod sadit sana asin puedeng tahoban nin pagkamoot.Talinhaga 10:12; 17:9.

Pinahihiro kita nin pagkamoot na magpahayag nin pagkompiar sa satong mga tugang

12. Paano ipinaheling ni apostol Pablo na nagtutubod sia sa pinakamarahay manongod ki Filemon, asin ano an manonodan niato sa halimbawa ni Pablo?

12 “An pagkamoot . . . nagtutubod kan gabos na bagay.” An traduksion ni Moffatt nagsasabi na an pagkamoot “pirmeng galaga na tubodon an pinakamarahay.” Bako kitang sobra kasuspetsoso sa mga kapagtubod, na pinagdududahan an balang motibo ninda. Tinatabangan kita nin pagkamoot na “tubodon an pinakamarahay” manongod sa satong mga tugang asin pagtiwalaan sinda. * Mangnoha an sarong halimbawa sa surat ni Pablo ki Filemon. Nagsurat si Pablo tanganing enkaminaron si Filemon na maboot na akoon an pagbalik kan nagdulag na oripon na si Onesimo, na nagin Kristiano. Imbes na hingoahon na piriton si Filemon, si Pablo nakiolay basado sa pagkamoot. Nagpahayag sia nin kompiansa na gigibohon ni Filemon an tama, na sinasabi: “Nagtitiwala sa saimong pagsunod, ako nagsurat sa saimo, sa pakaaram na labi pa ngani an gigibohon mo kisa sa mga bagay na sinasabi ko.” (Bersikulo 21) Kun pinahihiro kita nin pagkamoot na magpahayag nin siring na kompiansa sa satong mga tugang, napaluluwas niato an pinakamarahay nindang kualidad.

13. Paano niato ikapaheheling na linalaoman niato an pinakamarahay para sa satong mga tugang?

13 “An pagkamoot . . . naglalaom kan gabos na bagay.” Kun paanong nagtitiwala an pagkamoot, iyan naglalaom man. Minomotibar nin pagkamoot, linalaoman niato an pinakamarahay para sa satong mga tugang. Halimbawa, kun an sarong tugang “gumibo nin sala bago nia iyan maaraman,” linalaoman niato na maghihimate sia sa mamomoton na mga paghihingoa na pakarhayon giraray sia. (Galacia 6:1) Nagtatao man kita nin paglaom na an mga maluya sa pagtubod makababawi. Pasensioso kita sa mga siring, na ginigibo an makakaya niato na matabangan sindang kumosog sa pagtubod. (Roma 15:1; 1 Tesalonica 5:14) Dawa kun malagalag an sarong namomotan,  dai kita nawawaran nin paglaom na sa maabot na panahon sia makakapag-isip-isip asin mabalik ki Jehova, arog kan aking gastador sa ilustrasyon ni Jesus.Lucas 15:17, 18.

14. Sa anong mga paagi puedeng mabalo an satong pakatagal sa laog kan kongregasyon, asin tatabangan kita nin pagkamoot na magkaigwa nin anong reaksion?

14 “An pagkamoot . . . nagtatagal kan gabos na bagay.” An pakatagal nagpapangyari sa sato na manindogan nin marigon kun napapaatubang kita sa mga pagkadesganar o kasakitan. An mga pagbalo sa pakatagal dai sana naggigikan sa luwas kan kongregasyon. Kun beses, puede kitang baloon hale sa laog. Huli sa pagkabakong sangkap, tibaad may beses na masudya an linalaoman niato sa satong mga tugang. An komentong dai inisip puedeng makakolog sa satong boot. (Talinhaga 12:18) Tibaad an sarong bagay sa kongregasyon dai inaasikaso sa paaging hinohona niato na maninigo. Tibaad nakakakolog nin boot an gawe-gawe nin sarong iginagalang na tugang, kaya iniisip-isip niato, ‘Paano nakakagawe nin siring an sarong Kristiano?’ Kun napapaatubang sa siring na mga situwasyon, mahale na daw kita sa kongregasyon asin mapondo na sa paglilingkod ki Jehova? Dai kun kita may pagkamoot! Iyo, an pagkamoot maolang sa sato na mabuta nang marhay kan mga depekto nin sarong tugang kaya mayo na kitang naheheling na karahayan sa saiya o sa kongregasyon sa kabilogan. Pinapangyayari kita nin pagkamoot na magdanay na fiel sa Dios asin mapagsuportar sa kongregasyon ano man an sinabi o ginibo nin saro pang tawong bakong sangkap.Salmo 119:165.

Kun Ano an Bakong Kahulogan nin Pagkamoot

15. Ano an pag-imon na bakong tama, asin paano kita tinatabangan nin pagkamoot na malikayan an mapanlaglag na emosyon na ini?

15 “An pagkamoot bakong maimon.” An pag-imon na bakong tama puedeng magpangyari sa sato na mauri sa yaon sa iba—an saindang mga rogaring, bendisyon, o abilidad. An siring na pag-imon maimot, mapanlaglag na emosyon na, kun dai popogolan, makararaot sa katoninongan kan kongregasyon. Ano an makatatabang sa sato na mapaglabanan an “tendensiang mauri”? (Santiago 4:5) An simbag, pagkamoot. An mahalagang marhay na kualidad na ini magpapangyari sa sato na makigayagaya sa mga garo may mga bentaha sa buhay na mayo sa sato. (Roma 12:15) Tinatabangan kita nin pagkamoot na dai ibilang na personal na insulto  kun may nagkakamit nin pag-omaw huli sa pambihirang abilidad o marahayon na nagibo.

16. Kun talagang namomotan niato an satong mga tugang, taano ta lilikayan niato an paghambog manongod sa ginigibo niato sa paglilingkod ki Jehova?

16 “An pagkamoot . . . dai nananagsag, dai nagpapaabhaw.” Pinopogolan kita nin pagkamoot sa pag-eksibir kan satong mga talento o nagibo. Kun talagang namomotan niato an satong mga tugang, paano kita daing ontok na makapananagsag manongod sa kapangganahan niato sa ministeryo o sa mga pribilehio niato sa kongregasyon? An siring na paghambog puedeng makapaluya sa boot nin iba, na ipinapamate sa sainda na sinda mas hababa kun ikokomparar. An pagkamoot dai nagtotogot sa sato na managsag manongod sa itinotogot nin Dios na magibo niato sa paglilingkod sa saiya. (1 Corinto 3:5-9) Ini huli ta an pagkamoot “dai nagpapaabhaw,” o arog kan sabi kan The New Testament in Modern English, iyan dai “pinapatubo an butogon na mga ideya manongod sa sadiring importansia kaiyan.” Ilinilikay kita kan pagkamoot na magkaigwa nin halangkaw na pagheling sa sadiri.Roma 12:3.

17. An pagkamoot nagpapahiro sa sato na magpaheling nin anong konsiderasyon sa iba, asin, sa siring, anong klaseng gawe-gawe an lilikayan niato?

17 “An pagkamoot . . . dai minagawe nin bakong disente.” An tawo na minagawe nin bakong disente salang marhay o nakaaanggot an hiro. An siring na iginagawe bakong mamomoton, ta iyan nagpapaheling nin biyong dai pag-intindi sa saboot asin ikararahay nin iba. Sa kabaliktaran, may kabootan an pagkamoot na nagpapahiro sa sato na magpaheling nin konsiderasyon sa iba. An pagkamoot nagpapaoswag sa marahay na ugale, diosnon na gawe-gawe, asin paggalang sa satong mga kapagtubod. Sa siring, dai kita totogotan nin pagkamoot na gumibo nin “makasusupog na gawe-gawe”—an totoo, ano man na hiro na ikakabigla kan o makakapaanggot sa satong Kristianong mga tugang.Efeso 5:3, 4.

18. Taano an tawong mamomoton ta dai naghahagad na an gabos gibohon segun sa gusto nia?

18 “An pagkamoot . . . dai naghahanap kan saiyang sadiring kapakanan.” An sabi digdi kan Revised Standard Version: “An pagkamoot dai nag-iinsistir sa gusto kaiyan.” An tawong mamomoton dai naghahagad na an gabos gibohon segun sa gusto nia, na garo baga pirmeng tama an saiyang mga opinyon. Dai nia kinokontrol an iba, na ginagamit an kakayahan niang mangombensir tanganing mapatango  sa pirit an mga laen man an punto de vista. An siring na kasutilan maghahayag nin kadikit na kapalangkawan, asin sinasabi kan Biblia: “An kapalangkawan naeenot sa kapahamakan.” (Talinhaga 16:18) Kun talagang namomotan niato an satong mga tugang, igagalang niato an saindang mga opinyon, asin sagkod sa mapupuede, mapaheling kita nin pagigin andam na magpahunod. An pagigin mapagpahunod kaoyon kan mga tataramon ni Pablo: “An lambang saro maghanap, bakong kan saiyang karahayan, kundi kan sa iba.”1 Corinto 10:24.

19. Tinatabangan kita nin pagkamoot na magkaigwa nin anong reaksion kun may nagkakasala sa sato?

19 “An pagkamoot . . . dai napaaanggot . . . , dai nagkukuenta kan danyos.” An pagkamoot dai basta napaaanggot kan sinasabi o ginigibo nin iba. Totoo, natural sanang makolgan an boot kun may nagkakasala sa sato. Alagad dawa kun rasonable an pagkaanggot niato, an pagkamoot dai minatogot sa sato na magdanay na anggot. (Efeso 4:26, 27) Dai niato tatandaan an makolog na mga tataramon o gibo, na garo iyan isinusurat sa sarong libro nin kuenta tangani na iyan dai malingawan. Imbes, an pagkamoot nagpapahiro sa sato na arogon an satong mamomoton na Dios. Arog kan naheling niato sa Kapitulo 26, si Jehova nagpapatawad kun may marahay na dahelan na gibohon iyan. Kun kita pinatatawad nia, linilingawan nia iyan, an boot sabihon, dai nia kita kokondenaron sa ngapit huli sa mga kasalan na iyan. Dai daw kita nagpapasalamat na si Jehova dai nagkukuenta kan danyos?

20. Ano an maninigong magin reaksion niato kun an sarong kapagtubod masiod nin paggibo nin sala asin magdusa bilang resulta?

20 “An pagkamoot . . . dai naggagayagaya sa karatan.” An sabi digdi kan The New English Bible: “An pagkamoot . . . dai ikinaoogmang may pag-orgolyo an mga kasalan nin ibang tawo.” An sabi kan traduksion ni Moffatt: “An pagkamoot nungka na naoogma kun napapasala an iba.” An pagkamoot dai nawiwili sa karatan, kaya dai kita nagbubutabutahan sa ano man na klaseng inmoralidad. Ano an reaksion niato kun an sarong kapagtubod masiod nin kasalan asin magdusa bilang resulta? Dai kita totogotan nin pagkamoot na maggayagaya, na garo baga sinasabing ‘Marahay man! Dapat lang iyan saiya!’ (Talinhaga 17:5) Minsan siring, naggagayagaya kita kun an tugang na nasala minagibo nin positibong mga aksion tanganing makabangon sa espirituwal na pagkapukan nia.

 “Nakalalabing Marhay na Dalan”

21-23. (a) Ano an boot sabihon ni Pablo kan sabihon nia na “an pagkamoot nungka na nasusudya”? (b) Ano an pag-oolayan sa pangultimong kapitulo?

21 “An pagkamoot nungka na nasusudya.” Ano an boot sabihon ni Pablo sa mga tataramon na iyan? Arog kan maheheling sa konteksto, tinotokar nia an mga balaog kan espiritu na yaon sa tahaw kan enot na mga Kristiano. An mga balaog na idto nagserbing tanda na an pabor nin Dios yaon sa kongregasyon na bagong maorganisar. Alagad bakong gabos na Kristiano nakakapagpaomay, nakakapaghula, o nakakataram nin laen-laen na tataramon. Minsan siring, bako iyan na mahalaga; mawawara man sana an milagrosong mga balaog pag-abot nin panahon. Pero, may ibang bagay na magdadanay, bagay na mapatatalubo nin balang Kristiano. Idto mas pambihira, mas nagdadanay, kisa ano man na milagrosong balaog. Sa katunayan, inapod iyan ni Pablo na “nakalalabing marhay na dalan.”  (1 Corinto 12:31) Ano ining “nakalalabing marhay na dalan”? Iyan an dalan nin pagkamoot.

An banwaan ni Jehova namimidbid sa pagkaminootan ninda

22 Tunay nanggad, an Kristianong pagkamoot na ilinaladawan ni Pablo “nungka na nasusudya,” an boot sabihon, iyan nungka na matatapos. Sagkod sa aldaw na ini, an pagkamoot sa tugang na mapagsakripisyo kan sadiri nagpapamidbid kan tunay na mga parasunod ni Jesus. Bako daw na naheheling niato an ebidensia kan siring na pagkamoot sa mga kongregasyon kan mga nagsasamba ki Jehova sa bilog na daga? An pagkamoot na iyan magdadanay sagkod lamang, ta pinanunugaan ni Jehova nin buhay na daing katapusan an saiyang fiel na mga lingkod. (Salmo 37:9-11, 29) Logod na padagos niatong gibohon an pinakamakakaya niato na ‘padagos na maglakaw sa pagkamoot.’ Sa paggibo nin siring, maeeksperyensiahan niato an mas dakulang kaogmahan na gikan sa pagtao. Labi pa dian, makapagpapadagos kitang mabuhay—iyo, makapagpapadagos kitang mamoot—sa bilog na panahon na daing sagkod, bilang pag-arog sa satong mamomoton na Dios, si Jehova.

23 Sa kapitulong ini na konklusyon kan kabtang manongod sa pagkamoot, pinag-olayan niato kun paano kita makakapaheling nin pagkaminootan. Alagad huli sa dakol na paagi na kita nakikinabang sa pagkamoot ni Jehova—saka sa saiyang kapangyarihan, hustisya, asin kadonongan—marahay na ihapot niato, ‘Paano ko daw ikapaheheling ki Jehova na talagang namomotan ko sia?’ An hapot na iyan pag-oolayan sa pangultimo niatong kapitulo.

^ par. 12 Siempre, an Kristianong pagkamoot bako nanggad na madaling maloko. Pinakasasadol kita kan Biblia: “Tandaan nindo an mga nagpapabulag asin nagpapasingkog . . . , asin likayan nindo sinda.”Roma 16:17.