1-3. Taano ta makasisierto kita na si Jehova mapakumbaba?

GUSTO nin sarong ama na tokdoan nin mahalagang marhay na leksion an aki niang sadit. Gustong-gusto nia na mataros an puso. Ano daw na paagi an gigibohon nia? Maninigo daw na sia tumindog sa atubangan kan aki sa nakatatakot na paagi asin gumamit nin maringis na pananaram? O maninigo daw siang dumuko kapantay kan aki asin magtaram sa mahoyo, nakaaakit na paagi? Segurado na pipilion nin madonong, mapakumbabang ama an mahoyong paagi.

2 Anong klaseng Ama si Jehova—maabhaw o mapakumbaba, maringis o mahoyo? Si Jehova naaaraman an gabos, madonong sa gabos. Pero, narisa daw nindo na an kaaraman asin intelihensia dai pirmeng ginigibo an tawo na mapakumbaba? Arog kan sabi kan Biblia, “an kaaraman nakakapaabhaw.” (1 Corinto 3:19; 8:1) Alagad si Jehova, na “madonong sa puso,” mapakumbaba man. (Job 9:4) Dai boot sabihon na sia sa ano man na paagi hababa an posisyon o kulang sa kadakulaan, kundi na sia mayo nin kaabhawan. Taano ta siring?

3 Si Jehova banal. Kaya an kaabhawan, sarong kualidad na nakakaparamog, mayo sa saiya. (Marcos 7:20-22) Dugang pa, mangnoha an sinabi ni propeta Jeremias ki Jehova: “Daing pagkasudya na an saimong kalag [si Jehova mismo] makakagirumdom asin maduko sa ibabaw ko.” * (Lamentacion 3:20) Isip-isipa! Si Jehova, an Soberanong Kagurangnan kan uniberso, andam na ‘dumuko,’ o bumaba sa grado ni Jeremias, tanganing tawan nin paborableng atension an bakong sangkap na tawong iyan. (Salmo 113:7) Iyo, si  Jehova mapakumbaba. Alagad ano an kalabot sa diosnon na kapakumbabaan? Paano iyan konektado sa kadonongan? Asin taano iyan ta importante sa sato?

Kun Paano Nagigin Mapakumbaba si Jehova

4, 5. (a) Ano an kapakumbabaan, paano iyan nahahayag, asin taano ta dapat na nungka iyan na mamaluan na kaluyahan o pagkamasusupgon? (b) Paano si Jehova nagpaheling nin kapakumbabaan sa mga tratamiento nia ki David, asin gurano kaimportante sa sato an kapakumbabaan ni Jehova?

4 An kapakumbabaan kababaan nin boot, kadaihan nin pagpaabaw-abaw asin kapalangkawan. Sarong nasa laog na kualidad kan puso, an kapakumbabaan nahahayag sa mga ugale na arog kan kahoyoan, pasensia, asin pagkarasonable. (Galacia 5:22, 23) Pero, nungka na an diosnon na mga kualidad na ini maninigong mamaluan na kaluyahan o pagkamasusupgon. An mga iyan bakong kakontra kan matanos na kaanggotan ni Jehova o kan paggamit nia nin kapangyarihan na manlaglag. Imbes, paagi sa saiyang kapakumbabaan asin kahoyoan, ipinaheheling ni Jehova an saiyang grabe kadakulang kosog, an saiyang kapangyarihan na kontrolon an sadiri sa sangkap na paagi. (Isaias 42:14) Paano konektado an kapakumbabaan sa kadonongan? An sarong reperensia sa  Biblia nagsasabi: “An ultimong kahulogan na itinatao sa kapakumbabaan . . . may koneksion sa kadaihan nin kaimotan asin sarong kaipuhan na basehan nin gabos na kadonongan.” Kun siring, dai puedeng magkaigwa nin tunay na kadonongan kun mayo nin kapakumbabaan. Paano kita nakikinabang sa kapakumbabaan ni Jehova?

An madonong na ama tinatratar nin mapakumbaba asin mahoyo an saiyang mga aki

5 Si Hadeng David nag-awit ki Jehova: “Itatao mo sa sako an saimong kalasag nin kaligtasan, asin an saimong toong kamot masuportar sa sako, asin an saimong kapakumbabaan mapadakula sa sako.” (Salmo 18:35) Si Jehova garo baga ibinaba an sadiri tangani na makagibo nin aksion para sa bakong sangkap na tawong ini, na pinoprotehiran asin sinususteniran sia aroaldaw. Narealisar ni David na kun sia man makanompong nin kaligtasan—asin, pag-abot nin panahon, magin dakula pa ngani bilang hade—iyan huli sana sa pagigin andam ni Jehova na Sia magpakumbaba sa paaging ini. An totoo, siisay sa sato an magkakaigwa nin paglaom na maligtas kun si Jehova bakong mapakumbaba, na andam na ibaba an sadiri tangani na matratar kita bilang mahoyo asin mamomoton na Ama?

6, 7. (a) Taano ta nungka na sinasabi kan Biblia na si Jehova hababa an boot? (b) Ano an relasyon kan kahoyoan asin kadonongan, asin siisay an nagtatao kan pinakahalimbawa sa bagay na ini?

6 Mahalagang mangnohon na may kalaenan an kapakumbabaan asin kababaan nin boot. An kababaan nin boot magayon na kualidad na kultibaron nin fiel na mga tawo. Arog nin kapakumbabaan, iyan iinaasosyar sa kadonongan. Halimbawa, sinasabi kan Talinhaga 11:2: “An kadonongan yaon sa mga hababa an boot.” Minsan siring, nungka na sinasabi kan Biblia na si Jehova hababa an boot. Taano ta dai? An kababaan nin boot, segun sa pagkagamit sa Kasuratan, nagsusuherir nin tamang pakaaram sa mga limitasyon nin saro. An Makakamhan sa Gabos mayo nin mga limitasyon apuera sa mga iiniimponer nia mismo sa saiyang sadiri huli sa sadiri niang matanos na mga pamantayan. (Marcos 10:27; Tito 1:2) Dugang pa, bilang an Kaharohalangkawe, dai sia sakop nin siisay man. Kaya an ideya nin kababaan nin boot dai nanggad aplikado ki Jehova.

7 Minsan siring, si Jehova mapakumbaba asin mahoyo. Tinotokdoan nia an saiyang mga lingkod na an kahoyoan kaipuhan sa  tunay na kadonongan. An saiyang Tataramon nagtataram manongod sa “kahoyoan na nanonongod sa kadonongan.” * (Santiago 3:13) Estudyare an halimbawa ni Jehova sa bagay na ini.

Si Jehova Mapakumbabang Nagdedelegar Asin Naghihinanyog

8-10. (a) Taano ta pambihira na si Jehova nagpapaheling nin pagigin andam na magdelegar asin maghinanyog? (b) Paano mapakumbabang trinatar kan Makakamhan sa Gabos an saiyang mga anghel?

8 May nakaoogmang prueba kan kapakumbabaan ni Jehova sa pagigin andam niang magdelegar nin paninimbagan asin maghinanyog. Makangangalas na iyan talagang ginigibo nia; si Jehova dai nagkakaipo nin tabang o konseho. (Isaias 40:13, 14; Roma 11:34, 35) Minsan siring, paorootrong ipinaheheling sa sato kan Biblia na si Jehova nagpapakanghababa sa mga paaging ini.

9 Estudyare, halimbawa, an sarong lataw na pangyayari sa buhay ni Abraham. Si Abraham nagkaigwa nin tolong bisita, na an saro inapod niang “Jehova.” An mga bisita talagang mga anghel, alagad an saro sa sainda nagduman sa ngaran ni Jehova asin minagibo nin aksion sa ngaran Nia. Kun nagtataram asin minagibo nin aksion an anghel na iyan, garo baga si Jehova an nagtataram asin minagibo nin aksion. Paagi kaini, sinabihan ni Jehova si Abraham na nakadangog Sia nin makosog na “kurahaw nin reklamo dapit sa Sodoma asin Gomorra.” Sinabi ni Jehova: “Desidido akong humilig tanganing maheling ko kun baga sinda minagawe man nanggad oyon sa kurahaw dapit dian na nakaabot sa sakuya, asin, kun dai, maaraman ko iyan.” (Genesis 18:3, 20, 21) Siempre, dai boot sabihon kan mensahe ni Jehova na an Makakamhan sa Gabos personal na ‘mahilig.’ Imbes, nagsugo giraray sia nin mga anghel na magrepresentar sa saiya. (Genesis 19:1) Taano? Dai daw kaya kan heling an gabos na si Jehova na “maaraman” mismo an tunay na kamugtakan sa rehion na iyan? Iyo nanggad. Alagad imbes, mapakumbaba na tinawan ni Jehova an mga anghel na idto kan asignasyon na siyasaton an situwasyon asin dalawon si Lot saka an saiyang pamilya sa Sodoma.

 10 Dugang pa, naghihinanyog si Jehova. Sarong beses hinagad nia sa saiyang mga anghel na magsuherir nin manlaenlaen na paagi na mapabagsak an maraot na si Hadeng Acab. Dai kaipuhan ni Jehova an siring na tabang. Pero, inako nia an suhestion nin sarong anghel asin isinugo ini na hamanon iyan. (1 Hade 22:19-22) Bako daw na idto mapakumbaba?

11, 12. Paano naheling ni Abraham an kapakumbabaan ni Jehova?

11 Andam pa ngani si Jehova na maghinanyog sa bakong sangkap na mga tawo na boot na ipahayag an saindang mga kapurisawan. Halimbawa, kan enot na sabihan ni Jehova si Abraham kan intension Nia na laglagon an Sodoma asin Gomorra, naribong an fiel na tawong idto. “Iyan dai ko man lamang pinaghona dapit sa saimo,” sabi ni Abraham, na idinadagdag: “Dai daw magibo kan tama an Hokom sa bilog na daga?” Naghapot sia kun baga paliligtason ni Jehova an mga siudad kun may makua duman na 50 matanos. Sinierto sa saiya ni Jehova na iyo. Alagad naghapot giraray si Abraham, na ibinaba an kabilangan sa 45, dangan 40, asin padagos. Sa ibong kan mga pagsierto ni Jehova, sige-sige pa man giraray si Abraham sagkod na bumaba sa sampulo na sana. Seguro dai pa lubos na nasasabotan ni Abraham kun gurano kamaheherakon si Jehova. Ano man an dahelan, pasensioso asin mapakumbaba na pinabayaan ni Jehova an saiyang katood asin lingkod na si Abraham na ipahayag an mga kapurisawan nia sa paaging ini.Genesis 18:23-33.

12 Pirang matibayon, edukadong tawo an pasensiosong marhay na maghihinanyog sa sarong tawo na hababaon na marhay sa saiya an intelihensia? * Siring kaiyan kamapakumbaba an satong Dios. Sa panahon kan pag-oolay man sanang idto, naheling man ni Abraham na si Jehova “maluway sa pagkaanggot.” (Exodo 34:6) Tibaad narerealisar na mayo siang deretso na kuestionon an ginigibo kan Kaharohalangkawe, duwang beses na nakimaherak si Abraham: “Tabi, dai man logod maanggot si Jehova.” (Genesis 18:30, 32) Siempre, dai naanggot si Jehova. Sia talagang may “kahoyoan na nanonongod sa kadonongan.”

 Rasonable si Jehova

13. Ano an kahulogan kan tataramon na “rasonable” segun sa pagkagamit sa Biblia, asin taano ta tamang-tama na ilinaladawan kan tataramon na ini si Jehova?

13 An kapakumbabaan ni Jehova naheheling sa saro pang magayon na kualidad—an pagkarasonable. Makamomondo na an kualidad na ini mayo sa mga tawong bakong sangkap. Si Jehova bako sanang andam na maghinanyog sa intelihente niang mga linalang kundi andam man siang magpahunod kun mayong kontra sa matanos na mga prinsipyo. Segun sa pagkagamit sa Biblia, an tataramon na “rasonable” sa literal nangangahulogan “mapagpahunod.” An kualidad man na ini tanda kan kadonongan nin Dios. Sinasabi kan Santiago 3:17: “An kadonongan hale sa itaas . . . rasonable.” Sa anong sentido na rasonable an madonong sa gabos na si Jehova? Sarong bagay, sia madaling makibagay. Girumdoma, tinotokdoan kita kan mismong ngaran nia na pinapangyayari ni Jehova na sia magin ano man na kaipuhan tanganing maotob an saiyang mga katuyohan. (Exodo 3:14) Dai daw iyan nagpaparisa nin espiritu nin pagigin madaling makibagay asin pagkarasonable?

14, 15. An bisyon ni Ezequiel sa langitnon na karuwahe ni Jehova nagtotokdo sa sato nin ano manongod sa langitnon na organisasyon ni Jehova, asin ano an kalaenan kaiyan sa kinabanon na mga organisasyon?

14 May pambihirang halipot na kotasyon sa Biblia na nakatatabang sa sato na minsan paano masabotan an pagigin madaling makibagay ni Jehova. Si propeta Ezequiel tinawan nin bisyon kan langitnon na organisasyon ni Jehova na kompuesto nin espiritung mga linalang. Naheling nia an sarong karuwahe na an mga sokol nakapupukaw nin may pagkangirhat na paggalang, an “lunadan” ni Jehova na pirme Niang kontrolado. Interesanteng marhay kun paano iyan nag-aandar. An higanteng mga ruweda apat an hirog asin pano nin mata kaya heling ninda an gabos asin tolos-tolos na nababago an direksion, na dai minapondo o minasiko. Asin an grabe kadakulang karuwaheng ini dai kinaipuhan na garo na sana magkamang arog nin masakit darahon, gibo nin tawong lunadan. Iyan nakaaandar na arog karikas nin kitkilat, na minasiko pa ngani nin de kanto! (Ezequiel 1:1, 14-28) Iyo, an organisasyon ni Jehova, arog kan makakamhan sa gabos na Soberano na nagkokontrol kaiyan, biyong madaling makibagay, na sensitibo sa pabarobagong  mga situwasyon asin pangangaipo na dapat na tawan kaiyan nin atension.

15 An mga tawo makakahingoa sanang arogon an siring na sangkap na pagigin madaling makibagay. Pero, parateng marhay na an mga tawo asin an saindang mga organisasyon mas dai mababago kisa madaling makibagay, mas bakong rasonable kisa mapagpahunod. Sa pag-ilustrar: An sarong higanteng tanker o tren de merkansia tibaad makangingirhat kun sa sokol asin puersa. Alagad kaya daw kan arin man digdi na humiro segun sa biglang mga pagbago nin kamugtakan? Kun may bumalagbag sa riles sa atubangan nin tren de merkansia, dai puede an pagsiko. Bako man na pasil an biglang pagpondo. An kargadong tren de merkansia puedeng dumalagan pa nin duwang kilometro bago pumondo pakapreno! Kaagid kaiyan, an higanteng tanker puedeng mag-atong-atong nin walo pang kilometro pakagadana kan makina. Dawa kun kambiohon paatras an makina, an tanker tibaad umabante pa man giraray nin tolong kilometro! Kaagid dian an mga organisasyon nin tawo na may tendensiang magin dai mababago asin bakong rasonable. Huli sa kapalangkawan, an mga tawo parateng habo na makibagay sa nagliliwat na mga pangangaipo asin kamugtakan. Huli sa siring na pagigin dai mababago nabangkarota an mga korporasyon asin buminagsak pa ngani an mga gobyerno. (Talinhaga 16:18) Abaa kaogma niato na ni si Jehova ni an saiyang organisasyon bakong arog kaiyan!

Kun Paano si Jehova Nagpapaheling nin Pagkarasonable

16. Paano ipinaheling ni Jehova an pagkarasonable sa pagtratar ki Lot bago laglagon an Sodoma asin Gomorra?

16 Estudyare giraray an paglaglag sa Sodoma asin Gomorra. Si Lot asin an saiyang pamilya tinawan nin malinaw na instruksion kan anghel ni Jehova: “Dumulag ka pasiring sa mabukid na rehion.” Minsan siring, dai ini nagustohan ni Lot. “Bako tabi iyan, Jehova!” an pakimaherak nia. Kombensido na magagadan sia kun madulag sia pasiring sa kabukidan, nakiolay si Lot na togotan sia asin an saiyang pamilya na dumulag pasiring sa haraning siudad na an ngaran Zoar. Ngonyan, intension ni Jehova na laglagon an siudad na iyan. Dugang pa, mayo nin tunay na basehan an mga pagkatakot  ni Lot. Segurado na kaya ni Jehova na papagdanayon na buhay si Lot sa kabukidan! Minsan siring, nagpahunod si Jehova sa mga pakiolay ni Lot asin pinaligtas nia an Zoar. “Uya pinahehelingan taka man nin konsiderasyon sagkod digdi,” sabi kan anghel ki Lot. (Genesis 19:17-22) Bako daw na iyan rasonable sa parte ni Jehova?

17, 18. Sa pagtratar sa mga taga Ninive, paano ipinaheling ni Jehova na sia rasonable?

17 Naghihimate man si Jehova sa odok sa pusong pagsolsol, na pirmeng ginigibo an maheherakon asin tama. Estudyare an nangyari kan si propeta Jonas isugo sa maraot, madahas na siudad nin Ninive. Kan si Jonas maglibot sa mga tinampo nin Ninive, simple sana an ipinasabong na mensaheng ibinalangibog nia: An poderosong siudad lalaglagon sa laog nin 40 aldaw. Minsan siring, nagbagong marhay an mga kamugtakan. Nagsolsol an mga taga Ninive!Jonas, kapitulo 3.

18 Nakapagtotokdo na ikomparar an reaksion ni Jehova sa reaksion ni Jonas sa nabagong kamugtakan na ini. Sa pangyayaring ini, nakibagay si Jehova, na pinapangyari na sia magin Parapatawad nin kasalan imbes na “parapakilaban na arog-lalaki.” * (Exodo 15:3) Sa ibong na lado, si Jonas matagas asin bako nanggad na maheherakon. Imbes na ipabanaag an pagkarasonable ni Jehova, an nagin reaksion nia mas kapareho kan tren de merkansia o kan higanteng tanker na nasambitan kasubago. Nagbalangibog sia nin kalaglagan, kaya dapat may kalaglagan! Pero, pasensioso na tinokdoan ni Jehova an daing pasensia niang propeta nin dai malilingawan na leksion sa pagkarasonable asin pagkaherak.Jonas, kapitulo 4.

Si Jehova rasonable asin nasasabotan an satong mga limitasyon

19. (a) Taano ta masisierto niato na rasonable si Jehova sa inaasahan nia sa sato? (b) Paano ipinaheheling kan Talinhaga 19:17 na si Jehova “marahay asin rasonableng” Kagurangnan asin mapakumbaba man na marhay?

19 Ultimo, si Jehova rasonable sa inaasahan nia sa sato. Sinabi ni Hadeng David: “Sia mismo nakaaaram na gayo kan pagkaporma sa sato, na ginigirumdom na kita kabokabo.” (Salmo 103:14) Mas nasasabotan ni Jehova an satong mga limitasyon asin an satong mga pagkabakong sangkap kisa niato mismo. Nungka na inaasahan nia sa sato an labi sa kaya niatong gibohon. Ipinaheheling  kan Biblia an kalaenan kan mga kagurangnan na tawo na “marahay asin rasonable” sa mga “masakit paoyonan.” (1 Pedro 2:18) Arin na klaseng Kagurangnan si Jehova? Mangnoha an sinasabi kan Talinhaga 19:17: “An nagpapaheling nin pabor sa hamak nagpapautang ki Jehova.” Malinaw nanggad, solamente an marahay asin rasonableng kagurangnan an mag-oobserbar sa balang akto nin kabootan na ginibo para sa mga hamak. Labi pa dian, isinusuherir kan tekstong ini na an Kaglalang kan uniberso garo man sana ibinibilang an sadiri na may utang sa ordinaryong mga tawo na naggigibo kan siring na maheherakon na mga gibo! Uya an pinakahararom na klase nin kapakumbabaan.

20. Ano an garantiya na dinadangog ni Jehova an satong mga pamibi asin hinihimate iyan?

20 Si Jehova arog man kaiyan kamahoyo asin rasonable sa pagtratar nia sa saiyang mga lingkod ngonyan. Kun kita namimibing may pagtubod, sia naghihinanyog. Asin dawa ngani dai sia nagsusugo nin mga mensaherong anghel na magtaram sa sato, dai niato maninigong isipon na dai nia sinisimbag an satong mga pamibi. Girumdoma na kan hagadon ni apostol Pablo sa mga kapagtubod na “mamibi” para sa pakaluwas nia sa bilanggoan, idinugang nia: “Tanganing ako ikabalik sa saindo sa mas madaling panahon.” (Hebreo 13:18, 19) Kaya puede na an satong mga pamibi talagang makapahiro ki Jehova na gibohon an dai nia kutana gigibohon!Santiago 5:16.

21. Ano an maninigo na nungka niatong ikonklusyon sa kapakumbabaan ni Jehova, alagad imbes, ano an maninigo na saboton niato manongod sa saiya?

 21 Siempre, mayo sa mga kapahayagan na ini kan kapakumbabaan ni Jehova—an saiyang kahoyoan, an pagigin andam niang maghinanyog, an saiyang pasensia, an saiyang pagkarasonable—na nangangahulogan na ikinokompromiso ni Jehova an saiyang matanos na mga prinsipyo. Tibaad iniisip kan klero nin Kakristianohan na nagigin rasonable sinda kun pinagigirok ninda an mga talinga kan saindang aripompon paagi sa pagpaluya sa puersa kan moral na mga pamantayan ni Jehova. (2 Timoteo 4:3) Alagad an tendensia nin tawo na makikompromiso para sana sa kombenyensia mayo nin koneksion sa pagkarasonable nin Dios. Si Jehova banal; nungka na didigtaan nia an saiyang matanos na mga pamantayan. (Levitico 11:44) Kun siring, kamotan niato an pagkarasonable ni Jehova huli sa kun ano man nanggad iyan—prueba kan saiyang kapakumbabaan. Dai daw napapalukso an puso nindo na isip-isipon na si Jehova Dios, an pinakamadonong na Persona sa uniberso, pambihira man kamapakumbaba? Abaa kanakaoogmang marhay na rumani sa makangingirhat pero mahoyo, pasensioso, rasonableng Dios na ini!

^ par. 3 Liniwat kan suanoy na mga eskriba, o Soferim, an bersikulong ini tanganing magsabi na si Jeremias, bakong si Jehova, iyo an minaduko. Minalataw na hinona ninda na alangan na iatribwir sa Dios an siring kamapakumbabang akto. Bilang resulta, nalilipasan nin dakol na traduksion an punto kan magayon na bersikulong ini. Minsan siring, an The New English Bible tama na ipinaheheling na si Jeremias nagsasabi sa Dios: “Girumdoma, o girumdoma, asin duko sa sakuya.”

^ par. 7 An ibang bersion nagsasabing “an kapakumbabaan na gikan sa kadonongan” asin “an pagkakalmado na iyong tanda nin kadonongan.”

^ par. 12 Interesante nanggad, ipinaheheling kan Biblia an kalaenan kan pasensia sa kaabhawan. (Eclesiastes 7:8) An pasensia ni Jehova nagtatao nin dagdag na prueba sa saiyang kapakumbabaan.2 Pedro 3:9.

^ par. 18 Sa Salmo 86:5, sinasabi na si Jehova “marahay asin andam na magpatawad.” Kan tradusiron an salmong iyan sa Griego, an ekspresyon na “andam na magpatawad” trinadusir na e·pi·ei·kesʹ, o “rasonable.”