“Tawan nindo nin onra an gabos na klase nin tawo.”—1 PEDRO 2:17.

1, 2. (a) Taano ta nadedepisilan kita na igalang an autoridad? (b) Anong mga hapot an pag-oolayan niato?

NAPAGMASDAN na daw nindo an reaksion nin sarong sadit na aki kan may ipinapagibo sa saiya na habo nia talagang gibohon? Tibaad maheling nanggad nindo sa lalawgon kan aki na magabat iyan sa boot nia. Nadadangog nia an boses kan saiyang magurang, asin aram nia na dapat niang igalang an autoridad kan saiyang magurang. Alagad sa kamugtakan na ini, habo nia talagang kumuyog. An magabat na boot kan aki nag-iilustrar sa sarong katotoohan na nangyayari sa sato gabos.

2 An paggalang sa autoridad bako pirmeng madali para sa sato. Nadedepisilan daw kamo kun beses na igalang an mga may autoridad sa saindo? Kun iyo, bako sana kamo an nadedepisilan sa bagay na ini. Nabubuhay kita sa panahon na garo baga hababaon na an paggalang sa autoridad. Pero, sinasabi kan Biblia na kaipuhan na magpaheling kita nin paggalang sa mga nasa katongdan na may autoridad sa sato. (Talinhaga 24:21) Sa katunayan, an paggibo kaiyan mahalagang marhay kun gusto niatong magdanay sa pagkamoot nin Dios. Kun siring, natural sana na magkaigwa nin mga hapot. Taano ta puedeng magin depisilon para sa sato na igalang an autoridad? Taano ta kahagadan ini sa sato ni Jehova, asin ano an makakatabang sa sato na sumunod? Ultimo, sa anong mga paagi niato ikakapaheling an paggalang sa autoridad?

KUN TAANO TA DEPISIL IYAN

3, 4. Paano nagpoon an kasalan asin pagkabakong sangkap, asin taano ta nagigin depisil para sa sato na igalang an autoridad huli sa satong pagigin makasalan?

3 Pag-olayan niato sa halipot an duwang dahelan kun taano ta  puedeng magin depisilon para sa sato na magpaheling nin paggalang sa mga nasa autoridad. Enot, bako kitang sangkap; ikaduwa, bakong sangkap an mga tawo na may autoridad sa sato. An kasalan asin pagkabakong sangkap nin tawo nagpoon haloyon nang panahon an nakaagi, kaidto pa sa hardin nin Eden kan si Adan asin Eva magrebelde sa autoridad nin Dios. Kaya an kasalan nagpoon sa pagrebelde. Sagkod sa panahon na ini, naturalesa na niato an tendensia na magrebelde.—Genesis 2:15-17; 3:1-7; Salmo 51:5; Roma 5:12.

4 Huli sa pagigin makasalan niato, an kadaklan sa sato madaling magin mapalangkaw asin maabhaw, mantang an kapakumbabaan sarong bihirang kualidad na kaipuhan niatong pagmaigotan na pataluboon asin papagdanayon. Minsan ngani dakol na taon na kitang maimbod na naglilingkod sa Dios, tibaad madaog pa man giraray kita nin kasutilan asin kapalangkawan. Halimbawa, isipon nindo si Core, na maimbod na nagdanay sa kaibanan kan banwaan ni Jehova sa dakol na kasakitan. Pero, minawot niang gayo na magkaigwa nin orog pang autoridad asin pangahas na pinangenotan an pagrebelde ki Moises, an pinakamahoyong tawo na nabuhay kan panahon na idto. (Bilang 12:3; 16:1-3) Isip-isipon man nindo si Hadeng Uzias, na huli sa saiyang kapalangkawan, sia naglaog sa templo ni Jehova asin ginibo an sagradong trabaho na para sana sa mga saserdote. (2 Cronica 26:16-21) Pinagdusahan na gayo kan mga tawong iyan an saindang pagrebelde. Pero, an saindang bakong marahay na mga halimbawa nakakatabang bilang mga pagirumdom para sa sato gabos. Kaipuhan na labanan niato an kapalangkawan na iyong dahelan na nagigin depisil para sa sato na igalang an autoridad.

5. Paano ginamit sa salang paagi kan bakong sangkap na mga tawo an saindang autoridad?

5 Sa ibong na lado, an bakong sangkap na mga tawo na nasa katongdan na may kapangyarihan grabe an ginibo na nagpaluya sa paggalang sa autoridad. Dakol an nagin maringis, mapang-abuso, o mapang-api. Sa katunayan, an kasaysayan nin tawo sa pangkagabsan pano nin rekord nin pag-abuso sa kapangyarihan. (Eclesiastes 8:9) Halimbawa, si Saul sarong marahay asin mapakumbabang tawo kan pinili sia ni Jehova na magin hade. Minsan siring, sia nagpadaog sa kapalangkawan asin pagkauri; dangan pinersegir nia an  maimbod na si David. (1 Samuel 9:20, 21; 10:20-22; 18:7-11) Kan huri si David nagin an saro sa pinakamarahay na mga hade sa Israel kasuarin man, pero ginamit nia sa salang paagi an saiyang kapangyarihan kan kinua nia an agom ni Urias na Hiteo asin ipinabugtak an inosenteng tawong iyan sa enotan kan ralaban tanganing magadan. (2 Samuel 11:1-17) Iyo, huli sa pagkabakong sangkap, depisil para sa mga tawo na magkapot nin kapangyarihan sa tamang paagi. Asin kun an mga nasa kapangyarihan dai iginagalang si Jehova, mas maraot pa ngani an ginigibo ninda. Pagkatapos na isaysay kun paano pinonan kan nagkapirang Katolikong papa an lakop na persekusyon, sarong Britanong estadista an nagsurat: “An kapangyarihan may tendensiang manraot; asin an absolutong kapangyarihan absoluto man na nanraraot.” Nasa isip an siring na rekord, estudyaran niato an hapot na: Taano ta maninigo niatong igalang an autoridad?

TAANO TA DAPAT IGALANG AN AUTORIDAD?

6, 7. (a) An pagkamoot niato ki Jehova nagpapahiro sa sato na gibohon an ano, asin taano? (b) Ano an kalabot sa pagpasakop, asin paano niato iyan ikakapaheling?

6 An pinakamarahay na mga dahelan na igalang an autoridad iyo an pagkamoot—an pagkamoot niato ki Jehova, sa satong kapwa, pati sa satong sadiri. Huling namomotan niato si Jehova nin orog sa gabos na iba pa, gusto niatong pagayagayahon an saiyang puso. (Talinhaga 27:11; Marcos 12:29, 30) Aram niato na an saiyang soberaniya, an saiyang deretsong mamahala sa uniberso, kinuestion digdi sa daga poon pa kan pagrebelde sa Eden asin na an mayoriya kan katawohan kuminampi ki Satanas patin hinaboan an pamamahala ni Jehova. Naoogma kitang marhay na kumampi sa soberaniya ni Jehova. Kun binabasa niato an mamuraway na mga tataramon sa Kapahayagan 4:11, napapahiro kaiyan an satong puso. Malinawon nanggad sa sato na si Jehova an lehitimong Namamahala kan uniberso! Sinusuportaran niato an soberaniya ni Jehova, na inaako an saiyang pamamahala sa satong pangaroaldaw na buhay.

7 An siring na paggalang nangangahulogan nin pagkuyog asin labi pa. Andam kitang magkuyog ki Jehova huli ta namomotan niato sia. Minsan siring, may mga panahon na an pagkuyog magigin depisil na gayo para sa sato. Sa siring na mga panahon, arog  kan sadit na aking iyan na nasambitan sa kapinonan, kaipuhan na makanood kitang magpasakop. Nagigirumdoman niato na si Jesus nagpasakop sa kabotan kan saiyang Ama dawa garo baga masakit na gayo an paggibo kaiyan. “Mangyari logod, bakong an boot ko, kundi an boot mo,” an sabi nia sa saiyang Ama.—Lucas 22:42.

8. (a) Ano sa parate an kalabot sa pagpasakop sa autoridad ni Jehova ngonyan, asin ano an pagmansay ni Jehova mapadapit digdi? (b) Ano an makakatabang sa sato na maghinanyog sa hatol asin akoon an disiplina? (Helingon an kahon na “ Hinanyoga an Hatol Asin Akoa an Disiplina.”)

8 Siempre, si Jehova dai nakikipag-olay sa sato ngonyan bilang indibiduwal; ginagamit nia an saiyang Tataramon asin mga representanteng tawo digdi sa daga. Kun siring, parateng marhay na nagpapaheling kita nin pagpasakop sa autoridad ni Jehova paagi sa paggalang sa mga tawong ibinugtak, o tinotogotan nia na magdanay, sa mga katongdan na may autoridad sa sato. Kun kita marebelde sa mga tawong iyan—halimbawa, paagi sa pagsayumang akoon an saindang hatol asin pagtatanos na sono sa Kasuratan—maaanggot sa sato an satong Dios. Kan an mga Israelita maggumodgumod asin magrebelde ki Moises, minansay ni Jehova na sa Saiya mismo ninda iyan ginigibo.—Bilang 14:26, 27.

9. Taano ta mapapahiro kita na igalang an autoridad kun igwa kita nin pagkamoot sa satong kapwa? Iilustrar.

9 Nagpapaheling man kita nin paggalang sa autoridad huli sa pagkamoot sa satong kapwa. Taano man? Bueno, imahinara na kamo soldados sa sarong hukbo. An kapangganahan, an mismong kaligtasan pa ngani kan hukbo, posibleng marhay na nakadepende sa kooperasyon, pagkuyog, asin paggalang kan lambang soldados sa mga nasa mas halangkaw na ranggo. Kun papaluyahon nindo an organisasyon na iyan kan hukbo paagi sa pagrebelde, an gabos na kapwa nindo soldados puede nanggad na mamugtak sa peligro. Totoo, an mga tawong hukbo naggigibo nin grabeng danyos sa kinaban ngonyan. Minsan siring, si Jehova igwa nin mga hukbo na marahay sana an ginigibo. An Dios ginatos na beses na inapod sa Biblia na “Jehova nin mga hukbo.” (1 Samuel 1:3) Sia an Komandante nin kadakoldakol na makakamhan na espiritung linalang. Kun beses, iinaagid ni Jehova sa sarong hukbo an saiyang mga lingkod sa daga. (Salmo 68:11; Ezequiel 37:1-10) Kun marebelde kita sa mga tawong ibinugtak ni Jehova bilang autoridad sa sato, bako daw na tibaad ibinubugtak niato sa peligro an mga kapwa  niato espirituwal na soldados? Kun an sarong Kristiano magrebelde sa nombradong kamagurangan, tibaad maapektaran man an ibang miembro kan kongregasyon. (1 Corinto 12:14, 25, 26) Kun an sarong aki magrebelde, puedeng maapektaran an bilog na pamilya. Kaya ipinapaheling niato an satong pagkamoot sa satong kapwa paagi sa pagigin magalang asin pakikikooperar.

10, 11. Paano nakakapahiro sa sato na magin makinuyog sa autoridad an tamang pagmawot na kita makinabang?

10 Iginagalang man niato an autoridad huli ta para sa pinakaikakarahay niato mismo an paggibo kaiyan. Kun hinahagad ni Jehova sa sato na igalang an autoridad, parate niang sinasabi an magigin mga pakinabang niato sa paggibo kaiyan. Halimbawa, sinasabihan nia an mga aki na kuyogon an saindang mga magurang tanganing magkaigwa sinda nin halawig asin marahay na buhay. (Deuteronomio 5:16; Efeso 6:2, 3) Sinasabihan nia kita na igalang an kamagurangan sa kongregasyon huli ta makakaraot sa satong espirituwalidad kun dai niato gigibohon iyan. (Hebreo 13:7, 17) Asin sinasabihan nia kita na kuyogon an sekular na mga autoridad para sa proteksion niato mismo.—Roma 13:4.

 11 Bako daw maoyon kamo na nakakatabang sa sato na igalang an autoridad kun aram niato an dahelan kun taano ta gusto ni Jehova na magkuyog kita? Kun siring, pag-olayan niato kun paano niato ikakapaheling an paggalang sa autoridad sa tolong pangenot na aspekto nin buhay.

PAGGALANG SA LAOG KAN PAMILYA

12. Anong papel an itinao ni Jehova sa agom na lalaki asin ama sa pamilya, asin paano maootob nin lalaki an papel na iyan?

12 Si Jehova mismo an nagdisenyo kan areglo nin pamilya. Huling sia nanggad an Dios nin areglo, inorganisar nia an pamilya tanganing magin mapanggana iyan. (1 Corinto 14:33) Tinawan nia nin autoridad an agom na lalaki asin ama na iyo an magin payo kan pamilya. An agom na lalaki nagpapaheling nin paggalang sa saiyang Payo, si Cristo Jesus, paagi sa pag-arog sa paagi nin pagsagibo ni Jesus kan saiyang pagkapayo sa kongregasyon. (Efeso 5:23) Sa siring, dai pinapabayaan kan agom na lalaki an saiyang responsabilidad kundi isinasaabaga nia iyan na may karigonan; dai man sia maninigong magin maringis o daing herak kundi, imbes, mamomoton, rasonable, asin maboot. Pirme niang ginigirumdom na an saiyang autoridad may limitasyon—nungka iyan na mas halangkaw sa autoridad ni Jehova.

Inaarog nin Kristianong ama kun paano isinasagibo ni Cristo an saiyang pagkapayo

13. Paano maootob nin agom na babae asin ina an saiyang papel sa pamilya sa paagi na nakakapaogma ki Jehova?

13 An agom na babae asin ina dapat na magin katabang, o komplemento, kan saiyang agom. Tinawan man sia nin autoridad sa pamilya, huli ta nasasambitan kan Biblia an manongod sa “ley kan saimong ina.” (Talinhaga 1:8)  Siempre, an saiyang autoridad mas hababa kisa sa saiyang agom. An Kristianang agom nagpapaheling nin paggalang sa autoridad kan saiyang agom paagi sa pagtabang sa saiya na maotob an saiyang papel bilang payo kan pamilya. Dai nia minemenos, minamanipular, o inaagaw an posisyon kan agom na lalaki. Imbes, sia mapagsuportar asin nakikikooperar. Kun dai sia oyon sa desisyon kaini, puede niang magalang na ipahayag an saiyang opinyon, alagad nagdadanay siang mapagpasakop. Kun an saiyang agom na lalaki daing pagtubod, tibaad mapaatubang sia sa masakit na mga kamugtakan, pero an saiyang pagigin mapagpasakop tibaad magpahiro sa saiyang agom na midbidon si Jehova.—1 Pedro 3:1.

14. Paano an mga aki makakatao nin kagayagayahan sa saindang mga magurang asin ki Jehova?

14 An mga aki nagtatao nin dakulang kaogmahan sa puso ni Jehova kun kinukuyog ninda an saindang ama asin ina. Nagtatao man sinda nin onra asin kagayagayahan sa saindang mga magurang. (Talinhaga 10:1) Sa mga pamilya na nagsosolo an magurang, iinaaplikar nin mga aki an iyo man sanang mga prinsipyo nin pagkuyog, sa pakaaram na an saindang magurang tibaad lalo pa nganing nangangaipo kan saindang pagsuportar asin kooperasyon. Sa  mga pamilya na an gabos na miembro nag-ootob kan papel na dinisenyo nin Dios para sa sainda, dakulang katoninongan asin kagayagayahan an ibinubunga. Ini nagtatao nin marahay na impresyon sa Kagtugdas kan gabos na pamilya, si Jehova Dios.—Efeso 3:14, 15.

PAGGALANG SA LAOG KAN KONGREGASYON

15. (a) Sa laog kan kongregasyon, paano niato ikakapaheling na iginagalang niato an autoridad ni Jehova? (b) Anong mga prinsipyo an makakatabang sa sato na magin makinuyog sa mga nangengenot? (Helingon an kahon na “ Magin Makinuyog Kamo sa mga Nangengenot.”)

15 Ninombrahan ni Jehova an saiyang Aki bilang Namamahala sa Kristianong kongregasyon. (Colosas 1:13) Inasignaran man ni Jesus an saiyang “maimbod asin mapagmansay na oripon” tanganing mag-asikaso kan espirituwal na mga pangangaipo kan banwaan nin Dios digdi sa daga. (Mateo 24:45-47) An Namamahalang Grupo kan Mga Saksi ni Jehova naglilingkod bilang mga representante kan grupong oripon. Arog kaidto sa Kristianong mga kongregasyon kan enot na siglo, an kamagurangan ngonyan nag-aako nin mga instruksion asin hatol hale sa Namamahalang Grupo, magsalang direkta o paagi sa mga representante kaiyan, siring kan nagbibiaheng mga paraataman. Kun iginagalang niato bilang mga indibiduwal an autoridad kan Kristianong kamagurangan, kinukuyog niato si Jehova.—Hebreo 13:17.

16. Taano ta masasabi na an kamagurangan ninombrahan kan banal na espiritu?

16 An kamagurangan asin ministeryal na mga lingkod bakong sangkap. Sinda may mga pagkukulang, arog niato. Pero, an kamagurangan “balaog na mga lalaki,” na itinao tanganing tabangan an kongregasyon na magdanay na makosog sa espirituwal. (Efeso 4:8) An kamagurangan ninombrahan kan banal na espiritu. (Gibo 20:28) Taano man? Huli ta an siring na mga lalaki dapat ngunang makaabot sa mga kualipikasyon na nakasurat sa Tataramon nin Dios na ipinasabong kan espiritu. (1 Timoteo 3:1-7, 12; Tito 1:5-9) Dugang pa, an kamagurangan na nag-eebalwar kan mga kualipikasyon nin sarong tugang na lalaki odok na namimibi para sa paggiya kan banal na espiritu ni Jehova.

17. Sa aktibidad ninda sa kongregasyon, taano ta kun beses nagkokolbong an mga Kristiana?

17 Sa kongregasyon, tibaad may beses na mayo nin kamagurangan asin ministeryal na mga lingkod na magibo nin sarong  bagay na sa parate nakaasignar sa sainda, arog kan pamamayo sa pagtiripon bago maglingkod sa langtad. Sa arog kaiyan na mga kamugtakan, puedeng gibohon iyan kan ibang bautisadong mga tugang na lalaki. Kun mayo nin mga tugang na lalaki, sa siring puedeng gibohon iyan nin kualipikadong mga tugang na Kristiana. Minsan siring, makolbong an sarong babae kun ginigibo nia an kabtang na sa parate nakaasignar sa bautisadong lalaki. * (1 Corinto 11:3-10) An kahagadan na ini dai nagmemenos sa mga babae. Imbes, nagtatao iyan nin oportunidad na magpaheling nin paggalang sa areglo ni Jehova dapit sa pagkapayo, sa laog kan pamilya sagkod sa laog kan kongregasyon.

PAGGALANG SA SEKULAR NA AUTORIDAD

18, 19. (a) Paano nindo ipapaliwanag an mga prinsipyo na sinasabi sa Roma 13:1-7? (b) Paano niato ipinapaheling an paggalang sa sekular na mga autoridad?

18 Maingat na sinusunod kan tunay na mga Kristiano an mga prinsipyo na sinasabi sa Roma 13:1-7. Mantang binabasa nindo an tekstong iyan, maheheling nindo na an “superyor na mga autoridad” na nasambitan dian iyo an sekular na mga gobyerno. Sagkod na tinotogotan ni Jehova na mag-eksister an mga kapangyarihan na ini nin tawo, sinda naggigibo nin importanteng mga katongdan, na pinapagdadanay minsan paano an areglo asin itinatao an kinakaipuhan na mga serbisyo. Ipinapaheling niato an satong paggalang sa mga autoridad na ini paagi sa satong pagigin makinuyog sa ley. Sinesegurado niato na magbayad kan ano man na mga buhis na dapat niatong bayadan, simbagan nin tama an ano man na mga porma o dokumento na tibaad hagadon kan gobyerno, asin sunodon an ano man na mga ley na nakakasakop sa sato, sa satong pamilya, negosyo, o mga rogaring. Minsan siring, dai kita nagpapasakop sa sekular na mga autoridad kun hinahagad ninda sa sato na makisuway sa Dios. Imbes, an isinisimbag niato kapareho kan isinimbag kan mga apostol kan suanoy: “Dapat na kuyogon niamo an Dios bilang namamahala imbes na mga tawo.”—Gibo 5:28, 29; helingon an kahon na “ Kiisay na Autoridad an Maninigo Kong Kuyogon?

 19 Nagpapaheling man kita nin paggalang sa sekular na mga autoridad paagi sa satong paggawe. Kun beses, tibaad nakikipag-olay kita nin direkta sa mga opisyal sa gobyerno. Nakipag-olay si apostol Pablo sa mga namamahala na arog ni Hadeng Herodes Agripa asin Gobernador Festo. Grabe an mga depekto kan mga tawong ini, alagad kinaolay sinda ni Pablo na may paggalang. (Gibo 26:2, 25) Inaarog niato an halimbawa ni Pablo, baga man an opisyal na kinakaolay niato sarong poderosong namamahala o sarong lokal na pulis. Sa eskuelahan, an hoben na mga Kristiano naghihingoang magpaheling nin kaparehong paggalang sa saindang mga maestra asin sa mga opisyal saka empleyado kan eskuelahan. Siempre, bako sanang an mga nag-ooyon sa satong mga tinutubod an iginagalang niato; magalang man kita kun nakikipag-olay sa mga nagkokontra sa Mga Saksi ni Jehova. An totoo, an satong paggalang siertong maririsa kan kadaklan na daing pagtubod.—Roma 12:17, 18; 1 Pedro 3:15.

20, 21. Ano an nagkapira sa mga bendisyon na ibinubunga kan pagpaheling nin tamang paggalang sa autoridad?

20 Dai kita magin maimot kun dapit sa pagpaheling nin paggalang. Si apostol Pedro nagsurat: “Tawan nindo nin onra an gabos na klase nin tawo.” (1 Pedro 2:17) Kun naririsa nin mga tawo na minamansay niato sinda na may tunay na paggalang, tibaad mapahiro nanggad an saindang boot. Girumdomon, an kualidad na ini nagigin bihira nang marhay. Kun siring, an pagpaheling kaiyan sarong paagi nin paghimate sa pagboot ni Jesus: “Pasiranga an saindong liwanag sa atubangan nin mga tawo, tanganing maheling ninda an saindong marahay na mga gibo asin pamurawayon ninda an saindong Ama na nasa kalangitan.”—Mateo 5:16.

21 Sa madiklom na kinaban na ini, an mga tawo na may marahay na puso naaakit sa espirituwal na liwanag. Kaya an pagpaheling niato nin paggalang sa laog kan pamilya, sa laog kan kongregasyon, asin sa sekular na mga kamugtakan tibaad makaakit sa nagkapira asin makapahiro sa sainda na maglakaw sa liwanag kaiba niato. Kanigoan kamamuraway na posibilidad iyan! Pero, dawa kun dai iyan mangyari, sarong bagay an segurado. An paggalang niato sa mga tawo nakakapaogma ki Jehova Dios asin nakakatabang sa sato na magdanay sa saiyang pagkamoot. May balos daw na maorog pa dian?

^ par. 17 Sinisiyasat kan Apendise na “Pagkolbong—Noarin Asin Taano?” an nagkapirang praktikal na paagi na ikakaaplikar an prinsipyong ini.