I su junman dilɛ'n i siesielɛ

Kle aniɛn'n

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

SASAFUƐ TRANWLƐ'N NOVANBLU 2016

?Ɲanmiɛn Ndɛ’n ti e awlɛn su like?

?Ɲanmiɛn Ndɛ’n ti e awlɛn su like?

“Nyanmiɛn [...] i ndɛ bɔ e kan kleli amun’n, an tili. [...] An wunnin i kɛ ɔ ti Nyanmiɛn ndɛ sakpa.”1 TƐSALONIKFUƐ MUN 2:13.

JUE: 114, 113

1-3. (a) ?Ngue ti yɛ atrɛkpa’n, ndɛ tɔli Evodi nin Sɛntisi be afiɛn-ɔn? (b) ?Ngue yɛ é yó naan i sɔ ndɛ w’a tɔman e nin e niaan mun e afiɛn-ɔn? (An nian desɛn ng’ɔ o kan like suanlɛ’n bo i lɛ’n.)

BIBLU’N ti e awlɛn su like kpa. Afin e si kɛ ɔ ti Ɲanmiɛn i fluwa. Afɔtuɛ kpanngban o nun. Kɛ e nanti be su’n, sa sunman to fuan e. Sɛ e yo sa ng’ɔ timan su’n, be fa tu e fɔ. ?Kɛ be fa tu e fɔ’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo-ɔ? Maan e kan Klistfuɛ klikli’m be blɛ su bla nɲɔn be ndɛ e nian. Be flɛ kun kɛ Evodi. Yɛ kun suan Sɛntisi. Bla nɲɔn sɔ mɔ Ɲanmiɛn kpa be sieli be ngunmin wie’n, Biblu’n waan ndɛ tɔli be afiɛn. Like nga ti yɛ ndɛ tɔli be afiɛn’n, ɔ yiyiman nun. Sanngɛ, maan e bu sa kun i akunndan.

2 Atrɛkpa’n, Evodi yiali aniaan wie mun i awlo lɔ naan be wla asa. Kpɛkun, w’a flɛman Sɛntisi wie. Kɛ aniaan wie’m bé kán aliɛ fɛfɛ nga be dili i cɛn sɔ nun’n i ndɛ’n, Sɛntisi tili. Yɛ ɔ yoli i ya dan. Atrɛkpa’n, ɔ seli i klun lɔ kɛ: ‘Kɛ Evodi flɛ aniaan mun, m’ɔ flɛman min wie’n, n wunmɛn i wlɛ. ?Nán min yɛ n ti i janvuɛ kpa’n niɔn?’ Sɛntisi buli i kɛ Evodi klomɛn i sa naan i sɔ’n ti yɛ w’a flɛmɛn i wie-ɔ. I sɔ’n ti’n, ɔ yoli Evodi sɔ wie. Yɛle kɛ, ɔ flɛli aniaan kunngba sɔ mun i awlo lɔ wie. Kpɛkun, w’a flɛman Evodi. Atrɛkpa’n, be  ayeliɛ sɔ’n ti’n, ndɛnngan tɔli asɔnun’n nun. Biblu’n kle kɛ Pɔlu tuli aniaan bla nɲɔn sɔ’m be fɔ naan be nuan sɛ. E kwla lafi su kɛ be nantili afɔtuɛ sɔ’n su, naan be suli Zoova aklunjuɛ su titi.Filipfuɛ Mun 4:2, 3.

3 Andɛ’n, ndɛ tɔ e nin e niaan mun e afiɛn cɛn kunngun. Sɛ i sɔ sa ju naan e nanti afɔtuɛ nga Biblu’n man e’n su’n, é kwlá síesíe e afiɛn. Yɛ i kpa bɔbɔ’n, e kwla yo naan ndɛ w’a tɔman e afiɛn. Sɛ Biblu’n ti e awlɛn su like sakpa’n, é nánti i nun afɔtuɛ’m be su.Jue Mun 27:11.

BIBLU’N KLE E KƐ MAAN E TRA E AWLƐN

4, 5. ?Afɔtuɛ benin yɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n man e naan y’a tra e awlɛn-ɔn?

4 Kɛ ɔ yo naan e tra e awlɛn’n, ɔ timan pɔpɔ. Wienun-ɔn, e finwlɛ’n annzɛ e wunnɛn kplo’n, annzɛ e ninnge yolɛ wafa wie ti’n, b’a kan e ndɛ yaya annzɛ b’a bu e lufle. I lɛ nun’n, e kwla fa ya. I li sɛ e niaan Klistfuɛ kun yɛ ɔ yo e sɔ’n, yɛ ɔ yo e ya dan’n niɔn. ?Sɛ i sɔ sa ju’n, afɔtuɛ benin yɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n man e-ɔ?

5 Kɛ sran fa ya’n, Zoova si sa ng’ɔ kwla ju’n. Kɛ e fa ya’n, e kwla kan ndɛ annzɛ e yo sa wie m’ɔ́ yó e nzisɔ ɔ. I sɔ’n ti, Zoova man e afɔtuɛ kun. Ɔ se kɛ: “Nán fa ya ndɛndɛ.” Sɛ e nanti afɔtuɛ sɔ’n su’n, sa sunman be su juman. (An kanngan Akunndanfuɛ’n 7:9, ɔ nin Nyanndra Mun 16:32 be nun.) Biblu’n se kɛ sɛ be yo e sa’n, maan e yaci e cɛ. Zezi seli kɛ sɛ be yo e sa naan y’a yaciman y’a cɛman’n, Zoova su yaciman e liɛ’n cɛman e. (Matie 6:14, 15) I sɔ’n ti’n, maan e tra e awlɛn. Yɛ maan e yaci sa nga e wiengu’m be yo e’n, e cɛ be.

6. ?Sɛ e traman e awlɛn’n, sa benin yɛ ɔ kwla ju-ɔ?

6 Sɛ e traman e awlɛn’n, e kwla fa ya ndɛndɛ. Yɛ e kwla kpɔ sran bɔbɔ. Annzɛ kusu’n, e kwla fa e awlɛn fufu’n e sa e niaan Klistfuɛ mun. Wie liɛ’n, e kleman kɛ y’a fa ya annzɛ e kpɔ sran’n. Sanngɛ kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, e niaan wie’m be kwla sie i nzɔliɛ. Kpɛkun, be faman be wun mantanman e. (Nyanndra Mun 26:24-26) Sɛ i sɔ sa ju’n, asɔnun kpɛnngbɛn’m bé fá Biblu’n bé tú e fɔ naan e yaci ya falɛ nin sran kpɔlɛ’n, naan sa nga e wiengu’m be yo e’n, e yaci e cɛ be. (Saun Yolɛ 19:17, 18; Rɔmfuɛ Mun 3:11-18) ?Sɛ asɔnun kpɛnngbɛn’m be fa Biblu’n tu e fɔ’n, é nánti su?

ZOOVA KLE E LIKE

7, 8. (a) ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Zoova nin i sufuɛ’m be o nun-ɔn? (b) ?Afɔtuɛ benin wie mun yɛ Biblu’n man e-ɔ? (c) ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e nanti afɔtuɛ sɔ’m be su ɔ?

7 Zoova nin i sufuɛ nga be o asiɛ’n su wa’n be o nun. Yɛ ɔ kle be like. ?Wafa sɛ yɛ ɔ yo sɔ-ɔ? Yɛle kɛ, ɔ sieli Klist ‘Asɔnun’n i su kpɛn.’ Kpɛkun, Klist kusu fali “sran kpa nanwlɛfuɛ b’ɔ si ngwlɛlɛ’n” naan ɔ kle Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be like. (Efɛzfuɛ Mun 5:23; Matie 24:45-47) Sran kpa nanwlɛfuɛ’n nian Klistfuɛ klikli’m be ɲrun dinfuɛ’m be ayeliɛ’n su. Yɛle kɛ, ɔ nanti ndɛ nga Biblu’n kan’n i su kpa. Afin ɔ wun i wlɛ kɛ ɔ ti Ɲanmiɛn ndɛ. (An kanngan 1 Tɛsalonikfuɛ Mun 2:13 nun.) ?Afɔtuɛ benin wie mun yɛ be o Biblu’n nun mɔ sɛ e fa be su’n, e liɛ yó ye ɔ?

8 Biblu’n wla e fanngan kɛ nán e yaci yialɛ’n. (Ebre Mun 10:24, 25) Yɛ ɔ wla e fanngan kɛ maan e akunndan’n yo kun, yɛ maan e lafi like nga Biblu’n kle’n su. (1 Korɛntfuɛ Mun 1:10) Asa ekun’n, ɔ se kɛ maan e ‘dun mmua fa e wun man Ɲanmiɛn maan ɔ sie e.’ (Matie 6:33) Biblu’n wla e fanngan kɛ maan e bo jasin fɛ’n awloawlo’m be nun, nin nzra nun nin lika kwlaa nga e kwla to sran lɛ’n. (Matie 28:19, 20; Sa Nga Be Yoli’n 5:42; 17:17; 20:20) Asa ekun’n, ɔ kle like ng’ɔ fata kɛ asɔnun kpɛnngbɛn’m be yo naan fiɛn w’a tranman asɔnun’n nun’n. (1 Korɛntfuɛ Mun 5:1-5, 13; 1 Timote 5:19-21) Yɛ ɔ wla e fanngan kɛ maan e wla sa ng’ɔ saci sran’n i kwlaa nin akunndan tɛtɛ’n kwlaa be ase naan e nin Zoova e afiɛn’n w’a saciman.2 Korɛntfuɛ Mun 7:1.

9. ?Wan yɛ Zezi fɛli i kɛ ɔ kle sran’m be like naan be wun Ɲanmiɛn ndɛ’n i wlɛ-ɔ?

 9 Sran wie’m be se kɛ ɔ timan cinnjin kɛ sran uflɛ yɛ ɔ kle be Biblu’n nun like-ɔ. Sanngɛ, kɛ ɔ fɛ i afuɛ 1919 nun’n, Zezi sieli “sran kpa nanwlɛfuɛ b’ɔ si ngwlɛlɛ’n” naan ɔ kle Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be like, naan be nanti su. Sɛ e nanti like nga Biblu’n kle e’n su’n, e su faman fiɛn’n wluman asɔnun’n nun. E bo’n yó kun, yɛ é dí alaje. I sɔ’n ti’n, maan e tinuntinun e usa e wun kosan yɛ’n: ‘?E nin Zezi é nánti klanman titi? ?Yɛle kɛ, like nga sran kpa nanwlɛfuɛ’n kle e’n, ń nánti su?’

ZOOVA I KAKAKLOLO’N WANNDI NDƐNDƐ KPA

10. ?Ngue yɛ Ezekiɛli wunnin i aolia nun m’ɔ kle kɛ Zoova i sufuɛ nga be o ɲanmiɛn su lɔ’n, be yoman ninnge mun sukusuku-ɔ?

10 Kɛ e kanngan Biblu’n nun’n, e wun kɛ Zoova i sufuɛ nga be o ɲanmiɛn su lɔ’n be yoman ninnge mun sukusuku. I wie yɛle kɛ aolia nun’n, Ezekiɛli wunnin Zoova. Ɔ ti like kun m’ɔ ti kɛ kakaklolo sa’n i su. Like sɔ’n kɔ ndɛndɛ kpa. Lika kwlaa nga Zoova kunndɛ kɛ ɔ sin lɛ’n, yɛ ɔ sin-ɔn. (Ezekiɛl 1:4-28) Like sɔ mɔ Ezekiɛli wunnin i’n, ɔ ti wafa nga Ɲanmiɛn i sufuɛ nga be o ɲanmiɛn su lɔ’n be yo ninnge mun’n i nzɔliɛ. Like nga Ɲanmiɛn se kɛ be yo’n, be sisiman be bo. Be yo i ndɛndɛ. Be ayeliɛ sɔ’n, i su yɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ nga be o asiɛ’n su wa’n be nian-ɔn. Maan e bu ninnge sunman mɔ afuɛ blu ng’ɔ sinnin lɛ nun’n, anuannzɛ’n kacili be yolɛ wafa’n i akunndan e nian. Zoova bɔbɔ i fanngan nun yɛ be kwla kacili ninnge’m be yolɛ wafa sɔ mun-ɔn. Ɔ ka kan’n, Zezi nin i anzi nanwlɛfuɛ’m bé wá núnnún mɛn tɛ nga. Ɔ maan, sran fi su saciman Zoova dunman kun, yɛ sran fi su seman kɛ Zoova siman sran’m be sie kun.

Sua kplanfuɛ kpanngban mɔ be tu be klun be di be junman’n, é lá be ase lele. (An nian ndɛ kpɔlɛ 11 nun.)

11, 12. ?Ngue yɛ Zoova fanngan nun’n, anuannzɛ’n kwla yoli be blɛ nga nun-ɔn?

11 Maan e kan ninnge nga anuannzɛ’n yoli be blɛ nga nun’n, be ndɛ kan. Sua kplanlɛ’n. E niaan ya kpanngban kpa, i bla o, i yasua o, be o Etazinin lɔ. Be tu be klun be kplan e anuannzɛ’n i bo bia’n su lɔ sua mun. Asiɛ wunmuan’n su’n, e niaan akpiakpi kpanngban be kplan Ɲanmiɛn Sielɛ Sua mun, ɔ nin Betɛli mun. Anuannzɛ’n i bo bia’n su lɔ’n, sua kplanfuɛ’m be biolo kun o lɔ. Aniaan nga be di junman lɔ’n, be yɛ be nian sua kplanlɛ junman’n su-ɔ. É lá be kwlaa nga be kplan e sua sɔ mun’n, be ase lele. Asa ekun’n, kan kwlaa nga be o’n, Zoova i sufuɛ’m be yo like kwlaa nga be kwla yo naan sua sɔ’m b’a yo yɛiin titi’n. Kɛ Zoova wun kɛ i sufuɛ’m be ti wun ase kanfuɛ naan be nin i nanti klanman’n, ɔ yra be su.Lik 21:1-4.

12 Like klelɛ’n. Zoova klo i sufuɛ’m be like klelɛ. (Ezai 2:2, 3) Suklu fanunfanun nga anuannzɛ’n kpɛ be ba’n, be kle sɔ weiin. I wie yɛle atin bofuɛ’m be suklu’n, nin Ɲanmiɛn sielɛ’n i jasin bofuɛ’m be suklu’n, ɔ nin ngaliɛ difuɛ’m be suklu’n, Betɛlifuɛ’m be suklu’n, nin akpasua sunianfuɛ mun nin be yi’m be suklu’n, ɔ nin asɔnun kpɛnngbɛn’m be suklu’n, nin asɔnun kpɛnngbɛn mun nin asɔnunfuɛ’m be lika nianfuɛ’m be suklu’n, ɔ nin Betɛli komite’n i nunfuɛ mun nin be yi’m be suklu’n. E ɛntɛnɛti adrɛsi jw.org su’n, e kwla wun Biblu’n nin fluwa nga anuannzɛ’n yi be’n, aniɛn kpanngban kpa nun. Ɛntɛnɛti adrɛsi kunngba sɔ’n su’n, ndɛ akpasua wie’m be ti ba kanngan’m be liɛ. Yɛ wie’m be ti awlobo’m be liɛ. Ndɛ cinnjin uflɛ wie’m be o su lɔ wie bɔbɔ. ?E fa ndɛ nga be o jw.org su’n, e bo jasin fɛ’n i kpa annzɛ e fa su Ɲanmiɛn awlo lɔ?

MAAN E NIN ZOOVA NIN I ANUANNZƐ’N E NANTI KLANMAN TITI

13. ?Kɛ mɔ e o Zoova i anuannzɛ’n nun wie ti’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo-ɔ?

13 Kɛ e si kɛ e o Zoova i anuannzɛ’n nun wie naan e si like ng’ɔ kunndɛ kɛ e yo’n, e cenjele nun-ɔn. Sanngɛ, ɔ fata kɛ e ɲin yi Zoova naan e yo sa ng’ɔ ti kpa’n. Sran  sunman be klo sa tɛtɛ’m be yolɛ. Sanngɛ e liɛ’n, ɔ fata kɛ e “kpɔ sa tɛ’n” kɛ nga Zoova fa kpɔ i’n sa. (Jue Mun 97:10) Be nga be flɛ “sa kpa’n kɛ sa tɛ’n, bɔ be flɛ sa tɛ’n kusu kɛ sa kpa’n,” ɔ fataman kɛ e nian be liɛ’n su. (Ezai 5:20) E kunndɛ kɛ Zoova klun jɔ e wun. I sɔ’n ti, e mian e ɲin naan y’a yoman sa tɛ fi. (1 Korɛntfuɛ Mun 6:9-11) Like nga Zoova kɛn i ndɛ Biblu’n nun kɛ e yo’n, e bɔbɔ e kpa yolɛ ti-ɔ. E klo Zoova yɛ e kunndɛ kɛ e nin i é nánti klanman titi. I sɔ’n ti, maan ɔ yo awlo lɔ o, annzɛ asɔnun nun o, annzɛ e junman’n su lɔ o, annzɛ suklu lɔ o, annzɛ lika uflɛ o, e kunndɛ kɛ é nánti i mmla’m be su. (Nyanndra Mun 15:3) Wafa nga e kwla kle kɛ e kunndɛ kɛ e nin Ɲanmiɛn é nánti klanman titi’n, é wá kɛ́n i ndɛ.

14. ?Wafa sɛ yɛ siɛ nin niɛn’m be kwla kle kɛ be nin Zoova be nanti klanman-ɔn?

14 E mma’m be like klelɛ’n. Wafa ng’ɔ fata kɛ siɛ nin niɛn’m be kle be mma’m be like’n, Zoova kɛn i ndɛ Biblu’n nun. Akunndan nga be mɔ be timan Klistfuɛ’m be bu’n, ɔ fata kɛ siɛ nin niɛn’m be nian be wun kpa naan b’a buman wie. (Efɛzfuɛ Mun 2:2) Siɛ wie’m be kwla se kɛ: ‘E klɔ wa’n, bla mun yɛ be kle ba’m be like-ɔ.’ Sanngɛ, Biblu’n se weiin kɛ maan siɛ’m be ta be mma’m be kpa Zoova liɛ’n su. (Efɛzfuɛ Mun 6:4) Samiɛli mɔ Biblu’n kɛn i ndɛ’n, i bakan nun’n, ɔ nin Zoova be afiɛn’n mantannin kpa. Siɛ nin niɛn nga be su Zoova kpa’n, be kunndɛ kɛ be mma’m be yo sɔ wie.1 Samiɛl 3:19.

15. ?Kɛ é fá ajalɛ cinnjin kun’n, wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ e nin Zoova e nanti klanman-ɔn?

15 Ajalɛ nga e fa be’n. E kunndɛ kɛ e nin Zoova é nánti klanman. I sɔ’n ti, ajalɛ cinnjin kwlaa nga é fá’n, e kunndɛ kɛ ɔ yo i liɛ’n su. I lɛ nun’n, Zoova bɔbɔ nin i anuannzɛ’n be uka e kpa. Maan e fa sa kun e nian. Andɛ’n,  yasua wie’m be nin be yi’m be kɔ nvle uflɛ nun. Sɛ be o lɔ naan be wu ba’n, be fa ba’n be blɛ be osufuɛ mun. I liɛ’n, bé ɲán be ti bé kúnndɛ be sika. Sɛ Klistfuɛ kun fɛ́ i sɔ ajalɛ’n, annzɛ ɔ su yoman sɔ wie’n, ɔ ti kɛ i bɔbɔ sa. Sanngɛ, sɛ Klistfuɛ kun nin i yi’n be waan bé fɛ́ i sɔ ajalɛ’n, ɔ fata kɛ be usa be wun kosan nga: ‘?Wafa sɛ yɛ Zoova bu ajalɛ mɔ e su fa’n niɔn?’ (An kanngan Rɔmfuɛ Mun 14:12 nun.) Ajalɛ cinnjin kwlaa nga é fá’n, maan ɔ yo awlo lɔ o, annzɛ e junman’n su lɔ o, ɔ fata kɛ e dun mmua e bu ndɛ nga Biblu’n kan’n i akunndan naan y’a fɛ i sɔ ajalɛ’n. Maan e kunndɛ kɛ Zoova bo e ɲrun atin. Afin, e kwlá tuman e tiaun ajalɛ.Zeremi 10:23.

16. (a) ?Kɛ bla kun wuli ba’n, ajalɛ benin yɛ i waan ɔ́ fá-ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ ɔ kwla fali ajalɛ ng’ɔ ti kpa’n niɔn?

16 Yasua kun nin i yi’n be ɔli nvle uflɛ nun. Kpɛkun, be wuli ba yasua kun. Be kunndɛli kɛ bé fá ba’n kó mán be nannan mun be klɔ lɔ. I blɛ sɔ nun’n, nn Zoova i Lalofuɛ’m be su kle bla’n i Biblu’n nun like. Bla’n wunnin i wlɛ kɛ, ɔ fata kɛ i bɔbɔ tɛ i wa’n naan ɔ si Zoova wie. (Jue Mun 127:3; Nyanndra Mun 22:6) Bla’n srɛli Zoova. Ɔ seli i kɛ ɔ suɛn i bo naan ɔ fa ajalɛ ng’ɔ ti kpa’n. (Jue Mun 62:8, 9) Ɔ kannin ajalɛ ng’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ fá’n i ndɛ kleli aniaan bla ng’ɔ kle i Biblu’n nun like’n, ɔ nin aniaan wie mun ekun. I janvuɛ nin i osufuɛ wie’m be jrɛnnin i wun kɛ ɔ fa ba’n ko mɛn i nannan mun. Sanngɛ, w’a yoman sɔ. Yasua’n wunnin wafa nga aniaan’m be niɛnnin i yi’n, ɔ nin be wa’n be lika’n. Yɛ ɔ yoli i fɛ dan. I sɔ’n ti’n, ɔ wa boli Biblu’n nun like suanlɛ bo wie. Siɛn’n, ɔ nin i yi’n nin i wa’n be kɔ aɲia’m be bo. Kɛ bla sɔ’n wunnin kɛ Zoova tɛli i srɛlɛ’n su’n, ɔ yoli i fɛ dan.

17. ?Kɛ é klé sran kun i Biblu’n nun like’n, ngue yɛ anuannzɛ’n se kɛ e yo-ɔ?

17 Like nga be se e kɛ e yo’n. Kɛ anuannzɛ’n se kɛ e yo like kun’n, ɔ fata kɛ e yo like sɔ’n. I liɛ’n, é klé kɛ e nin Ɲanmiɛn e nanti klanman. Wienun-ɔn, e fa fluwa ?Ngue like yɛ Biblu’n kle i sakpasakpa ɔ? e kle sran kun i Biblu’n nun like. ?Kɛ e wie like kun kle’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo-ɔ? Anuannzɛ’n seli kɛ e fa mininti kan e kle sran’n, wafa nga Zoova i anuannzɛ’n nun be yo ninnge mun’n naan ɔ si anuannzɛ’n i kpa. I lɛ nun’n, e kwla bo video nga be flɛ i kɛ ?Ngue yɛ be yo i Ɲanmiɛn Sielɛ Sua’n nun lɔ ɔ? e kle i. Annzɛ kusu e kwla kanngan fluwa ?Wan mun yɛ be yo Zoova i klun sa’n andɛ ɔ? nun e kle i. Kɛ e fa fluwa Biblu’n kle e ko wie sran’n i like kle mlɔnmlɔn’n, ɔ fata kɛ e ukɛ i naan ɔ “lafi [Ɲanmiɛn] su kpa.” Sɛ b’a yo i batɛmun’n, ɔ fata kɛ e fa fluwa ‘Maan e yo sa nga e yo ɔ e si kɛ Ɲanmiɛn klo e’n’ e kle i like. (Kolɔsfuɛ Mun 2:7) ?I kwlaa sɔ’n mɔ Zoova i anuannzɛ’n se kɛ e yo’n, e nian su e yo?

18, 19. ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ e la Zoova i ase titi-ɔ?

18 Sa sunman ti’n, ɔ fata kɛ e la Zoova i ase tititi. Sa sɔ’m be nun kun yɛle kɛ “i yɛ ɔ man e nguan-an, i ti yɛ e o lɛ bɔ e kwla kan e wun-ɔn.” (Sa Nga Be Yoli’n 17:27, 28) Asa ekun’n, e le Biblu’n. Laa Klistfuɛ nga be o Tɛsaloniki lɔ’n be fali Ɲanmiɛn ndɛ’n yoli be awlɛn su like. E kusu’n, ɔ ti e awlɛn su like wie.1 Tɛsalonikfuɛ Mun 2:13.

19 Ndɛ nga Biblu’n kan mɔ e nanti su’n ti’n, e fa e wun mantan Zoova. Yɛ i kusu fɛ i wun mantan e. (Zak 4:8) E Si Ɲanmiɛn flɛli e kɛ e trɛn i anuannzɛ’n nun wie. I sɔ’n yo e fɛ dan. I sɔ’n ti, e kan ndɛ nga jue tofuɛ kun kannin’n wie. Ɔ seli kɛ: “An manman Anannganman, afin ɔ ti kpa, afin i klun-ufue’n wo lɛ tititi.” (Jue Mun 136:1) Jue Mun 136 sɔ nun’n, jue tofuɛ’n seli kpɛ sunman kɛ Zoova i “klun-ufue’n wo lɛ tititi.” Jue tofuɛ sɔ’n buaman ato. Sɛ e nin Zoova nin anuannzɛ’n e nanti klanman titi’n, Zoova yrá e su dan. Yɛle kɛ, ɔ́ mán e anannganman nguan, yɛ ɔ nin e nánti klanman wie titi.