LIKE SUANLƐ 40
JUE 111 E aklunjuɛ’n i bo’n
Zoova yɛ ɔ man e “aklunjɔɛ dan’n” niɔn
“ Ń kɔ́ Ɲanmiɛn m’ɔ man min aklunjɔɛ dan’n i wun lɔ.”—JUE. 43:4.
NDƐ CINNJIN’N
É wá wún ninnge nga be kwla saci e aklunjɔɛ’n, ɔ nin ninnge nga e kwla yo be naan y’a di aklunjɔɛ ekun’n.
1-2. (1) ?Sa benin yɛ ɔ o sran sunman be su andɛ-ɔ? (2) ?Ngue yɛ é wá kɛ́n i ndɛ like suanlɛ nga nun-ɔn?
ANDƐ’N, sran’m be yo like kwlaa nga be kwla yo naan b’a di aklunjɔɛ’n. Ɔ nin i sɔ ngba’n be diman aklunjɔɛ kpa. Sran sunman be wla bo be wun, yɛ be bumɛn i kɛ be liɛ yó ye le. Zoova i sufuɛ mun bɔbɔ’n be wun kwla yo be sɔ wie. Kɛ mɔ e o “mɛn’n i awieliɛ blɛ” nun’n ti’n, e si kɛ sa kekle wie’m be kwla tɔ e su yɛ e wla kwla bo e wun.—2 Tim. 3:1.
2 Like suanlɛ nga nun’n, é wá kán ninnge nga be kwla saci e aklunjɔɛ’n, ɔ nin ninnge nga e kwla yo be naan y’a di aklunjɔɛ ekun’n be ndɛ. Sanngɛ maan e dun mmua e kan sran ng’ɔ kwla uka e naan y’a di aklunjɔɛ kpafuɛ’n i ndɛ.
SRAN NG’Ɔ KWLA MAN E AKLUNJƆƐ KPAFUƐ’N
3. ?Ngue yɛ ninnge nga Zoova yili be’n be kle e-ɔ? (An nian foto mun wie.)
3 Zoova di aklunjɔɛ titi. Yɛ ɔ kunndɛ kɛ e di aklunjɔɛ wie. I sɔ’n ti yɛ ninnge kpanngban ng’ɔ yili be’n, be man e aklunjɔɛ’n niɔn. I wie yɛle kɛ, kɛ e wun asiɛ’n su ninnge nglanmannglanman mun’n, nin nnɛn mɔ be kan ngowa’n, ɔ nin kɛ e di aliɛ fɛfɛ wie’n e klun jɔ dan. I sɔ’n kle kɛ Ɲanmiɛn klo e naan ɔ kunndɛ kpa kɛ e di aklunjɔɛ.
Sui ba’n: Image © Romi Gamit/Shutterstock; nnɛn nga be flɛ i pɛnguɛn’n: Vladimir Seliverstov/500px via Getty Images; boli ba mun: Rita Kochmarjova/stock.adobe.com; Dofɛn nɲɔn: georgeclerk/E+ via Getty Images
Ngowa mɔ nnɛn’m be kan’n, ɔ kle kɛ Zoova di aklunjɔɛ. (An nian ndɛ kpɔlɛ 3 nun.)
4. (1) ?Kannzɛ Zoova wun ɲrɛnnɛn ng’ɔ o mɛn’n nun’n, sanngɛ ngue ti yɛ ɔ di aklunjɔɛ titi-ɔ? (2) ?Wafa sɛ yɛ Zoova uka e-ɔ? (Jue Mun 16:11)
4 Kannzɛ Zoova wun afɛ nin ɲrɛnnɛn kwlaa nga be o mɛn’n nun’n, sanngɛ ɔ ti Ɲanmiɛn kun ‘m’ɔ di aklunjɔɛ-ɔ.’ (1 Tim. 1:11) Ɔ kplinman su kɛ sa nga be o mɛn’n nun’n, be kpɛ i aklunjɔɛ’n i sin. Ɔ si kɛ sa sɔ’m bé wíe cɛn kun. I bɔbɔ yɛ ɔ sieli cɛn sɔ’n niɔn. Yɛ ɔ trɛ i awlɛn minndɛ. Sanngɛ kɛ sa’m be tɔ e su’n, ɔ wun wafa nga e wun yo e’n i wlɛ, yɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ úka e. ?Wafa sɛ yɛ ɔ uka e-ɔ? I kun yɛle kɛ ɔ uka e naan y’a di aklunjɔɛ. (An kanngan Jue Mun 16:11 nun.) Maan e kan wafa ng’ɔ ukɛli i Wa Zezi naan w’a di aklunjɔɛ’n i ndɛ.
5-6. ?Ngue ti yɛ Zezi di aklunjɔɛ-ɔ?
5 Ninnge kwlaa nga Zoova yili be’n, be nun sran ng’ɔ di aklunjɔɛ dan’n yɛle Zezi. ?Ngue ti-ɔ? Maan e fa e ɲin e sie i sa nɲɔn su. I klikli’n yɛle kɛ Zezi ti kɛ i Si sa cɛ. Biblu’n se kɛ “ɔ fa Ɲanmiɛn mɔ be wunmɛn i’n.” (Kol. 1:15) I nɲɔn su’n yɛle kɛ i Si m’ɔ yo maan sran di aklunjɔɛ’n, ɔ nin i be trannin afuɛ kpanngban kpa.
6 Asa’n kɛ mɔ Zezi yo like kwlaa nga i Si se i kɛ ɔ yo’n ti’n, ɔ di aklunjɔɛ. (Ɲan. 8:30, 31; Zan 8:29) Kɛ mɔ Zezi nantili seiin’n ti’n, Zoova klo i yɛ i klun jɔ i wun.—Mat. 3:17.
7. ?É yó sɛ naan y’a di aklunjɔɛ?
7 E kusu sɛ e fa e wun mantan Zoova m’ɔ man sran aklunjɔɛ’n, é dí aklunjɔɛ wie. Sɛ e mian e ɲin e suɛn i su like kpa naan e niɛn i nzuɛn’n su’n, é dí aklunjɔɛ kpa trá laa’n. Asa’n sɛ e yo Zoova i klun sa’n naan e lafi su kɛ i klun jɔ e wun’n, i sɔ’n mán e aklunjɔɛ wie. a (Jue. 33:12) ?Sanngɛ sɛ cɛn kunngun’n ɔ yo e kɛ e diman aklunjɔɛ annzɛ sɛ ɔ yo e sɔ kpɛ sunman’n nin? ?I sɔ’n kle kɛ Ɲanmiɛn klun jɔman e wun? Cɛcɛ! Fɔ m’ɔ o e nun’n ti’n, ɔ ju wie’n e wla kwla bo e wun annzɛ e akunndan kwla sanngan. Sanngɛ Zoova wun i sɔ liɛ’n i wlɛ. (Jue. 103:14) Maan e fa e ɲin sie i ninnge nga be kwla yo naan y’a diman aklunjɔɛ kun’n, ɔ nin like nga e kwla yo’n be su.
NÁN MAN LIKE FI ATIN NAAN Ɔ YO NAAN W’A DIMAN AKLUNJƆƐ KUN
8. ?Sa nga be o e su’n ti’n, wafa sɛ yɛ e wun kwla yo e-ɔ?
8 Like klikli’n: E su sa mun. Atrɛkpa’n, Ɲanmiɛn mɔ a su i’n ti’n be kle ɔ yalɛ, annzɛ sanvuɛsa wie tɔli ɔ su. Annzɛ kusu sika ndɛ’n ti kekle ɔ su, annzɛ tukpacɛ annzɛ kpɛnngbɛn yolɛ’n kle ɔ yalɛ. Kɛ sa kɛ ngalɛ’n sa’m be tɔ e su’n, kɛ ɔ ko yo naan y’a di aklunjɔɛ titi’n, ɔ ti kekle. I li sɛ e lemɛn i yowlɛ’n, yɛ e wla kwla bo e wun tɛtɛ kpa’n niɔn. Biblu’n bɔbɔ se kɛ “awlabɔɛ’n sanngan be akunndan.” (Ɲan. 15:13) Asɔnun kpɛnngbɛn kun m’ɔ suan Babisi’n, i niaan bian’n sacili. W’a diman afuɛ nnan, i si nin i nin be wa sacili wie. Ɔ seli kɛ: “Ɔ yoli min kɛ min ngunmin yɛ m’an ka-ɔ. Ɔ ju wie’n, min wla bo min wun. Afin i nun mɔ be ɲin te o su’n, n kunndɛli kɛ e nin be é yó ninnge wie mun likawlɛ. Sanngɛ n ɲanman min ti kaan sa ti’n, m’an kwlá yoman sɔ.” Nanwlɛ, kɛ sa’m be tin e su dan’n, e wunmiɛn’n kwla kpɛ su yɛ e wla kwla bo e wun dan.
9. ?É yó sɛ naan y’a di aklunjɔɛ ekun? (Zeremin 29:4-7, 10)
9 ?É yó sɛ naan y’a di aklunjɔɛ ekun? Yɛle kɛ maan e yaci sa nga e lemɛn i yowlɛ’n i ti kokolɛ. Kpɛkun maan e fa e ɲin e sie i ninnge kpakpa nga e le be’n be su. Mɛn’n nunfuɛ’m be kunndɛ kɛ e bu i kɛ sɛ sa nunman e su mlɔnmlɔn’n, yɛ e kwla di aklunjɔɛ-ɔ. Sanngɛ i sɔ’n timan su. I nun mɔ be trali Zifu mun ɔli Babilɔnin’n, Zoova seli be kɛ be yo like kwlaa nga be kwla yo naan b’a di aklunjɔɛ lɔ’n. (An kanngan Zeremin 29:4-7, 10 nun.) ?Ngue yɛ i sɔ’n kle e-ɔ? Ɔ kle e kɛ kannzɛ sa kekle o e su’n, maan e fa e ɲin e sie i ninnge kpakpa nga e le be’n be su. Yɛ nán e wla fi su kɛ Zoova úka e. (Jue. 63:7; 146:5) Aniaan bla kun m’ɔ suan Efi’n yoli asidan, yɛ ɔ kacili bubuwafuɛ. Ɔ seli kɛ: “Zoova nin min awlofuɛ mun nin aniaan’m be ukali min kpa. Min kusu n miannin min ɲin naan min sa sin w’a bubuman min. N yoli sɔ naan m’an kle be kɛ ukalɛ mɔ be uka min’n, ɔ yo min fɛ dan.”
10. ?Kannzɛ sa kekle’m be o e su’n, ngue ti yɛ e kwla di aklunjɔɛ-ɔ?
10 Kannzɛ sa kekle tɔ e bɔbɔ annzɛ e awlofuɛ’m be su’n, sanngɛ e kwla di aklunjɔɛ titi. b (Jue. 126:5) Afin sɛ é dí aklunjɔɛ annzɛ e su diman aklunjɔɛ’n, i sɔ’n finman sa nga be o e su’n. Atin bofuɛ kun m’ɔ suan Maria’n, ɔ seli kɛ: “Kɛ sa’m be tɔ ɔ su mɔ a di aklunjɔɛ titi’n, nán kɛ sa sɔ’m be yoman ɔ like fi-ɔ. Sanngɛ ɔ wla m’ɔ fiman nda nga Zoova tali be’n be su’n ti-ɔ. E Si Zoova úka e titi naan y’a di aklunjɔɛ.” Nán e wla fi su kɛ kannzɛ sa nga be o e su’n be ti kekle sɛ’n, be ti le nɲɔn kun liɛ. Afin ɔ cɛ kan’n, Zoova wá yí afɛ nin ɲrɛnnɛn kwlaa nga be o e su’n.
11. ?Wafa sɛ yɛ akoto Pɔlu i su ndɛ’n kwla uka e-ɔ?
11 Ɔ ju wie’n, e kwla bu i kɛ Zoova i klun jɔman e wun kun ti yɛ sa kekle’m be o e su-ɔ. ?Sɛ e bu i sɔ’n, ngue yɛ ɔ kwla uka e-ɔ? Maan e bu be nga laa’n be suli Zoova mɔ sa kekle kpa tɔli be su’n be akunndan. I wie yɛle akoto Pɔlu liɛ’n. Zezi bɔbɔ kpɛli i kɛ ɔ bo jasin fɛ’n kle “be nga be timan Zifu’n nin famiɛn mun, ɔ nin Izraɛlifuɛ mun.” (Yol. 9:15) Junman dan yɛ Zezi fa mannin Pɔlu-ɔ. Ɔ nin i sɔ ngba’n, sa sunman be tɔli Pɔlu su. (2 Kor. 11:23-27) ?Zoova i klun jɔmɛn i wun kun ti yɛ sa’m be tɔli i su-ɔ? Nɛ́n i sɔ mlɔnmlɔn-ɔn! I kpa bɔbɔ’n kɛ mɔ Zoova o i sin’n, i ti yɛ ɔ kwla jrannin sa sɔ’m be ɲrun kekle-ɔ. (Rɔm. 5:3-5) Ɔ kusu kannzɛ sa kekle’m be o ɔ su’n, sanngɛ a te su Zoova kpa titi. I sɔ’n ti’n, lafi su kɛ Zoova i klun jɔ ɔ wun.
12. ?Kɛ e sunnzun kɛ é yó ninnge wie mun mɔ kasiɛn su’n e kwlá yoman’n, sa benin yɛ ɔ kwla ju-ɔ?
12 Like nɲɔn su’n: Ninnge nga e sunnzun kɛ é yó be mɔ kasiɛn su’n e kwlá yoman’n. (Ɲan. 13:12) E klo Zoova yɛ e kunndɛ kɛ é klé i kɛ e si ye, ninnge kpakpa ng’ɔ yo man e’n ti. I sɔ’n ti’n, e kwla sunnzun kɛ é yó ninnge wie mun i sulɛ’n nun. Sanngɛ sɛ sa wie’m be ti’n é kwlá yoman ninnge sɔ mun’n, e sa sin kwla bubu e. (Ɲan. 17:22) Atin bofuɛ kun m’ɔ suan Oli’n, ɔ seli kɛ: “N kunndɛli kɛ ń dí Ɲanmiɛn Sielɛ’n i Jasin Bofuɛ’m be Suklu’n, annzɛ ń kɔ́ nvle uflɛ’n nun ń kó bó jasin fɛ’n, annzɛ ń kó úka aniaan nga be su kplan Betɛli ng’ɔ o Ramapo’n. Sanngɛ sa wie’m be ti’n, m’an kwlá yoman ninnge sɔ’m be nun wie fi. Min sa sin bubuli min kpa. Kɛ a sunnzun kɛ á yó ninnge wie mun mɔ kasiɛn su’n a kwlá yoman ba kun sa’n, nanwlɛ, i sɔ’n kpɛ awlɛn.” Aniaan kpanngban be wun yo be sɔ wie.
13. ?Sɛ e su sa’m be ti’n, e kwlá yoman ninnge nga e sunnzunnin kɛ é yó be’n, ngue yɛ e kwla yo-ɔ?
13 ?É yó sɛ naan y’a di aklunjɔɛ ekun? Nán e wla fi su kɛ Zoova i like yolɛ yoman ya. Like nga e kwlɛmɛn i yo’n, ɔ seman e kɛ e yo i kekle nun. Asa’n nán junman dan mɔ e di i anuannzɛ’n nun’n, yɛ ɔ ti i cinnjin-ɔn. Like ng’ɔ ti i cinnjin’n, yɛle kɛ e yo wun ase kanfuɛ naan e su i kpa titi. (Mis. 6:8; 1 Kor. 4:2) Like ng’ɔ o e awlɛn’n nun’n, ɔ ti i cinnjin tra junman nga e di’n. Sɛ Zoova bɔbɔ kunndɛman kɛ e yo like nga e sa juman su’n, ɔ fataman kɛ e bɔbɔ e se kɛ é yó sɔ. Sɛ ɔ su sa’m be ti’n, a kwlá yoman ninnge wie mun Zoova i sulɛ’n nun’n, fa ɔ ɲin sie i nga a kwla yo’n su. I wie yɛle kɛ a kwla kle aniaan nga be te yo gbanflɛn annzɛ talua’n be ninnge wie’m be yolɛ. Annzɛ kusu a kwla uka aniaan nga b’a yo oke’n. Asa’n a kwla ko nian aniaan kun i osu, annzɛ a kwla flɛ i telefɔnun nun, annzɛ a kwla klɛ i mesazi a fa wlɛ i fanngan kan. Sɛ a yo ninnge sɔ mun’n, Zoova yó maan á dí aklunjɔɛ. Kpɛkun nán ɔ wla fi su kɛ mɛn uflɛ’n nun lɔ’n, é kwlá yó ninnge kpanngban kpa Zoova i sulɛ’n nun. Ninnge nga é yó be bɔbɔ’n, bé trá nga e sunnzunnin’n lele. Oli mɔ e dun mmua kɛnnin i ndɛ’n, ɔ seli kɛ: “Kɛ min sa sin bubuli min’n, n tran buli akunndan. Min wla kpɛnnin su kɛ ń trán nguan nun tititi. Zoova fanngan nun’n, ń kwlá yó like kwlaa nga n sunnzun kɛ ń yó’n mɛn uflɛ’n nun lɔ.”
14. ?Ngue ekun yɛ ɔ kwla yo maan y’a diman aklunjɔɛ-ɔ?
14 Like nsan su’n: Mɛn dilɛ’n. Rezo sosio’m be su’n, be se sran’m be kɛ sɛ be di mɛn’n, yɛ bé dí aklunjɔɛ-ɔ. Be wla sran’m be fanngan kɛ ninnge kɛ be wun ninnge’m be totolɛ’n, nin lika’m be nun kɔlɛ’n sa’n be yo be cinnjin tra like kwlaa. Ninnge sɔ’m be yolɛ’n timan tɛ. Afin Zoova kunndɛ kɛ e di ninnge ng’ɔ yili be’n be su aklunjɔɛ. Sran wie’m be fali mɛn dilɛ’n fa cicili be ti naan bé dí aklunjɔɛ. Sanngɛ b’a diman aklunjɔɛ. Atin bofuɛ kun m’ɔ suan Eva’n, ɔ seli kɛ: “Sɛ a fa mɛn dilɛ’n cici ɔ ti’n, ɔ klun su jɔman le.” Mɛn dilɛ’n i like ng’ɔ su i su’n, yɛle afɛ nin awlabɔɛ’n.
15. ?Ngue yɛ Famiɛn Salomɔn i su ndɛ’n kle e-ɔ?
15 Famiɛn Salomɔn i su ndɛ’n kle kɛ mɛn dilɛ’n i bo guaman kpa. Salomɔn yoli ninnge kwlaa nga i konvi sɔ be’n. I wie yɛle kɛ ɔ dili aliɛ kpakpa mun, ɔ tieli jue fɛfɛ mun, yɛ ɔ toli like kwlaa nga i blɛ su’n sika kwla to’n. Ɔ nin i sɔ ngba’n, w’a diman aklunjɔɛ kpa sa. Ɔ wunnin kɛ i kwlaa sɔ’n ti afɛ ngbɛn. Ɔ seli kɛ: “Be ɲinma’n fɛman ninnge’m be nianlɛ’n nun. Be su’n kusu ɔ fɛman sa tilɛ’n nun.” (Aku. 1:8; 2:1-11) Sran ng’ɔ bu i kɛ mɛn dilɛ’n kwla man aklunjɔɛ’n, nn w’a lafi klenzua kplɔwa su. Afin ɔ manman aklunjɔɛ kpafuɛ’n.
16. ?Ngue ti yɛ e wiengu’m be ukalɛ’n, ɔ kwla yo maan e di aklunjɔɛ ekun-ɔn? (An nian foto mun wie.)
16 ?É yó sɛ naan y’a di aklunjɔɛ ekun? Zezi seli kɛ: “Sɛ a cɛ sran like’n, ɔ klun jɔ kpa tra kɛ be cɛ wɔ like’n.” (Yol. 20:35) Asɔnun kpɛnngbɛn kun m’ɔ suan Alekɔsu’n, ɔ seli kɛ: “N yo ninnge kanngan wie mun n fa uka min wiengu mun. Kɛ n yo sɔ’n, n faman min ɲin siemɛn i min su sa’m be su dan kun. Ɔ maan n di aklunjɔɛ.” ?Yɛ ɔ li? ?Ngue yɛ a kwla yo fa uka ɔ wiengu mun-ɔn? Sɛ a wun sran kun mɔ sa o i su’n, wlɛ i fanngan. Atrɛkpa’n, a su kwlá yoman naan sa sɔ’n wie. Sanngɛ sɛ a sie ɔ su i nuan bo kpa, a si i aunnvɔɛ, yɛ a kpɛn i wla kɛ ɔ fɛ i su sa’n fa wla Zoova sa nun’n, i sɔ’n úkɛ i kpa. (Jue. 55:22; 68:19) Asa’n a kwla ukɛ i naan ɔ wun i wlɛ kɛ Zoova w’a yimɛn i ase. (Jue. 37:28; Eza. 59:1) A kwla yo ninnge trele wie mun fa ukɛ i wie. I wie yɛle kɛ a kwla tɔn aliɛ kan mɛn i, annzɛ a kwla di junman wie mɛn i. Asa ekun’n sɛ a yiɛ i kɛ ɔ nin wɔ be ko bo jasin fɛ’n, i sɔ’n kwla ukɛ i naan i wla w’a gua ase kan. Maan e lo e wun man Zoova naan ɔ fa e uka e niaan mun. Sɛ e fa blɛ e uka e wiengu mun’n, é dí aklunjɔɛ kpafuɛ’n.—Ɲan. 11:25.
Nán maan e ninnge liɛ’m be lo e dan, sanngɛ maan e uka e wiengu mun. (An nian ndɛ kpɔlɛ 16 nun.) c
17. ?Kɛ ɔ ko yo naan y’a di aklunjɔɛ titi’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo-ɔ? (Jue Mun 43:4)
17 Sɛ e fa e wun mantan e Si Zoova kpa titi’n, é dí aklunjɔɛ kpafuɛ’n. Biblu’n se kɛ Zoova yɛ ɔ man e “aklunjɔɛ dan’n” niɔn. (An kanngan Jue Mun 43:4 nun.) Ɔ maan kannzɛ sa ng’ɔ o e su’n ti kekle sɛ’n, nán maan srɛ kun e, yɛ nán e koko. Sanngɛ maan e fa e wun wla Zoova sa nun. I liɛ’n, ɔ́ úka e naan y’a kwla di aklunjɔɛ titi.—Jue. 144:15.
JUE 155 E klun jɔ́ titi
a An nian kuku nga be flɛ i kɛ “Yo naan Zoova man wɔ aklunjɔɛ” nun.
b I wie yɛle kɛ kɔ jw.org su naan nian aniaan bian Denisi Klisitɛnsɛnin nin i yi Irina be su ndɛ nga be kɛnnin i Afuɛ 2023 nun Anuannzɛ’n i Ɲrun Dinfuɛ’m be jasin 5 su’n nun’n.
c FOTO’N I SU NDƐ’N: Aniaan bla kun w’a ko toto i ninnge mun. Sanngɛ kɛ ɔ toli flɛli ko mannin aniaan bla oke kun’n, yɛ ɔ dili aklunjɔɛ dan-ɔn.
