Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

LIKE SUANLƐ 7

?É yó sɛ naan kɛ e kanngan Biblu’n nun’n y’a ɲan su ye?

?É yó sɛ naan kɛ e kanngan Biblu’n nun’n y’a ɲan su ye?

“?Kɛ a kanngan nun’n, ɔ se sɛ?”—LIK. 10:26.

JUE 97 Ɲanmiɛn Ndɛ’n man nguan

I SU FITILƐ a

1. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n yoli Zezi i cinnjin-ɔn?

 MAAN e bu wafa nga be nga be sieli be su Zezi i nuan bo’n be wun yoli be’n i akunndan kan e nian. Kɛ ɔ́ kán ndɛ’n ɔ boli Ɲanmiɛn Ndɛ’n su kpɛ sunman. Yɛle kɛ kɛ be yoli i batɛmun’n, yɛ kɛ ɔ́ wá wú’n, ɔ boli Biblu’n nun ndɛ kpanngban su fa kannin ndɛ. b (Mml. 8:3; Jue. 31:5; Lik. 4:4; 23:46) Afuɛ nsan nin sin ng’ɔ dili i asiɛ’n su wa’n nun’n, ɔ kanngannin Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun nzra nun kpɛ sunman, kpɛkun ɔ yiyili nun kleli sran mun.—Mat. 5:17, 18, 21, 22, 27, 28; Lik. 4:16-20.

Blɛ kwlaa nun’n, Zezi yili i nglo kɛ ɔ klo Ɲanmiɛn Ndɛ’n yɛ ɔ nantili su titi. (An nian ndɛ kpɔlɛ 2 nun.)

2. ?Kɛ Zezi ɲín’n, ngue yɛ ɔ ukɛli i naan w’a si Ɲanmiɛn Ndɛ’n i kpa-ɔ? (An nian foto ng’ɔ o fluwa’n i bui’n su’n.)

2 Afuɛ kpanngban ka naan Zezi w’a bo Ɲanmiɛn junman’n i dilɛ bo’n, be kanngannin Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun ɔ tili i kpɛ sunman. Asa’n i bɔbɔ kanngannin nun kpɛ sunman. Atrɛkpa’n, kɛ Mari nin Zozɛfu bé kókó yalɛ awlo lɔ mɔ be bo Ɲanmiɛn ndɛ’n su’n ɔ tili. c (Mml. 6:6, 7) Asa ekun’n, e si kɛ kɛ Zozɛfu nin i awlofuɛ’m bé kɔ́ Ɲanmiɛn sulɛ sua’n nun lɔ Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n nun’n Zezi kɔ wie. (Lik. 4:16) Blɛ sɔ’n nun’n, kɛ bé kánngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n, ɔ sie i su kpa. Kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, i bɔbɔ wa suannin Ɲanmiɛn Ndɛ’n i nun kannganlɛ wie. Ɔ maan ɔ sili Ɲanmiɛn Ndɛ’n i kpa yɛ ɔ kloli i. Kpɛkun ɔ niannin su nantili. Kɛ Zezi ɲannin afuɛ 12, sa kun m’ɔ juli’n kle sɔ weiin. Yɛle kɛ kɛ like klefuɛ wie mɔ be si Moizi Mmla’n i kpa’n be tili ndɛ nga Zezi kannin’n, ‘i sɔ’n boli [...] be nuan. Afin ɔ wun sa wlɛ, kpɛkun kɛ be usɛ i sa’n, ɔ si su tɛ.’—Lik. 2:46, 47, 52.

3. ?Ngue yɛ é wá kɛ́n i ndɛ like suanlɛ nga nun-ɔn?

3 E kusu sɛ e kanngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun cɛn kwlakwla’n, é sí i kpa yɛ é kló i wie. ?É yó sɛ naan kɛ e kanngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n, y’a ɲan su ye? Ndɛ nga Zezi kan kleli be nga be si Mmla’n i kpa’n kwla uka e. Sran sɔ’m be nun wie yɛle mmla klɛfuɛ mun nin Farizifuɛ mun nin Sadisefuɛ mun. Zifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n i su kpɛnngbɛn sɔ’m be kanngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun sɔ, sanngɛ be ɲanman su ye. Zezi kannin like nsan mɔ sɛ ɔ ti kɛ be yoli sa’n, nn be ɲannin Ɲanmiɛn Ndɛ’n i su ye’n be ndɛ. Ndɛ ng’ɔ kan kleli be’n kwla uka e sa nsan nun. I klikli’n yɛle kɛ kɛ e kanngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n, é mían e ɲin é wún i wlɛ. I nɲɔn su’n yelɛ kɛ é mían e ɲin é wún ninnge kpakpa nga be o Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n. Yɛ i nsan su’n yɛle kɛ é mían e ɲin é nánti Ɲanmiɛn Ndɛ’n su naan e nzuɛn’n kaci.

MAAN E KANNGAN BIBLU’N NUN NAAN E WUN I NUN NDƐ’N I WLƐ

4. ?Ngue yɛ Liki 10:25-29 kle e Ɲanmiɛn Ndɛ’n i nun kannganlɛ’n su-ɔ?

4 Kɛ e kanngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n, ɔ fata kɛ e wun i wlɛ kpa. Sɛ y’a wunmɛn i wlɛ’n, e su ɲanman su ye. I wie yɛle ndɛ nga Zezi kan kleli “bian kun m’ɔ si Mmla’n i kpa’n” i liɛ’n. (An kanngan Liki 10:25-29 nun.) Kɛ bian’n usali Zezi like ng’ɔ́ yó naan w’a ɲan nguan m’ɔ leman awieliɛ’n, Zezi fɛli i ɲin sieli i Ɲanmiɛn Ndɛ’n su trele. Ɔ usali bian’n kɛ: “?Ndɛ onin yɛ be klɛli i Mmla’n nun-ɔn? ?Yɛ kɛ a kanngan nun’n, ɔ se sɛ?” Bian’n tɛli su klanman. Ɔ seli kɛ ɔ fata kɛ ɔ klo Ɲanmiɛn nin i wiengu. (San. 19:18; Mml. 6:5) Sanngɛ i sin’n ɔ kan guali su kɛ: “?Min wiengu’n yɛle wan?” I lɛ nun’n, bian’n kleli kɛ w’a wunman ndɛ ng’ɔ kanngannin’n i wlɛ kpa. Ɔ maan ɔ wunman wafa ng’ɔ fata kɛ ɔ nanti ndɛ sɔ’n su’n.

Kɛ é kánngan Biblu’n nun’n, maan e mian e ɲin naan e wun ndɛ nga e su kanngan’n i wlɛ kpa.

5. ?Sɛ e srɛ Ɲanmiɛn kpɛkun e kanngan Biblu’n nun blɛblɛ’n i su ye benin yɛ é ɲɛ́n i-ɔ?

5 Sɛ e kunndɛ kɛ é wún Ɲanmiɛn Ndɛ nga e kanngan nun’n i wlɛ kpa’n, ɔ fata kɛ e yo ninnge cinnjin wie mun. I klikli’n yɛle kɛ maan e dun mmua e srɛ Ɲanmiɛn ka naan y’a kanngan Biblu’n nun. Ɔ fata kɛ Zoova uka e naan y’a kwla wun i nuan Ndɛ’n i wlɛ kpa. I sɔ’n ti’n, kɛ é kánngan Biblu’n nun’n, maan e se i kɛ ɔ uka e naan e fa e ɲin e sie i ndɛ nga e su kanngan’n su kpa. I nɲɔn su’n, nán maan e kanngan nun ndɛndɛ. I liɛ’n, é wún ndɛ nga e su kanngan nun’n i wlɛ kpa. Asa’n, kɛ é kánngan Biblu’n nun’n, maan e man e nɛn’n su. Asa ekun’n, e kwla bo Biblu nga be kanngannin nun’n, kpɛkun kɛ é tíe’n nn é kánngan e Biblu liɛ’n nun. Afin kɛ e wun ndɛ nga be su kanngan’n Biblu’n nun trele’n, i sɔ’n uka e naan y’a wun i wlɛ kpa naan e wla w’a fiman su. Yɛ ɔ yo maan e si ninnge kpanngban. (Zoz. 1:8) Kɛ e ko wie nun kanngan’n, maan e srɛ Zoova ekun, e lɛ i ase afin ɔ fɛli i nuan Ndɛ’n mannin e. Yɛ maan e srɛ i kɛ ɔ uka e naan e nanti ndɛ nga e kanngannin’n su.

?Ngue ti yɛ sɛ e klɛ ndɛ wie mun e sie’n i sɔ’n úka e naan e wla w’a kpɛn ndɛ nga e su kanngan’n su-ɔ? (An nian ndɛ kpɔlɛ 6 nun.)

6. ?Kɛ é kánngan Biblu’n nun’n, sɛ e usa e wun kosan wie mun kpɛkun e klɛ ndɛ wie mun e sie’n, i su ye benin yɛ é ɲɛ́n i-ɔ? (An nian foto’n.)

6 Ajalɛ nɲɔn nga’m be kwla uka e naan y’a wun Biblu’n nun ndɛ nga e su kanngan’n i wlɛ kpa ekun. I klikli’n, yɛle kɛ maan e usa e wun kosan wie mun. Sɛ e su kanngan Biblu’n nun ndɛ wie nun’n, maan e usa e wun kɛ: ‘?Wan mun yɛ be su kan be ndɛ-ɔ? ?Wan yɛ ɔ su ijɔ-ɔ? ?Ɔ su kan ndɛ kle wan? ?Yɛ ngue ti-ɔ? ?Nin yɛ sa sɔ’n juli-ɔ? ?Blɛ benin nun yɛ ɔ juli-ɔ?’ Kosan sɔ’m be kwla uka e naan y’a wun ndɛ cinnjin’m be wlɛ naan y’a bu be su akunndan. Asa’n, kɛ é kánngan Biblu’n nun’n, maan e klɛ ndɛ wie mun e sie. Sɛ e yo sɔ’n, é bú ndɛ nga e kanngannin’n i su akunndan kpa trá laa’n. I sɔ’n yó maan é wún ndɛ’n i wlɛ kpa. Asa’n, ɔ kwla yo maan e wla kpɛn ndɛ nga e kanngannin’n su. Asa ekun’n, e kwla klɛ kosan mun nin be su tɛlɛ nga e wunnin be’n. E kwla bo ndɛ cinnjin’m be kpɔlɛ. Kpɛkun e kwla klɛ wafa nga e kwla nanti ndɛ nga e kanngannin’n su’n annzɛ e kwla klɛ wafa nga ndɛ sɔ’n yo e’n. Sɛ e yo sɔ’n, é wún i wlɛ kɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n ti e liɛ wie.

7. (1) ?Sɛ e waan é wún Biblu’n nun ndɛ’n i wlɛ’n nzuɛn benin yɛ ɔ kwla uka e-ɔ? (2) ?Yɛ ngue ti-ɔ? (Matie 24:15)

7 Zezi kannin nzuɛn cinnjin kun m’ɔ fata kɛ e ɲɛn i naan y’a wun Ɲanmiɛn Ndɛ’n i wlɛ kpa’n i ndɛ. Yɛle kɛ maan e bu ndɛ’n i sin kpa. (An kanngan Matie 24:15 nun.) ?Kɛ be se kɛ be bu ndɛ’n i sin’n, i bo’n yɛle benin? I bo’n yɛle kɛ be wun wafa nga ndɛ kun nin ndɛ uflɛ be kɔ likawlɛ’n annzɛ be kɔman likawlɛ’n i wlɛ kpa. Asa’n, be wun ndɛ nga be ɲin ti fiawa kan’n be wlɛ. Asa ekun’n, Zezi seli kɛ sɛ Ɲanmiɛn Ndɛ kun su kpɛn su’n, ndɛ’n i sin bulɛ’n yɛ ɔ kwla uka e naan y’a wun ninnge nga be kle kɛ ndɛ sɔ’n su kpɛn su’n i wlɛ-ɔ. Nzuɛn sɔ’n kwla uka e naan y’a ɲan Biblu’n nun ndɛ kwlaa nga e kanngan’n i su ye.

8. ?Kɛ é kánngan Biblu’n nun’n, wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ e bu ndɛ’m be sin kpa-ɔ?

8 Zoova kwla yo maan i sufuɛ’m be bu sa sin. I sɔ’n ti’n, maan e srɛ i kɛ ɔ uka e naan e yi nzuɛn sɔ’n i nglo. (Ɲan. 2:6) ?É yó sɛ naan y’a yo e srɛlɛ’n i nuan su sa? Maan e bu ndɛ nga e kanngannin’n i sin kpa. Asa’n, maan e nian wafa nga ndɛ nga e kanngannin’n ɔ nin ninnge nga e si be’n be kɔ likawlɛ’n. I sɔ yolɛ’n nun’n, e kwla nian anuannzɛ’n i fluwa’m be nun wie. I wie yɛle Zoova i Lalofuɛ’m be like kunndɛlɛ fluwa’n. Fluwa sɔ’m be kwla uka e naan y’a wun Biblu’n nun ndɛ’m be bo kpa. Kpɛkun be kwla uka e naan y’a wun wafa ng’ɔ fata kɛ e nanti ndɛ sɔ’m be su titi’n. (Ebr. 5:14) Kɛ é kánngan Biblu’n nun’n, sɛ e bu ndɛ’m be sin kpa’n, é sí Ɲanmiɛn Ndɛ’n i kpa trá laa’n.

MAAN E WUN NINNGE KPAKPA NGA BE O ƝANMIƐN NDƐ’N NUN’N

9. ?Ndɛ cinnjin benin yɛ ɔ o Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun mɔ Sadisefuɛ’m be faman su-ɔ?

9 Sadisefuɛ’m be si Biblu’n nun fluwa klikli nnun nga be klɛli be Ebre nun’n. Sanngɛ be diman ndɛ cinnjin nga be o fluwa sɔ’m be nun’n su. Wafa nga Zezi tɛli Sadisefuɛ kun m’ɔ usali sran cɛnlɛ’n i su kosan’n su’n kle sɔ weiin. Zezi usɛli i kɛ: “?Ndɛ ng’ɔ o Moizi i fluwa’n nun’n, amun nin-a kɛnngɛnmɛn i le? Susrɛ mɔ sin o nun’n i su ndɛ’n nun’n, Ɲanmiɛn seli Moizi kɛ: ‘N ti Abraamun i Ɲanmiɛn, nin Izaaki i Ɲanmiɛn, nin Zakɔbu i Ɲanmiɛn.’” (Mar. 12:18, 26) Sadisefuɛ’m b’a kanngan ndɛ sɔ’n nun kpɛ sunman. Sanngɛ kosan nga Zezi usali’n kle kɛ be faman sran cɛnlɛ’n i su ndɛ cinnjin ng’ɔ o Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n su.—Mar. 12:27; Lik. 20:38. d

10. ?Kɛ é kánngan Biblu’n nun’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e fa e ɲin e sie su kpa-ɔ?

10 ?Ngue yɛ ndɛ sɔ’n kle e-ɔ? Kɛ é kánngan Biblu’n nun’n, maan e fa e ɲin e sie i afɔtuɛ kwlaa nga Biblu’n nun ndɛ kun annzɛ ndɛ mma kun kle e’n be su kpa. Nán e fa e ɲin e sie i ndɛ nga be wlɛ wunlɛ ti pɔpɔ’n be ngunmin be su. Sanngɛ maan e mian e ɲin naan e wun ndɛ nga be bo ti kploun’n be wlɛ kpa.

11. ?Wafa sɛ yɛ 2 Timote 3:16, 17 kwla uka e naan y’a wun ninnge kpakpa nga be o Biblu’n nun’n niɔn?

11 ?É yó sɛ naan y’a wun Biblu’n nun ndɛ cinnjin’m be wlɛ? Maan e nian ndɛ nga 2 Timote 3:16, 17 kan’n. (An kanngan nun.) Ndɛ mma sɔ’m be kle kɛ ‘ndɛ kwlaa ng’ɔ o Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n [...] ti kpa’ naan be kwla fa yo like nnan. I klikli’n, be fa kle sran like. I nɲɔn su’n, be fa kle sran atin. I nsan su’n, be fa siesie sa mun. Yɛ i nnan su’n be fa tu sran fɔ. Biblu’n nun fluwa nga e taman be nun kanngan bɔbɔ’n be kwla yo e ye kɛ ngalɛ’n sa wie. Kɛ é kánngan ndɛ kun nun’n, maan e bu i sin kpa naan e wun like ng’ɔ kle e Zoova nin i klun sa’n ɔ nin Biblu’n nun mmla’m be su’n. Maan e fa e ɲin e sie i wafa ng’ɔ kwla uka e naan y’a kle sran atin’n i su. I lɛ’n nun’n, maan e fa e ɲin e sie i ndɛ mma nga be kwla uka e naan y’a wun nzuɛn tɛ annzɛ akunndan tɛ ng’ɔ fata kɛ e wla be ase naan y’a kwla su Zoova kpa titi’n be su. Yɛ maan e fa e ɲin e sie i wafa nga e kwla fa ndɛ’n e siesie sa kun’n i su annzɛ e kwla fa uka sran kun naan w’a wla akunndan tɛ wie i ase’n i su wie. Ɔ kwla yo sran kun mɔ e boli jasin fɛ’n e kleli i m’ɔ kannin ndɛ wie m’ɔ timan su’n. Asa ekun’n, maan e fa e ɲin e sie i wafa nga e kwla fa ndɛ nga e kanngannin’n e tu e wun fɔ naan y’a bu ninnge mun kɛ nga Zoova fa bu be’n sa’n i su. Sɛ e fa e ɲin e sie i ninnge nnan sɔ’m be su’n, é wún ninnge kpakpa nga be o Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n, yɛ kɛ e kanngan Biblu’n nun’n é ɲán su ye.

MAAN E NANTI NDƐ NGA E KANNGAN’N SU

12. Zezi usali Farizifuɛ’m be kɛ: ‘?Amun nin-a kɛnngɛnmɛn i le?’ ?Ngue ti yɛ ɔ usali be sɔ-ɔ?

12 Zezi usali Farizifuɛ’m be kɛ: ‘?Amun nin-a kɛnngɛnmɛn i le?’ Ɔ usali sɔ naan ɔ́ fá klé kɛ akunndan nga Farizifuɛ’m be bu’n timan kpa. (Mat. 12:1-7) e Cɛn sɔ’n nun’n, Farizifuɛ’m be seli kɛ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be diman Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n i su mmla’n su. Kɛ Zezi tɛ́ be su’n, ɔ boli Biblu’n nun ndɛ mma nɲɔn be su. Asa’n, ɔ boli ndɛ mma kun m’ɔ o Oze fluwa’n nun’n su fa kleli kɛ Farizifuɛ’m be siman sa nga ti yɛ be kpɛli Wunmiɛn-lolɛ-cɛn’n i ba’n. Asa ekun’n, ɔ yoli sɔ naan ɔ́ klé kɛ Farizifuɛ’m be siman aunnvɔɛ. ?Ngue ti yɛ sran sɔ’m be diman Ɲanmiɛn Ndɛ nga be bɔbɔ be kanngan’n su-ɔ? Afin be tu be wun, kpɛkun be kanngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun naan bé wún fɔ kanngan ng’ɔ o nun’n. Akunndan sɔ mɔ be bu’n ti’n, be kwlá wunman ndɛ nga be bɔbɔ be kanngan’n i wlɛ.—Mat. 23:23; Zan 5:39, 40.

13. (1) ?Kɛ é kánngan Biblu’n nun’n, akunndan benin yɛ ɔ fata kɛ e bu-ɔ? (2) Yɛ ngue ti-ɔ?

13 Zezi i ndɛ sɔ’n kle kɛ kɛ é kánngan Biblu’n nun’n, maan e bu akunndan kpa. Nán e yo kɛ Farizifuɛ’m be sa. Sanngɛ maan e kan e wun ase yɛ e kunndɛ kpa kɛ é súan like. Ɔ fata kɛ ‘e kan e wun ase e sɔ Ɲanmiɛn ndɛ’n nun’ kpa. (Zak. 1:21) Sɛ e ti wun ase kanfuɛ’n é yó maan Ɲanmiɛn Ndɛ’n trá ndin e awlɛn’n nun. Ɔ maan nán e tu e wun yɛ nán e kan Biblu’n i wun ndɛ tɛtɛ. I liɛ’n, é kwlá nánti sa yaci cɛlɛ’n nin aunnvɔɛ silɛ’n nin sran klolɛ’n be su ndɛ nga Biblu’n kan’n su.

?Sɛ e nanti Biblu’n nun ndɛ’n su annzɛ e nantiman su’n, ngue yɛ ɔ́ yí i sɔ liɛ’n i nglo-ɔ? (An nian ndɛ kpɔlɛ 4 nun.) f

14. ?Sɛ e nanti Biblu’n nun ndɛ’n su annzɛ e nantiman su’n, é yó sɛ naan y’a wun i wlɛ? (An nian foto mun.)

14 Sɛ e nanti Biblu’n nun ndɛ’n su annzɛ e nantiman su’n, wafa nga e nin e wiengu mun e nanti’n yɛ ɔ́ yí i sɔ liɛ’n i nglo-ɔ. Farizifuɛ’m be diman Ɲanmiɛn Ndɛ’n su ti’n, be bu “sran nga b’a yoman sa’n, be fɔ.” (Mat. 12:7) I kunngba’n wafa nga e nin e wiengu mun e nanti’n yɛ ɔ́ klé kɛ e nanti Ɲanmiɛn Ndɛ’n su annzɛ e nantiman su-ɔ. ?I wie yɛle kɛ e fa e ɲin e sie i ninnge kpakpa nga e wiengu’m be yo’n su annzɛ sa tɛ kanngan nga be yo’n yɛ e kɛn i ndɛ sa trilili-ɔ? ?E si sran aunnvɔɛ yɛ e yaci sa e cɛ ndɛndɛ? ?E kan e wiengu’m be wun ndɛ e sin? ?E fa be wun ya ndɛndɛ? Kosan sɔ’m be uka e naan y’a wun i wlɛ sɛ ndɛ nga e kanngan’n, ɔ le ta akunndan nga e bu’n, nin wafa nga e wun yo e’n nin ajalɛ nga e fa be’n, be su-o.—1 Tim. 4:12, 15; Ebr. 4:12.

BIBLU’N NUN KANNGANLƐ’N MAAN E KWA DI AKLUNJƆƐ

15. ?Wafa sɛ yɛ Zezi buli Ɲanmiɛn Ndɛ’n niɔn?

15 Zezi kloli Ɲanmiɛn Ndɛ’n i kpa. Jue mun 40:8 kle e Ɲanmiɛn Ndɛ’n i su akunndan nga Zezi bu’n. Ɔ se kɛ: “Ee min Ɲanmiɛn, ɔ klun sa’n i yolɛ’n yo min fɛ, yɛ ɔ mmla’n wo min klun lɔ.” Ɔ maan kɛ ɔ́ dí Zoova i junman’n i klun jɔli kpa yɛ ɔ kwla dili i lele guɛli i bo. E kusu sɛ e kanngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun naan e klo i kpa’n, é dí aklunjɔɛ wie. Kpɛkun like kwlaa nga é yó’n ɔ́ yó ye.—Jue. 1:1-3.

16. ?Ngue yɛ e kwla yo naan kɛ e kanngan Biblu’n nun’n y’a ɲan su ye-ɔ? (An nian kuku nga be flɛ i kɛ “ Ndɛ nga Zezi kannin’n kwla uka e naan y’a wun ndɛ nga e kanngan nun’n i wlɛ kpa” nun.)

16 Maan e mian e ɲin naan e kanngan Biblu’n nun kpa titi. I sɔ yolɛ’n nun’n, ndɛ nga Zezi kannin’n nin ajalɛ ng’ɔ kleli’n kwla uka e. Kɛ é kánngan Biblu’n nun’n, maan e srɛ Ɲanmiɛn, maan e kanngan nun blɛblɛblɛ, maan e usa e wun kosan wie mun yɛ maan e klɛ ndɛ wie mun e sie. Sɛ e yo sɔ’n, é wún Biblu’n nun ndɛ’n i wlɛ kpa. Asa’n, kɛ é kánngan Biblu’n nun’n, maan e bu ndɛ’m be sin kpa. I lɛ’n nun’n, maan e kunndɛ ndɛ nga e su kanngan’n, i su ndɛ wie mun fluwa nga anuannzɛ’n yili be’n be nun. Asa’n, e kwla fa Biblu’n e di junman kpa tra laa’n. I wie yɛle kɛ ndɛ mma nga e siman be kpa bɔbɔ’n, e kwla kunndɛ be su like kpa naan y’a wun afɔtuɛ kpakpa nga be o be nun’n. Asa’n kɛ é kánngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n, maan e bu akunndan kpa naan y’a kwla nanti i nun ndɛ’n su. Sɛ e mian e ɲin e yo ninnge sɔ mun’n, kɛ e kanngan Biblu’n nun’n, é ɲán su ye yɛ e nin Zoova e afiɛn mántan kpa trá laa’n.—Jue. 119:17, 18; Zak. 4:8.

JUE 95 Lika’n i kpajalɛ’n w’a uka su

a Be kwlaa nga be su Zoova’n be mian be ɲin be kɛnngɛn i nuan Ndɛ’n nun cɛn kwlakwla. Sran kpanngban be kanngan Biblu’n nun wie, sanngɛ be wunmɛn i nun ndɛ’n i wlɛ kpa. Zezi blɛ su’n, kɛ ɔ yoli sɔ wie-ɔ. Sɛ e fa e ɲin e sie i ndɛ nga Zezi kan kleli be nga be kanngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n i su’n, i sɔ’n úka e naan kɛ e kanngan Biblu’n nun’n y’a ɲan su ye.

b Kɛ be yoli Zezi i batɛmun mɔ Ɲanmiɛn wawɛ’n jrɛli i su’n, i wla kpɛnnin ninnge ng’ɔ si be laa ka naan w’a ba asiɛ’n su wa’n be kwlaa su.—Mat. 3:16.

c Mari si Ɲanmiɛn Ndɛ’n i kpa yɛ kɛ ɔ́ kán ndɛ’n ɔ boli su. (Lik. 1:46-55) E si kɛ Zozɛfu nin Mari be leman sika naan b’a to fluwa nga Ɲanmiɛn Ndɛ’n klɛ su’n. Ɔ maan kɛ bé kánngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun Ɲanmiɛn sulɛ sua’n nun lɔ’n, be sie be su kpa naan be wla w’a fiman su.

d An nian ndɛ nga be flɛ i kɛ “Approchez-vous de Dieu: ‘Il est le Dieu des vivants’ nun. Ɔ o afuɛ 2013, Fevrie 1 Sasafuɛ Tranwlɛ’n blɔfuɛ nun liɛ’n nun.

e An nian Matie 19:4-6 nun wie. Ndɛ mma sɔ’m be nun’n, Zezi usali Farizifuɛ’m be kosan kunngba’n. Ɔ usali be kɛ: “?Amun nin-a kɛnngɛnmɛn i le?” Kannzɛ bɔbɔ be kanngannin mɛn’n i bo bolɛ’n i su ndɛ nga Ɲanmiɛn Ndɛ’n kannin’n nun’n, sanngɛ be diman aja’n i su mmla nga Ɲanmiɛn kpɛli’n su.

f FOTO’N I SU NDƐ: Ɲanmiɛn Sielɛ Sua’n nun lɔ’n aniaan kun m’ɔ su cisan mannzin’n nun’n, ɔ fɔnnin kpɛ sunman. Ɔ nin i sɔ’n ngba’n, kɛ aɲia’n wieli’n aniaan’m b’a faman be ɲin b’a siemɛn i i fɔnlɛ’m be su. Sanngɛ be yoli i mo afin ɔ miɛnnin i ɲin kpa.