Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

Sasafuɛ Tranwlɛ'n (Like suanlɛ liɛ’n)  |  Zuie 2017

Maan e kunndɛ aɲanbeun’n i kpafuɛ’n

Maan e kunndɛ aɲanbeun’n i kpafuɛ’n

“An fa amun sika b’ɔ maan ndɛ sran’m be di-man nanwlɛ’n, an fa tra sran’m be janvuɛ.”​—LIK 16:9.

JUE: 32, 154

1, 2. ?Ngue ti yɛ mɛn nga nun’n, yalɛ’n dí sran wie mun titi-ɔ?

ANDƐ mɛn’n w’a yo kekle dan. I li sika ndɛ’n yɛ w’a yo kekle kpa-ɔ. Gbanflɛn nin talua kpanngban be ɲanman junman. I sɔ’n ti, be nun wie’m be kunndɛ kɛ bé kɔ́ nvle nga be kwla ɲan sika lɔ’n be nun. Kɛ bé kɔ́’n, be fa be nguan’n sie i wie nuan. Nvle sɔ’m be nun kusu’n, yalɛfuɛ kpanngban be o lɔ wie. Asiɛ wunmuan’n su’n, kɛ aɲanbeunfuɛ’m bé ɲán be wun titi’n, nn yalɛfuɛ’m bé dí yalɛ titi. Koko nun wa’n, fluwa sifuɛ wie’m be seli kɛ mɛn wunmuan’n nun aɲanbeunfuɛ’m be ti kaan sa. Naan ɔ cɛ kan’n sika nga be le i’n, ɔ nin asiɛ su sran’m be liɛ wunmuan’n sɛ́. I sɔ’n kle kɛ sika nga sran wie’m be le i’n, bé dí i lele bé fá wú. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn yalɛ’n dí sran miliar kpanngban kpa. Zezi bɔbɔ si kɛ yalɛfuɛ’m be su wieman mɛn tɛ nga nun le. I sɔ’n ti, ɔ seli kɛ: “Amun nin yalɛfuɛ mun yɛ amún ká wa titi-ɔ.” (Mark 14:7) ?Ngue ti yɛ sran wie’m be ti aɲanbeunfuɛ mɔ be wie’m be ti yalɛfuɛ-ɔ?

2 Zezi si kɛ Ɲanmiɛn Sielɛ’n ti yɛ maan sika ndɛ’n wíe-ɔ. Yɛ Biblu’n kle kɛ ‘aata difuɛ’ dandan mun, nin siefuɛ mun, be nin Ɲanmiɛn sulɛ wafa ng’ɔ timan su’n i nunfuɛ’m be ti Satan i mɛn’n nunfuɛ. (Sa Nglo Yilɛ 18:3) Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be yoman Politiki. Yɛ be faman be wun wlaman Ɲanmiɛn sulɛ wafa  ng’ɔ timan su’n nun kaan sa. Sanngɛ, sika m’ɔ ti Satan i mɛn’n nun like’n, be nun kpanngban be kunndɛ wie.

3. ?Kosan benin mun yɛ é wá tɛ́ be su like suanlɛ nga nun-ɔn?

3 E mɔ e ti Klistfuɛ’n, ɔ fata kɛ e nian e wun su naan y’a buman akunndan nga mɛn’n nun aata difuɛ’m be bu’n wie. I sɔ’n ti, like suanlɛ nga nun’n, é wá tɛ́ kosan nga’m be su: ‘?Ngue yɛ e kwla fa like nga e le i’n e yo naan y’a kle kɛ e nin Ɲanmiɛn e nanti klanman-ɔn? ?É yó sɛ naan y’a faman sika kunndɛlɛ’n y’a ciciman e ti? ?Ngue yɛ aniaan wie’m be yoli m’ɔ kle kɛ be lafi Ɲanmiɛn su-ɔ?’

NINNGE SUNIANFUƐ M’Ɔ YOMAN SA I NUAN SU’N I WUN NDƐ’N

4, 5. (a) ?Sa benin yɛ ɔ juli ninnge sunianfuɛ nga Zezi kɛnnin i ndɛ’n i su-ɔ? (b) ?Ngue yɛ Zezi seli i sɔnnzɔnfuɛ mun kɛ be yo-ɔ?

4 An kanngan Lik 16:1-9 nun. Ninnge sunianfuɛ m’ɔ yoman sa i nuan su’n i wun ndɛ nga Zezi kannin’n, ɔ fata kɛ e bu su akunndan. Sran wie’m be seli bian’n kɛ i ninnge sunianfuɛ’n, ɔ su saci i ninnge mun. Yɛ i sɔ’n ti, i min’n seli kɛ ɔ́ tú i junman’n nun. * (An nian nzɔliɛ’n i su ndɛ’n.) Sanngɛ junman difuɛ’n yoli ngwlɛlɛfuɛ. Yɛle kɛ, ɔ fali ajalɛ wie mun naan sɛ be tu i junman nun’n, i janvuɛ’m b’a ti i wun ɲanman nun. Zezi w’a kanman ninnge sunianfuɛ sɔ’n i ndɛ naan i sɔnnzɔnfuɛ’m be fa gblɛ be ti be wun ɲanman nun. Mɛn’n nunfuɛ mun yɛ be yo sɔ-ɔ. Sanngɛ, ɔ kannin ndɛ sɔ’n naan ɔ́ mɛ́n i sɔnnzɔnfuɛ’m be afɔtuɛ cinnjin kpa kun.

5 Sa ng’ɔ juli ninnge sunianfuɛ’n su’n, ɔ fuli i nun. Zezi si kɛ sa wie’m bé fú i sɔnnzɔnfuɛ sunman be nun wie. Ɔ maan, sika ndɛ’n yó kekle be su. I sɔ’n ti, ɔ seli be kɛ: “An fa amun sika b’ɔ maan ndɛ sran’m be di-man nanwlɛ’n, an fa tra sran’m be janvuɛ.” I liɛ’n, sɛ sika sɔ wie be sa nun’n, Zoova nin Zezi mɔ be ti be janvuɛ’n, bé ‘sɔ́ be nun anannganman tranwlɛ’n nun lɔ.’ ?Afɔtuɛ benin yɛ Zezi i ndɛ sɔ’n man e-ɔ?

6. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn kloman kɛ sran’m be fa sika kunndɛlɛ’n cici be ti-ɔ?

6 Zezi seli kɛ “sika b’ɔ maan sran’m be di-man nanwlɛ’n.” Sa nga ti yɛ ɔ kannin sɔ’n, w’a yiyiman nun. Sanngɛ, Biblu’n kle weiin kɛ Ɲanmiɛn kloman kɛ sran’m be fa sika kunndɛlɛ’n cici be ti. Afin kɛ ɔ yili Adam nin Ɛvu m’ɔ fa be sieli i Edɛnin fie’n nun lɔ’n, ɔ mannin be ninnge ng’ɔ ju be’n i kpanngban kpa. (Bo Bolɛ 2:15, 16) Asa ekun’n, kɛ Ɲanmiɛn fɛli i wawɛ’n mannin Zezi i sɔnnzɔnfuɛ mun’n, be nun wie fi w’a “se-man kɛ i ninnge’m be ti i ngunmin liɛ, sanngɛ like ng’ɔ ti sran kun liɛ’n, ɔ ti be kwlaa be liɛ.” (Sa Nga Be Yoli’n 4:32) Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Ezai seli kɛ cɛn wie lele’n, asiɛ’n sufuɛ’m be ngba bé ɲán aliɛ bé dí. (Ezai 25:6-9; 65:21, 22) Sanngɛ, kwlaa naan blɛ sɔ’n w’a ju’n, ɔ fata kɛ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be yo ngwlɛlɛfuɛ. Ɔ fata kɛ be kunndɛ sika naan be fa ti be wun ɲanman nun. Sanngɛ i sɔ yolɛ nun’n, ɔ fata kɛ be yo like kwlaa nga be kwla yo naan Ɲanmiɛn klun w’a jɔ be wun’n.

MAAN E YO NGWLƐLƐFUƐ

7. ?Afɔtuɛ benin yɛ Zezi mannin m’ɔ o Lik 16:10-13 nun-ɔn?

7 An kanngan Lik 16:10-13 nun. Ninnge  sunianfuɛ nga Zezi kɛnnin i ndɛ’n, ɔ trali sran wie’m be janvuɛ naan be ti i wun ɲanman nun. Zezi kunndɛ kɛ i sɔnnzɔnfuɛ’m be liɛ’n, be tra Zoova nin i bɔbɔ Zezi be janvuɛ klolɛ mɔ be klo be’n ti. Asa ekun’n, ɔ kunndɛ kɛ e wun i wlɛ kɛ like nga e fa e sa nun like’n e yo’n, yɛ ɔ kle kɛ e nin Ɲanmiɛn e nanti klanman-ɔn. ?Ngue yɛ e fa e sa nun ninnge mun e yo-ɔ?

8, 9. ?Ngue yɛ e kwla yo e fa kle kɛ e nin Ɲanmiɛn e nanti klanman-ɔn?

8 Matie ndɛ tre 24, i ndɛ mma 14 nun’n, Zezi seli kɛ bé wá bó jasin fɛ’n mɛn wunmuan’n nun. E kwla man like naan be fa di junman sɔ’n. Sɛ e yo sɔ’n, é klé kɛ e nin Ɲanmiɛn e nanti klanman. I sɔ yɛ talua kaan kun m’ɔ tran Ɛndi lɔ’n, ɔ yoli-ɔ. Ɔ sieli sika kannganngan lele. W’a kunndɛman kɛ ɔ́ fá sika sɔ’n fá tó ngowa kanlɛ ninnge mun. Kɛ ɔ wunnin kɛ sika’n w’a sɔn kan’n, ɔ fɛli i ngba ko mannin aniaan mun naan be fa bo jasin fɛ’n. Ɛndi lɔ aniaan bian kun le kpako fie. Ɔ tili kpako kpanngban kpa ko mannin aniaan wie mun. Aniaan sɔ’m be tran klɔ nga be flɛ i kɛ Malayamun’n su lɔ. Yɛ be kaci e fluwa’m be nun ndɛ mun lɔ aniɛn’m be nun’n. Kɛ mɔ aniaan sɔ’m be kunndɛ kɛ bé tó kpako ti’n, ɔ wunnin kɛ like ng’ɔ ko mannin be’n, ɔ ti kpa tra sika. I lɛ nun’n, ɔ kleli kɛ ɔ ti ngwlɛlɛfuɛ. I sɔ wie yɛ aniaan nga be o Glɛsi lɔ’n be yo-ɔ. Be liɛ’n, be fa druwi nin flomazi nin aliɛ wie mun ko man Betɛli lɔfuɛ mun.

9 Sri Lanka lɔ aniaan kun fɛli i awlo’n mannin aniaan mun naan be yo aɲia kanngan nin dandan mun lɔ. Asa ekun’n, awlo sɔ’n nun yɛ aniaan nga be ti blɛ kwlaa nun Ɲanmiɛn junman difuɛ’n be la-ɔ. Nanwlɛ, like dan yɛ aniaan bian’n mannin-ɔn. Afin, i sɔ’n yoli jasin bofuɛ nga be leman sika’n be ye kpa. Nvle kun nun liɛ’n, awa tanninnin aniaan mun kɛ nán be bo jasin fɛ’n, yɛ nán be yo aɲia mun. Kɛ ɔ yo sɔ’n, aniaan’m be yo aɲia mun be sua’m be nun. I sɔ’n yo atin bofuɛ nin aniaan wie’m be ye dan. Afin be su tuaman sua kalɛ naan b’a kwla yo aɲia mun.

Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be yo be wiengu’m be ye.

10. ?Kɛ e tu e klun e man like’n, i su mmlusuɛ benin yɛ e ɲɛn i-ɔ?

10 Ndɛ kɛ nga lɛ sa’m be kle kɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be “di nanwlɛ ninnge kanngan’m be” su. (Lik 16:10) Be fa be sa nun ninnge’m be yo be wiengu’m be ye. ?Kɛ Zoova i janvuɛ sɔ’m be yo sɔ’n, wafa sɛ yɛ ɔ yo be-ɔ? Nanwlɛ, i sɔ’n yo be fɛ dan. Afin be si kɛ, kɛ be yo be wiengu’m be ye’n, Zoova nin Zezi be fa “like kpa” man be. (Lik 16:11) Aniaan bla kun man sika titi kɛ ɔ́ fá súan Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ bolɛ’n i bo. Ɔ se kɛ, kɛ ɔ́ cɛ́ kɔ́’n, ɔ wa sieli like kun i nzɔliɛ. I waan: “N wunnin kɛ kɛ n tu min klun n man like’n, e nin min wiengu mun e tran klanman dan. Yɛle kɛ n yaci sa nga be yo min’n n cɛ be kpa, n tra min awlɛn be wun, min sa sin bubuman min dan. Yɛ n sɔ afɔtuɛ nga  be man min’n be nun klanman.” Sran kpanngban be wunnin kɛ sran ng’ɔ tu i klun man like’n, i bɔbɔ ɲan su ye wie.​—Jue Mun 112:5; Nyanndra Mun 22:9.

11. (a) ?Ngue ti yɛ kɛ e fa e sa nun like e man’n, e kle kɛ e ti ngwlɛlɛfuɛ-ɔ? (b) ?Kɛ é sé yɛ’n, ngue yɛ Zoova i sufuɛ’m be yo-ɔ? (An nian foto ng’ɔ o kan like suanlɛ’n bo i bo lɛ’n.)

11 Kannzɛ e kwlá yoman blɛ kwlaa nun Ɲanmiɛn junman difuɛ, annzɛ e kwlá kɔman lika nga be sa mian jasin bofuɛ’m be wun lɔ’n, sanngɛ e kwla yo e wiengu’m be ye. Yɛle kɛ e kwla fa e sa nun like e suan jasin fɛ bofuɛ’m be bo. Kɛ e yo sɔ’n, e kle kɛ e ti ngwlɛlɛfuɛ. (Nyanndra Mun 19:17) Nvle wie’m be nun’n, sran sunman be ti yalɛfuɛ. Sanngɛ, sran kpanngban be kaci Ɲanmiɛn i sufuɛ. Sika nga e tinuntinun e man’n ti’n, aniaan nga be o lɔ’n be ɲan fluwa nga anuannzɛ’n yi be’n mun wie. Yɛ be kwla bo jasin fɛ’n. Nvle kɛ Kɔnngo, nin Madagaskali, nin Ruanda sa be nun’n, Biblu’n i gua’n cɛnnin. Laa’n, ɔ fata kɛ sran kun di junman lemɔcuɛ kun annzɛ anglo wunmuan kun naan w’a ɲan sika w’a to Biblu kun. Blɛ sunman’n, e niaan’m be wunman wafa nga bé yó’n. Afin sɛ be to Biblu’n, be su ɲanman sika naan b’a to aliɛ b’a man be awlofuɛ mun. Sanngɛ siɛn’n, sika nga be niaan’m be man’n ti’n, e ngba e “sa nun ninnge’m b’a sɛ.” Yɛle kɛ sika sɔ’n ti’n, Zoova i anuannzɛ’n yi Biblu’n aniɛn kpanngban nun. Ɔ maan, aniaan mun nin be awlofuɛ’m be tinuntinun, nin be nga be suan Biblu’n nun like bɔbɔ’n, be ɲan wie. Be yiman dein. (An kanngan 2 Korɛntfuɛ Mun 8:13-15 nun.) Ɔ maan, be nga be man sika, nin be nga be leman sika mɔ be ɲan fluwa mun’n, be ngba be kwla kaci Zoova i janvuɛ.

?É YÓ SƐ NAAN Y’A FAMAN SIKA KUNNDƐLƐ’N Y’A CICIMAN E TI?

12. ?Ngue yɛ Abraamun yoli m’ɔ kle kɛ ɔ lafi Ɲanmiɛn su-ɔ?

12 Nán e fa sika kunndɛlɛ’n e cici e ti. Sanngɛ, maan e kunndɛ aɲanbeun like ng’ɔ ti kpa’n. I liɛ’n, Ɲanmiɛn fá e yó i janvuɛ. I sɔ yɛ Abraamun yoli-ɔ. I ɲin yili Zoova. Yɛ ɔ kunndɛli kɛ Zoova fɛ i yo i janvuɛ. I sɔ’n ti, ɔ jasoli Ir m’ɔ ti klɔ dan’n su. Kpɛkun, ɔ tu trannin tannin sua bo. (Ebre Mun 11:8-10) Abraamun lafili Ɲanmiɛn su. W’a fɛmɛn i wla w’a guaman aɲanbeun ninnge’m be su. (Bo Bolɛ 14:22, 23) Zezi wlali sran’m be fanngan kɛ maan be lafi Ɲanmiɛn su sɔ wie. Cɛn kun’n, ɔ seli gbanflɛn aɲanbeunfuɛ kun kɛ: “Sɛ a klo kɛ á wíe i ngba su fá weiin’n, ko yo ɔ ninnge’m be atɛ, fɛ i sika man yalɛfuɛ mun, yɛ á nyán ninnge kpakpa nyanmiɛn su lɔ. Naan bla wa su min su.” (Matie 19:21) Gbanflɛn sɔ’n lafiman Ɲanmiɛn su kɛ Abraamun sa. Sanngɛ, sran wie’m be lafili Ɲanmiɛn su.

13. (a) ?Afɔtuɛ benin yɛ Pɔlu mannin Timote-ɔ? (b) ?Wafa sɛ yɛ e kwla nanti afɔtuɛ sɔ’n su-ɔ?

13 Timote lafili Ɲanmiɛn su. Akoto Pɔlu flɛli i kɛ “Krist-Jésus i sonja kpa.” Kpɛkun, ɔ seli Timote kɛ: “Sonja ng’ɔ ti sonja kpa bɔ i waan ɔ́ yó sa ng’ɔ ti i su kpɛn’n i klun su’n, ɔ fɛ-mɛn i wun wla-man like nga sran kun’m be yo’n nun.” (2 Timote 2:3, 4) Andɛ’n, Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be nanti afɔtuɛ sɔ mɔ Pɔlu  mannin’n su. Be nun miliɔn kun tra su be ti blɛ kwlaa nun Ɲanmiɛn junman difuɛ. Zezi i sɔnnzɔnfuɛ kwlaa sɔ mun’n, be nian be wun su naan b’a kunndɛman ninnge kpanngban kɛ mɛn nunfuɛ’m be sa. Be wla kpɛn Biblu’n nun ndɛ nga su. Ɔ se kɛ: “Sran ng’ɔ fa like sran sa nun’n, ɔ kaci kɛ sran sɔ i akua sa.” (Nyanndra Mun 22:7) Satan kunndɛ kɛ e fa sika kunndɛlɛ’n e cici e ti. Sran wie’m be usa bosia be fa to sua, annzɛ loto. Wie’m be usa bosia be fa di suklu, annzɛ be fa ja bla. Sɛ e yo sɔ wie’n, kalɛ trán e su. Yɛ é fá afuɛ kpanngban naan y’a kwla yi. I sɔ’n ti, nán e kunndɛ ninnge kpanngban. Yɛ nán e fa kalɛ. Maan e yo e sika’n i cɛcɛ. I liɛ’n, é klé kɛ e ti ngwlɛlɛfuɛ. Kpɛkun, é ɲán e ti é sú Ɲanmiɛn kpa. E su kaciman sran wie i akua.​—1 Timote 6:10.

14. ?Ngue yɛ ɔ fata kɛ e fua kpa kɛ é yó-ɔ? An kan sran wie’m be ndɛ.

14 Maan e dun mmua fa e wun man Ɲanmiɛn maan ɔ sie e. Sɛ e yo sɔ’n, e su kunndɛman ninnge kpanngban. I sɔ yɛ yasua kun nin i yi’n be yoli-ɔ. Be di aata, yɛ be ɲan sika kpa. Sanngɛ, be kunndɛli kɛ bé yó blɛ kwlaa nun Ɲanmiɛn junman difuɛ kɛ laa’n sa. I sɔ’n ti, be yoli be aata diwlɛ’n, nin be mmeli’n, nin be bo ninnge wie’m be atɛ. Kpɛkun, be ɔli aniaan nga be su kplan anuannzɛ’n i bo bia m’ɔ o Warwiki lɔ’n, be ukalɛ. I sɔ’n ti, be nin be wa’n nin i wun’n, nin be sia’n i si nin i nin’n be dili junman Betɛli lɔ lemɔcuɛ nɲɔn kun. Afin, be kusu be ɔli sua’n i kplanlɛ wie. I sɔ’n yoli be fɛ dan. Aniaan bla kun ti atin bofuɛ klɔ nga be flɛ i kɛ Kolorado’n su lɔ. Ɔ ɲannin junman banki kun nun. Yɛ junman sɔ’n fɛmɛn i blɛ kaka. Kɛ junman’n i sunianfuɛ’m be wunnin kɛ ɔ si i junman’n i di’n, be seli i kɛ maan ɔ fa blɛ kpanngban di junman siɛn’n. I liɛ’n, bé úkɛ i akatua’n su kpɛ nsan. Aniaan bla’n si kɛ sɛ ɔ kplin su’n, ɔ su kwlá boman jasin fɛ’n i kpa kun. I sɔ’n ti, w’a kplinman su. Be nga be yacili ninnge wie’m be yolɛ naan b’a kwla tu be klun b’a bo jasin fɛ’n, be nun wie mun yɛ y’a kan be ndɛ lɛ-ɔ. Maan e dun mmua fa e wun man Ɲanmiɛn maan ɔ sie e. Sɛ e yo sɔ’n, é klé kɛ e kunndɛ kpa kɛ Ɲanmiɛn fa e yo i janvuɛ, naan i sɔ’n ti e cinnjin tra aɲanbeun ninnge mun.

KƐ E SA NUN WIE’N

15. ?Ngue yɛ sɛ e yo’n, e klun jɔ́ dan-ɔn?

15 Sɛ sran kun ti aɲanbeunfuɛ’n, nɛ́n i sɔ’n yɛ ɔ kle kɛ Ɲanmiɛn yrɛ i su-ɔ. Be nga ‘be yo sran ye’n,’ be yɛ Zoova yra be su-ɔ. (An kanngan 1 Timote 6:17-19 nun.) Be flɛ aniaan bla kun kɛ Lusia. Ɔ tran Itali. Cɛn kun’n, ɔ tili i kɛ be mian jasin bofuɛ’m be wun nvle nga be flɛ i kɛ Albani’n su lɔ. I sɔ’n ti, afuɛ 1993 nun’n, ɔ tuli ajalɛ ɔli lɔ. Ɔ diman junman. Sanngɛ, ɔ lafili su kɛ Zoova níɛn i lika. Ɔ suannin lɔfuɛ’m be aniɛn’n. Yɛ be ng’ɔ kleli be like mɔ be fali be wun mannin Ɲanmiɛn’n, be tra sran 60. Nán e ngba yɛ e kwla di junman dan kɛ ngalɛ’n sa-ɔ. Sanngɛ, maan e yo like kwlaa nga e kwla yo’n naan sran’m be si Zoova, naan be yo i janvuɛ wie. Sɛ e yo sɔ’n, e klun jɔ́ tititi.​—Matie 6:20.

Like kwlaa nga e yo i Zoova i Sielɛ’n ti’n, ɔ man e aklunjuɛ.

16. (a) ?Cɛn wie lele’n, aata dilɛ’n yó sɛ? (b) ?I sɔ’n ti, wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ e bu aɲanbeun ninnge mun-ɔn?

16 Ndɛ nga Zezi kannin m’ɔ o Lik 16:9 nun’n, ɔ kle kɛ sika’n kwlá kaman lɛ trilili. Afin, ɔ seli kɛ “cɛn nga amun sa nun wie’n.” W’a seman kɛ ‘sɛ amun sa nun wie’n.’ Mɛn’n i awieliɛ blɛ nga  nun’n, banki wie’m be nun sika’n wieli. Sika ndɛ’n yoli kekle dan nvle wie’m be nun. Ɔ ka kaan’n, lika’n wá yó kekle trá andɛ liɛ’n. Siefuɛ mun, nin Ɲanmiɛn sulɛ wafa ng’ɔ timan su’n, ɔ nin aata dilɛ’n mɔ be ti Satan i mɛn’n nun ninnge mun’n, be su kaman lɛ. Andɛ’n, sika ɔkwlɛ nin jɛtɛ ufue’n, be ti sran’m be cinnjin. Sanngɛ, Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Ezekiɛli nin Sofoni be kannin kɛ cɛn wie lele’n, sran’m be su buman be like fi kun. (Ezekiɛl 7:19; Sofoni 1:18) ?Sɛ e kunndɛ sika lele e fa yo oke naan blɛ li yɛ e wun i wlɛ kɛ sika ti’n, y’a faman e wun y’a mantanman Ɲanmiɛn’n, i sɔ’n yó e sɛ? É yó kɛ sran m’ɔ kunndɛli sika’n lele mɔ i agualiɛ su’n, ɔ wunnin kɛ sika’n timan like fi’n sa. (Nyanndra Mun 18:11) Nanwlɛ, ninnge nga e le be’n be su kaman e sa nun trilili. I sɔ’n ti, maan e fa e yo e wiengu’m be ye naan Zoova nin Zezi be fa e yo be janvuɛ. Like kwlaa nga e yo i Zoova i Sielɛ’n ti’n, ɔ man e aklunjuɛ.

17, 18. ?Ngue yɛ Ɲanmiɛn i janvuɛ’m be ɲin o i sin-ɔn?

17 Sɛ Ɲanmiɛn Sielɛ blɛ’n ju’n, sran fi su faman kalɛ naan i sin’n w’a yi. Asa ekun’n, aliɛ’n bú. Ɔ maan, be su toman aliɛ kun. E su toman ayre kun, yɛ dɔɔtrɔ fi su tranman lɛ kun. Zoova i janvuɛ’m bé fá ninnge nga be o asiɛ’n su’n, bé yó like nga be klo’n. I wie yɛle kɛ bé fá sika ɔkwlɛ, nin jɛtɛ ufue, nin yɛbuɛ kpakpa’m bé dí gbanflɛn nin talua. Be su fa yoman be aɲanbeun like. Asa ekun’n, bé ɲán waka, nin yɛbuɛ, nin blalɛ kpakpafuɛ’n bé fá kplán sua nglanman mun. E wiengu’m bé úka e klun ufue su. E su tuaman be kalɛ. Yɛ ninnge nga e le be’n, é mán e wiengu’m be wie.

18 Be nga be fa Zoova nin Zezi be yo be janvuɛ’n, bé ɲán ninnge kpakpa kpanngban. Ninnge sɔ’n wie yɛ y’a kan be ndɛ lɛ-ɔ. Ɔ cɛ kan’n, Zoova i sufuɛ nga be o asiɛ’n su’n, bé wá bó sro. Afin Zezi wá sé kɛ: “Amun mɔ n Si yoli amun ye’n, an bla be wa di famiɛn diwlɛ’n i aja’n mɔ kɛ bé bó mɛn’n i bo’n be sie mannin amun’n.”​—Matie 25:34, NW.

^ ndɛ kpɔlɛ 4 Zezi w’a seman kɛ ninnge sunianfuɛ’n i wun ndɛ nga i min’n tili’n, ɔ ti nanwlɛ annzɛ ɔ ti ato. Lik ndɛ tre 16, i mma 1 se kɛ “be wa kan kleli” i min’n kɛ ɔ su saci i ninnge mun. Ndɛ sɔ’n kle kɛ atrɛkpa’n, ninnge sunianfuɛ’n i suɛn yɛ be su tɔn-ɔn. I sɔ’n ti’n, nán like ng’ɔ yoli mɔ i ti yɛ i min’n su wa tu i junman nun’n, i su yɛ Zezi fa e ɲin sie-ɔ. Sanngɛ, ajalɛ nga ninnge sunianfuɛ’n fali’n i su yɛ ɔ fa e ɲin sie-ɔ.