Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

Sasafuɛ Tranwlɛ'n (Like suanlɛ liɛ’n)  |  Marsi 2017

Aza, nin Zozafati, nin Ezekiasi, nin Zoziasi

Maan e su Zoova nin awlɛn kpa

Maan e su Zoova nin awlɛn kpa

“Ee! Anannganman, yaci! Nán ɔ wla fi kɛ m’an fɔnman. Yɛ n nantili wɔ atin’n su kɛ ɔ fata’n sa.”​—2 FAMIƐN MUN 20:3.

JUE: 52, 65

1-3. ?Kɛ Biblu’n se kɛ sran kun ‘guɛ i wla ase su Zoova, ɔ faman like uflɛ ukɛmɛn i su’n,’ i bo yɛle benin? An fa sa kun yiyi nun.

FƆ M’Ɔ o e nun’n ti’n, e kwlakwla e yo sa tɛ. Sanngɛ, Zoova fali Zezi mannin naan ɔ fɛ i wun yi e ti tɛ. I sɔ’n ti, sɛ e yo e wun aenvuɛ naan e kaci e nzuɛn’n, e kwla srɛ i kɛ ɔ yaci e sa tɛ’n cɛ e. Sɛ e yo sɔ’n, ɔ su “nianman e sa tɛ’m be su yoman e sa.” (Jue Mun 103:10) Sanngɛ, ɔ fata kɛ e ‘gua e wla ase naan e su i kpa, nán e fa like uflɛ ukɛ i su.’ (1 Be Nyoliɛ 28:9) ?Kɛ mɔ fɔ o e nun’n, wafa sɛ yɛ e kwla yo sɔ-ɔ?

2 Kɛ ɔ ko yo naan y’a wun i wlɛ’n, maan e kan famiɛn nɲɔn be ndɛ. Be yɛle Aza nin Amazia. Be yoli sa ng’ɔ ti kpa’n. Sanngɛ, be yoli sa tɛtɛ mun wie. Afin fɔ o be nun. Ɔ nin i sɔ’n ngba’n, Biblu’n waan: ‘Aza kloli Anannganman dan.’ (2 Be Nyoliɛ 15:16, 17; 25:1, 2; Nyanndra Mun 17:3) Aza yoli sa ng’ɔ yo Zoova fɛ’n. Ɔ ‘guɛli i wla ase  suli i, w’a faman like uflɛ w’a ukɛmɛn i su.’ (1 Be Nyoliɛ 28:9) Amazia liɛ’n, i “anwlɛn’n yoli nnyɔn-nnyɔn.” Kɛ be ɔli alɛ kunlɛ mɔ be kwlali be kpɔfuɛ mun’n, ɔ fali be amuɛn mun. Kpɛkun, ɔ kotoli be bo.—2 Be Nyoliɛ 25:11-16.

3 Sran ng’ɔ klo Zoova’n, ɔ ‘guɛ i wla ase su i, ɔ faman like uflɛ ukɛmɛn i su.’ Ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ sú i tititi. Kɛ Biblu’n kán klɔ sran’n i awlɛn’n i ndɛ’n, wie liɛ’n, i klun akunndan’n i ndɛ yɛ ɔ kan-ɔn. Sɛ é kló like kun annzɛ é yó like kun’n, ɔ fin akunndan nga e bu’n. Kannzɛ fɔ o e nun’n, sanngɛ e kwla su Zoova nin awlɛn kpa. Nán sran yɛ ɔ mian e kɛ e yo sɔ-ɔ. E bɔbɔ yɛ e kunndɛ kɛ é sú i-ɔ.—2 Be Nyoliɛ 19:9.

4. ?Ngue su yɛ like suanlɛ nga wá fá e ɲin síe-ɔ?

4 Like suanlɛ nga wá fá e ɲin síe sa nga famiɛn Aza nin Zida famiɛn nsan ekun be yoli’n, be su. I liɛ’n, kɛ Biblu’n se kɛ sran kun su Ɲanmiɛn nin awlɛn kpa’n, é wún i wlɛ kpa. Famiɛn nsan sɔ mun yɛle famiɛn Zozafati, nin Ezekiasi nin Zoziasi. Zida famiɛn nnan sɔ’m be nin Zoova be nantili klanman. Sanngɛ wie liɛ’n, be yoli sa tɛ. Ɔ nin i sɔ’n ngba’n, Zoova w’a yiman be ase mlɔnmlɔn. Afin, ɔ wunnin kɛ be su i nin awlɛn kpa. ?Ngue ti yɛ Zoova wunnin be sɔ-ɔ? ?Wafa sɛ yɛ e kwla nian be ayeliɛ’n su-ɔ?

AZA “KLOLI ANANNGANMAN”

5. ?Kɛ Aza yoli famiɛn’n, ngue yɛ ɔ yoli-ɔ?

5 Kɛ Izraɛlifuɛ’m be buli be wun nun akpasua nɲɔn’n, Aza yɛ ɔ yoli Zida akpasua’n i famiɛn nsan su’n niɔn. Kɛ ɔ yoli famiɛn’n, ɔ yoli maan b’a siman tekle i mɛn’n nun kun. Ɔ guali amuɛn nga i nannan’m be yoli’n be kwlakwla be blo. I nannan bla’n bɔbɔ m’ɔ “takali waka kun bɔ be sɔ” i’n, ɔ yoli maan b’a “bumɛn i wlengbi bla kun.” (1 Famiɛn Mun 15:11-13) Asa ekun’n, ɔ wlali Zidafuɛ’m be fanngan kɛ “be fa be wun mantan Anannganman,” naan “be fɛ i mmla fanunfanun’m be su.” Nanwlɛ, Aza yoli like kwlaa ng’ɔ kwla yo’n, naan i wiengu’m be su Zoova.—2 Be Nyoliɛ 14:3.

Aza yoli like kwlaa ng’ɔ kwla yo’n, naan b’a sɔman amuɛn Zida mɛn’n nun kun.

6. ?Kɛ Etiopifuɛ’m be bali kɛ be nin Izraɛlifuɛ’m bé kún’n, ngue yɛ Aza yoli-ɔ?

6 Kɛ Aza yoli famiɛn’n, lika’n yoli fɔuun lele afuɛ blu. Sran fi nin Zidafuɛ’m b’a kunman alɛ. Sanngɛ cɛn kun’n, Etiopi famiɛn’n fali sran miliɔn kun, ɔ nin alɛ kakaklolo 300. Be bali kɛ be nin Zida bé kún. (2 Be Nyoliɛ 13:23; 14:5, 8, 9) ?Blɛ sɔ nun’n, ngue yɛ Aza yoli-ɔ? Ɔ lafili Zoova su, ɔ srɛli i kɛ ɔ ukɛ i. I lɛ nun’n, Aza fali ajalɛ kpa. (An kanngan 2 Be Nyoliɛ 14:10 nun.) Kɛ wie liɛ bɔbɔ Izraɛli famiɛn’m be nantiman klanman’n, Zoova jran be sin. Ɔ maan, be kwla be kpɔfuɛ mun. Ɔ yo sɔ naan be si kɛ i yɛ ɔ ti Ɲanmiɛn’n niɔn. (1 Famiɛn Mun 20:13, 26-30) Sanngɛ, kɛ mɔ Aza fɛli i wla’n guɛli i  su’n, i ti yɛ ɔ jrannin Izraɛlifuɛ’m be sin-ɔn. Ɔ maan be kwlali be kpɔfuɛ mun, be nun kun sa w’a kaman lɛ. (2 Be Nyoliɛ 14:11, 12) Sanngɛ cɛn kun liɛ’n, Aza w’a lafiman Zoova su. Ɔ ko srɛli Siri famiɛn’n kɛ ɔ jrɛn i su. I lɛ nun’n, Aza dili sinnzin. (1 Famiɛn Mun 15:16-22) Sanngɛ, Zoova wunnin kɛ ɔ klo i. Nanwlɛ, Aza “kloli Anannganman.” ?Wafa sɛ yɛ e kwla niɛn i ajalɛ’n su-ɔ?—1 Famiɛn Mun 15:14.

7, 8. ?Wafa sɛ yɛ e kwla nian Aza i ayeliɛ’n su-ɔ?

7 Maan e bu e klun lɔ e nian sɛ e su Zoova nin awlɛn kpa o. I lɛ nun’n, maan e usa e wun kosan yɛ mun: ‘?Blɛ kekle nun’n, n yo like ng’ɔ yo Zoova fɛ’n? ?N yo like kwlaa nga n kwla yo naan fiɛn w’a tranman asɔnun’n nun?’ Maan e wla kpɛn Aza su. Ɔ yoli maan i nannan bla bɔbɔ’n, b’a bumɛn i wlengbi bla kun. Sɛ ɔ timan yakpafuɛ’n, nn w’a kwlá yoman sɔ. Ɔ ju wie’n, ɔ fata kɛ e yo yakpafuɛ kɛ Aza sa. Wienun-ɔn, b’a tu e awlofuɛ kun, annzɛ e janvuɛ kpa kun asɔnun’n nun. ?Ngue yɛ é yó-ɔ? ?E nin sran sɔ’n é sán nun ekun?

8 Ɔ ju wie’n, e kwla bu akunndan nga Aza buli’n wie. Yɛle kɛ, e kwla bu i kɛ sran kwlakwla ti e kpɔfuɛ. Ɔ kwla yo suklu lɔ, annzɛ e junman diwlɛ lɔ. Kɛ mɔ e ti Zoova i Lalofuɛ’n ti’n, e like klefuɛ mun nin suklu ba’m be kwla yo e finfin. Kɛ mɔ e fa blɛ e kɔ aɲia dandan’m be bo’n, annzɛ e diman junman traman dɔ’n su naan be uka e akatua’n su ti’n, e wiengu junman difuɛ’m be kwla bu e finfinfuɛ. Sa kɛ ngalɛ’n sa’n be nun’n, maan e nian like nga Aza yoli’n su. Yɛle kɛ, maan e fa e wun wla Ɲanmiɛn sa nun. Maan e srɛ i, yɛ e tra e awlɛn e yo sa ng’ɔ ti kpa’n. Sɛ Ɲanmiɛn jrannin Aza sin’n, ɔ́ jrán e sin wie.

9. ?Ngue ti yɛ kɛ e bo jasin fɛ’n, ɔ yo Zoova fɛ-ɔ?

9 Aza w’a bumɛn i ngunmin i wun akunndan. Ɔ wlɛli i wiengu’m be fanngan kɛ “be fa be wun mantan Anannganman.” Maan e yo sɔ wie. Kɛ e bo jasin fɛ’n, Zoova sie i nzɔliɛ. Kpɛkun, ɔ yo i fɛ. Afin ɔ wun kɛ e klo i, naan e lafi su kɛ ɔ kwla nian e lika.

ZOZAFATI FƐLI I WLA’N KWLAA GUƐLI I ZOOVA SU

10, 11. ?Wafa sɛ yɛ e kwla nian Zozafati i ayeliɛ’n su-ɔ?

10 Zozafati “nantili klanman kɛ i si Aza fa nantili’n sa.” (2 Be Nyoliɛ 20:31, 32) Ɔ wlɛli i nvle nunfuɛ’m be fanngan naan be su Zoova titi. Kpɛkun, ɔ sunmannin sran wie mun kɛ be ko kle sran’m be like Zida klɔ’m be su. Kɛ bé kɔ́’n, be fali “Nyanmiɛn mmla fluwa’n be ɔli.” (2 Be Nyoliɛ 17:7-10) I sin’n, Zozafati ɔli Efraim okaoka lika’n nun lɔ. Lika sɔ’n wo Izraɛli i nglo lɔ famiɛn diwlɛ’n nun. Ɔ fali lɔfuɛ mun “bali Anannganman [...] be  Nyanmiɛn’n i sin ekun.” (2 Be Nyoliɛ 19:4) Nanwlɛ, Zozafati “fɛli i wla’n kwlaa guɛli i Anannganman” su.—2 Be Nyoliɛ 22:9.

Zozafati wlɛli i nvle nunfuɛ’m be fanngan naan be su Zoova titi.

11 Andɛ’n, Zoova kunndɛ kɛ sran’m be si i asiɛ wunmuan’n su. E yɛ ɔ fata kɛ e kle be like naan b’a si i-ɔ. ?E di junman sɔ’n wie anglo kwlakwla? Atrɛkpa’n, e kunndɛ kpa kɛ é klé sran kun i like naan ɔ su Zoova wie. Yɛ i sɔ’n ti, e srɛ Ɲanmiɛn titi. Sɛ e mian e ɲin’n, Zoova fanngan nun e kwla bo sran kun i Biblu’n nun like klelɛ bo. ?Sɛ ɔ fata kɛ e fa e wunmiɛn lolɛ blɛ’n e ko kle sran’m be Biblu’n nun like’n, é yó sɔ? E niaan nga be sa sin w’a bubu be’n, maan e wla be fanngan naan be sa be sin Zoova wun ekun. I liɛ’n, é klé kɛ e nian Zozafati i ayeliɛ’n su. Be nga be tuli be asɔnun’n nun mɔ atrɛkpa b’a wla be nzuɛn tɛ’n i ase’n, asɔnun kpɛnngbɛn’m be ko wla be fanngan naan be sa be sin Zoova wun ekun.

12, 13. (a) ?Kɛ srɛ kunnin Zozafati’n, ngue yɛ ɔ yoli-ɔ? (b) ?Wafa sɛ yɛ e kwla nian Zozafati i ayeliɛ’n su-ɔ?

12 Kɛ sonja kpanngban kpa be bali kɛ be nin Zidafuɛ’m bé kún’n, srɛ kunnin Zozafati. Sanngɛ, ɔ yoli kɛ i si Aza sa. Yɛle kɛ, ɔ fɛli i wun wlali Zoova sa nun naan ɔ jrɛn i sin. (An kanngan 2 Be Nyoliɛ 20:2-4 nun.) Ɔ srɛli Zoova. Ɔ seli i kɛ i nvle nunfuɛ’m be leman wunmiɛn naan b’a kwla be kpɔfuɛ mun, naan be siman like ng’ɔ fata kɛ be yo’n. Zozafati lafili su kɛ Zoova kwla jrɛn i sin. I sɔ’n ti, ɔ seli i kɛ: “E nyin ta ɔ nyrun.”—2 Be Nyoliɛ 20:12.

13 Kɛ sa’m be tɔ e su’n, wie liɛ’n, e yo kɛ Zozafati sa. Yɛle kɛ srɛ kun e, yɛ e wunman like ng’ɔ fata kɛ e yo’n. (2 Korɛntfuɛ Mun 4:8, 9) Sanngɛ, maan e wla kpɛn like kun mɔ Zozafati yoli’n su. Ɔ srɛli Zoova nvlefuɛ’m be kwlaa be ɲrun lɛ. Ɔ seli kɛ be leman wunmiɛn. (2 Be Nyoliɛ 20:5) Siɛ nin niɛn mun, amun nian Zozafati i ayeliɛ’n su. Sa ng’ɔ o amun bɔbɔ nin amun awlobo’n su’n, an kan kle Zoova. Amun srɛ i naan amun wun like ng’ɔ fata kɛ amun yo’n. Amun yo sɔ amun awlofuɛ’m be ɲrun. Nán ɲannzuɛn kun amun. I liɛ’n, bé wún kɛ amun lafi Zoova su. Sɛ Zoova jrannin Zozafati sin’n, ɔ́ jrán amun sin wie.

EZEKIASI NANTILI KLANMAN

14, 15. ?Wafa sɛ yɛ Ezekiasi kleli kɛ ɔ lafi Ɲanmiɛn su-ɔ?

14 Famiɛn ng’ɔ “mantannin Anannganman” wie’n, yɛle Ezekiasi. Sanngɛ nn, i si sɔli amuɛn mun. Ezekiasi “bubuli sraka yiwlɛ lika bɔ be o kpɔlɛ’m be su’n. Ɔ bubuli yɛbuɛ nga be takali be’n. Ɔ kpɛli waka nga be takali bɔ be sɔ be’n. Ɔ fufuli aaba wuo nga Moiz yoli i laa’n.” Afin, Izraɛlfuɛ’m be koto aaba wuo sɔ’n i bo. Nanwlɛ, Ezekiasi w’a kpɔciman Zoova. Ɔ “fali mmla nga Anannganman fa mannin Moiz’n su.”—2 Famiɛn Mun 18:1-6.

15 Ezekiasi blɛ su’n, Sankeribu m’ɔ ti Asiri famiɛn’n, ɔ nin i sonja’m be bali Zida mɛn’n nun. Be bali kɛ bé sáci Zerizalɛmun klɔ’n. Blɛ sɔ nun’n, Sankeribu kannin Zoova i ndɛ tɛtɛ mun. Kpɛkun, ɔ kunndɛli kɛ Ezekiasi fɛ i wun mɛn i. Sanngɛ, Ezekiasi lafili Zoova  su. Ɔ si kɛ Zoova kwla sa’n kwlaa yo, naan Asirifuɛ’m be kwlá jrɛnmɛn i ɲrun. I sɔ’n ti, ɔ srɛli Zoova kɛ ɔ jrɛn i sin. (An kanngan Ezai 37:15-20 nun.) Zoova tɛli i su. Yɛle kɛ, i anzi’n ko kunnin Asirifuɛ’m be sran akpi akpi ya sran akpi akpi ablaɔcuɛ nin nnun (185.000).—Ezai 37:36, 37.

16, 17. ?Wafa sɛ yɛ e kwla nian Ezekiasi i ayeliɛ’n su-ɔ?

16 Cɛn kun’n, Ezekiasi tɔli tukpacɛ, ɔ timan nguan liɛ. Blɛ sɔ nun’n, ɔ srɛli Zoova kɛ maan i wla kpɛn i su naan ɔ ukɛ i. Afin, w’a fɔnman. (An kanngan 2 Famiɛn Mun 20:1-3 nun.) Zoova tili Ezekiasi i srɛlɛ’n. Yɛ ɔ yoli i juejue. Biblu’n kle kɛ andɛ’n, e kwlá lafiman su kɛ sɛ e tɔ tukpacɛ’n, Ɲanmiɛn yó e juejue. Sanngɛ, like nga Ezekiasi yoli’n, e kwla yo wie. Yɛle kɛ, e kwla srɛ Zoova kɛ ɔ suan e bo. E kwla se i kɛ: “Eee, Zoova, yaci. Maan ɔ wla kpɛn su kɛ e nin wɔ e nantili klanman, yɛ n suli wɔ nin awlɛn kpa.” Nanwlɛ, maan e lafi su kɛ Zoova nian e lika. Sɛ e tɔ tukpacɛ bɔbɔ’n, i wla su fiman e su.—Jue Mun 41:4.

17 ?Ngue ekun yɛ Ezekiasi yoli mɔ e kwla nian su-ɔ? Wienun-ɔn, sa wie tanndan e nin Zoova e afiɛn. Ɔ maan, e nin i e kwlá nantiman klanman. Annzɛ like wie i yolɛ ti’n, e ɲanman e ti e suman Zoova. I wie yɛle kɛ, andɛ’n, sran sunman be yi sran dandan’m be ayɛ dan. Wie liɛ’n, be siman sran sɔ mɔ be kɛn i ndɛ’n bɔbɔ. Be fa be blɛ’n be klɛ sran sɔ’m be su ndɛ. Annzɛ, be nian sran sɔ’m be foto ɛntɛnɛti su. Blɛ sunman’n, be nin sran’m be koko yalɛ ɛntɛnɛti su. E nin e osufuɛ mun, nin e janvuɛ mun e kwla koko yalɛ ɛntɛnɛti su. Sanngɛ, nán maan i sɔ yolɛ’n fa e blɛ’n. Kɛ e fa e foto e sie i ɛntɛnɛti su, annzɛ e kan ndɛ wie e sie i lɔ’n, wie liɛ’n, sran sunman be kɛn i su ndɛ klanman. Kɛ ɔ yo sɔ’n, ɔ cɛman naan y’a di tutre. Sɛ kusu e wun kɛ sran’m be nianman e foto mun kun’n, ɔ cɛman naan w’a yo e ya. I lɛ nun’n, akoto Pɔlu, nin Akila nin Prisiyi be kle e ajalɛ kpa. B’a faman be ɲin b’a siemɛn i ninnge kwlaa nga sran’m be yo be’n, be su. I li ninnge nga be mɔ be suman Zoova’n be yo be’n, yɛ b’a yoman be cinnjin-ɔn. Biblu’n waan Pɔlu “fɛ i wun mannin Nyanmiɛn ndɛ kanlɛ’n mlɔnmlɔn.” Akila nin Prisiyi kusu’n, be kleli be wiengu mun “Nyanmiɛn ndɛ’n weinwein kpa.” (Sa Nga Be Yoli’n 18:4, 5, 26) Maan e tinuntinun e fa kosan nga mun e usa e wun: ‘?N yi sran wie’m be ayɛ ngboko? ?N fa min blɛ’n n yo ninnge nga be yoman sa ye’n?’—An kanngan Efɛzfuɛ Mun 5:15, 16 nun.

ZOZIASI I ƝIN YILI ZOOVA

18, 19. ?Wafa sɛ yɛ e kwla nian Zoziasi i ayeliɛ’n su-ɔ?

18 Famiɛn nga i ɲin yili Zoova wie’n, yɛle Ezekiasi i wa Zoziasi. Ɔ fɛli i “wla’n kwlaa” guɛli i Zoova su. (2 Be Nyoliɛ 34:31) I nun m’ɔ te yo gbanflɛn’n, “ɔ fɛli i wun mantannin i nannan David i Nyanmiɛn’n.” Amuɛn kwlaa nga sran’m be sɔ be’n, ɔ yili be Zida mɛn wunmuan’n nun. Kɛ ɔ́  yó sɔ’n, nn ɔ le afuɛ 20. (An kanngan 2 Be Nyoliɛ 34:1-3 nun.) Zoziasi miɛnnin i ɲin yoli like ng’ɔ yo Zoova fɛ’n. Sran kwlaa nga be yoli Zida lɔ famiɛn’n, be nun sunman b’a yoman kɛ i sa. Cɛn kun’n, Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be su kpɛn’n wunnin Ɲanmiɛn i mmla fluwa’n, Ɲanmiɛn sua’n nun lɔ. Atrɛkpa’n, mmla fluwa nga Ɲanmiɛn maan Moizi klɛli’n niɔn. Kɛ be kanngannin nun kleli Zoziasi’n, ɔ wunnin kɛ ɔ fata kɛ ɔ su Zoova kpa tra laa’n. Kpɛkun, ɔ wlɛli i nvle nunfuɛ’m be fanngan kɛ be yo sɔ wie. Ɔ maan Zoziasi ɲin su’n, i nvle nunfuɛ’m b’a “kaci-man be sin b’a si-man be nannan’m be Nyanmiɛn’n.”—2 Be Nyoliɛ 34:27, 33.

Like ng’ɔ fata kɛ Zoziasi yo i ndɛndɛ naan Zoova klun jɔ i wun’n, ɔ yoli.

19 Gbanflɛn nin talua mun, amun nian Zoziasi i ayeliɛ’n su. An mian amun ɲin suan like naan amun si Zoova kpa. Atrɛkpa’n, Zoziasi i nannan Manase m’ɔ yoli famiɛn wie’n, yɛ ɔ kannin Zoova i ndɛ kleli i-ɔ. Amun kusu, awlo lɔ nin asɔnun’n nun’n, an fa amun wun mantan sran kpɛnngbɛn mun naan be kle amun like. Ninnge kpakpa nga Zoova yo mannin be’n, be kwla kan be ndɛ kle amun. ?Kɛ be kanngannin Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun be kleli Zoziasi’n, amun wla kpɛn like ng’ɔ yoli’n su? Like ng’ɔ fata kɛ ɔ yo naan Zoova klun w’a jɔ i wun’n, ɔ yoli i ndɛndɛ. Amun kusu, an kanngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun. Yɛ an mian amun ɲin be nanti su. I liɛ’n, amun nin Ɲanmiɛn be afiɛn’n mántan kpa. Kpɛkun, amun klun jɔ́. Asa ekun’n, Zoova i ndɛ kanlɛ’n yó amun fɛ. (An kanngan 2 Be Nyoliɛ 34:18, 19 nun.) Sɛ amun kanngan Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n, atrɛkpa’n, amún wún kɛ ɔ fata kɛ amun yo ninnge wie mun naan amun a kwla su Ɲanmiɛn kpa. Sɛ amun wun i sɔ’n, an mian amun ɲin be yo. I sɔ yɛ Zoziasi yoli-ɔ.

MAAN E SU ZOOVA NIN AWLƐN KPA

20, 21. (a) ?Zida famiɛn nnan’n be wun ndɛ benin yɛ e kwla kan-ɔn? (b) ?Ngue yɛ like suanlɛ ngɔ́ bá lɛ’n wá fá e ɲin síe su-ɔ?

20 ?Ngue yɛ Zida famiɛn nnan mɔ y’a kan be ndɛ’n, be kle e-ɔ? Famiɛn nnan sɔ’m be suli Zoova nin awlɛn kpa. Yɛle kɛ, be yoli like ng’ɔ fata kɛ be yo naan Zoova klun w’a jɔ be wun’n. Yɛ be suli i tititi. Kɛ be kpɔfuɛ’m be bali kɛ be nin bé kún’n, be fali be wun wlali Zoova sa nun. Like ng’ɔ yo ɲɛnmɛn’n yɛle kɛ, be kloli Zoova. I sɔ’n ti yɛ be suli i-ɔ.

21 Famiɛn nnan sɔ’n, fɔ o be nun. Yɛ be yoli sa wie mɔ be timan kpa’n. Sanngɛ, Zoova w’a yiman be blo. Afin kɛ ɔ niannin be awlɛn’n nun’n, ɔ wunnin kɛ be klo i kpa. E kusu, fɔ m’ɔ o e nun’n ti, e fɔn. Sanngɛ, sɛ Zoova wun kɛ e su i nin awlɛn kpa’n, ɔ su yiman e blo. Sa nga famiɛn sɔ’m be yoli m’ɔ timan kpa’n, like suanlɛ ng’ɔ́ bá lɛ’n wá fá e ɲin síe be su naan e nin Zoova e nanti klanman.