Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

Sasafuɛ Tranwlɛ'n (Like suanlɛ liɛ’n)  |  Mɛ 2017

 SRAN WIE’M BE WUN NDƐ’N

N ti sutrefuɛ, sanngɛ n kle sran’m be like

N ti sutrefuɛ, sanngɛ n kle sran’m be like

Be yoli min batɛmun afuɛ 1941 nun. Blɛ sɔ nun’n, nn n le afuɛ 12. Sanngɛ, afuɛ 1946 nun yɛ n wunnin Biblu’n nun ndɛ’n i wlɛ kpa-ɔ. ?Ngue ti-ɔ? Maan n kan min wun ndɛ n kle amun naan amun a wun i wlɛ.

KƐ AFUƐ 1910 sinnin’n, min si nin min nin be jasoli nvle nga be flɛ i kɛ Zɔrzi’n i su lɔ be ɔli Kanada. Be ko trannin klɔ nga be flɛ i kɛ Peli’n i wun koko lɛ nanmue kun nun. Be wuli min afuɛ 1928 nun. E ti ba nsiɛn. Min yɛ n ti be nun kasiɛn’n niɔn. Kɛ min si wuli’n, i anglo nsiɛn su yɛ be wuli min-ɔn. I sin’n, min nin’n wa wuli. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn n te yo bakan kpa. W’a cɛman, min niaan bla mɔ be flɛ i kɛ Lusi’n, ɔ wa wuli. I yɛ ɔ ti e nun kpɛnngbɛn’n niɔn. Kɛ ɔ́ wú’n, nn ɔ le afuɛ 17. I sin’n, e manmin i niaan kun mɔ be flɛ i kɛ Ninki’n, yɛ ɔ niannin e lika-ɔ.

Cɛn kun’n, n cuɛnnin e nnɛn kpanngɔ kun i lua’n. Kɛ min osufuɛ’m be wunnin like nga n su yo’n, srɛ kunnin be. Be kpannin min su kɛ n yaci i yolɛ. Afin, nnɛn’n kwla tu i ja’n si min. Sanngɛ, be o min sin lɔ. Yɛ m’an timan be nɛn’n. Ɲanmiɛn sa kusu, nnɛn kpanngɔ’n w’a yoman min like. Cɛn sɔ’n nun yɛ min osufuɛ’m be sili kɛ n ti sutrefuɛ-ɔ.

E sifuɛ kun seli kɛ sɛ n di sutrefuɛ’m be suklu’n wie’n, ɔ́ yó kpa mán min. I sɔ’n ti, baba Ninki fa min ɔli sutrefuɛ’m be suklu ng’ɔ o Saskatunun lɔ’n nun. Suklu sɔ’n nin e tranwlɛ’n i afiɛn ti nun dan. Blɛ sɔ nun’n, n le afuɛ nnun cɛ. I sɔ’n ti, srɛ kunnin min dan. Kɛ be yaci e nun’n, yɛ n kwla ko wun min osufuɛ’m be wun-ɔn. N suannin bobo’m be aniɛn’n. Yɛ e nin min wiengu mun e kannin ngowa likawlɛ.

 BE KLELI MIN BIBLU’N NUN LIKE

Afuɛ 1939 nun’n, Lusi i sinma mɔ be flɛ i kɛ Maliɔn’n, ɔ jali bian. Be flɛ i kɛ Bili Daninsɛki. Be yɛ be wa niannin e nin min niaan bla Flansi e lika-ɔ. E osu nun’n, be yɛ Zoova i Lalofuɛ’m be boli be Biblu’n nun like klelɛ bo-ɔ. Kɛ be yaci e nun wawa nun mɔ n kɔ be wun lɔ’n, be mian be ɲin be kle min Biblu’n nun like nga be suannin’n. W’a yoman pɔpɔ w’a manman be. Afin be timan bobo’m be aniɛn’n. Sanngɛ, be wunnin kɛ Zoova i su like nga be kle min’n, ɔ yo min fɛ. N kusu, n wunnin i wlɛ kɛ Biblu’n i nun ndɛ’n yɛ be su kle min-ɔn. I sɔ’n ti, kɛ bé kɔ́ jasin fɛ bolɛ’n, n su be su. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, w’a cɛman, n kunndɛli kɛ be yo min batɛmun. Afuɛ 1941, Sɛptanblu i le 5 su’n, Bili yoli min Batɛmun baliko dan kun nun. Gbo nun nzue yɛ be fa guali baliko sɔ’n nun-ɔn. Yɛ nzue sɔ’n jɔ kpa.

Afuɛ 1946 nun’n, e nin Bobo wie mun y’a ɔ aɲia dan kun bo Klevɛlandi lɔ.

Afuɛ 1946 nun’n, kɛ be yacili e nun wawa nun’n, n ɔli awlo. Kpɛkun, e ɔli aɲia dan kun bo Etazinin lɔ klɔ nga be flɛ i kɛ Klevɛlandi’n i su lɔ. I cɛn klikli’n nun’n, ndɛ nga aniaan’m be yiyi nun cenje su lɔ’n, min niaan bla’m be klɛli i fluwa su be mannin min. I cɛn nɲɔn su nun’n, n wunnin kɛ bobo’m be tran lika kun. Kpɛkun, sran kun yiyi ndɛ’m be nun Bobo aniɛn’n nun kle be. N ko trannin lɔ wie. Ɔ maan, n wunnin ndɛ nga be su kan’n i wlɛ kpa. Nanwlɛ, kɛ a wun like nga Biblu’n kle’n i wlɛ’n, i sɔ’n leman wunsu.

N KLELI SRAN’M BE BIBLU’N NUN LIKE

Blɛ sɔ nun’n, nn Alɛ dan nɲɔn su’n wieli ɔ nin a cɛman. Yɛ sran’m be kunndɛ kɛ bé klé kɛ be klo be nvle’n i dan. Sanngɛ, kɛ e wieli aɲia’n i yo mɔ n sali min sin suklu lɔ’n, n fuali kpa kɛ e nin Zoova é nánti klanman titi. I sɔ’n ti, kɛ bé dí cɛn wie mun mɔ bé mánmán flanga’n, m’an ɔmɛn i bo wie kun. Asa ekun’n, kɛ min wiengu’m bé kɔ́ be asɔnun’n, m’an ɔman wie kun. I sɔ’n w’a yoman be nga be nian e su suklu lɔ’n be fɛ. Be kunndɛli kɛ bé bó min. Yɛ be kannin ato ndɛ wie mun naan n wɔ be asɔnun’n nun. Min wiengu suklu ba’m be wunnin sa sɔ’n nun. I sɔ’n ti, n kwla boli jasin fɛ’n n kleli be nun kpanngban. Be nun wie’m be kacili Zoova i sufuɛ. Be wie yɛle Lari Androsɔfu, nin Nɔrmanin Ditriki, ɔ nin Emili Sinaidɛli. Kɛ é sé yɛ’n, be te su Zoova.

Kɛ n kɔ klɔ wie’m be su’n, n mian min ɲin n bo jasin fɛ’n n kle bobo mun titi. I wie yɛle kɛ, kɛ n ɔli Mɔnreali lɔ’n, n ɔli lika kun mɔ bobo’m be yiali lɔ’n. N boli jasin fɛ’n n kleli gbanflɛn kun. Be flɛ i kɛ Edi Tagɛli. Ɔ ti ɲin keklefuɛ dan. Ɔ yoli Kebɛki lɔ klɔ nga be flɛ i kɛ Lavali’n i su lɔ bobo’m be asɔnun’n i nunfuɛ. Afuɛ ng’ɔ sinnin lɛ’n i nun yɛ ɔ wuli-ɔ. N wunnin gbanflɛn kun ekun. Be flɛ i kɛ Zuannin Ardanɛzi. I nzuɛn’n ti kpa kɛ laa Bere lɔfuɛ mun sa. Yɛle kɛ, ɔ fali like nga n kle i’n sunnzunnin ndɛ ng’ɔ o Biblu’n nun niannin naan sɛ ɔ ti kun o. (Sa Nga Be Yoli’n 17:10, 11) I kusu kacili Zoova i sufuɛ wie. Yɛ ɔ yoli asɔnun kpɛnngbɛn klɔ nga be flɛ i kɛ Otawa’n su lɔ lele naan w’a wu.

E su bo jasin fɛ’n akpɔ nuan afuɛ 1950 nun.

Afuɛ 1950 nun’n, n ɔli Vankuvɛli. Kɛ n bo jasin fɛ’n n kle bobo mun’n, ɔ yo min fɛ. Sanngɛ, n boli jasin fɛ’n n kleli bla kun akpɔ nuan. Bla sɔ’n ti sa, yɛ n wla su fimɛn i su le. Be flɛ i kɛ Klisi Spaisɛli. Bla sɔ’n kunndɛli kɛ e blɛ i fluwa titi. Yɛ ɔ seli min kɛ n ko wun i wun’n i wun. Be flɛ i kɛ  Gali. N ɔli be awlo lɔ. E nin be e kokoli yalɛ lele. Ndɛ nga ń kán klé be’n, n klɛ i fluwa su. Be kusu, be klɛ be liɛ’n i fluwa su. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, m’an wunman be kun. Ɔ cɛli kan. Kpɛkun, cɛn kun mɔ e ɔli aɲia kun bo Torɔnto lɔ’n, be bali min like yolɛ. Be yoli Gali i batɛmun cɛn sɔ’n nun. I sɔ’n kleli min kɛ ɔ ti cinnjin kɛ e bo jasin fɛ’n i titi. Afin, e kwlá siman sran nga cɛn wie lele ɔ́ sú Zoova wie’n.

Kɛ ɔ cɛli kan’n, n sali min sin Saskatunun lɔ. Lɔ bla kun seli min kɛ n kle i wa bla nɲɔn mɔ be ti sutrefuɛ’n, be Biblu’n nun like. Be ti nda. Be flɛ kun kɛ Jinin. Yɛ kun suan Zoanin. Bobo’m be suklu nga n ɔli nun’n, i nun yɛ be kɔ-ɔ. Talua nɲɔn sɔ’m be kannin like nga n kle be’n i ndɛ kleli be wiengu suklu ba mun. Suklu ba sɔ’m be nun nnun be kacili Zoova i Lalofuɛ wie. Be flɛ kun kɛ Enisi Kolinin. Kɛ ń sí Enisi’n, nn n su wa wie suklu di. Blɛ sɔ nun’n, ɔ mannin min bɔnbɔn. Kpɛkun, ɔ kunndɛli kɛ e tra janvuɛ. Kɛ ɔ cɛli’n, ɔ wa yoli min sran nanndoliɛ. Afin, n jɛli i.

E nin Enisi afuɛ 1960 nun, yɛ afuɛ 1989 nun.

Kɛ Enisi i nin’n wunnin kɛ i wa’n su suan Biblu’n nun like’n, ɔ ko seli suklu sunianfuɛ’n kɛ ɔ tu i fɔ. Suklu sunianfuɛ’n kunndɛli kɛ ɔ́ fá fluwa nga Enisi fa suan Biblu’n nun like’n fía. Sanngɛ, Enisi fuali kpa kɛ ɔ́ sú Zoova. Kɛ Enisi kunndɛli kɛ be yo i batɛmun’n, i si nin i nin be seli i kɛ: “Sɛ a kaci Zoova i Lalofuɛ’n, á jáso e awlo’n nun.” Kɛ Enisi ɲannin afuɛ 17, ɔ jasoli be awlo lɔ. Kpɛkun, ɔ ko trannin Zoova i sufuɛ’m be wun. Ɔ suannin Biblu’n nun like titi. Yɛ be yoli i batɛmun. Kɛ afuɛ 1960 nun ń jɛ́ i’n, i si nin i nin b’a baman. Sanngɛ, kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun mɔ be wunnin e nzuɛn’n, ɔ nin wafa nga e ta e mma mun’n, be ɲin wa yili e.

ZOOVA NIANNIN MIN LIKA

Min wa Nikola nin i yi Debora be di junman Betɛli ng’ɔ o Angle lɔ’n nun.

Kɛ mɔ e ti sutrefuɛ’n ti’n, e mma’m be talɛ w’a yoman pɔpɔ. Afin, be ti sa. E kleli be bobo’m be aniɛn’n naan e nin be  y’a kwla koko yalɛ. Yɛ e kleli be Ɲanmiɛn ndɛ’n. E niaan Klistfuɛ’m be ukali e wie kpa. Cɛn kun’n, siɛ kun klɛli e fluwa kaan kun. Ɔ seli kɛ e mma’m be nun kun kan ndɛ tɛtɛ Ɲanmiɛn sulɛ sua’n nun. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, e tuli e wa’n i fɔ ndɛndɛ. Kɛ é sé yɛ’n, e mma’m be nun nnan be ti asɔnun kpɛnngbɛn. Be flɛ kun kɛ Jɛmsi. Kun suan Nikola. Be flɛ kun ekun kɛ Jeri. Yɛ kun suan Stivɛnin. Be nin be yi nin be mma’m be su Zoova kpa titi. Nikola nin i yi Debora be di junman Betɛli ng’ɔ o Angle lɔ’n nun. Be kaci ndɛ mun bobo’m be aniɛn’n nun. Stivɛnin nin i yi Sananin be di junman kunngba sɔ’n wie Betɛli ng’ɔ o Etazinin lɔ’n nun.

Min wa Jɛmsi, nin Jeri, nin Stivɛnin be nin be yi’m be bo jasin fɛ’n bobo’m be aniɛn’n nun.

Kɛ e jali mɔ wá lé dí afuɛ 40, Enisi wuli. Kansɛli yɛ ɔ kunnin i-ɔ. Kɛ tukpacɛ tɛ sɔ’n yoli i’n, i sa sin w’a bubumɛn i. Afin, ɔ lafi su kɛ Ɲanmiɛn cɛ́n be nga be wuli’n be nguan. N kunndɛ kɛ cɛn sɔ’n ju ndɛndɛ naan n wun i ekun.

Faye nin Jɛmsi Markinin; Jeri nin Evelinin Markinin; Sanan nin Stivɛnin Markinin

Afuɛ 2012, Fevrie nun’n, n tɔli. Yɛ min wi’n buli. N wunnin kɛ, ɔ fata kɛ be uka min. I sɔ’n ti, n ko trannin min wa kun nin i yi’n be wun lɔ. E o Bobo’m be asɔnun ng’ɔ o Kalgari lɔ’n nun siɛn’n. Yɛ n ti asɔnun kpɛnngbɛn. Kɛ n bo Zoova sulɛ  bo lele’n, blɛ li yɛ m’an wɔ bobo’m be asɔnun’n nun-ɔn. Laa’n, e nin aniaan nga be kan Angle’n yɛ e yo aɲia mun-ɔn. ?Sanngɛ, ngue ti yɛ n kwla suli Zoova kpa titi blɛ kwlaa sɔ’n nun-ɔn? Zoova bɔbɔ yɛ ɔ ukali min-ɔn. Nda ng’ɔ tɛli i kɛ ɔ́ nían aika’m be lika’n, ɔ yiɛli i nuan. (Jue Mun 10:14) Aniaan’m be ukali min wie. Wie’m be klɛli ndɛ nga be kan be aɲia’m be bo lɔ’n fluwa su be mannin min. Wie’m be suannin bobo’m be aniɛn’n. Yɛ wie mun ekun be yiyili ndɛ’m be nun kleli min bobo’m be aniɛn’n nun. Ń lá be kwlaa sɔ’m be ase lele.

Kɛ n ɲannin afuɛ 79, n ɔli atin bofuɛ’m be suklu nga be yo i Bobo’m be aniɛn nun’n i bo.

Cɛn wie’n, n wunman ndɛ nga be kan’n i wlɛ. Wie liɛ’n, n buli i kɛ sran fi kwlá ukaman sutrefuɛ mun. Kɛ ɔ yo sɔ mɔ min sa sin bubu min’n, n bu ndɛ nga Piɛli kan kleli Zezi’n i akunndan. Ɔ seli i kɛ: “?Wan sin yɛ é kɔ́-ɔ? Ɔ ndɛ’n yɛ maan e nyan anannganman nguan-an.” (Zan 6:66-68) Aniaan nga be ti sutrefuɛ mɔ be nun kpanngban be su Zoova w’a cɛ’n, be tra be awlɛn kpa. I sɔ yɛ n yo-ɔ. N fali min wla’n guali Zoova su. Yɛ n fali atin nga anuannzɛ’n kle e’n su titi. I sɔ’n yoli min ye dan. Andɛ’n, e le fluwa kpanngban kpa Bobo’m be aniɛn’n nun. Asa ekun’n, kɛ n kɔ aɲia kanngan nin dandan kwlaa nga be yo be Bobo’m be aniɛn’n nun be bo’n, min klun jɔ dan. Nanwlɛ, kɛ n su e Ɲanmiɛn Kpli Zoova’n, n ɲan su ye dan. Ɔ maan n klun jɔ.