Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Kle aniɛn'n Wawle

 NDƐ TRE 88

Aɲanbeunfuɛ’n nin Lazaa

Aɲanbeunfuɛ’n nin Lazaa

LIKI 16:14-31

  • AƝANBEUNFUƐ’N NIN LAZAA BE SU NDƐ’N

Zezi mɛnnin i sɔnnzɔnfuɛ’m be afɔtuɛ cinnjin kpa kun. Yɛle kɛ ɔ kannin like ng’ɔ fata kɛ be fa be aɲanbeun ninnge’m be yo’n, i ndɛ. Kɛ ɔ́ mán be afɔtuɛ sɔ’n, nn Farizifuɛ’m be o lɛ. Ɔ fata kɛ i ndɛ’n yo be cinnjin kpa wie, afin be ti ‘sika klofuɛ.’ Sanngɛ kɛ be tili ndɛ nga Zezi kannin’n, be ‘yoli i finfin.’​—Liki 15:2; 16:13, 14.

Sanngɛ Zezi i sa sin w’a bubumɛn i. Ɔ seli be kɛ: “Sran’m be ɲrun’n, amun yo kɛ amun ti sran kpa sa. Sanngɛ Ɲanmiɛn si amun akunndan’n. Afin like nga klɔ sran’m be bu i kɛ ɔ le ɲrun’n, Ɲanmiɛn bu i finfin like.”​—Liki 16:15.

Sran’m be yi Farizifuɛ’m be ayɛ titi, afin be ‘le ɲrun.’ Sanngɛ be su yiman be ayɛ kun. Afin Ɲanmiɛn wá kán be nga be le aɲanbeun ninnge kpanngban’n, ɔ nin klɔ’m be su kpɛn mun nin Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛn’m be ase. Sanngɛ be nga be wun i wlɛ kɛ be mian Ɲanmiɛn wun’n be liɛ’n, Ɲanmiɛn wá mán be su. Zezi kɛnnin i sɔ liɛ’n i ndɛ. Ɔ seli kɛ:

“Be boli Mmla’n nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be ndɛ’n su lele fa juli Zan blɛ su. Kɛ ɔ fɛ i blɛ sɔ nun’n, be bo Ɲanmiɛn i Famiɛn diwlɛ’n i jasin fɛ’n be sin. Yɛ sran wafawafa’n kwlaa be su mian be ɲin naan bé wlú nun. Nglo nin asiɛ’n be kwla sin, sanngɛ fluwa mma nga be fa klɛli Mmla’n, be nun kun sa i bue su tuman nun le, saan Mmla’n i nun ndɛ’m be kwlaa b’a kpɛn su.” (Liki 3:18; 16:16, 17) ?Ngue ti yɛ e kwla se kɛ ndɛ nga Zezi kɛnnin i lɛ’n, ɔ kle kɛ Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn mun nin nvlefuɛ mun be su sa’n wá káci-ɔ?

Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn’m be se kɛ be nanti Moizi Mmla’n i kwlaa su. Be fɛ i sɔ’n be di be nuan. I wie yɛle kɛ le kun’n, Zezi tikeli bian kun i ɲinma’n Zerizalɛmun lɔ. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, Farizifuɛ’m be dili be nuan seli kɛ: “E liɛ’n, e ti Moizi i sɔnnzɔnfuɛ. E si kɛ Ɲanmiɛn kannin ndɛ kleli Moizi.” (Zan 9:13, 28, 29) Like kun ti yɛ Ɲanmiɛn fali Mmla’n mannin Moizi-ɔ. Yɛle kɛ Mmla’n ti’n, be nga be ti wun ase kanfuɛ’n, bé kwlá wún Mesi mɔ yɛle Zezi’n, i wlɛ. Zezi sɔ’n yɛ Zan Batɛmun yofuɛ’n seli kɛ ɔ ti Ɲanmiɛn i Bua ba’n niɔn. (Zan 1:29-34) Kɛ ɔ fin cɛn mɔ Zan boli i junman’n i dilɛ bo’n, Zuifu nga be ti wun ase kanfuɛ’n be tili “Ɲanmiɛn i Famiɛn diwlɛ’n” i su ndɛ’n. Zuifu sɔ’m be nun sunman be ti yalɛfuɛ. Nanwlɛ, be kwlaa nga be kplin su kɛ Ɲanmiɛn sie be naan be ɲɛn i Famiɛn diwlɛ’n i su ye wie’n, ndɛ sɔ’n ti be ‘jasin fɛ.’

Mmla’n ti’n, sran’m be wunnin Mesi’n i wlɛ. I sɔ bɔbɔ ti yɛ Ɲanmiɛn fali Mmla’n mannin Izraɛlifuɛ mun-ɔn. Sanngɛ blɛ wie wá jú’n, ɔ su yoman cinnjin kɛ be nanti Moizi Mmla’n su kun. I wie yɛle kɛ Moizi Mmla’n se kɛ sa wie ti’n, sran kun kwla yrɛ i yi’n. Sanngɛ Zezi waan: “Sran kwlaa ng’ɔ yrɛ i yi’n naan ɔ ja bla uflɛ’n, nn w’a kunndɛ bla i yi bo. Yɛ sran ng’ɔ ja bla kun m’ɔ nin i wun’n b’a yra’n, nn w’a kunndɛ sran yi.” (Liki 16:18) Kɛ Farizifuɛ’m be tili ndɛ nga Zezi kannin’n, ɔ yoli be ya kpa! Afin be liɛ’n, be kunndɛ kɛ bé kpɛ́ like kwlaa i su mmla.

 I sin’n, Zezi kannin ɲanndra nun ndɛ kun. Ɔ kannin bian nɲɔn be ndɛ. Be nun kun ti aɲanbeunfuɛ yɛ kun ti yalɛfuɛ. I sin’n, aɲanbeunfuɛ’n nin yalɛfuɛ’n be su sa’n wa kacili. Kɛ Zezi kán ndɛ sɔ’n, nn Farizifuɛ’m be o lɛ wie. Nán maan ɔ wla fi su kɛ be klo sika, kpɛkun be kunndɛ kɛ sran’m be yi be ayɛ.

Zezi seli kɛ: “Bian kun o lɛ’n, ɔ wla tralɛ kpakpa ɔkwlɛ kankankan. Ɔ di mɛn kpa cɛn kwlakwla. Titi’n, be fa bian kun be sie i i anuan’n i wun lɛ. Be flɛ i Lazaa, ɔ srɛsrɛ like. I wunnɛn’n ti kannin ngunmin. Ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ dí ninnge nga be fin aɲanbeunfuɛ’n i tabli’n su be gua’n. Alua mun bɔbɔ be ba, be wa tafitafi i kannin’m be nun.”​—Liki 16:19-21.

Aɲanbeunfuɛ nga Zezi kɛnnin i ndɛ’n, yɛle Farizifuɛ mun. Afin be bɔbɔ mɔ be ti Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn mun’n, be klo sika. Asa ekun’n, be klo tralɛ kpakpa mɔ be le gua kpa’n be wlalɛ. Kɛ mɔ be le ɲrun dan’n ti’n, be bu i kɛ Ɲanmiɛn yra be su tra nvlefuɛ mun. I sɔ’n ti yɛ kɛ Zezi kán aɲanbeunfuɛ’n i ndɛ’n, ɔ seli kɛ ɔ wla tralɛ kpakpa ɔkwlɛ kankankan’n niɔn. I sɔ’n kle kɛ Farizifuɛ’m be bu be wun sran kpa tra nvlefuɛ mun, kpɛkun be bu i kɛ be ti be liɛ ngunmin.​—Daniɛl 5:7.

?Wafa sɛ yɛ Farizifuɛ’m be bu nvlefuɛ mun-ɔn? Be buman be like fi. Be flɛ be kɛ amarɛti. I bo’n yɛle kɛ asiɛ’n sufuɛ. Be waan nvlefuɛ’m be siman Mmla’n naan ɔ fataman kɛ be kle be Mmla’n bɔbɔ. (Zan 7:49) Nvlefuɛ’m be nin ‘Lazaa m’ɔ srɛsrɛ like’n’ be su sa’n be fa be wun. Lazaa kunndɛli kɛ ɔ́ dí “ninnge nga be fin aɲanbeunfuɛ’n i tabli’n su be gua’n.”  Aɲanbeunfuɛ’n buman Lazaa mɔ kannin’m be o i wun’n i like fi. I kunngba’n, Farizifuɛ’m be buman nvlefuɛ’m be like fi. Be ti be ɲrun kɛ sran mɔ Ɲanmiɛn klun jɔman be wun’n sa.

Farizifuɛ’m be nin nvlefuɛ’m be tran kɛ ngalɛ’n sa i osu w’a cɛ kpa. Zezi si kɛ be su tranman sɔ tititi. Afin Farizifuɛ mɔ be yɛle aɲanbeunfuɛ’n, ɔ nin nvlefuɛ mɔ be yɛle Lazaa’n, be su sa’n w’a kaci.

AƝANBEUNFUƐ’N NIN LAZAA BE SU SA’N W’A KACI

Zezi kannin wafa nga aɲanbeunfuɛ’n nin Lazaa be su sa’n kacili’n i ndɛ. Ɔ seli kɛ: “I sin’n, bian ng’ɔ srɛsrɛ like’n, ɔ wuli. Anzi’m be fɛ i ɔli Abraamun i wun lɔ. “Aɲanbeunfuɛ’n kusu wuli, naan b’a ko sie i. Ɔ o Ndia’n nun lɔ su wun i ɲrun kpa. Kɛ ɔ mɛnnin i ɲin su’n, ɔ wunnin Abraamun mmua lɔ, Lazaa o i wun lɛ.”​—Liki 16:22, 23.

Be nga be su tie ndɛ nga Zezi kan’n, be si kɛ Abraamun wuli w’a cɛ naan ɔ o Ndia’n nun. Ɲanmiɛn Ndɛ’n kusu kɛn i weinwein kɛ sran ng’ɔ o Ndia’n nun’n, ɔ wunman ase, yɛ ɔ kwlá ijɔman. I kunngba’n yɛle Abraamun liɛ’n. (Akunndanfuɛ’n 9:4-5,10) ?Ɔ maan Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn’m be wunnin Zezi i ndɛ’n i wlɛ? ?Nvlefuɛ mun nin Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn mɔ be klo sika’n, be su sa benin yɛ Zezi kunndɛ kɛ i ndɛ tiefuɛ’m be wun i wlɛ-ɔ?

Zezi seli kɛ: ‘Be boli Mmla’n nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be ndɛ’n su lele fa juli Zan Batɛmun yofuɛ’n i blɛ su. Kɛ ɔ fɛ i blɛ sɔ nun’n, be bo Ɲanmiɛn i Famiɛn diwlɛ’n i jasin fɛ’n be sin.’ Zezi i ndɛ sɔ’n kle kɛ ninnge’m be timan kɛ laa’n sa kun. Kɛ Zan nin Zezi be boli jasin bolɛ’n i bo’n, yɛ Lazaa nin aɲanbeunfuɛ’n be ‘wuli-ɔ.’ I bo’n yɛle kɛ Ɲanmiɛn ɲrun’n, aɲanbeunfuɛ’n nin yalɛfuɛ’n be su sa’n timan kɛ laa’n sa kun.

B’a kanman Ɲanmiɛn ndɛ’n b’a kleman nvlefuɛ mun laa. Sanngɛ Zan Batɛmun yofuɛ’n nin Zezi be wa boli Ɲanmiɛn i Famiɛn diwlɛ’n i jasin’n be kleli be, kpɛkun be kusu be sɔli nun klanman. Laa’n, ‘ninnge kanngan nga be fin’ Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn’m be “tabli’n su be gua’n” yɛ nvlefuɛ’m be ɲɛn i be di-ɔ. “Ninnge” sɔ mun yɛle Ɲanmiɛn i su ndɛ mɔ Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn’m be kle nvlefuɛ mun’n. Sanngɛ siɛn’n, Ɲanmiɛn i su ndɛ nanwlɛ’n yɛ be ti-ɔ. I wie yɛle ninnge ɲɛnmɛn nga Zezi kleli be’n. Yɛ i sɔ’n yoli be fɛ kpa. Ɔ maan siɛn’n, Ɲanmiɛn klun jɔ be wun.

Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn mɔ be ti sikafuɛ’n, kpɛkun be lɛ ɲrun’n be liɛ’n, b’a sɔman Ɲanmiɛn i Famiɛn diwlɛ’n i jasin nga Zan boli’n nun. Jasin kunngba’n yɛ Zezi boli i nvle wunmuan’n nun-ɔn. (Matie 3:1, 2; 4:17) Ndɛ sɔ’n yo be tɛ. Afin ɔ kle be kɛ blɛ wie wá jú’n, Ɲanmiɛn wá tú be fɔ. (Matie 3:7-12) Sɛ ɔ ti kɛ Zezi nin i sɔnnzɔnfuɛ’m be sa kannin ase kan Ɲanmiɛn i ndɛ kanlɛ nun’n, nn ɔ yoli Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn sɔ mɔ be ti sika klofuɛ’n, be fɛ. Sran sɔ’m be ti kɛ aɲanbeunfuɛ nga Zezi kɛnnin i ndɛ’n sa.  Aɲanbeunfuɛ sɔ’n seli kɛ: “Nannan Abraamun, si min aunnvuɛ. Se Lazaa naan ɔ fɛ i sama ti ko bo nzue nun naan ɔ fa lualua min taaman’n. Afin n wunman min wun fɛ mlɔnmlɔn sin ng’ɔ jue vlanwunvlanwun yɛ’n nun.”​—Liki 16:24.

Kannzɛ Lazaa yo sɔ bɔbɔ’n, ɔ su yoman sa fi ye. Afin Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn’m be nun sunman be su kaciman le. Yɛle kɛ ɔ fata kɛ ndɛ nga Moizi nin Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be klɛli’n, ɔ uka be naan be sɔ Zezi nun klanman naan be wun i wlɛ kɛ i yɛ Ɲanmiɛn fɛli i kɛ ɔ yo Mesi nin Famiɛn’n niɔn. Sanngɛ b’a ‘sieman be su Moizi nin Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be nuan bo.’ (Liki 16:29, 31; Galasifuɛ Mun 3:24) Asa ekun’n, b’a kanman be wun ase naan se kɛ bé síe be su bé tíe ndɛ nga nvlefuɛ mɔ be leman ɲrun’n, be kan’n. Nvlefuɛ’m be liɛ’n, be sɔli Zezi nun klanman, kpɛkun Ɲanmiɛn i klun jɔ be wun. Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’m be kusu, be su seman le kɛ bé yáci Ɲanmiɛn ndɛ’n i kanlɛ annzɛ bé káci i naan ɔ yo Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn’m be fɛ. I sɔ’n i ɲin fite ndɛ nga Zezi waan “Nannan Abraamun” kan kleli aɲanbeunfuɛ’n nun. Ɔ seli i kɛ:

“Min wa, maan ɔ wla kpɛn su kɛ i nun nga ɔ ɲin te o su’n, a ɲannin ninnge kpakpa kpanngban. Sanngɛ Lazaa liɛ’n, ɔ wunnin i ɲrun kpa. Siɛn’n, be su fɔnvɔ i wa, sanngɛ ɔ liɛ’n, a su wun ɔ ɲrun. Asa kusu’n, kunman dan kpa kun o e nin wɔ e afiɛn. Ɔ maan sɛ sran kun kunndɛ kɛ ɔ́ jáso e wun wa kɔ́ lɔ’n, ɔ su yoman ye. Sran fi kusu kwlá jasoman lɔ naan w’a to e wa.”​—Liki 16:25, 26.

Sɛ aɲanbeunfuɛ’n nin Lazaa be su sa’n w’a yoman kɛ laa’n sa kun’n, i sɔ’n ti su. Ɔ kle kɛ Zuifu’m be Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be su kpɛnngbɛn mun nin nvlefuɛ mɔ be leman ɲrun’n, be su sa’n be wa kacili. Nvlefuɛ’m be liɛ’n, be fali be ti wlali Zezi i kɔmin su waka’n i bo. Ɔ maan be tieli Ɲanmiɛn ndɛ’n yɛ be wla guali ase. (Matie 11:28-30) Be ɲrun lɔ yɛ ninnge’m be wa kacili dan-ɔn. Afin Aenguɛ uflɛ’n sinnin Moizi Mmla’n i osu. (Zeremi 31:31-33; Kolɔsufuɛ Mun 2:14; Ebre Mun 8:7-13) Afuɛ 33 nun Pantekɔtu nun’n, Ɲanmiɛn fɛli i wawɛ’n mannin Zezi i sɔnnzɔnfuɛ mun. I sɔ’n ti’n, sran’m be wa wunnin i wlɛ weiin kɛ Zezi i sɔnnzɔnfuɛ mun yɛ Ɲanmiɛn klun jɔ be wun-ɔn, naan nán Farizifuɛ mun nin be janvuɛ mun yɛ i klun jɔ be wun-ɔn.