Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

Amun lafi Ɲanmiɛn su kɛ be sa

 NDƐ TRE BLU NIN NGWLAN

Ɔ yoli siɛ kpa, yɛ ɔ suli Ɲanmiɛn nanwlɛ su

Ɔ yoli siɛ kpa, yɛ ɔ suli Ɲanmiɛn nanwlɛ su

1, 2. (a) ?Sa benin mun yɛ be o Zozɛfu nin i awlobo’n be ɲrun lɔ ɔ? (b) ?Jasin tɛ benin yɛ Zozɛfu boli su kleli i yi ɔ?

ZOZƐFU su fɛ i trɔ kun ekun sie i aflunmun’n su. Zozɛfu nian wa nian wa. Lika’n te lu tritritri Bɛtleɛmu klɔ’n su. Zozɛfu su fɛ i sa kpakpa aflunmun’n i wun. Kɛ ɔ́ yó sɔ nn atin tɛnndɛn ng’ɔ su wa fa kɔ Ezipti’n, i akunndan yɛ ɔ bu ɔ. Ɔ siman lɔ sran mun. Ɔ timan be aniɛn’n kusu. Asa ekun’n, wafa nga be yo be ninnge mun’n, ɔ nin i liɛ’n timan kun. ?Ɔ maan bé kwlá trán lɔ yɛ ɔ o lɛ ɔ?

2 W’a yoman pɔpɔ w’a manman Zozɛfu kɛ ɔ bo jasin tɛ sɔ’n su kle i yi’n, sanngɛ ɔ trɛli i awlɛn kannin. Ndɛ nga anzi’n kan kleli i laliɛ nun’n, ɔ bo su kleli Mali. Ɔ seli i kɛ famiɛn Erɔdu kunndɛ kɛ ɔ́ kún bakan’n, naan i ti’n ɔ fata kɛ be jaso Bɛtleɛmu klɔ’n su ndɛndɛ kpa. (An kanngan Matie 2:13, 14 nun.) Mali i wla boli i wun dan. ?Ɔ yo sɛ ti yɛ be kunndɛ kɛ bé kún bakan mɔ w’a yoman like fi’n, m’ɔ kwlɛmɛn i wun keje’n niɔn? I Mali o, i Zozɛfu o, be wie fi wunmɛn i wlɛ. Sanngɛ be fali be wla’n guɛli i Zoova su, yɛ be siesieli be wun naan b’a wɔ Ezipti.

3. Amun kan Zozɛfu nin i awlobofuɛ’m be Bɛtleɛmu lɔ jasolɛ’n i ndɛ. (An nian desɛn’n wie.)

3 Klɔfuɛ’m be te lafi. Be siman kɛ Zozɛfu nin Mali be su tu ajalɛ kɔnguɛ sɔ’n nun. Be toli be ti mɛn’n i ja ngua lɔ. Kɛ lika’n títí muaan’n, kɔlɛ ɔ buli i ɲrun lɔ sa’m be su akunndan. ?I bɔbɔ ajuin difuɛ aenvuɛfuɛ sɔ’n, ɔ́ yó i sɛ naan w’a kwla sɛsɛ i awlobofuɛ mun Erɔdu nin Satan be lika? ?Ɔ́ kwlá nían be lika titi? ?Junman dan nga Ɲanmiɛn Zoova fa mɛnnin i kɛ ɔ niɛn i wa’n i lika naan ɔ tɛ i’n, ɔ́ kwlá trɛ́ i awlɛn nían nun dí? Nán aɔwi junman yɛle nga ɔ o Zozɛfu i sa nun lɛ’n! Kɛ é kán wafa nga Zozɛfu niɛnnin i junman’n nun dili i sɛsɛsɛ’n i ndɛ’n, é wún sa nga ti yɛ ɔ fata kɛ andɛ siɛ mun o, yɛ e ngba o, e nian Zozɛfu i Ɲanmiɛn sulafilɛ’n su’n.

 Zozɛfu sɛsɛli i awlobo’n

4, 5. (a) ?Wafa sɛ yɛ Zozɛfu i mɛn dilɛ’n wa kacili mlɔnmlɔnmlɔn ɔn? (b) ?Wafa sɛ yɛ anzi’n wlali Zozɛfu i fanngan naan w’a kwla sɔ junman dan kun nun ɔn?

4 Zozɛfu trali Eli i wa’n i ase Nazarɛti lɔ i afuɛ kɔe kun yɛ. Kɛ ɔ fɛ i lɛ’n, i mɛn dilɛ’n wa kacili mlɔnmlɔnmlɔn. Zozɛfu si Mali kpa. Ɔ si kɛ ɔ ti talua nanwlɛfuɛ kun m’ɔ lafi Ɲanmiɛn su kpa ɔ. Kpɛkun Zozɛfu wa tili kɛ w’a wunnzɛ. Ɔ maan ɔ guguli kɛ ɔ́ yáci i nun blɛlɛlɛ, afin ɔ kloman kɛ ɔ́ yó i wannzo. * Sanngɛ lafilɛ nun, anzi kun wa yiyili nun kleli i kɛ Zoova i wawɛ’n yɛ ɔ yoli maan Mali wunnzɛli ɔ. Anzi’n seli i ekun kɛ ba nga Mali wá wú i lɛ’n, i yɛ “ɔ́ wá dé i nvle nunfuɛ’m be sa tɛ bɔ be yo’n be nun-ɔn.” Kpɛkun ɔ wlali Zozɛfu i fanngan kɛ: “Nán srɛ kun wɔ, fa ɔ yi Mari kɔ ɔ bo.”Mat. 1:18-21.

5 Zozɛfu m’ɔ ti sran nanwlɛfuɛ’n mɔ i ɲin yi Ɲanmiɛn’n, ɔ sɔli anzi’n i ndɛ’n nun kpa. Ba’n timan Zozɛfu liɛ. Ɲanmiɛn i awlɛn su ba ɔ. I talɛ’n nin i lika nianlɛ’n timan junman aɔwi, sanngɛ Zozɛfu sɔli i sɔ liɛ’n nun. Kɛ mɔ Zozɛfu nin i yi m’ɔ ti wunnzɛfuɛ’n be fali ndɛ nga Ogisti Sezali kannin’n su’n ti’n, be ɔli Bɛtleɛmu lɔ be dunman klɛlɛ. Lɔ yɛ be wuli ba’n niɔn.

6-8. (a) ?Sa benin mun yɛ be juli mɔ be ti’n Zozɛfu nin i awlobo kan’n be mɛn dilɛ’n wa kacili ekun ɔn? (b) ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ “nzraama’n” ti Satan i sa nuan like ɔ? (An nian ndɛ ng’ɔ o ja ngua lɔ’n nun wie.)

6 Zozɛfu w’a fɛmɛn i yi’n nin i wa’n w’a sɛmɛn i sin Nazarɛti lɔ. Sanngɛ Bɛtleɛmu klɔ’n m’ɔ nin Zerizalɛmu be afiɛn’n ti nun kilo kɔe 10 i su lɛ yɛ be kali ɔ. Be ti yalɛfuɛ, sanngɛ like kwlaa nga Zozɛfu kwla yo naan w’a sasa Mali nin Zezi naan w’a nian be lika’n, yɛ ɔ yoli ɔ. Be ɲannin sikewlɛ kan ndɛ kpa. Kpɛkun i nun mɔ Zezi nin a ɲanman afuɛ nɲɔn’n, be mɛn dilɛ’n ka lɛ kacili ekun.

7 Sa sifuɛ wie’m be wa bali Zozɛfu nin Mali be awlo lɛ. Be fin wia afiliɛ mmuammua kpa, atrɛkpa’n Babilɔni lika liɛ’n nun lɔ ɔ. Be su “nzraama” kun su yɛ be ba ɔ. Ba mɔ i yɛ ɔ́ yó Zuifu’m be famiɛn’n, be bɛ i osu nianlɛ. Sran sɔ’m be buli Zozɛfu nin i awlobofuɛ’m be sran kpa.

8 Kɔlɛ sa sifuɛ sɔ’m be siman kɛ be fali ba’n i nguan’n be sieli i wie nuan. ‘Nzraama’ nga be wunnin i’n, w’a faman be w’a ɔman Bɛtleɛmu ka, sanngɛ ɔ fa be ɔli Zerizalɛmu. * Lɔ’n, be ko kan kleli famiɛn Erɔdu klunwifuɛ sɔ’n kɛ be su kunndɛ ba nga mɔ ɔ́ wá yó Zuifu’m be famiɛn’n. Kɛ famiɛn’n tili ndɛ sɔ’n, ɔ fali ya kpa.

9-11. (a) ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Erɔdu nin Satan be le kwlafuɛ ɔ? (b) ?Wafa sɛ yɛ laa fluwa nga be kan Zozɛfu i Ezipti lɔ kɔlɛ’n ndɛ’n, ɔ nin sa ng’ɔ juli sakpa’n be sansan be wun ɔn?

 9 Ɲanmiɛn sa mɔ Erɔdu nin Satan be le be kwlafuɛ ɔ. ?I bo’n yɛle benin? Kɛ aofuɛ’m be wluli Zezi i awlo lɔ’n mɔ be wunnin i nin i nin’n, be cɛli be like kpanngban. Kɔlɛ’n, kɛ Zozɛfu nin Mali be wunnin kɛ be ja nun lɛ’n, b’a ɲan sika ɔkwlɛ, nin ansans, ɔ nin mir’n, i sɔ’n boli be nuan, afin ninnge sɔ’m be le gua kpa! Sa sifuɛ sɔ’m be waan bé sá be sin naan bé kó klé famiɛn Erɔdu lika nga be wunnin ba’n. Sanngɛ Zoova w’a kplinman su. Ɔ seli be laliɛ nun kɛ be fa atin uflɛ be sa be sin be wɔ be klɔ.An kanngan Matie 2:1-12 nun.

10 Kɛ sa sifuɛ sɔ’m be ɔli cɛ’n, Zoova i anzi’n seli Zozɛfu kɛ: “Jaso fa bakan’n nin i nin an wanndi wɔ Ezipt, an tran lɔ lele saan ń sé wɔ kɛ a bla, afin Erɔd wá kúnndɛ kɛ ɔ́ kún bakan’n.” (Mat. 2:13) Kɛ e fa wunnin i ndɛ tre nga i bo bolɛ nun lɔ sa’n, Zozɛfu w’a sisimɛn i bo, ɔ fali ndɛ’n su. Ba’n i sasalɛ yɛ ɔ yoli i cinnjin kpa ɔ, ɔ maan ɔ fɛli i awlobofuɛ mun ɔli Ezipti. Ninnge kpanngban nga sa sifuɛ sɔ mɔ be sɔ amuɛn’n be cɛli Zozɛfu nin i awlobofuɛ mun’n ti’n, be ɲannin Ezipti lɔ kɔlɛ nin lɔ tranlɛ’n i wun alaje.

Zozɛfu w’a bumɛn i ngunmin i wun akunndan, yɛ w’a sisimɛn i bo naan w’a sɛsɛ i wa’n.

11 Laa fluwa wie mun, ɔ nin ngua difuɛ wie mun be blɔli Zozɛfu nin i awlobofuɛ’m be Ezipti lɔ kɔlɛ’n. Be waan atin’n nun’n, Zezi kan’n yili atrɛ maan atin tɛnndɛn sɔ’n yoli tika. Kpɛkun ɔ fuannin kodiawiefuɛ mun naan b’a kwlá yoman be like fi. Be waan Zezi seli nglesia kun kɛ ɔ klu i ti’n i ase naan i nin’n w’a kwla di i su mma. * Sanngɛ ng’ɔ ti nanwlɛ’n, yɛle kɛ be cɛli atin’n nun, yɛ be wunnin be ɲrun kpa naan b’a ju lika sɔ mɔ be siman lɔ’n nun.

Zozɛfu w’a bumɛn i bɔbɔ i wun akunndan, afin ɔ kunndɛ kɛ i awlobofuɛ’m be di aklunjuɛ.

12. ?Mɛn tɛ kain nga nun’n, ba talɛ’n i su ajalɛ benin yɛ Zozɛfu kle siɛ nin niɛn mun ɔn?

12 Zozɛfu kle siɛ nin niɛn’m be ajalɛ kpa. I awlobofuɛ’m be sasalɛ ti’n, w’a bumɛn i ngunmin i wun akunndan, kpɛkun ɔ fɛli i junman’n sieli i siɛn. I ɲrun’n, i awlobo’n ti aja like kun mɔ Zoova fa mɛnnin i ɔ. Andɛ Satan i mɛn tɛ kain nga m’ɔ kunndɛ kɛ gbanflɛn nin talua’m be saci’n, i nun yɛ siɛ nin niɛn’m be ta be mma mun ɔn. Kɛ ɔ ko yo naan Satan i mɛn’n w’a saciman be’n, be bo manndrɛn be sasa be mma mun kɛ Zozɛfu fa yoli’n sa. I sɔ’n yo ɲɛnmɛn dan.

 Zozɛfu niɛnnin i awlobo’n i lika

13, 14. ?Ngue ti yɛ Zozɛfu nin Mali be sali be sin Nazarɛti lɔ be ko tali be mma mun ɔn?

13 Atrɛkpa’n, Zozɛfu nin i awlobofuɛ mun b’a cɛman Ezipti lɔ, afin anzi kun wa seli i kɛ Erɔdu w’a wu. Ɔ maan be sali be sin be klɔ. Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ kun dun mmua boli su kɛ Zoova flɛ́ i wa yasua’n kɛ “ɔ jaso Ezipt lɔ bla.” (Mat. 2:15) Zozɛfu yoli maan ndɛ sɔ’n kpɛnnin su. ?Sanngɛ nin yɛ ɔ nin i awlobofuɛ mun bé kó trán siɛn’n niɔn?

14 Zozɛfu ti ngwlɛlɛfuɛ. Ɔ sɛsɛli i wun Arkelaisi m’ɔ sinnin Erɔdu i ja nun’n i lika, afin ɔ ti sa tɛtɛ yofuɛ nin sran kunfuɛ. Ɲanmiɛn maan Zozɛfu fɛli i awlobofuɛ mun ɔli Zerizalɛmu i nglo lɔ lika liɛ’n nun naan b’a kwlá yoman be sa tɛ. Be sali be sin Nazarɛti m’ɔ o Galile mɛn’n nun lɔ’n, i su lɔ. Lɔ yɛ Zozɛfu nin Mali be tali be mma mun ɔn.An kanngan Matie 2:9-23 nun.

15, 16. ?Ngue junman yɛ Zozɛfu dili ɔ? ?Yɛ atrɛkpa ninnge benin wie mun yɛ ɔ fa dili junman ɔn?

15 Be leman ninnge kpanngban, yɛ be mɛn dilɛ’n w’a yoman pɔpɔ. Biblu’n kle kɛ Zozɛfu ti minizie, yɛle kɛ ɔ di waka nun junman. Kɛ ɔ kpɛ waka’n, ɔ suɛ i lele fa ba klɔ. Ɔ lɛ i wia nun naan i nun nzue’n sin kan. Kpɛkun ɔ fa kplan sua nin ce mun, ɔ fa wie bobo alie nin kakaklolo mun. Ɔ fa wie kusu yi fie su junman dilɛ ninnge mun. (Mat. 13:55) Sran ng’ɔ le wunmiɛn’n yɛ ɔ kwla di i sɔ junman liɛ’n niɔn. Blɛ sɔ nun’n, ajuin difuɛ’n i junman diwlɛ’n mɛntɛn i sua’n i wun koko lɛ.

16 Zozɛfu i junman dilɛ ninnge’m be ti fanunfanun. Kɔlɛ i si yɛ ɔ fali be nun wie mun mɛnnin i ɔ. Ninnge sɔ’m be kwla yo malito ɔ nin kpɛngbɛ nin sizo nin kpɛliɛ, ɔ nin ninnge tɛkɛtɛkɛ wie mun ekun. Be le gua kpa.

17, 18. (a) ?Ngue yɛ Zozɛfu kleli Zezi ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ Zozɛfu kplin i ɲin di junman ɔn?

17 Zezi i kaan nun’n, kɔlɛ ɔ ko nian i talɛ siɛ’n i junman ng’ɔ di’n. Ninnge kwlaa nga Zozɛfu yo be’n, ɔ fɛ i ɲin sie su. Kɛ ɔ niɛn i talɛ siɛ’n i wati’n nin i sa waka’n, ɔ wun kɛ ɔ le wunmiɛn kpa, naan kusu ɔ si i junman’n i di kpa. Atrɛkpa Zozɛfu kleli i wa kan’n i ninnge kanngan’m be yolɛ kɛ waka i wun kpulɛ sa’n,  ɔ nin ngbaciɛ ng’ɔ o waka fanunfanun ng’ɔ fa di junman’n be afiɛn’n. Be nun wie mun yɛle sikomɔr waka nin olivie waka’n.

Zozɛfu kleli i wa’n i junman dilɛ.

18 Zezi wunnin kɛ i si fɛ i wunmiɛn’n kpɛ waka, yɛ ɔ fa yo sua’m be kuatrɛn mun. Sanngɛ ɔ fɛ i wunmiɛn’n fa niɛn i bɔbɔ nin i nin ɔ nin i niaan’m be lika wie. Sɛ be waan Zozɛfu nin Mali b’a ɲanman ba o, yɛle ba nso. Be nun kun yɛle Zezi. (Mat. 13:55, 56) Ɔ maan, ɔ fata kɛ Zozɛfu kplin i ɲin kpa di junman naan w’a kwla nian be kwlaa sɔ’m be lika.

Zozɛfu wunnin i wlɛ kɛ like ng’ɔ ti cinnjin kpa’n yɛle kɛ ɔ ukɛ i awlobofuɛ mun naan be su Ɲanmiɛn.

19. ?Wafa sɛ yɛ Zozɛfu ukɛli i awlobofuɛ mun naan b’a su Ɲanmiɛn ɔn?

19 Zozɛfu wunnin i wlɛ kɛ like ng’ɔ ti cinnjin kpa’n yɛle kɛ ɔ ukɛ i awlobofuɛ mun naan be su Ɲanmiɛn. I ti’n, ɔ fali blɛ naan w’a kle i mma mun Ɲanmiɛn Zoova nin i mmla’m be su like. Ɔ nin Mali be fa be ɔli Ɲanmiɛn ndɛ suanlɛ nin i srɛlɛ sua’n m’ɔ o be wun lɛ’n, i nun titi. Lɔ’n, sran wie’m be kanngan Mmla’n nun yɛ be tutu i bo. Atrɛkpa kosan kwlaa kpan nga Zezi usa be Zoova nin i mmla’m be su’n, Zozɛfu miɛn i ɲin tɛ be su. Kpɛkun Zuifu’m be cɛn nga Zoova siesieli kɛ be di be Zerizalɛmu lɔ’n, kɛ be ko ju’n, Zozɛfu fɛ i awlobofuɛ mun kɔ lɔ wie. Afuɛ kwlaa kɛ bé kó dí Delɛ cɛn’n, ɔ fa be nanti lele kilo 120. Be kwla di le mɔcuɛ nɲɔn atin nun. Yɛ kɛ be wie cɛn’n i di’n, ɔ fa be sa be sin.

Zozɛfu fɛ i awlobofuɛ mun ɔli Ɲanmiɛn i sua’n nun Zerizalɛmu lɔ titi.

20. ?Wafa sɛ yɛ Klistfuɛ nga be ti awlobo kpɛn’n, be nian Zozɛfu i ajalɛ’n su ɔ?

20 Andɛ Klistfuɛ nga be ti awlobo kpɛn’n, be nian Zozɛfu i ajalɛ’n su. Be mian be ɲin be nian be mma’m be lika, sanngɛ Ɲanmiɛn i su like klelɛ’n yɛ ɔ lo be tra like kwlaa ɔ. Like kwlaa nga be kwla yo naan be nin be awlobofuɛ’m b’a su Ɲanmiɛn awlo lɔ’n, naan b’a ɔ aɲia dandan mun nin kanngan’m be bo wie’n, yɛ be yo ɔ. Kɛ Zozɛfu sa’n, be si kɛ like’n i kpafuɛ nga be kwla yo man be mma mun’n naan b’a di aklunjuɛ’n yɛ ɔ o lɛ ɔ.

Be ‘ɲin bloli dan kpa’

21. Amun kan Zozɛfu nin i awlobofuɛ’m be Delɛ cɛn i dilɛ’n i bo kɔlɛ’n i ndɛ. ?Yɛ blɛ benin nun yɛ Mali nin Zozɛfu be wunnin i kɛ Zezi nunman lɛ ɔ?

21 Kɛ Zozɛfu fa yo i afuɛ kwlaa nun sa’n, cɛn kun’n ɔ fɛli i awlobofuɛ mun ɔli Delɛ cɛn i dilɛ Zerizalɛmu lɔ, nn Zezi le afuɛ 12. Be nin awlobo uflɛ nunfuɛ wie mun yɛ be san nun be kɔ ɔ. Blɛ sɔ nun’n, nn waka’m b’a fɛfɛ, kpɛkun blɛ yɛ ijre su fu ɔ. Kɛ bé fú kpɔlɛ’m bé mántan Zerizalɛmu’n, nn be nun sunman bé tó Zerizalɛmu kɔlɛ’n i su jue. (Jue. 120—134) Atrɛkpa sran akpiakpi  ya kpanngban b’a yi klɔ’n sa piɛ. Kɛ be ko wie cɛn’n i di’n, awlobofuɛ mun nin be nga be nin be bali likawlɛ’n be sa be sin be klɔ. Atrɛkpa kɛ mɔ junman’n sɔnnin Zozɛfu nin Mali be sa nun’n ti’n, be buli i kɛ Zezi wo be mɔ be nin be ba’n annzɛ be osufuɛ’m be nun. Sanngɛ kɛ be dili cɛn kun atin’n nun’n, blɛ li yɛ be wa wunnin i wlɛ kɛ Zezi nunman lɛ ɔ.Lik 2:41-44.

22, 23. ?Kɛ Zozɛfu nin Mali be wunnin kɛ Zezi nunman lɛ’n, ngue yɛ be yoli ɔ? ?Yɛ kɛ be wunnin i’n, ngue ndɛ yɛ Mali kannin ɔn?

22 Be sali be sin Zerizalɛmu be ɔli Zezi kunndɛlɛ. Be wun usu be kpa yɛ be kɔ ɔ. Kɛ bé wlán klɔ’n nun mɔ bé kpán flɛ́ Zezi’n, wafa nga klɔ’n w’a tɔ srololo be ɲrun’n, amun bu i akunndan be nian. ?Naan ba’n wo nin? I cɛn nsan’n su mɔ be wunmɛn i’n, kɔlɛ Zozɛfu seli i wun kɛ aja like nga Zoova fa wlɛli i sa nun’n,  w’a siman su nian. Kpɛkun i agualiɛ su’n, be wluli Ɲanmiɛn i sua’n nun lɔ. Kɛ bé níannían bé kɔ́’n, b’a wun Zezi kan’n, ɔ ti sua ba kun nun Mmla klefuɛ’m be afiɛn. Amun nian kɛ Zozɛfu nin Mali be klun wa tɔli nun fɔun ɔn!Lik 2:45, 46.

23 Zezi o lɛ tíe be ndɛ mɔ be kan’n yɛ ɔ usa be kosan. Ba’n i ngwlɛlɛ’n nin i sa’m be su tɛlɛ’n, ɔ boli like klefuɛ sɔ’m be nuan dan. Mali nin Zozɛfu be kusu be nuan boli be wun. Biblu’n w’a kleman kɛ Zozɛfu ijɔli. Sanngɛ ndɛ ng’ɔ ko kan’n, Mali kannin. Ɔ seli kɛ: “?N wa, nguɛ ti yɛ a yo e sɔ-ɔ? Min nin ɔ si y’a kunndɛ ɔ lele, e nyin a blo dan kpa.”Lik 2:47, 48.

24. ?Wafa sɛ yɛ Biblu’n kle e weiin kɛ afɛ o ba talɛ’n nun ɔn?

24 Biblu’n nun ndɛ sɔ’n kle e weiin kɛ afɛ o ba talɛ’n nun. Kannzɛ bɔbɔ fɔ’n nunman ba kun nun’n, sanngɛ siɛ nin niɛn’m  be ɲin kwla blo. Siɛ nin niɛn nga be ta ba mɛn tɛ nga nun’n, be ‘ɲin kwla blo’ dan kpa. Sanngɛ kɛ be si kɛ Biblu’n dun mmua kannin sa ng’ɔ o be su’n be ndɛ’n, i sɔ’n kwla gua be awlɛn su nzue.

25, 26. ?Wafa sɛ yɛ Zezi tɛli i si nin i nin be su ɔ? ?Yɛ atrɛkpa ndɛ ng’ɔ kannin’n yoli Zozɛfu sɛ?

25 Zezi kunndɛ kɛ ɔ nin i Si Zoova m’ɔ o ɲanmiɛn su lɔ’n be afiɛn’n mantan kpa. Ɔ klo Ɲanmiɛn i su like suanlɛ. I ti yɛ ɔ ko trannin Ɲanmiɛn i srɛlɛ sua’n nun lɔ’n niɔn. Ɔ dili i si nin i nin be nanwlɛ kɛ: “?Nguɛ ti yɛ an kunndɛ min-ɔn? ?An si-man kɛ min Si ninnge’m be mian n sa-a?”Lik 2:49.

26 Zozɛfu buli Zezi i ndɛ sɔ’n i akunndan kpɛ sunman. Atrɛkpa i ndɛ sɔ’n yoli i fɛ lele, afin ɔ wlɛli i wun ase kleli Zezi kɛ ɔ fɛ i wun mantan Ɲanmiɛn Zoova. I blɛ sɔ’n nun mɔ Zezi te yo bakan’n, klolɛ m’ɔ o siɛ kun nin i wa’n be afiɛn’n, ɔ wunnin i wlɛ. Zozɛfu yɛ ɔ kleli i ɔ.

27. ?Siɛ mun, ngue yɛ amun kwla yi i nglo kle amun mma mun ɔn? ?Yɛ ngue ti yɛ ɔ fata kɛ amun bu Zozɛfu i ajalɛ’n i su akunndan ɔn?

27 ?Siɛ mun, kɛ amun nzuɛn’n nun’n, amun yi i nglo kle amun mma mun kɛ Zoova ti be Si m’ɔ o nglo lɔ’n, naan ɔ klo be kpɛkun ɔ sasa be’n, nán amun cenjele nun ɔn? ?Yɛ sɛ amun dun mmua wuli ba kwlaa naan amun a ja bian annzɛ bla’n nin, annzɛ sɛ amun ta sran uflɛ i wa’n nin? Ɔ fata kɛ amun bu Zozɛfu i ajalɛ’n i akunndan. Kpɛkun wafa nga ba kun fa ti’n i su yɛ amun nian be tɛ i ɔ. Amun uka ba sɔ mun naan be nin be Si Ɲanmiɛn Zoova m’ɔ o nglo lɔ’n, be afiɛn’n w’a mantan kpa.An kanngan Efɛzfuɛ Mun 6:4 nun.

Zozɛfu miɛnnin i ɲin suli Ɲanmiɛn nanwlɛ su

28, 29. (a) ?Zozɛfu i su ndɛ benin mun yɛ Liki ndɛ tre 2:51, 52 yi be nglo ɔ? (b) ?Wafa sɛ yɛ Zozɛfu ukali Zezi naan i ngwlɛlɛ’n w’a ɔ i ɲrun ɔn?

28 Zozɛfu i su ndɛ nga Biblu’n kan’n, ɔ ti kpe kan sa, sanngɛ  ɔ fata kɛ e fa e ɲin e sie su kpa. Biblu’n se kɛ Zezi ‘i ɲin yi’ i si nin i nin. Ɔ se ekun kɛ “kɛ Jésus nyín’n, wuun i ngwlɛlɛ’n kɔ́ i nyrun, yɛ i wun yo Nyanmiɛn nin sran’m be fɛ.” (An kanngan Lik 2:51, 52 nun.) ?Zozɛfu i su ndɛ benin yɛ Biblu’n i nun ndɛ sɔ’m be kle e ɔ? Be kle e Zozɛfu i su like kpanngban. I wie yɛle kɛ ɔ yoli siɛ kpa titi, afin i wa Zezi mɔ fɔ nunmɛn i nun’n i ɲin yili i. Ndɛ ng’ɔ kan’n, ba’n fa su.

29 Biblu’n kle e ekun kɛ Zezi i ngwlɛlɛ’n uka su kɔ i ɲrun. Zozɛfu ukɛli i naan i sɔ’n w’a kwla yo ye. Blɛ sɔ nun’n, Zuifu’m be se kɛ wlengbi mun nin ngbɛnngbɛn mun yɛ be ti ngwlɛlɛfuɛ ɔ, naan i aata difuɛ o, i ajuin difuɛ o, i blo junman difuɛ o, be wie fi “siman jɔlɛ di yɛ be kwlá tutuman ɲanndra’m be bo.” Sanngɛ Zezi i ngwlɛlɛ m’ɔ si i’n, ɔ kle kɛ be ndɛ sɔ’n ti ato. I nun mɔ Zezi te yo bakan’n, Zozɛfu m’ɔ ti minizie, m’ɔ ti yalɛfuɛ ekun’n, ɔ fali blɛ kpanngban kleli i sa nga Zoova ɲrun’n, ɔ ti kpa’n ɔ nin ng’ɔ ti tɛ’n.

30. ?Wafa sɛ yɛ Zozɛfu kle andɛ awlobo kpɛn’m be ajalɛ kpa ɔ?

30 Wafa nga Zozɛfu ukali Zezi naan w’a yo sran yasua’n, e kwla wun i wlɛ wie. Wunmiɛn m’ɔ le i’n, ɔ nin juejue m’ɔ ti’n be kle kɛ be tɛli i kpa. Nanwlɛ Zozɛfu kleli i wa’n i junman blɛblɛblɛ naan i sa w’a tɔ nun kpa. I sɔ’n ti yɛ be flɛ Zezi kɛ ajuin difuɛ’n i wa’n mɔ be flɛ i kunngba’n kɛ ‘ajuin difuɛ’n’ niɔn. (Mar. 6:3) Awlobo kpɛn nga be nian Zozɛfu i ajalɛ’n su’n, be fa ngwlɛlɛ be ta be mma mun naan cɛn wie lele b’a kwla nian be bɔbɔ be wun lika.

31. (a) ?Kɔlɛ blɛ benin nun yɛ Zozɛfu wuli ɔ? (An fa  kuku’n nun ndɛ’n be tɛ su wie.) (b) ?Ajalɛ benin yɛ Zozɛfu kleli m’ɔ fata kɛ e nian su ɔ?

31 Kɛ Zezi ɲannin afuɛ 30 mɔ be yoli i batɛmu’n, i sin’n Biblu’n w’a kanman Zozɛfu i ndɛ kun. I sɔ’n kle kɛ, kɛ Zezi bó i Ɲanmiɛn junman dilɛ’n i bo’n, nn kɔlɛ Mali ti angbeti. (An nian kuku nga be flɛ i “ ?Blɛ benin nun yɛ Zozɛfu wuli ɔ?” i nun.) Be boli Zozɛfu dunman kpa Biblu’n nun. Ɔ kleli kɛ ɔ ti siɛ kun m’ɔ sɛsɛli i awlobo’n niɔn. Ɔ niɛnnin i yi nin i mma’m be lika kpɛkun ɔ lafili Ɲanmiɛn su lele naan wie’n w’a fɛ i. Sɛ siɛ nin niɛn ɔ nin Klistfuɛ’m be kwlaa be yo kɛ Zozɛfu m’ɔ lafili Ɲanmiɛn su’n sa’n, ɔ ti kpa dan.

^ ndɛ kpɔlɛ 4 Blɛ sɔ nun’n, sran’m be bu bla i ase tralɛ’n kɛ aja’n sa.

^ ndɛ kpɔlɛ 8 ‘Nzraama’ sɔ’n timan nzraama ngbɛn, kusu nán Zoova i sa nuan like ɔ. Satan m’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ kún Zezi’n yɛ ɔ yili atrɛ ɔ.

^ ndɛ kpɔlɛ 11 Biblu’n kle weiin kpa kɛ Zezi yoli i batɛmu kwlaa naan w’a yi i ‘atrɛ’m be nun klikli’n.’Zan 2:1-11.