I su junman dilɛ'n i siesielɛ

Kle aniɛn'n

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

An fa amun wun mantan Zoova

 NDƐ TRE 8

Zoova kwla yo ninnge’m be uflɛ ekun

Zoova kwla yo ninnge’m be uflɛ ekun

1, 2. ?Sanvuɛsa benin mun yɛ be o sran’m be su andɛ ɔ? ?Yɛ be ti’n, e wun yo e sɛ?

BA KAAN nga i ngowa like saci i sa nun annzɛ ɔ mlin’n, i sunlɛ’n yo annvɔ. ?Nɛ́n i ɔ? ?Sanngɛ sɛ i si’n annzɛ i nin’n ɔ siesie i ye mɛn i’n, annzɛ ɔ kunndɛ mɛn i’n, i wun’n yo i sɛ? I nuan bo i wun kpa yɛ i wun ɲrɛn i lele. Afin, i like ng’ɔ fili i sa’n, w’a ɲɛn i ekun!

2 Zoova m’ɔ ti e Si’n, ɔ le tinmin dan. Ninnge nga be fi e sa mɔ e bu i kɛ e kwlá ɲanman be kun’n, ɔ kwla fa be man e ekun. Sanngɛ, nán ngowa kanlɛ like yɛ ɔ fi e sa ɔ. Ninnge nga be fi e sa dɔ nga su’n, be ti cinnjin kpa, afin mɛn’n su kɔ i bue nuan, yɛ lika’n ti kekle.’ (2 Timote 3:1-5) I ti’n, sran kun i wun kwla kpɛjɛ i andɛ sanngɛ aliɛ’n cɛ́n ɔn, tukpacɛ tɛ wie kwla yi i ase. E ninnge cinnjin kɛ e sua annzɛ e sa nun ninnge mun’n annzɛ e junman’n sa’n, be kwla ka lɛ fi e sa. Asa kusu’n, bo mun nin jenvie’n nin nzue ba’m be sacilɛ mɔ sran’m be saci be’n, ɔ nin lika mɔ i nun bɔn fiaan’n, i sɔ’n yo maan waka wie mun nin jue nin nnɛn wie’m be osu su nunnun mlɔnmlɔnmlɔn. I sɔ’n fa e yi i awlabɔɛ nin ngokɔɛ nun. Kɛ e awlɛn su sran kun ko wu liɛ’n, i sɔ’n yo e ya lele kpe nun.2 Samiɛl 19:1.

3. ?Ndɛ fɛ benin yɛ Sa Nga Be Yoli’n 3:21 kɛn i ndɛ ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ Zoova wá yíɛ i nuan ɔn?

3 Ɔ maan kɛ e si kɛ Zoova i tinmin m’ɔ le i’n ti’n,  ɔ́ wá yó ninnge’m be uflɛ ekun’n, i sɔ’n gua e awlɛn su nzue kpa. Ndɛ nga e su wa yiyi nun’n, ɔ́ úka e naan y’a wun i wlɛ kɛ Ɲanmiɛn kwla yo ninnge ɲɛnmɛn kpanngban man i mma nga be o asiɛ’n su wa mun ekun. Kɛ Biblu’n bɔbɔ fa kannin’n sa’n, Zoova ‘yó ninnge’n kwlaa be uflɛ ekun.’ (Sa Nga Be Yoli’n 3:21) I Sielɛ’n m’ɔ fa wlɛli i Wa Klist Zezi i sa nun’n yɛ ɔ́ fá yó ninnge sɔ mun ɔn. Sa’m be kle kɛ afuɛ nga be flɛ i 1914, i nun yɛ Zezi boli i famiɛn dilɛ’n i bo ɔ. * (Matie 24:3-14) ?Ninnge benin yɛ Zoova wá yó be uflɛ ekun ɔn? Maan e fa e ɲin e sie be nun wie m’ɔ yoli be’n, be su. Sa sɔ’m be ti abonuan. Be nun kun o lɛ mɔ e wun i e ɲin bo lɛ andɛ ɔ. Be nun wie’m be kusu mɔ Zoova dun mmua fitili be su’n, e ɲrun lɔ yɛ ɔ́ gúɛ i bo ɔ.

Zoova takali i sulɛ kpafuɛ’n i uflɛ ekun

4, 5. ?Afuɛ nga be flɛ i 607 nun ka naan y’a ju Zezi blɛ su’n, sa benin yɛ ɔ tɔli Ɲanmiɛn i nvle’n i su ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ Zoova cicili be wla ɔ?

4 Kɛ é sé yɛ’n, Zoova w’a dun mmua w’a taka i sulɛ kpafuɛ’n i uflɛ ekun. Kɛ ɔ ko yo naan y’a wun sa sɔ’n i ɲrun nin i sin kpa’n, é wá kán laa Zida famiɛn diwlɛ’n i ndɛ kan. I liɛ’n, é wún wafa nga Zoova yo ninnge’m be uflɛ’n i wlɛ weiin ekun.Rɔmfuɛ Mun 15:4.

 5 Afuɛ nga be flɛ i 607 nun ka naan y’a ju Zezi blɛ su’n, kɛ be wa sacili Zerizalɛmu klɔ’n mɔ be bubuli i talɛ mun’n, Zuifu nga be ti Ɲanmiɛn sufuɛ kpa’n, be wla boli be wun dan. Afin be klɔ’n ti be cinnjin kpa. Ng’ɔ ti tɛ kpa’n, yɛle Ɲanmiɛn i sua dan mɔ Salomɔn kplannin mɔ be sacili i’n. Asiɛ wunmuan’n su’n, sua sɔ’n nun yɛ sran’m be kɔ be ko su Zoova kɛ ng’ɔ nin i fata’n sa ɔ. (Jue Mun 79:1) Kɛ be trali be onga mun be ɔli lomuɛn Babilɔni’n, klɔ’n tɔli srolo be sin wa, ɔ kacili blo nnɛn’m be tranwlɛ. (Zeremi 9:10) Ɔ yo kɛ klɔ sɔ’n su yoman kpa ekun sa. (Jue Mun 137:1) Sanngɛ Zoova m’ɔ kannin Zerizalɛmu i nunnunlɛ sɔ’n i ndɛ laa kpa’n, ɔ seli ekun kɛ blɛ kun wá jú’n, klɔ’n wá yó kɛ laa’n sa ekun.

6-8. (a) ?Ndɛ benin yɛ laa Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be kɛnnin i kpɛ sunman ɔn? ?Yɛ wafa sɛ yɛ be ndɛ’n i bue kan kpɛnnin su ɔ? (b) ?Wafa sɛ yɛ be ndɛ’n kpɛnnin su kaka kpa e blɛ liɛ’n nun ɔn?

6 Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be ndɛ nga be klɛli i Ebre nun’n, be kannin kpɛ sunman kɛ Ɲanmiɛn wá yó ninnge’m be uflɛ ekun. * Zoova tali be nda kɛ Zerizalɛmu klɔ’n ɔ́ yó kɛ laa’n sa, sran’m bé trán su, yɛ i asiɛ’n yó kpa, ɔ́ yó like ye. Kpɛkun blo nnɛn’m be su tranman lɔ kun, yɛ be kpɔfuɛ’m be su kwlá utuman klɔ’n kun. Ɔ seli be kɛ be mɛn’n wá yó uflɛ kɛ mɛn klanman kpa kun sa. (Ezai 65:25; Ezekiɛl 34:25; 36:35) Sanngɛ ng’ɔ ti cinnjin kpa’n yɛle Ɲanmiɛn mɔ bé wá sú i kpa ekun’n, ɔ nin i sua mɔ bé kplɛ́n i uflɛ ekun’n. (Mise 4:1-5) Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be ndɛ sɔ’n cicili Zuifu nga be trali be lomuɛn ɔli Babilɔni’n,  be wla. Ɔ maan, afuɛ 70 ng’ɔ fata kɛ be di i lɔ’n, be trali be awlɛn be dili.

7 Kasiɛn su’n, be yacili Zuifu’m be nun. Be tuli Babilɔni lɔ yɛ be sali be sin Zerizalɛmu naan b’a kplan Zoova i sua’n i uflɛ ekun. (Ɛsdras 1:1, 2) Kɛ ɔ fɛ i lɛ’n, kɛ be su Zoova kɛ ɔ nin i fata’n sa’n, ɔ yra be su, ɔ maan be fie’m be yo ye yɛ be ɲan ninnge kpanngban. Ɔ sasa be, be kpɔfuɛ’m be lika. Yɛ bo nun nnɛn mɔ kɛ klɔ’n tɔli srolo’n be trannin lɛ cɛli’n, ɔ sasa be, be lika wie. Ɔ maan Zoova i tinmin’n m’ɔ fa yoli ninnge’m be uflɛ ekun mannin Zuifu mun ti’n, nanwlɛ, be dili aklunjuɛ dan! Sanngɛ sa sɔ’m be ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be ndɛ’n i bue kan i su kpɛnlɛ. Ɲanmiɛn Ndɛ’n seli kɛ “cɛn wie lele’n,” kɛ Davidi i anunman mɔ Ɲanmiɛn waan ɔ́ yó famiɛn’n, ɔ ko tran bia’n su’n, yɛ be ndɛ’n i ngba’n ɔ́ kpɛ́n su ɔ. Blɛ sɔ’n nun kusu yɛ e o andɛ ɔ.Ezai 2:2-4; 9:5, 6.

8 Afuɛ nga be flɛ i 537 nun ka naan y’a ju Zezi blɛ su’n, Sirisi m’ɔ ti Pɛrsi famiɛn’n ɔ deli Zuifu nga be o Babilɔni lɔ’n. I kunngba’n, kɛ afuɛ nga be flɛ i 1914 nun’n, Ɲanmiɛn sieli Zezi famiɛn nglo lɔ’n, ɔ deli i sɔnnzɔnfuɛ kpa mun Babilɔni i sa nun. Babilɔni sɔ’n yɛle Ɲanmiɛn i sulɛ wafawafa kwlaa ng’ɔ timan su’n. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, wafa nga Ɲanmiɛn i sufuɛ kpa’m be ko su i kpa’n, w’a cɛman naan Zezi w’a kle be. (Rɔmfuɛ Mun 2:29; Sa Nglo Yilɛ 18:1-5) Afuɛ nga be flɛ i 1919 nun’n, Klistfuɛ kpa’m be wa suli Ɲanmiɛn kpa siɛn’n. (Malasi 3:1-5) Kɛ ɔ fɛ i lɛ’n, Zoova i sua mɔ nán sran yɛ ɔ kplannin’n, i nun yɛ i nvle nunfuɛ’m be su i ɔ. Sua sɔ’n yɛle ninnge nga Zoova siesieli naan sran’m b’a kwla su i kɛ ng’ɔ nin fata’n sa naan b’a mɛntɛn i’n. ?Ngue ti yɛ ndɛ sɔ’n ti cinnjin man e ɔ?

 Like nga ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ Ɲanmiɛn i sulɛ kpafuɛ’n ɔ sin i osu nun’n

9. ?Kɛ akoto’m be wuli’n, wafa sɛ yɛ be nga be tɔn be wun suɛn kɛ be ti Klistfuɛ’n be wa sacili Ɲanmiɛn i sulɛ kpafuɛ’n niɔn? ?Sanngɛ e blɛ liɛ nga nun’n, ngue yɛ Zoova yoli ɔ?

9 Ɲanmiɛn yrali Klistfuɛ klikli’m be su, ɔ maan be suli i kɛ ɔ nin i fata’n sa. Sanngɛ kusu, be wla w’a fiman ndɛ nga Zezi nin i akoto’m be kannin’n su. Be seli kɛ, kɛ blɛ wie wá jú’n, sran wie’m bé sáci Ɲanmiɛn i sulɛ kpafuɛ’n. Ɔ maan, ɔ́ yó kɛ i osu w’a nunnun mlɔnmlɔn sa. (Matie 13:24-30; Sa Nga Be Yoli’n 20:29, 30) Kɛ Zezi i akoto’m be wuli’n, sran wie mɔ be tɔn be wun suɛn kɛ be ti Klistfuɛ’n be wa jasoli. Be kpɛnngbɛn’m be yoli ninnge nga be mɔ be suman Ɲanmiɛn’n be yo’n wie. Kpɛkun be lafili ninnge nga sran sɔ’m be lafi su’n, be su wie. I wie yɛle kɛ be waan Ɲanmiɛn ti atre nsan. Kɛ mɔ sran’m be wunman ndɛ sɔ’n i wlɛ’n ti’n, be kwlá faman be wun mantanman Ɲanmiɛn. Be se ekun kɛ, sɛ sran’m be yo sa tɛ’n, ɔ fata kɛ be koko kle mɔnpɛli mun. Asa ekun’n, kɛ ɔ yo naan be srɛ Zoova’n, Mali nin be kpɛnngbɛn nga be wuli’n, be nun wie mun yɛ be waan be srɛ be ɔ. ?Ɔ nin i sɔ ngba’n, ngue yɛ Zoova yoli ɔ? Kannzɛ Ɲanmiɛn i su ato ndɛ’n wa truli dan asiɛ’n su’n, Zoova tɛkɛli i sulɛ kpafuɛ’n i uflɛ ekun. Ɔ maan nanwlɛ, Ɲanmiɛn i sulɛ kpafuɛ’n m’ɔ sinnin i osu’n nun’n, ɔ ti e blɛ su sa cinnjin kpa kun.

10, 11. (a) ?Ye benin yɛ Ɲanmiɛn sulɛ nun’n, Klistfuɛ nanwlɛfuɛ’m be di ɔ? ?Ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo naan y’a di ye sɔ’n wie ɔ? (b) ?Sran wafa benin yɛ Zoova yia be kɛ be wa su i kɛ nga ɔ nin i fata’n sa naan b’a di ye sɔ’n niɔn? ?Yɛ sa benin yɛ ɔ́ yó be ɲin bo lɛ ɔ?

10 I sɔ’n ti’n, andɛ Klistfuɛ nanwlɛfuɛ’m be di ye dan  Ɲanmiɛn i sulɛ’n nun. ?Ye dan sɔ’n yɛle benin? I klikli’n yɛle kɛ e su Ɲanmiɛn Zoova kɛ ng’ɔ nin i fata’n sa. Zoova maan ato nin gblɛ ndɛ wie fi nunman e Ɲanmiɛn sulɛ’n nun, yɛ be yiyi i ndɛ’n nun kpa be kle e. I sɔ’n uka e naan y’a si Ɲanmiɛn. Kpɛkun, e si ninnge nga e ko yo naan i klun w’a jɔ e wun naan e nin i e afiɛn’n w’a mantan’n. (Zan 4:24) I nɲɔn su’n yɛle aniaan tranlɛ mɔ e tran’n. Zoova nuan ijɔfuɛ Ezai seli kɛ “cɛn wie lele’n” Zoova wá klé i sufuɛ mun like nga be ko yo naan be wun w’a jɔ be fɔun’n. I sɔ blɛ’n nun yɛ e wo ɔ. Zoova yoli maan e kunman alɛ. Kannzɛ fɔ te wo e nun’n, ɔ suan e bo naan y’a “fa nzuɛn uflɛ.” Kɛ ɔ wun kɛ e tra e awlɛn e yo i klun sa’n, ɔ fɛ i wawɛ’n fa suan e bo. Ɔ maan, sa nga Ɲanmiɛn wawɛ’n maan sran yo’n, e yi be nglo. (Efɛzfuɛ Mun 4:22-24; Galasifuɛ Mun 5:22, 23) Sran ng’ɔ yo sa nga Ɲanmiɛn wawɛ’n kle i kɛ ɔ yo’n, yɛ ɔ kwla di Ɲanmiɛn i sulɛ’n nun ye dan nga i sufuɛ’m be di’n wie ɔ.

11 Be nga Zoova klo be’n, be yɛ ɔ yia be kɛ be wa su i kɛ nga ɔ nin fata’n sa naan b’a di ye sɔ’n niɔn. Sran sɔ mun yɛle be nga be klo i’n, mɔ be kloman ndɛnngan’n, mɔ “be si kɛ be di Nyanmiɛn ninnge’m be yalɛ’n.” (Matie 5:3) Ɲanmiɛn wá dí be nɛnnɛn. Yɛle kɛ, kɛ klɔ sran nin asiɛ’n bé káci bé yó kpa ekun’n, ɔ́ yó be ɲin bo lɛ. Nanwlɛ, ɔ́ wá yó ɲɛnmɛn o!

“Nian, m’an kaci like’n kwlaa uflɛ”

12, 13. (a) ?Kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be kannin ninnge’m be uflɛ kacilɛ i ndɛ’n, ngue ti yɛ e si kɛ ɔ́ kpɛ́n su sakpa ɔ? (b) ?Sa nga ti yɛ Zoova yili asiɛ’n, wafa sɛ yɛ ɔ yili i nglo Edɛni fie’n nun lɔ ɔ? ?Ngue ti yɛ ndɛ sɔ’n cici e wla ɔ?

12 Kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be nun kpanngban be  seli kɛ Zoova wá yó ninnge’m be uflɛ ekun’n, nán i sulɛ’n nun ngunmin yɛ ɔ́ yó sɔ ɔ. Amun e fa be nun kun e nian. Ezai seli kɛ blɛ wie wá jú’n, tukpacifuɛ nin cɛcɛwafuɛ’m bé jáso, aɲinsifuɛ’m bé wún ase, yɛ sutrefuɛ’m bé tí sa. Asa kusu’n, wie’n núnnún mlɔnmlɔn. (Ezai 25:8; 35:1-7) Izraɛlifuɛ’m be blɛ su’n, b’a wunmɛn i sɔ like. E blɛ liɛ nun kusu’n, Ɲanmiɛn i sulɛ nun’n yɛ e wun Ezai i ndɛ sɔ’n i su kpɛnlɛ’n niɔn. Sanngɛ e lafi su kpa kɛ, kɛ nga Ezai fa kɛnnin i lɛ’n sa’n, e ɲrun lɔ’n, sa sɔ’m bé kpɛ́n su sakpa asiɛ wunmuan’n su. ?Ngue ti yɛ e lafi su sɔ ɔ?

13 Edɛni fie’n nun lɔ’n, sa nga ti yɛ Zoova yili asiɛ’n, ɔ yili i nglo weiin. I waan ɔ yili i kɛ sran’m be tran su naan be bo yo kun, be di aklunjuɛ yɛ be wun kpaja be. Ɔ seli yasua nin bla klikli’n be kɛ be nian asiɛ’n nin i su ninnge kɛ nnɛn nin anunman nin jue sa’m be lika, naan asiɛ wunmuan’n kaci lika klanman kɛ Edɛni fie’n sa. (Bo Bolɛ 1:28) Andɛ’n, nán kɛ lika’n ti sɔ bɔɔ kaan sa. Sanngɛ, e si kɛ like nga Zoova waan ɔ́ yó’n, ɔ su kpiman ase le. (Ezai 55:10, 11) Famiɛn Zezi mɔ Zoova sieli i bia’n su’n, ɔ́ wá yó maan asiɛ wunmuan’n káci lika klanman.Jue Mun 37:29.

14, 15. (a) ?Wafa sɛ yɛ Zoova káci “like’n kwlaa uflɛ” ɔ? (b) ?Mɛn klanman nun’n, wafa sɛ yɛ lika’n yó ɔ? ?Yɛ like benin yɛ ɔ yo amun klanman ɔn?

14 Maan ɔ yo e kɛ asiɛ wunmuan’n w’a kaci naan e o mɛn klanman’n nun naan Zoova i ndɛ ng’ɔ kannin seli kɛ: ‘Nian, m’an kaci like’n kwlaa uflɛ’n’ w’a kpɛn su sa. (Sa Nglo Yilɛ 21:5) Blɛ sɔ nun’n, nn Zoova w’a nunnun mɛn tɛ kain nga e o nun yɛ’n, kpɛkun “nyanmiɛn su lɔ nin asiɛ uflɛ” yɛ be o lɛ siɛn’n niɔn.  Ɲanmiɛn su lɔ uflɛ’n yɛle famiɛn diwlɛ uflɛ m’ɔ́ trán nglo lɔ’n. Famiɛn diwlɛ sɔ’n ɔ́ síe asiɛ uflɛ’n. Asiɛ uflɛ sɔ’n yɛle sran nga be klo Zoova mɔ be yo i klun sa’n, mɔ bé wá trán asiɛ’n su’n. (2 Piɛr 3:13) Bé cí Satan nin i mmusu mun lele afuɛ akpi kun. (Sa Nglo Yilɛ 20:3) Ɔ maan, sran’m bé ɲán be ti gblɛfuɛ klunwifuɛ sɔ mɔ be saci sran’m be sa nun. Sran’m be ti mɔ bé ɲɛ́n i blɛ sɔ’n nun’n, be nin a wunmɛn i wunsu le. Nanwlɛ, e wla’n ɔ́ wá gúa ase dan.

15 Kɛ mɔ lika’n wá yó sɔ’n ti’n, é kwlá nían asiɛ’n i lika klanman kpa siɛn’n, kɛ i bo bolɛ nun’n, Ɲanmiɛn fa sunnzunnin’n sa. Kɛ asiɛ’n o lɛ’n, i bɔbɔ kwla kplo i wun fiɛn’n. Afin, sɛ ninnge nga be saci nzue ba’m be nunman lɛ kun’n, nzue sɔ’m bé kwlá yó yɛiin ekun. Sɛ be yaci alɛ kunlɛ kusu’n, lika nga alɛ’n sacili be’n, bé kwlá sá be sin yó kpa ekun. Blɛ sɔ nun’n, é yó asiɛ’n i cɛcɛ. É yó naan lika wunmuan’n yo klanman kɛ Edɛni fie’n sa. Waka wafawafa’m bé fífí su yɛ nnɛn wafawafa bé trán su. E su diman be yalɛ. Nanwlɛ, aklunjuɛ’n bóbó e su! Sran’m be su kunkunman nnɛn mun yɛ be su bubuman waka mun ngbɛnngbɛn sa kun. Klɔ sran nin nnɛn nin anunman’m be su yoman be wun abɔlɛ kun. Sɛ ba kanngan mun bɔbɔ’n be nin nnɛn ng’ɔ yo wlɛ’n be yia’n, srɛ su kunman be.Ezai 9:5, 6; 11:1-9.

16. ?Mɛn klanman nun’n, ye benin yɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ nanwlɛfuɛ’m bé ɲɛ́n i ɔ?

16 Sɛ é kwlá sé’n, e bɔbɔ ba’n, Ɲanmiɛn bó e uflɛ wie. Yɛle kɛ, be nga bé fín Armagedɔn alɛ’n nun bé fíte’n, bé wún wafa nga asiɛ wunmuan’n sufuɛ’m be su afɛ’n kwlaa ɔ́ wíe’n. Zezi wá yó kɛ i nun m’ɔ o  asiɛ’n su wa’n sa. Tinmin nga Ɲanmiɛn mɛnnin i’n ti’n, ɔ́ yó maan aɲinsifuɛ’m bé wún ase, sutrefuɛ’m bé tí sa yɛ cɛcɛwafuɛ’m bé jáso. (Matie 15:30) Sran kpɛnngbɛn’m bé yó kɛ be gbanflɛn annzɛ be talua nun sa, be wunnɛn’n bá nun, bé yó juejue ekun. (Zɔb 33:25) E wunnɛn mɔ kpɛnngbɛn yolɛ’n ti’n, ɔ wɔnsɔnwɔnsɔn’n, ɔ su yoman sɔ kun. E wi’n su buman e sin kun. E kpɔlɛkpɔlɛ nin e ndin’m be su yoman e ya kun. Be nga be ɲin yi Ɲanmiɛn mɔ bé trán asiɛ’n su blɛ sɔ’n nun’n, bé wún wafa nga blɛblɛblɛ sa tɛ’n i su afɛ’n kwlaa wíe’n. Nanwlɛ, ninnge’m be uflɛ mɔ Zoova yó be ekun’n ti’n, é lɛ́ i ase dan! Siɛn’n, é wá kán sa kun mɔ Ɲanmiɛn wá yó i blɛ fɛfɛ sɔ’n nun ekun’n i ndɛ. Sa sɔ’n ti’n, wafa nga e wun blíblí e’n, ɔ́ yó dan.

Ɲanmiɛn wá cɛ́n be nga be wuli’n

17, 18. (a) ?Ngue ti yɛ Zezi ijɔli Sadisefuɛ mun ɔn? (b) ?Sa benin ti yɛ Eli srɛli Zoova kɛ ɔ cɛn ba kun ɔn?

17 Sadisefuɛ’m be waan sɛ sran wu ɔ, ɔ cɛnman. Zezi ijɔli be, ɔ seli be kɛ: “Amu’an fɔn, afin an wun-man Nyanmiɛn Ndɛ nga be klɛli’n i wlɛ, yɛ kusu an siman kɛ Nyanmiɛn kwla like kwlaa yo.” (Matie 22:29) Ɲanmiɛn Ndɛ’n kle weiin kɛ Zoova kwla man ɔwuliɛ’m be nguan ekun. ?Wafa sɛ yɛ ɔ kle sɔ ɔ?

18 É wá kán sa kun m’ɔ juli Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Eli blɛ su’n, i ndɛ. Kɛ é yíyí nun’n, maan ɔ yo amun kɛ blɛ sɔ’n nun’n, amun o lɛ sa. Eli wa sikeli angbeti bla kun i wun lɛ. Bla sɔ’n nin i wa yasua kunngba lekeleke’n yɛ be o lɛ ɔ. Awe’n ti’n, ba’n wá le wú, sanngɛ Eli yoli naan w’a ɲan like w’a di. Be o lɛ kpɛkun cɛn  kun ɔn, ba’n wa sacili i nin sa nun. I wie sɔ’n nanwlɛ, ɔ kpɔtɔli niɛn’n i awlɛn dan. Afin kɛ ɔ́ yó sɔ’n nn ba’n i si w’a dun mmua w’a wu. Kusu i su yɛ bla’n ɔ lafi naan w’a niɛn i lika i kpɛnngbɛn blɛ’n nun ɔn. Angbeti bla’n i akunndan m’ɔ sanngannin’n ti’n, ɔ bu i kɛ i sa tɛ’n i nuan like yɛ ɔ su wun i lɛ ɔ. Eli kusu’n, ba’n i wie’n yoli i ya dan afin kɛ m’ɔ tran be wun lɛ’n, kɔlɛ’n ɔ nin ba’n be afiɛn wa mantannin kpa. Kɛ ɔ bu sanvuɛsa kpli m’ɔ o bla’n su’n i akunndan’n, ɔ tran ɔn, ɔ tranman. Ɔ maan, ɔ ko fali ba’n i fuɛn’n i nin’n i sa nun naan w’a fɛ i w’a fu sua ba’n nun lɔ. Yɛ ɔ srɛli Ɲanmiɛn Zoova kɛ ɔ cɛn ba’n.1 Famiɛn Mun 17:8-21.

19, 20. (a) ?Wafa sɛ yɛ Abraamu yili i nglo kɛ ɔ lafi su kɛ Zoova kwla cɛn sran ɔn? ?Ngue ti yɛ ɔ lafili i su sɔ ɔ? (b) ?Ɲanmiɛn su mɔ Eli lafili’n ti’n, ngue yɛ Zoova yoli ɔ?

19 Nán Eli yɛ ɔ dun mmua lafili su kɛ Ɲanmiɛn cɛ́n sran mun ɔn. Abraamu lafili su sɔ wie, i osu cɛli kpa naan y’a ju Eli blɛ su. Abraamu i Ɲanmiɛn sulafilɛ’n timan ngbɛn. Yɛle kɛ i nun m’ɔ le afuɛ 100 mɔ i yi Sara le afuɛ 90, mɔ be ba wulɛ w’a sin’n, Zoova yoli maan Sara nin Abraamu be wunnzɛli naan b’a wu ba yasua kun. (Bo Bolɛ 17:17; 21:2, 3) I sin’n, kɛ ba’n yoli kaklaka’n, Zoova seli Abraamu kɛ ɔ fa ba’n yi tɛ. I lɛ nun’n, ɔ lafili Zoova su afin ɔ si kɛ Zoova kwla cɛn Izaaki. (Ebre Mun 11:17-19) Ɲanmiɛn m’ɔ lafili i su dan’n ti’n, kɛ ɔ́ wá fú oka’n su lɔ kó yí tɛ’n, ɔ seli i sufuɛ’m be kɛ be minndɛ i naan ɔ nin ba’n bé kɔ́ naan bé bá.Bo Bolɛ 22:5.

“Nian, ɔ wa’n i nyin o su.”

20 Kɛ Zoova yoli mɔ Abraamu i sa’n w’a kanman  Izaaki ti’n, maan w’a boman wɛ w’a cɛnmɛn i. Eli blɛ su angbeti bla’n liɛ’n, i wa’n dun mmua wuli. I sin naan Ɲanmiɛn su mɔ Eli lafili’n ti’n, Zoova w’a cɛn ba’n. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, Eli fali ba’n wlɛli i nin sa nun yɛ ɔ seli kɛ: “Nian, ɔ wa’n i nyin o su.” Andɛ nin andɛ’n, Eli i ndɛ ng’ɔ kɛnnin i lɛ’n, ɔ nin a mlinman e klun.1 Famiɛn Mun 17:22-24.

21, 22. (a) ?Ngue ti yɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n kan sran cɛnlɛ ndɛ ɔ? (b) ?Mɛn klanman nun’n, sran nɲɛ yɛ bé cɛ́n ɔn? ?Yɛ wan yɛ ɔ́ cɛ́n be ɔ?

21 Sran klikli nga Zoova cɛnnin i’n mɔ Biblu’n kɛn i ndɛ’n yɛ ɔ o lɛ ɔ. I sin’n, Zoova i tinmin’n maan i nuan ijɔfuɛ Elize yɛ i Wa Zezi, ɔ nin akoto Pɔlu nin Piɛli be cɛnnin sran wie mun ekun. Be nga be cɛnnin be sɔ’n, kasiɛn su’n be wa wuli ekun. Sanngɛ be cɛnlɛ ndɛ m’ɔ klɛ Biblu’n nun’n ti’n, e si kɛ e ɲrun lɔ like nga Ɲanmiɛn wá yó’n, ɔ́ yó ɲɛnmɛn dan.

22 Zezi seli kɛ: “Min yɛ n cɛn sran mun-ɔn, m bɔbɔ min yɛ be flɛ min nguan nin-ɔn.” Mɛn klanman nun’n, Zezi wá yó i dunman sɔ’n i nuan like. (Zan  11:25) Sran ng’ɔ́ cɛ́n be’n, bé sɔ́n lelee. Ɔ́ cɛ́n be naan b’a kwla tran mɛn klanman’n nun. (Zan 5:28, 29) Nanwlɛ, sran’m be janvuɛ nin be osufuɛ mɔ be wuli mɔ bé wún be ekun’n, mɔ bé tɔ́ be wiengu nun gbuduu’n, e bɔbɔ e bu wafa ng’ɔ́ fá yó’n i akunndan e nian! Kɛ ɔ́ wá yó sɔ’n, manmanlɛ cɛ yɛ asiɛ wunmuan’n sufuɛ’m bé mánmán Zoova ɔ.

23. ?Wafa sɛ yɛ Zoova yili i tinmin dan’n i nglo ɔ? ?I ti’n, ngue yɛ e kusu e lafi su kpa ɔ?

23 Zezi mɔ Zoova cɛnnin i’n, ɔ ti nzɔliɛ like kun mɔ sran’m be kwla jran su be lafi su kpa kɛ be nga be wuli’n, bé cɛ́n sakpa ɔ. Ɔ cɛnnin Zezi kɛ aolia nun sran sa. Zezi nin i be sɛman. Tinmin ng’ɔ fa cɛnnin i Wa Zezi’n be nin a wunmɛn i wunsu le. Kɛ Zezi cɛnnin’n, sran kpanngban kpa be wunnin i. (1 Korɛntfuɛ Mun 15:5, 6) Ɔ maan, akplowa sifuɛ mun bɔbɔ, be leman ndɛ fi be kɛnmɛn i kun. I sɔ’n kle kɛ Zoova kwla fɛ i tinmin ng’ɔ le i’n, ɔ cɛn be nga be wuli’n.

24. ?Ngue ti yɛ e lafi su kpa kɛ Zoova wá cɛ́n be nga be wuli’n sakpa ɔ? ?Ngue yɛ e wla o su ɔ?

24 Zoova kwla cɛn be nga be wuli’n. I sɔ kusu yɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ yó ɔ. Cɛnlɛ mɔ Zoova maan Zezi cɛnnin Lazali’n, ɔ kle kɛ ɔ klo kɛ ɔ́ cɛ́n be nga be wuli’n. (Zan 11:41, 42) ?Ɲanmiɛn kun mɔ sran’m be klolɛ ti’n, ɔ yo kɛ ngalɛ’n sa’n, nán mantanlɛ cɛ yɛ é kúnndɛ kɛ é fá e wun é mɛ́ntɛn i ɔ? Kusu, nán e wla fi kɛ, kɛ be se kɛ Zoova wá yó ninnge’m be kwlaa uflɛ ekun’n, nɛ́n i ngba yɛle sran cɛnlɛ’n. Ɔ maan, e fa e wun e mantan Zoova kpa tra laa’n. Yɛ like kpa nga i waan ɔ́ yó be mɔ e wla o su’n, maan be yo e nanndoliɛ kpa titi. I liɛ’n, kɛ ɔ́ wá ‘káci like’n kwlaa uflɛ’n’ é kwlá wún i.Sa Nglo Yilɛ 21:5.

^ ndɛ kpɔlɛ 3 Kɛ Zoova fali Mɛsi m’ɔ ti i sufuɛ kpa Davidi i anunman’n sieli i famiɛn bia’n su’n, yɛ “blɛ nga Nyanmiɛn yó ninnge’n kwlaa be uflɛ ekun’n” ɔ boli i bo ɔ. Afin ɔ tali Davidi i nda kɛ i osu’n wá trán famiɛn bia’n su, naan ɔ su tuman su le. (Jue Mun 89:36-38) Sanngɛ kɛ Babilɔnifuɛ’m be wa sacili Zerizalɛmu klɔ’n afuɛ nga be flɛ i 607 nun ka naan y’a ju Zezi blɛ su’n, Davidi i anunman wie fi w’a tranman famiɛn bia’n su kun. Ɔ yoli sɔ lele naan b’a wu Davidi i anunman Zezi. Kɛ Ɲanmiɛn sieli i bia’n su’n, yɛ nda sɔ’n i nuan yiali ɔ.

^ ndɛ kpɔlɛ 6 Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ kɛ Moizi, Ezai, Zeremi, Ezekiɛli, Oze, Zoɛli, Amɔsu, Abdiasi, Mise ɔ nin Sofoni sa’n, be kannin ndɛ sɔ’n wie.

SUAN LIKE UFLƐ EKUN

?Ngue like yɛ Ɲanmiɛn waan ɔ́ yó i asiɛ’n su ɔ?

Ɲanmiɛn waan ɔ́ yó naan asiɛ’n kaci lika klanman. ?Ɔ kwla yo sɔ sakpa? ?Sɛ ɔ kwla yo sɔ’n, blɛ benin nun ɔn?