I su junman dilɛ'n i siesielɛ

Kle aniɛn'n

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

An fa amun wun mantan Zoova

 NDƐ TRE 14

Zoova yili tɛ fa ‘kpɔli sran sunman be ti’

Zoova yili tɛ fa ‘kpɔli sran sunman be ti’

1, 2. ?Wafa sɛ yɛ Biblu’n yiyi sa ng’ɔ o klɔ sran’m be su’n nun ɔn? ?Yɛ ngue yɛ maan be kwla ɲan be ti ɔ?

AKOTO PƆLU kannin ɲrɛnnɛn nga e o nun yɛ’n i ndɛ seli kɛ: “Like nga Nyanmiɛn yili be’n, be kwlaa be oto, yɛ be wun nyrɛnnɛn kɛ bla bɔ w’a tran awuliɛ’n sa.” (Rɔmfuɛ Mun 8:22) Klɔ sran’m be kwlá deman be bɔbɔ be wun ɲrɛnnɛn’n nin sa tɛ’n ɔ nin wie’n be sa nun le. Sanngɛ Zoova liɛ’n, ɔ kwla like kwlaa yo. (Kalɛ 23:19) Ɲanmiɛn m’ɔ yo sa nuan su sɛsɛsɛ’n fali like kun deli e. Like sɔ’n yɛle e ti kpɔlɛ tɛ’n.

2 Ninnge nga Zoova fa cɛli klɔ sran mun’n be nun danfuɛ’n, yɛle e ti kpɔlɛ tɛ’n. E ti kpɔlɛ tɛ’n ti yɛ e kwla ɲan e ti fɔ’n nin wie’n be sa nun ɔn. (Efɛzfuɛ Mun 1:7) Asa ekun’n, i ti yɛ maan e kwla lafi su kɛ cɛn wie lele é ɲán anannganman nguan ɲanmiɛn su lɔ annzɛ asiɛ’n su wa ɔ. (Zan 3:16; 1 Piɛr 1:4) ?Sanngɛ ngue yɛle e ti kpɔlɛ tɛ’n? ?Yɛ wafa sɛ yɛ ɔ kle kɛ Zoova i sa nuan su sɛsɛsɛ yolɛ’n ɔ leman wunsu ɔ?

Sa nga ti yɛ ɔ fatali kɛ be kpɔ sran’m be ti’n

3. (a) ?Ngue ti yɛ ɔ nin i fatali kɛ be kpɔ sran’m be ti ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ Ɲanmiɛn w’a bluman Adam nin Ɛvu be sa tɛ’n su ɔ?

3 Sa tɛ mɔ Adam yoli’n ti yɛ ɔ nin i fatali kɛ be kpɔ sran’m be ti ɔ. Kɛ Adam fɔnnin Ɲanmiɛn Mmla’n, ɔ fali tukpaciɛ, nin ɲrɛnnɛn ɔ nin wie’n, ɔ yili i mma’m be su. (Bo Bolɛ 2:17; Rɔmfuɛ Mun  8:20) Sɛ ɔ ti kɛ Ɲanmiɛn bluli Adam nin Ɛvu be sa tɛ’n su’n, yɛ kusu b’a wuman’n, nn ɔ tɔnnin i bɔbɔ i mmla’n. Afin mmla’n se kɛ: “Sa tɛ’n i akatua’n yɛlɛ wie.” (Rɔmfuɛ Mun 6:23) Yɛ sɛ Zoova dimɛn i bɔbɔ i mmla’n su’n, nn ninnge kwlaa ng’ɔ yili be’n be tɔli nvati.

4, 5. (a) ?Suɛn benin yɛ Satan tɔnnin Zoova ɔ? ?Yɛ ngue ti yɛ Zoova wunnin kɛ ɔ ti cinnjin kɛ ɔ tɛ i su ɔ? (b) ?Suɛn benin yɛ Satan tɔnnin Zoova i sufuɛ nanwlɛfuɛ mun ɔn?

4 Fluwa nga i ndɛ tre 12 nun’n, e wunnin kɛ ɲin kekle nga be yoli i Edɛni fie’n nun lɔ’n, ɔ mannin kosan cinnjin wie’m be su. Satan sacili Ɲanmiɛn dunman. Ɔ tɔnnin Zoova i suɛn kɛ ɔ ti gblɛfuɛ naan ɔ miɛnmiɛn i mma mun dan, naan be wunman be wun fɛ kaan sa. (Bo Bolɛ 3:1-5) Zoova fali ajalɛ kɛ sran seiin ngunmin yɛ be yi asiɛ’n niɔn. Sanngɛ Satan tɛnndɛnnin i ɲrun. I waan ɔ́ yó sɔ naan ɔ́ klé kɛ Ɲanmiɛn kwlá yomɛn i sɔ’n. (Bo Bolɛ 1:28; Ezai 55:10, 11) Sɛ Zoova bubuli i sa nin i ja trannin su yɛ w’a yoman like fi’n, nn atrɛkpa klɔ sran nin anzi mun be pɛ lika be su lafimɛn i sielɛ’n su kun.

5 Satan tɔnnin Zoova i sufuɛ nanwlɛfuɛ’m be suɛn wie. I waan ninnge kpakpa nga Zoova man be’n ti yɛ be su i ɔ, naan sɛ ɲrɛnnɛn tɔ be su’n, bé yáci i sulɛ. (Zɔb 1:9-11) Akplowa nga Satan kpɛli be ba lɛ’n, be nun kpɛlɛ’n ti cinnjin tra afɛ ng’ɔ o e su’n. Zoova wunnin kɛ ɔ ti cinnjin kɛ ɔ tɛ suɛn nga Satan tɔnnin i’n su. ?Sanngɛ ajalɛ benin yɛ Ɲanmiɛn fá naan w’a kpɛ akplowa sɔ’n nun naan i kunngba’n w’a de klɔ sran mun ɔn?

 Ɔ fata kɛ be nɲɔn’n be sɛ sɛsɛsɛ

6. ?Ajalɛ nga Ɲanmiɛn fali naan w’a de klɔ sran mun’n, i su ndɛ fanunfanun benin mun yɛ be kan be Biblu’n nun ɔn?

6 Ajalɛ nga Zoova fali’n kle kɛ ɔ si sran aunnvuɛ naan ɔ yo sa i nuan su sɛsɛsɛ. Sran wie fi w’a lafiman su kɛ i sɔ ajalɛ’n yɛ ɔ́ fá ɔ. Biblu’n nun’n, be kan ajalɛ ɲɛnmɛn dan sɔ’n i su ndɛ fanunfanun. Be se kɛ Ɲanmiɛn toli sran mun gua kpan, ɔ siesieli be ɔ nin i be afiɛn, ɔ toli be ti, ɔ yacili be wun sa mun cɛli be. (Jue Mun 49:9; Daniɛl 9:24; 1 Korɛntfuɛ Mun 6:20; Kolɔsfuɛ Mun 1:20; Ebre Mun 2:17) Sanngɛ atrɛkpa’n, Zezi yɛ ɔ tu ajalɛ sɔ’n i ɲin kle e weinwein ɔn. Afin Matie 20:28 nun’n, ɔ kan kɛ: “M bɔ n kacili Sran’n kɛ m balɛ’n ɔ ti sɔ-ɔ, afin m’an ba-man kɛ be su min, sanngɛ m bali kɛ ń sú sran, naan ń fá min wun kpɔ́ sran sunman be ti.”

7, 8. (a) ?Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun’n “be ti kpɔlɛ’n” i bo’n yɛle benin? (b) ?Wafa sɛ yɛ kalɛ nga be tua’n naan b’a kpɔ sran kun i ti’n, ɔ nin sa tɛ ng’ɔ yoli’n be sɛ ɔ?

7 ?Ngue yɛle e ti kpɔlɛ tɛ’n? Glɛki nun’n, ndɛ mma nga be fa kan e ti kpɔlɛ tɛ’n i ndɛ’n yɛle lutron. I bo’n yɛle “sran nun yacilɛ.” Sɛ sonja kun kɔ alɛ kunlɛ naan i kpɔfuɛ’m be trɛ i’n, sika nga be tua naan b’a yaci i nun’n, Glɛki nun’n be flɛ i kɛ lutron. Sika nga be tua’n yɛ ɔ ti like nga be fa kpɔ sran sɔ’n i ti’n niɔn. Biblu’n i lika nga be klɛli i Ebre nun’n, ndɛ mma kophèr yɛ Wawle nun’n, be kaci i kɛ “sran ti kpɔlɛ’n” niɔn. Ndɛ mma sɔ’n i bo’n yɛle yaci cɛlɛ. Ɔ maan kɛ be kpɔ sran kun i ti’n, nn ɔ ti kɛ b’a kata i sa tɛ’m be su sa.

8 Fluwa kun se kɛ be fa ndɛ mma kophèr be fa kan “like nɲɔn mɔ be sɛ sɛsɛsɛ’n be ndɛ titi.”  (Dictionnaire théologique du Nouveau Testament) I wie yɛle kɛ Ɲanmiɛn i alaka’n i su tre’n kata alaka bɔbɔ’n su sa sɛsɛsɛ. I kunngba’n, ka naan b’a kpɔ sran kun i ti’n, annzɛ b’a yaci sran kun i sa’n b’a cɛ i’n, ɔ fata kɛ i ti kalɛ’n nga be tua’n, sɛ é kwlá sé’n, ɔ kata sa tɛ’n ng’ɔ yoli’n i su sɛsɛsɛ. Afin Ɲanmiɛn seli Izraɛlifuɛ’m be kɛ: “Sɛ sran kun ɔ kun sran’n, be kun i wie sie i osu. Sɛ ɔ bo sran kun nyinma’n, be bo i liɛ’n wie sie i osu. Sɛ ɔ tu sran je’n, be tu i liɛ’n wie sie osu. Sɛ ɔ bu sran sa’n, be bu i liɛ’n wie sie osu. Sɛ ɔ bu sran ja’n, be bu i liɛ’n wie sie osu.”Mmla’n 19:21.

9. ?Ngue ti yɛ laa Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be fali nnɛn be yili tɛ ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ Zoova sɔli be tɛ nga be yili’n nun ɔn?

9 Kɛ ɔ fɛ i Abɛli blɛ su lele’n, nnɛn yɛ sran nga be lafili Ɲanmiɛn su’n be fa yili tɛ mannin Ɲanmiɛn ɔn. I sɔ’n kle kɛ be wunnin i wlɛ kɛ fɔ o be nun, naan ɔ fata kɛ be kpɔ be ti. Nda nga Ɲanmiɛn tɛli i kɛ ɔ́ fá “osu” kun dé be’n, be kleli ekun kɛ be lafi su. (Bo Bolɛ 3:15; 4:1-4; Saun Yolɛ 17:11; Ebre Mun 11:4) Zoova sɔli be tɛ nga be yili’n nun klanman yɛ ɔ buli be sran kpa. Sanngɛ tɛ sɔ’m be ti nzɔliɛ like, afin nnɛn ngbɛn sa’n be nin klɔ sran sɛman kaan sa, ɔ maan be kwlá kataman sran’n i sa tɛ’n su. (Jue Mun 8:5-9) I sɔ’n ti’n, Biblu’n se kɛ: “Nannin tola’n nin boli kpakpuɛ’m be mmoja’n ɔ kwlá wie-man be wun sa’n.” (Ebre Mun 10:1-4) Sran’m be ti mɔ Ɲanmiɛn wá kpɔ́’n i nzɔliɛ like yɛle tɛ nga be yili be laa’n.

 Ɔ fɛli i bɔbɔ i wun kpɔli sran’m be ti

10. (a) ?Sran nga be fɛ i kpɔ sran’m be ti’n, ɔ nin wan yɛ ɔ fata kɛ be sɛ ɔ? ?Yɛ ngue ti ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ sran kunngba cɛ yɛ ɔ fata kɛ be fɛ i yi tɛ’n niɔn?

10 Akoto Pɔlu seli kɛ: ‘Adam ti sran’m be kwlaa be wu.’ (1 Korɛntfuɛ Mun 15:22) I sɔ’n ti’n, sran kɛ Adam sa mɔ fɔ nunmɛn i nun’n, i wie’n yɛ be kwla fa kpɔ sran’m be ti ɔ. (Rɔmfuɛ Mun 5:14) Sran’n i wafa uflɛ fi kwlá diman junman sɔ’n, naan Ɲanmiɛn i sa nuan su sɛsɛsɛ yolɛ’n i ɲin w’a fite. Saan sran ng’ɔ nin Adam be sɛ sɛsɛsɛ’n, mɔ fɔ nunmɛn i nun’n, mɔ wie’n m’ɔ fin Adam’n ɔ leman ta i su’n, yɛ ɔ kwla fɛ i wun kpɔ sran’m be ti ɔ. (1 Timote 2:6) Ɔ nunman nun kɛ be fa sran akpingbin kpanngban be yi Adam i mma’m be tinuntinun be ti tɛ. I sɔ yɛ akoto Pɔlu yiyili nun ɔn. I waan: ‘Sran kun [Adam] ti yɛ sa tɛ yolɛ’n bali mɛn nun ɔn, yɛ sa tɛ sɔ’n ti yɛ maan wie’n bali ɔ.’ (Rɔmfuɛ Mun 5:12) “Kɛ b’ɔ sran kun ti yɛ wie’n bali’n,” “sran kun” kusu yɛ Ɲanmiɛn fɛ i kpɔli klɔ sran’m be ti ɔ. (1 Korɛntfuɛ Mun 15:21) ?Wafa sɛ yɛ ɔ yoli ɔ?

Zezi nin Adam be sɛ. I ti’n, ɔ ‘kpɔli sran’m be kwlaa be ti.’

11. (a) ?Wafa sɛ yɛ sran ng’ɔ fɛli i wun yili tɛ’n ɔ “wuli sran’m be kwlaa be ti” ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ Adam nin Ɛvu be kwlá ɲanman e ti kpɔlɛ tɛ’n i su ye’n wie ɔ? (An nian ja ngua lɔ nzɔliɛ’n.)

11 Zoova kunndɛli sran mɔ fɔ nunmɛn i nun’n, m’ɔ́ kplín su kɛ ɔ́ fɛ́ i wun yí tɛ’n. Kɛ nga Rɔmfuɛ Mun 6:23 fa kan sa’n, ‘sa tɛ’n i akatua’n yɛle wie’n.’ Sran ng’ɔ fɛli i wun yili tɛ’n, “ɔ wuli sran’m be kwlaa be ti.” Sɛ é kwlá sé’n, ɔ tuali Adam i sa tɛ’n i ti kalɛ’n. (Ebre Mun 2:9; 2 Korɛntfuɛ Mun 5:21; 1 Piɛr 2:24) Ɔ maan sannzan nga Ɲanmiɛn boli klɔ sran’n mɔ i ti yɛ e wu’n, e ti kpɔlɛ tɛ’n buli i nuan nɲa. I  agualiɛ su’n, fɔ m’ɔ tin e su kplɔlɔ’n, e ti kpɔlɛ tɛ’n, ɔ́ núnnún i weiin. *Rɔmfuɛ Mun 5:16.

12. ?Sran kunngba kwla yo naan sran kpanngban b’a ɲan be ti? Amun yiyi nun.

12 Maan ɔ yo amun kɛ klɔ nga amun tran su’n, i nun sran sunman be di junman susute dan kun nun sa. Amun nin amun tranfuɛ’m be tran pɔɔ nun, afin kalɛ nga be tua amun’n ɔ timan kaan. Kpɛkun cɛn kun o, b’a ɲin amun susute’n i anuan’n, afin be mannin susute’n i su kpɛn’n i adi ninnge, yɛ ɔ sɔli nun. Ɔ dili ndrunmun, kpɛkun ɔ wuali sran mun. Kɛ ɔ fɛ i lɛ’n, sika wa wieli amun sa nun. Kalɛ nga be o amun su’n amun kwlá tuaman be kun. Siɛ nin niɛn nin ba mun, ɔ nin be nga be sika o susute’n su’n, sa tɛ nga sran kunngba yoli’n ti’n, be kwlaa be o afɛ nun. Kpɛkun Ɲanmiɛn sa, aɲanbeunfuɛ kun fali ajalɛ kɛ ɔ́ tí amun wun ɲanman nun. Afin ɔ klo amun susute’n. Asa ekun’n, junman difuɛ mun nin be awlobofuɛ’m be yo i annvɔ. Kalɛ kwlaa nga laa amun su kpɛn’n kpɛli yili susute’n su’n, aɲanbeunfuɛ sɔ’n ɔ tuɛli i wunmuan’n. Kalɛ ng’ɔ tuɛli i lɛ’n ti’n, i junman difuɛ mun o, i awlobofuɛ mun o, be nga be sika o susute’n su mun o, be kwlaa b’a ɲan be ti. I kunngba’n yɛle e liɛ’n. Sɛ é kwlá sé’n, kalɛ nga Adam kpɛli mɔ Zoova tuali’n ti’n, sran akpinngbin kpanngban kpa bé ɲán be ti.

 ?Wan yɛ ɔ mannin e ti kpɔlɛ like’n niɔn?

13, 14. (a) ?Ngue yɛ Zoova yoli naan w’a yi e ti kpɔlɛ tɛ’n niɔn? (b) ?Wan yɛ be yili e ti kpɔlɛ tɛ’n mɛnnin i ɔ? ?Ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ be yi tɛ sɔ’n niɔn?

13 Zoova kunngba cɛ yɛ ɔ kwla man ‘Bua Gbanflɛn’n mɔ wá fɛ́ i wun yí mɛn’n i ti tɛ’n’ niɔn. (Zan 1:29) Nán anzi ngbɛn sa yɛ Zoova sunmɛnnin i kɛ ɔ wa de klɔ sran mun ɔn. Sanngɛ be nun kun ng’ɔ kwla kle kɛ suɛn nga Satan tɔnnin Zoova i sufuɛ mun’n ɔ ti ato’n, yɛ ɔ sunmɛnnin i ɔ. Kannzɛ w’a yoman pɔpɔ Zoova sa nun’n, sanngɛ ɔ sunmɛnnin i Wa kunngba’n mɔ ‘i su yɛ ɔ fɛ i wla’n kwlaa ɔ gua’n.’ (Ezai 42:1) Ɲanmiɛn i Wa’n bɔbɔ kplinnin su. Aɲrunɲan ng’ɔ le i ɲanmiɛn su lɔ’n, “w’a bu-mɛn i sɔ’n like fi.” (Filipfuɛ Mun 2:7) Zoova yili atrɛ kun. Ɔ fɛli i Wa’n m’ɔ ti ɲanmiɛn su lɔ ninnge’m be nun klikli’n, i nguan’n wlali Mali i ku sɛ nun. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Mali nin a siman bian. (Lik 1:27, 35) Kɛ ɔ wuli ba’n, dunman nga be fa mɛnnin i’n yɛle Zezi. Sanngɛ be kwla flɛ i ekun kɛ Adam kasiɛnfuɛ’n, afin ɔ ti kɛ Adam sa sɛsɛsɛ. (1 Korɛntfuɛ Mun 15:45, 47) I sɔ’n ti’n, ɔ kwla fɛ i wun yi klɔ sran mɔ fɔ o be nun’n, be ti kpɔlɛ tɛ’n.

14 ?Wan yɛ be yili e ti kpɔlɛ tɛ’n mɛnnin i ɔ? Jue Mun 49:8 tɛ su kɛ “Nyanmiɛn” ɔn. ?Sanngɛ nán Zoova bɔbɔ yɛ ɔ fali ajalɛ kɛ be yi tɛ fa kpɔ sran’m be ti ɔ? I ɔ. Sanngɛ nán e bu i kɛ Zoova ti kɛ sran kun m’ɔ yi sika i pɔsu kun nun kpɛkun ɔ fa wlɛ i pɔsu uflɛ nun sa. E ti kpɔlɛ tɛ’n timan kɛ like kun mɔ be fa kaci like uflɛ sa, ɔ taka mmla su. E ti kpɔlɛ tɛ’n i yilɛ’n w’a  yoman pɔpɔ w’a manman Zoova. Sanngɛ i sa nuan su sɛsɛsɛ yolɛ’n ti yɛ ɔ yili tɛ sɔ’n niɔn.Bo Bolɛ 22:7, 8, 11-13; Ebre Mun 11:17; Zak 1:17.

15. ?Ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ Zezi wun i ɲrun kwlaa naan w’a wu ɔ?

15 Afuɛ nga be flɛ i 33 nun’n, Zezi Klist wunnin i ɲrun lele naan w’a fɛ i wun w’a yi sran’m be ti kpɔlɛ tɛ’n. Ɔ kplinnin su kɛ sran’m be tɔn i suɛn, be di i ndɛ kwlɛ, kpɛkun be bobo i waka kun su. ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ Zezi wun i ɲrun sɔ ɔ? Suɛn nga Satan tɔnnin Ɲanmiɛn i sufuɛ mun’n ti ɔ. Ɔ seli kɛ ɲrɛnnɛn nun’n, bé yáci Ɲanmiɛn sulɛ. I nun mɔ Zezi te yo bakan’n, Ɲanmiɛn w’a kplinman su kɛ Erɔdu kun i. (Matie 2:13-18) Sanngɛ kɛ Zezi yoli kpɛnngbɛn m’ɔ wunnin sa wlɛ’n, i bɔbɔ fali ajalɛ kɛ ɔ́ jrán ɲrɛnnɛn nga Satan kle i’n i ɲrun kekle. * I sɔ’n ti’n, kannzɛ Zezi wunnin ɲrɛnnɛn sɛ’n, sanngɛ ɔ yoli ‘Ɲanmiɛn liɛ klonglonglo, sa tɛ kaan sa w’a trɛnmɛn i wun, yɛ ɔ nin sa tɛ yofuɛ’m b’a sanman nun.’ I lɛ nun’n, ɔ kleli kɛ kannzɛ ɲrɛnnɛn’n tɔ Zoova i sufuɛ wie’m be su sɛ’n, sanngɛ be kpɔcimɛn i le. (Ebre Mun 7:26) Ɔ maan sa nga kɛ Zezi wá wú’n ɔ́ yoli’n, ɔ boman e nuan. Yɛle kɛ ɔ kpan seli kɛ: “I kwlaa w’a wie.”Zan 19:30.

 Sran’m be ti kpɔlɛ tɛ’n i bo guagualɛ

16, 17. (a) ?Wafa sɛ yɛ Zezi guaguali e ti kpɔlɛ tɛ’n i bo ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ ɔ yoli cinnjin kɛ Zezi ju “Nyanmiɛn wun lɔ” ɔ?

16 Ɔ fata kɛ Zezi guagua e ti kpɔlɛ tɛ’n i bo. Kɛ ɔ wuli’n, i le nsan su’n, Zoova cɛnnin i. (Sa Nga Be Yoli’n 3:15; 10:40) Zoova yoli sɔ yoli i mo, i junman m’ɔ dili i kpa’n ti. Sanngɛ nɛ́n i sɔ’n ngunmin ti ɔ. Ɔ cɛnnin Zezi m’ɔ ti Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be su kpɛn’n naan ɔ kwla guɛ i junman’n bo. (Rɔmfuɛ Mun 1:4; 1 Korɛntfuɛ Mun 15:3-8) Akoto Pɔlu yiyili nun kɛ: “Krist bali, ɔ wa yoli Nyanmiɛn nyrun jranfuɛ’m be su kpɛn [...]. Kɛ Krist wlú Nyanmiɛn lika kpa nun’n, nán boli kpakpuɛ nin nannin ba mmoja yɛ ɔ fa ɔli-ɔ, sanngɛ ɔ fɛli i bɔbɔ i mmoja’n, ɔ wluli lɔ kpɛ kunngba cɛ, ɔ su wlu-man lɔ kun, ɔ maan ɔ deli ye mlɔnmlɔn. Afin nán Nyanmiɛn lika b’ɔ ti sran sa nuan b’ɔ ti i kpafuɛ’n i nzɔliɛ i nun yɛ Krist wluli-ɔ, sanngɛ ɔ ɔli nyanmiɛn bɔbɔ’n su lɔ Nyanmiɛn wun lɔ, ɔ maan kɛ é sé yɛ’n, ɔ jran e nuan.”Ebre Mun 9:11, 12, 24.

17 Klist kwlá fɛmɛn i mmoja’n fuman ɲanmiɛn su lɔ. (1 Korɛntfuɛ Mun 15:50) Sanngɛ like ng’ɔ ti i mmoja’n i nzɔliɛ’n yɛ ɔ fa ɔli ɔ. Like sɔ’n yɛle i nguan mɔ fɔ nunman nun’n. Kɛ ɔ juli lɔ’n, i nguan sɔ’n m’ɔ fa kpɔli sran’m be ti’n, ɔ fa kleli Ɲanmiɛn. ?Zoova sɔli tɛ ng’ɔ yili’n nun klanman? Ɛɛn. ?Ngue yɛ ɔ kle sɔ ɔ? Afuɛ 33 nun’n Pantekɔtu nun’n, Ɲanmiɛn i wawɛ’n wluli Zezi i sɔnnzɔnfuɛ kɔe 120 be nun Zerizalɛmu lɔ. (Sa Nga Be Yoli’n 2:1-4) Sɛ sa sɔ’n yoli ɲɛnmɛn’n, sanngɛ ɔ kle kɛ e ti kpɔlɛ tɛ’n i su mmlusuɛ nga sran’m bé wá ɲɛ́n i’n, ɔ timan aɔwi.

 E ti kpɔlɛ tɛ’n i su ye mun

18, 19. (a) ?Sran akpasua nɲɔn benin yɛ Klist i mmoja’n ti’n be nin Ɲanmiɛn be afiɛn’n sɛli ɔ? (b) ?E ti kpɔlɛ tɛ’n i su mmlusuɛ benin yɛ be nga be ti ‘sran kpanngban kpa’n’ be ɲɛn i ikisa ɔ? ?Yɛ i su mmlusuɛ benin yɛ bé ɲɛ́n i mɛn uflɛ’n nun lɔ ɔ?

18 Kolɔsfuɛ Mun fluwa’n nun’n, Pɔlu yiyili nun kɛ, Ɲanmiɛn wunnin kɛ, ɔ ti kpa kɛ Zezi wu waka’n su naan ɔ fɛ i mmoja’n fa siesie i bɔbɔ Ɲanmiɛn’n nin ninnge kwlaa be afiɛn. Ɔ yiyili nun ekun kɛ sran akpasua nɲɔn be nin Ɲanmiɛn be afiɛn yɛ Zezi siesieli ɔ. Sran akpasua nɲɔn sɔ’n yɛle ‘like nga be o nyanmiɛn su lɔ’n,’ ɔ nin ‘like nga be o asiɛ’n su wa’n.’ (Kolɔsfuɛ Mun 1:19, 20; Efɛzfuɛ Mun 1:10) Sran akpasua kliklifuɛ’n yɛle Klistfuɛ 144.000. Be lafi su kɛ be nin Zezi bé yó Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ, naan bé síe sran nga bé trán asiɛ’n su’n. (Sa Nglo Yilɛ 5:9, 10; 7:4; 14:1-3) Sran sɔ’m bé yó maan klɔ sran’m bé dí e ti kpɔlɛ tɛ’n i su ye lele afuɛ akpi.1 Korɛntfuɛ Mun 15:24-26; Sa Nglo Yilɛ 20:6; 21:3, 4.

19 ‘Like nga be o asiɛ’n su wa’n’ yɛle be nga be lafi su kɛ bé ɲán nguan mɔ fɔ nunman nun’n, asiɛ’n su wa’n. Sa Nglo Yilɛ 7:9-17 se kɛ “sran kpanngban kpa” bé fín “afɛ dan’n nun” bé fíte. Sanngɛ be su minndɛman lele naan b’a ɲan e ti kpɔlɛ tɛ’n i su ye’n. Afin “be kpuli be tralɛ mun Bua Gbanflɛn’n i mmoja’n nun yɛ be fieli-ɔ.” Kɛ mɔ be lafi e ti kpɔlɛ tɛ’n su’n ti’n, ikisa bɔbɔ be ɲan su mmlusuɛ. Ɲanmiɛn fali be yoli i janvuɛ. Ɔ maan ɔ bu be sran kpa. (Zak 2:23) Tɛ nga Zezi yili’n ti’n, ‘be fa be wla gua Ɲanmiɛn su be wunnge i bia’n mɔ be kɔ lɔ ɔ be ɲan ye’n i wun lɔ naan ɔ si be aunnvuɛ.’ (Ebre  Mun 4:14-16) Kɛ be fɔn’n, Ɲanmiɛn yaci cɛ be weiin. (Efɛzfuɛ Mun 1:7) Kannzɛ bɔbɔ fɔ o be nun’n, sanngɛ be klun titiman be. (Ebre Mun 9:9; 10:22; 1 Piɛr 3:21) Be nin Ɲanmiɛn be afiɛn sɛ, ɔ maan be minndɛman kɛ ɔ siesie be nin i be afiɛn ekun. (2 Korɛntfuɛ Mun 5:19, 20) Kɛ Afuɛ akpi Blɛ’n kɔ́ i ɲrun blɛblɛblɛ’n, “bé nyán be ti, be su saci-man kun, yɛ nyrun nga Nyanmiɛn mma’m bé nyɛ́n i cɛn nga bé nyán alaje’n, be dunman’n tɛ́ nun wie.”Rɔmfuɛ Mun 8:21.

20. ?Kɛ amun bu e ti kpɔlɛ tɛ’n i su akunndan’n, amun wun yo amun sɛ?

20 E ti kpɔlɛ tɛ’n ti’n é yó “Nyanmiɛn kwla o!” (Rɔmfuɛ Mun 7:25) Nanwlɛ, Ɲanmiɛn si ngwlɛlɛ o! (Rɔmfuɛ Mun 11:33) Kɛ e bu e ti kpɔlɛ tɛ’n i su akunndan’n, ɔ kan e awlɛn’n dan. Kpɛkun ɔ yo maan e fa e wun mantan Ɲanmiɛn m’ɔ yo sa i nuan su sɛsɛsɛ’n. Kɛ jue tofuɛ’n sa’n, ɔ ti su kɛ e manman Zoova e se kɛ: “Ɔ klo sa nga be yo i i nuan su’n, ɔ klo sa ng’ɔ ti nanwlɛ’n.”Jue Mun 33:5.

^ ndɛ kpɔlɛ 11 Adam nin Ɛvu be kwlá ɲanman e ti kpɔlɛ tɛ’n i su ye. Kɛ sran kun i ɲinfu ɔ kun i wiengu’n, Moizi Mmla’n se kɛ: “Nán amun sɔ sran b’ɔ kunnin sran b’ɔ fata kɛ be kun i wie’n i ti kpatalɛ like’n nun.” (Kalɛ 35:31) Ɔ maan Adam nin Ɛvu be nin wulɛ fata. Afin be ɲinfu yɛ be fɔnnin Ɲanmiɛn i mmla’n niɔn. B’a kplinman su kɛ bé ɲán anannganman nguan.

^ ndɛ kpɔlɛ 15 Kɛ ɔ ko yo naan b’a bu Adam i sa tɛ m’ɔ yoli’n i nuan nɲa’n, ɔ fata kɛ Zezi mɔ fɔ nunmɛn i nun’n, ɔ yo kaklaka, ɔ wun sa wlɛ kwlaa naan w’a wu. Afin kɛ Adam yó sa tɛ’n nn ɔ wun sa wlɛ. Ɔ si jrɛiin kɛ sa tɛ dan yɛ ɔ su yo ɔ, naan i bo’n gúa tɛ. I sɔ’n ti’n, kɛ ɔ ko yo naan Zezi w’a yo “Adam kasiɛnfuɛ’n” naan w’a bu sa tɛ sɔ’n i nuan nɲa’n, ɔ fata kɛ ɔ fa ajalɛ kɛ ɔ́ jrán Zoova sin. (1 Korɛntfuɛ Mun 15:45, 47) Lele mɔ Zezi fá wú’n, ɔ jrannin Ɲanmiɛn sin sakpa. Yɛ “sa kpa ng’ɔ yoli’n ɔ maan Nyanmiɛn bu sran’m be kwlaa be sran kpa.”Rɔmfuɛ Mun 5:18, 19.