I su junman dilɛ'n i siesielɛ

Kle aniɛn'n

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

An fa amun wun mantan Zoova

 NDƐ TRE 19

‘Ɲanmiɛn i ngwlɛlɛ’n m’ɔ fiɛli i sran’m be ɲrun’n’

‘Ɲanmiɛn i ngwlɛlɛ’n m’ɔ fiɛli i sran’m be ɲrun’n’

1, 2. ?Ɲanmiɛn i klun sa benin yɛ ɔ “fiɛli i sran’m be nyrun’n” niɔn? ?Yɛ ngue ti yɛ e suan su like ɔ?

KƐ KLƆ sran ko ti nvialiɛ nun ndɛ’n, i nuan tralɛ’n ti kekle mɛn i. Ɔ siman ndɛ kɛ ngalɛ sa’n i fa sie. Sanngɛ Biblu’n se kɛ: “Sa nga ti bɔ Nyanmiɛn lɛ nyrun’n, yɛlɛ kɛ klɔ sran’n wun-mɛn i sa’m be ngba be bo.” (Nyanndra Mun 25:2) Zoova yɛ ɔ ti like kwlaa Siefuɛ ɔ, i yɛ ɔ yili like kwlaa ɔ. Ɔ maan sɛ ɔ klo’n, ɔ kwla fa ndɛ wie sie lele saan i blɛ’n jú yɛ ɔ́ yí i nglo klé sran ɔn.

2 Sanngɛ Zoova yili nvialiɛ nun ndɛ ɲɛnmɛn kun i nglo kleli e i Ndɛ’n nun. Ndɛ sɔ’n yɛle “i klun sa b’ɔ fiɛli sran’m be nyrun’n.” (Efɛzfuɛ Mun 1:9) Sɛ e suan su like’n e kwla wun i bo. Sanngɛ nɛ́n i ngba ɔ. I bo wunlɛ’n kwla yo maan e ɲan anannganman nguan, yɛ ɔ kwla yo maan e wun Zoova i ngwlɛlɛ’n m’ɔ leman sin’n, i wlɛ kan.

Ɔ yili i nglo blɛblɛblɛ

3, 4. ?Wafa sɛ yɛ Ɲanmiɛn nuan ndɛ’n ng’ɔ kɛnnin i Bo bolɛ 3:15 nun’n, ɔ gua sran kpa’m be awlɛn su nzue ɔ? ?Ndɛ mɔ Ɲanmiɛn “fiɛli i sran’m be nyrun’n” i su kosan benin yɛ e kwla fa usa e wun ɔn?

3 Zoova kunndɛ kɛ asiɛ’n kaci mɛn klanman naan sran mɔ fɔ nunman be nun’n be tran su. Sanngɛ kɛ Adam nin Ɛvu be fɔnnin’n ɔ yoli kɛ i sɔ’n kpili ase sa. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, Ɲanmiɛn kali lɛ fali ajalɛ kun. Ɔ seli kɛ: “Ń fá kpɔlɛ ń wlá a nin bla’n be afiɛn, ń fá wlá ɔ osu’n nin bla’n i osu liɛ’n be afiɛn. Bla’n i osufuɛ’m bé kpɔ́tɔ ɔ ti’n, yɛ ɔ kusu á ká be ja sin.”Bo Bolɛ 3:15.

 4 Ndɛ sɔ’n i wlɛ wunlɛ timan pɔpɔ. Ɔ kwla sanngan e akunndan bɔbɔ. ?Wan yɛle bla’n? ?Wan yɛle wuo’n? ?Wan yɛle “osu’n” ng’ɔ́ kpɔ́tɔ wuo’n i ti’n? Adam nin Ɛvu b’a kwlá siman be le. Sanngɛ Ɲanmiɛn i nuan ndɛ ngalɛ’n ti’n be afinliɛ nunfuɛ nga be ti kpa’n be wla kwla tran be ɲrun lɔ like kpa kun su. Yɛle kɛ lele nin i agualiɛ su’n, sa kpa yolɛ’n yɛ ɔ́ trú mɛn’n nun ɔn. Ɲanmiɛn klun sa’n kpɛ́n su sakpa. ?Sanngɛ wafa sɛ yɛ ɔ́ kpɛ́n su ɔ? I liɛfuɛ’n ɔ ti nvialiɛ nun ndɛ. Biblu’n se kɛ ndɛ sɔ’n ti “Nyanmiɛn i ngwlɛlɛ b’ɔ yi-mɛn i nglo b’ɔ fiɛli sran’m be nyrun’n.”1 Korɛntfuɛ Mun 2:7.

5. ?Ngue ti yɛ Zoova tike i nvialiɛ nun sa’m be su kannganngan kle e ɔ? Amun fa sunnzun ase kun yiyi nun.

5 Zoova m’ɔ ‘tike nvialiɛ nun sa’m be su’n’ ɔ yiyili ndɛ sɔ’n nun. (Daniɛl 2:28) Sanngɛ w’a yomɛn i le kunngba. Ɔ tuli i ɲin kannganngan. Maan e fa sunnzun ase kun e yiyi nun. Sɛ ba kaan kun usɛ i si kɛ: “?Baba, ɔ yoli sɛ yɛ be wuli min ɔn?” ?Nán like nga ba kaan’n kwla wun i wlɛ’n i ngunmin cɛ yɛ siɛ’n bó su klé i ɔ? I ɔ. Kpɛkun kɛ ba’n ɲín kɔ́’n, nn ɔ́ yíyí ndɛ’n nun kpa klé i siɛn’n. I kunngba’n yɛ Zoova yo ɔ. Blɛ ng’ɔ nin i fata’n, i nun yɛ ɔ yi i klun sa’n i nglo kle i sran mun ɔn.Nyanndra Mun 4:18; Daniɛl 12:4.

6. (a) ?Kɛ amun to sua annzɛ be usa amun afɛ’n, ngue ti yɛ amun yo i su fluwa ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ kɛ Zoova bo sran’m be kasiɛ m’ɔ ta nda nannan su’n, i sɔ’n yo ɲɛnmɛn ɔn?

6 ?Wafa sɛ yɛ Zoova yili i klun sa’m be nglo ɔ? Ɔ nin sran wie’m be trali aenguɛ annzɛ ɔ tali be nda. Atrɛkpa amun a to sua le, annzɛ b’a usa amun afɛ le. Kɔlɛ kɛ amún fɛ́ i sɔ ajalɛ’n, amun nuan sɛli like kun su. Sanngɛ amun yoli i ti fluwa nannannin su ekun. Fluwa sɔ’n kle kɛ ndɛ nga amun nuan sɛli su’n i su yɛ amún dí ɔ. ?Yɛ Zoova li? ?Ngue ti yɛ ɔ fata kɛ ɔ nin sran’m be tra  aenguɛ annzɛ ɔ ta be nda ɔ? Nanwlɛ, sɛ ɔ ka i nuan nun ndɛ’n ngunmin su’n, e kwla lafi kasiɛ ng’ɔ boli’n be su. Sanngɛ Ɲanmiɛn i aklunye’n ti’n, kɛ ɔ boli sran’m be kasiɛ’n, ɔ tali nda nannannin i nuan ndɛ’n su. I liɛ’n, klɔ sran mɔ fɔ o be nun’n, be kwla jran su be lafi kasiɛ nga Zoova boli’n, be su.Ebre Mun 6:16-18.

Aenguɛ ng’ɔ nin Abraamu be trali’n

7, 8. (a) ?Aenguɛ benin yɛ Zoova nin Abraamu be trali ɔ? ?Ngue yɛ aenguɛ sɔ’n kle e ɔ? (b) ?Wafa sɛ yɛ Zoova yili Osu’n i afinliɛ’n i nglo kannganngan ɔn?

7 Kɛ Zoova fuannin klɔ sran’n i fie klanman’n nun lɔ’n, m’ɔ dili afuɛ kɔe 2.000 tra su’n, ɔ kannin ndɛ kun kleli Abraamu m’ɔ ti i sufuɛ kpa kun’n. Ɔ seli i kɛ: “Ń yó maan ɔ osu’n ɔ́ trɛ́. I nunfuɛ’m bé sɔ́n kɛ nyanmiɛn su nzraama mun sa. [...] Min nuan ndɛ bɔ a fali’n ti, ń sín wɔ anunman’m be nun ń yó asiɛ’n su nvle-nvle’m be kwlaa be ye.” (Bo Bolɛ 22:17, 18) Nán kasiɛ ngbɛn yɛ ɔ boli i lɛ ɔ. Sanngɛ nda yɛ ɔ tali ɔ, aenguɛ kun m’ɔ su saciman le’n yɛ ɔ nin Abraamu be trɛli i lɛ ɔ. (Bo Bolɛ 17:1, 2; Ebre Mun 6:13-15) ?Kɛ Ɲanmiɛn ta nda kɛ ɔ́ yó klɔ sran’m be ye’n, i sɔ’n yoman ɲɛnmɛn?

“Ń yó maan ɔ osu’n [...] i nunfuɛ’m bé sɔ́n kɛ nyanmiɛn su nzraama mun sa.”

8 Aenguɛ nga Zoova nin Abraamu be trali’n, ɔ kle kɛ Osu’n yó klɔ sran, afin ɔ́ yó Abraamu i afinliɛ nunfuɛ. ?Sanngɛ wan yɛ ɔ́ yó Osu sɔ mɔ Ɲanmiɛn waan ɔ́ mán’n niɔn? Kɛ ɔ cɛli kan’n, Zoova yili i nglo kɛ Abraamu i wa Izaaki i afinliɛ nunfuɛ yɛ ɔ́ yó Osu’n niɔn. Kpɛkun Izaaki wuli ba yasua nɲɔn. Be flɛ kun kɛ Zakɔbu. Zakɔbu i afinliɛ nunfuɛ yɛ ɔ́ yó Osu’n niɔn. (Bo Bolɛ 21:12;  28:13, 14) Kɛ ɔ juli i ɲrun’n, Ɲanmiɛn maan Zakɔbu kannin ndɛ kun kleli i mma 12 be nun kun. Ba’n suan Zida. Ɔ seli i kɛ: “Famiɛn kpɔnman’n ɔ ti Zida awlo’n i liɛ mlɔnmlɔn, kpɛnngbɛn kpɔnman’n ɔ ti i osu’n i liɛ titi lele saan sran ng’ɔ lɛ i bo’n w’a ba, naan nvle’m be kwlaa b’a su i.” (Bo Bolɛ 49:10) Siɛn’n be si kɛ Zida i afinliɛ nunfuɛ kun yɛ ɔ́ yó Osu’n niɔn.

Aenguɛ ng’ɔ nin Izraɛli nvle’n be trali’n

9, 10. (a) ?Aenguɛ benin yɛ Zoova nin Izraɛli nvle’n be trali ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ aenguɛ sɔ’n sasali Zuifu mun ɔn? (b) ?Wafa sɛ yɛ Moizi Mmla’n kleli kɛ ɔ fata kɛ be kpɔ sran’m be ti ɔ?

9 Afuɛ 1513 nun ka naan Klistfuɛ’m be blɛ’n w’a ju’n, Zoova fali ajalɛ kun. Yɛle kɛ ɔ nin Izraɛlifuɛ mun mɔ be ti Abraamu i anunman’m be trali aenguɛ. Aenguɛ sɔ’n i ti yɛ e kwla wun sa nga Ɲanmiɛn fiɛli i sran’m be ɲrun’n, i wlɛ kan ɔn. Aenguɛ sɔ’n m’ɔ taka Moizi Mmla’n su’n, i blɛ’n sinnin. Be diman su kun, sanngɛ ɔ yoli like cinnjin kpa, afin ɔ boli Osu’n i balɛ’n i ɲrun atin. Ɔ maan Zoova i klun sa’n kpɛnnin su. ?Yɛ wafa sɛ yɛ Moizi Mmla sɔ’n boli Osu’n i ɲrun atin ɔn? Maan e fa e ɲin e sie like nsan su e nian. I klikli’n yɛle kɛ Moizi Mmla’n yoli kɛ talɛ sa, ɔ sasali Zuifu mun. (Efɛzfuɛ Mun 2:14) Yɛle kɛ Moizi Mmla’n ti’n, Zuifu’m be nin be nga be timan Zuifu’n be kwlá sannganman. Ɔ maan Osu’n i afinliɛ’n w’a mlinman. Moizi Mmla’n maan Izraɛli nvle’n kali lɛ lele, blɛ nga Ɲanmiɛn siesieli kɛ be wu Mɛsi’n Zida akpasua nun’n, ɔ juli sɛsɛsɛ.

10 I nɲɔn su’n yɛle kɛ Moizi Mmla’n yi i nglo kɛ ɔ fata kɛ be kpɔ klɔ sran’m be ti. Klɔ sran mɔ fɔ o be nun’n, bé klé be wun yalɛ ngbɛn, be su kwlá nantiman Moizi Mmla’n su be guɛmɛn i ti nin i bo le. Afin fiɛn nunman Moizi Mmla sɔ’n i sin kaan sa. Ɔ maan be kwla “wun  kɛ sa tɛ’n ti tɛ, yɛ be dili su lele fa juli Abraam osufuɛ nga ti yɛ Nyanmiɛn seli kɛ ɔ́ yó like wie mɛn i’n i balɛ.” (Galasifuɛ Mun 3:19) Moizi Mmla’n kle ekun kɛ tɛ nga be fa nnɛn’m be yi’n, be su diman su sa trilili. Afin Pɔlu waan: “Nannin tola’n nin boli kpakpuɛ’m be mmoja’n ɔ kwlá wie-man be wun sa’n.” Tɛ sɔ’m be ti e ti kpɔlɛ tɛ nga Klist wá yí’n i nzɔliɛ like. (Ebre Mun 10:1-4) Aenguɛ nga Ɲanmiɛn nin Izraɛli nvle’n be trali’n, ɔ ukali Zuifu nga be nin Ɲanmiɛn nantili kpa’n. I su mmla’n ‘kleli be atin nga be fa su’n, lele Krist bali.’Galasifuɛ Mun 3:24.

11. ?Like nanndoliɛ benin yɛ aenguɛ nga Ɲanmiɛn nin Izraɛlifuɛ’m be trali’n ɔ mannin be ɔ? ?Sanngɛ ngue ti yɛ like nanndoliɛ sɔ’n fili Izraɛli nvle’n i sa ɔ?

11 I nsan su’n yɛle kɛ aenguɛ sɔ’n man be like nanndoliɛ kun. Zoova seli be ke sɛ be nian aenguɛ nga ɔ nin be tra’n su kpa’n, bé ‘wá yó i ɲrun jranfuɛ’m be nvle. Nvle sɔ’n yó i liɛ klonglo.’ (Ezipt Lɔ Tulɛ 19:5, 6) Ɔ maan Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ’m be nvle sɔ’n i nun sran klikli’n be ti Izraɛlifuɛ. Sanngɛ Izraɛli nvle’n w’a nianman aenguɛ nga Ɲanmiɛn nin be trali’n su. Mɛsi’n m’ɔ ti Osu’n, b’a sɔmɛn i nun. I sɔ’n ti’n, like nanndoliɛ sɔ’n fili be sa. ?Yɛ wan mun yɛ Ɲanmiɛn wá fá be siɛn’n naan i ɲrun jranfuɛ’m be nvle’n i nunfuɛ’m be nuan w’a yia ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ nvle sɔ’n i nunfuɛ’m bé kwlá yó Abraamu i osu’n nunfuɛ wie ɔ? Sɛ i blɛ’n ju’n yɛ Ɲanmiɛn yíyí nvialiɛ nun ndɛ sɔ’n nun ɔn.

Aenguɛ nga Ɲanmiɛn nin Davidi be trali’n

12. ?Aenguɛ benin yɛ Zoova nin Davidi be trali ɔ? ?Yɛ Osu nga Ɲanmiɛn waan ɔ́ mán’n, i su like benin yɛ aenguɛ sɔ’n kle e ɔ?

12 Zoova trali aenguɛ kun ekun afuɛ 1100 nun ka naan Klisfuɛ’m be blɛ’n w’a ju. Aenguɛ sɔ’n nun’n, Zoova i  klun sa ng’ɔ fiɛli i sran’m be ɲrun’n, ɔ tuli i ɲin kan. Ɔ tali Davidi m’ɔ ti famiɛn kpa’n i nda kɛ: “Ń yó maan ɔ klun ba kun ɔ́ wá trán ɔ ja nun. Ń yó maan i sielɛ ɔ́ táka. [...] Ń tɛ́kɛ i sielɛ’n tititi.” (2 Samiɛl 7:12, 13; Jue Mun 89:4) Siɛn’n, Davidi i awlobo’n i nun yɛ Osu’n nga Ɲanmiɛn waan ɔ́ mán’n, ɔ́ fín ɔn. ?Sanngɛ klɔ sran kun sa’n kwlá dí famiɛn “tititi”? (Jue Mun 89:21, 30, 35-37) ?Famiɛn benin cɛ yɛ ɔ́ kwlá dé klɔ sran mun sa tɛ’n nin wie’n be sa nun ɔn?

13, 14. (a) ?Jue Mun 110 nun’n, nda benin yɛ Zoova tali i Famiɛn’n niɔn? (b) ?Osu ng’ɔ́ bá’n i su ndɛ benin yɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be kannin ɔn?

13 Ɲanmiɛn maan Davidi klɛli kɛ: “[Zoova] i nuan su ndɛ ng’ɔ kan kleli min Min’n yɛ. Ɔ seli i kɛ yo: ‘Tran ase min fama su wa lele maan n yi ɔ kpɔfuɛ’m be ase ɔ bo naan n fa be yo ɔ ja siesiewlɛ.’ [...] [Zoova] tali nda. Ɔ lɛ-man kɛ ɔ ko yo-man. I waan: ‘A ti Nyanmiɛn nyrun jranfuɛ bɔ á ká lɛ titi kɛ Mɛlkizedɛk liɛ’n sa.’” (Jue Mun 110:1, 4) Mɛsi’n annzɛ Osu nga Ɲanmiɛn waan ɔ́ mán’n i ndɛ yɛ Davidi kannin ɔn. (Sa Nga Be Yoli’n 2:35, 36) Nán Zerizalɛmu lɔ yɛ Famiɛn sɔ’n tɛ́kɛ i sielɛ’n niɔn. Sanngɛ ɔ́ kó trán ɲanmiɛn su lɔ Zoova i “fama su.” Asa ekun’n, nán Izraɛli klɔ’n ngunmin su yɛ ɔ́ dí famiɛn’n niɔn, ɔ́ dí i asiɛ’n i lika’n kwlaa. (Jue Mun 2:6-8) Zoova yili like kun nglo wa ekun. Yɛle kɛ ɔ tali nda kɛ Mɛsi’n yó “Nyanmiɛn nyrun jranfuɛ [...] kɛ Mɛlkizedɛk liɛ’n sa.” Abraamu blɛ su’n Mɛlkizedɛki yoli famiɛn nin Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ. Junman kunngba’n yɛ Ɲanmiɛn fa mannin Osu ng’ɔ́ bá’n niɔn. Ɔ́ dí Famiɛn kpɛkun i kunngba’n ɔ́ yó Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ.Bo Bolɛ 14:17-20.

14 Kɛ afuɛ’m bé sín’n, Zoova tuli i klun sa’n i ɲin ekun kleli i nuan ijɔfuɛ mun. I wie yɛle Ezai m’ɔ yili i nglo kɛ Osu’n wú, yɛ ɔ́ fɛ́ i wun yí tɛ’n. (Ezai 53:3-12) Mise  kleli klɔ nga bé wú Mɛsi’n su’n. (Mise 5:1) Daniɛli kannin Osu’n i balɛ blɛ’n nin i wulɛ blɛ’n, be ndɛ. Daniɛl 9:25, NW se kɛ: “Like ng’ɔ fata kɛ a si i naan a wun i wlɛ’n yɛ ɔ o yɛ. Kɛ ɔ fɛ i cɛn mɔ be kannin Zerizalɛmufuɛ’m be sin salɛ ndɛ’n, ɔ nin Zerizalɛmu klɔ’n i uflɛ kplanlɛ ndɛ’n lele m’ɔ́ fá jú blɛ nga Mɛsi’n m’ɔ kle atin’n ɔ́ bá’n, ɔ ti blɛ nso ɔ nin blɛ ablesiɛn nin nɲɔn. Ɔ́ sɛ́ i sin yɛ bé kplɛ́n i uflɛ. Bé kplɛ́n i nun lika gbaun yɛ bé yí i wun mmuɛ, sanngɛ blɛ’n ɔ́ wá yó kekle.”Daniɛl 9:24, 26, 27.

Ɲanmiɛn w’a yi i klun sa’n i nglo

15, 16. (a) ?Wafa sɛ yɛ “bla kun wuli” Zoova i Wa’n niɔn? (b) ?Aja like benin yɛ Zezi ɲɛnnin i ɔ?

15 Wafa nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’m be ndɛ’n kpɛ́n su’n, sran fi w’a wunmɛn i wlɛ lele naan Osu’n bɔbɔ w’a ba. Galasifuɛ Mun 4:4 kan kɛ: “Kɛ blɛ nga Nyanmiɛn sieli’n juli’n, ɔ sunmɛnnin i Wa’n, bla kun wuli i.” Afuɛ 2 ka naan Klistfuɛ’m be blɛ’n w’a ju’n, anzi kun seli Mali m’ɔ nin a siman bian’n kɛ: “Nian, á wá wúnnzɛ, á wú ba yasua, yɛ á tɔ́n i dunman Jésus. Ɔ́ yó sran dan, bé flɛ́ i kɛ Nyanmiɛn bɔ like fi nun-mɛn i sin’n i Wa, yɛ e Min Nyanmiɛn’n ɔ́ fɛ́ i nannan David bia’n mɛ́n i. [...] Nyanmiɛn wawɛ’n ɔ́ bá ɔ wun, yɛ Nyanmiɛn bɔ like fi nun-mɛn i sin’n, ɔ́ jrán ɔ sin. I sɔ’n ti’n, ba’n bɔ á wú i b’ɔ ti Nyanmiɛn liɛ klonglo’n, bé flɛ́ i Nyanmiɛn Wa.”Lik 1:31, 32, 35.

16 Kɛ ɔ cɛli kan’n Zoova fɛli i Wa’n i nguan’n wlali Mali i ku sɛ nun. Yɛ ɔ wuli ba’n niɔn. Fɔ o Mali nun, sanngɛ w’a saman Zezi, afin ɔ ti “Ɲanmiɛn Wa.” Asa ekun’n, Zezi i nin’n ɔ nin siɛ ng’ɔ tɛli i’n, be nɲɔn’n, be ti Davidi i afinliɛ nunfuɛ. I sɔ’n ti’n, ɔ ti Davidi i aja difuɛ. (Sa Nga Be Yoli’n 13:22, 23) Kɛ be yoli Zezi i batɛmu  afuɛ nga be flɛ i 29 nun’n, Zoova fɛli i wawɛ’n jrɛli i su kpɛkun ɔ seli kɛ: “Min anwlɛn su ba’n yɛ.” (Matie 3:16, 17) Osu’n w’a ba siɛn’n. (Galasifuɛ Mun 3:16) Ɔ fata kɛ Ɲanmiɛn yiyi sa ng’ɔ fiɛli i sran’m be ɲrun’n i ngbɛsungbɛsu wie’m be nun ekun.2 Timote 1:10.

17. ?Wafa sɛ yɛ be yiyili Bo bolɛ 3:15 nun ɔn?

17 Kɛ Zezi kán Ɲanmiɛn ndɛ’n sín’n, ɔ yiyili Bo bolɛ 3:15 nun. Ɔ kleli kɛ Satan yɛ ɔ ti wuo’n niɔn, naan Satan i sran mun yɛ be ti wuo’n i osu’n niɔn. (Matie 23:33; Zan 8:44) I sin’n, be yili i nglo ekun kɛ bé núnnún be kwlaa. (Sa Nglo Yilɛ 20:1-3, 10, 15) ?Yɛ bla’n nin? Be yiyili nun kɛ yɛle “Zerizalɛm ng’ɔ o nyanmiɛn su lɔ’n.” Zerizalɛmu sɔ mɔ be fɛ i sunnzun Zoova i yi’n, yɛle Zoova i anuannzɛ’n i bue ng’ɔ o ɲanmiɛn su lɔ’n mɔ anzi kpanngban be o nun’n. *Galasifuɛ Mun 4:26; Sa Nglo Yilɛ 12:1-6.

Aenguɛ uflɛ’n

18. ?Ngue ti yɛ be trali ‘aenguɛ uflɛ’n’ niɔn?

18 Kɔnguɛ kasiɛn ka naan b’a kun Zezi’n, ɔ kannin ‘aenguɛ uflɛ’n’ i ndɛ kleli i sɔnnzɔnfuɛ nanwlɛfuɛ mun. Atrɛkpa’n, i lɛ nun yɛ ndɛ nga Ɲanmiɛn fiɛli i sran’m be ɲrun’n, i ɲin fiteli kpa ɔ. (Lik 22:20) Aenguɛ uflɛ sɔ’n ti kɛ laa liɛ nga Ɲanmiɛn nin Izraɛli be trali’n sa. Ɔ kpɛ Ɲanmiɛn i “nyrun jranfuɛ’m be nvle” kun ba. (Ezipt Lɔ Tulɛ 19:6; 1 Piɛr 2:9) Nvle sɔ’n yɛle ‘Izraɛlifuɛ nga be ti Ɲanmiɛn liɛ sakpa’n.’ Nán nvle jrɛiin sa ɔ. Klistfuɛ  kpa nga Ɲanmiɛn kpali be sieli be ngunmin’n, yɛ be ti nvle sɔ’n i nunfuɛ mun ɔn. (Galasifuɛ Mun 6:16) Be nga Ɲanmiɛn nin be trali aenguɛ sɔ’n bé úka Zezi, kpɛkun be bo yó kun bé yó klɔ sran’m be ye.

19. (a) ?Wafa sɛ yɛ aenguɛ uflɛ’n ɔ́ kwlá mán Ɲanmiɛn ‘ɲrun jranfuɛ’m be nvle’ kun m’ɔ́ yó klɔ sran’m be ye ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ be flɛ Klistfuɛ nga Ɲanmiɛn kpali be sieli be ngunmin’n kɛ be nga ‘Ɲanmiɛn w’a bo be uflɛ’n’ niɔn? ?Yɛ be nuan’n ti nɲɛ?

19 ?Sanngɛ wafa sɛ yɛ aenguɛ uflɛ’n ɔ́ kwlá mán Ɲanmiɛn ‘nyrun jranfuɛ’m be nvle’ kun m’ɔ́ yó klɔ sran’m be ye ɔ? Yɛle kɛ aenguɛ sɔ’n buman Klistfuɛ’m be fɔ. Ɔ yo maan Ɲanmiɛn kwla jran tɛ nga Zezi yili’n su ɔ yaci sran’m be sa tɛ mun cɛ be. (Zeremi 31:31-34) Ɲanmiɛn bu be sran kpa, yɛ ɔ fa be yo kɛ i klun ba sa. Kpɛkun ɔ fɛ i wawɛ’n man be. (Rɔmfuɛ Mun 8:15-17; 2 Korɛntfuɛ Mun 1:21) Ɲanmiɛn ‘wu be ekun, ɔ maan be wla o [...] like kpa ng’ɔ sieli i nyanmiɛn su lɔ’ kɛ ɔ́ fá mán be’n i su. (1 Piɛr 1:3, 4) I ti yɛ be flɛ Klistfuɛ nga Ɲanmiɛn kpali be sieli be ngunmin’n kɛ be nga ‘Ɲanmiɛn w’a bo be uflɛ’n’ niɔn. Anwlanmannun’n klɔ sran nin a ɲanman ɲrun kɛ ngalɛ sa’n le. (2 Korɛntfuɛ Mun 5:17) Biblu’n yili i nglo kɛ be ti sran 144.000 naan bé kɔ́ ɲanmiɛn su, kpɛkun bé síe klɔ sran nga Ɲanmiɛn kpɔli be ti’n.Sa Nglo Yilɛ 5:9, 10; 14:1-4.

20. (a) ?Afuɛ nga be flɛ i 36 nun’n, wafa sɛ yɛ Ɲanmiɛn wa tikeli i nvialiɛ nun sa’n i su kan ekun ɔn? (b) ?Wan mun ekun yɛ bé ɲán nda nga Ɲanmiɛn tali Abraamu’n i su ye wie ɔ?

20 Klistfuɛ nga Ɲanmiɛn kpali be sieli be ngunmin’n be kaci “Abraam anunman” kɛ Zezi sa. * (Galasifuɛ Mun  3:29) Be nun klikli nga Ɲanmiɛn kpali be’n, be ti Zuifu. Sanngɛ afuɛ nga be flɛ i 36 nun’n, Ɲanmiɛn wa tikeli i nvialiɛ nun sa’n i su kan ekun. Yɛle kɛ be nga be timan Zuifu’n, be wa lafili su kɛ bé kɔ́ ɲanmiɛn su wie. (Rɔmfuɛ Mun 9:6-8; 11:25, 26; Efɛzfuɛ Mun 3:5, 6) ?Yɛ Klistfuɛ nga Ɲanmiɛn kpali be sieli be ngunmin’n, be ngunmin cɛ yɛ nda nga Ɲanmiɛn tali Abraamu’n, ɔ́ yó be ye ɔ? Cɛcɛ, afin e ti kpɔlɛ tɛ nga Zezi yili’n ɔ ti sran’m be kwlaa be liɛ. (1 Zan 2:2) Zoova wa yili i nglo ekun kɛ “sran kpanngban kpa” mɔ be siman be nuan’n, bé fín Satan i mɛn tɛ nga nun fíte. (Sa Nglo Yilɛ 7:9, 14) Sran kpanngban ekun bé cɛ́n nguan, kpɛkun bé kwlá trán mɛn klanman’n nun tititi.Lik 23:43; Zan 5:28, 29; Sa Nglo Yilɛ 20:11-15; 21:3, 4.

Ɲanmiɛn i ngwlɛlɛ’n ɔ nin i klun sa’n ng’ɔ fa fiali’n

21, 22. ?Wafa sɛ yɛ Zoova kleli kɛ i ngwlɛlɛ’n leman wunsu ɔ?

21 Ɲanmiɛn i klun sa ng’ɔ fiɛli i sran’m be ɲrun’n ɔ kle kɛ ‘ngwlɛlɛ ninnge ng’ɔ yo be’n,’ be ti fanunfanun. (Efɛzfuɛ Mun 3:8-10) Nanwlɛ, wafa nga Ɲanmiɛn boli i klun sa sɔ’n su’n, ɔ nin wafa ng’ɔ yiyili nun kannganngan kleli e’n, ɔ kle kɛ i ngwlɛlɛ’n leman wunsu sakpa. Like nga e kwla wun i wlɛ’n i su yɛ ɔ jrannin ɔn. I liɛ’n sɛ e klun akunndan’n ti kpa o, sɛ ɔ ti tɛ o, ɔ́ kwlá wún i wlɛ.Jue Mun 103:14.

22 Wafa nga Zoova kleli ekun kɛ i ngwlɛlɛ’n leman wunsu’n, yɛle Zezi m’ɔ sieli i Famiɛn’n. Be kwlá lafiman sran uflɛ wie fi su kɛ Zoova i Wa’n sa. Kɛ mɔ be wuli i kɛ klɔ sran sa’n, m’ɔ wunnin ɲrɛnnɛn kpanngban’n ti’n, ɔ wun afɛ ng’ɔ o sran’m be su’n i wlɛ. (Ebre Mun 5:7-9) ?Yɛ be nga be nin Zezi bé dí famiɛn’n  be li? Be nga Ɲanmiɛn kpali be sieli be ngunmin’n, i bla o, i yasua o, be aniɛn’n nin be finwlɛ’n ti fanunfanun. Afuɛ ya kpanngban yɛ Ɲanmiɛn fa kpali be ɔ. Ɔ maan ɔ leman ɲrɛnnɛn kun sa mɔ be nun wie’m b’a wunmɛn i ɔ. (Efɛzfuɛ Mun 4:22-24) ?Nanwlɛ, kɛ Ɲanmiɛn ɲrun jranfuɛ aunnvuɛ sifuɛ sɔ’m bé wá síe sran mun’n, nán aklunjuɛ cɛ yɛ ɔ́ kún e kpo ɔ?

23. ?Like nanndoliɛ benin yɛ Klistfuɛ’m be ɲɛnnin i ɔ?

23 Akoto Pɔlu klɛli kɛ: “I ndɛ sɔ’n, kɛ ɔ fin lalafuɛ nun’n, ɔ fiɛli i sran’m be kwlaa be nyrun, sanngɛ [...] w’a yi i nglo a kle i sran mun.” (Kolɔsfuɛ Mun 1:26) Siɛn’n, be nga Zoova kpali be sieli be ngunmin’n b’a si sa nga Ɲanmiɛn fiɛli i sran’m be ɲrun’n. Kpɛkun be yiyili nun kleli sran akpinngbin. Nanwlɛ, like nanndoliɛ yɛ e kwlaa e ɲɛnnin i lɛ ɔ! Zoova maan “e si i klun sa b’ɔ fiɛli sran’m be nyrun’n.” (Efɛzfuɛ Mun 1:9) Maan e kan abonuan sa sɔ’n i ndɛ e kle e wiengu mun. Maan e uka be naan be wun i wlɛ kɛ Ɲanmiɛn Zoova i ngwlɛlɛ’n ti abonuan dan.

^ ndɛ kpɔlɛ 17 Zezi yili like nga Zoova fa fiali sran’m be ɲrun’n i nglo. “Nanwlɛ, e kwlaa e si kɛ kɛ Zezi yoli Ɲanmiɛn liɛ’n, ɔ ti abonuan dan, sran wunmɛn i wlɛ.” (1 Timote 3:16; NW) ?Sran kun sa kwla nanti seiin Zoova i ɲrun lele guɛ i ti nin i bo? Ndɛ sɔ’n kali bui bo cɛli kpa, sran fi wunmɛn i wlɛ. Zezi yɛ ɔ wa tuli i ɲin ɔn. Afin, Satan kleli i yalɛ lele ɔli bali, sanngɛ w’a kpɔciman Ɲanmiɛn le.Matie 4:1-11; 27:26-50.

^ ndɛ kpɔlɛ 20 Zezi nin sran akpasua kunngba sɔ’n be trali aenguɛ kun ekun naan ‘ɔ́ síe be famiɛn.’ (Lik 22:29, 30) Zezi nin ‘bua akpasua kaan’n’ i nunfuɛ’m be trali aenguɛ naan be nin i bé dí famiɛn ɲanmiɛn su lɔ. Be kusu be ti Abraamu i osu’n i nunfuɛ wie.Lik 12:32.