I su junman dilɛ'n i siesielɛ

Kle aniɛn'n

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

An fa amun wun mantan Zoova

 NDƐ TRE 22

?Amun fa ‘ngwlɛlɛ m’ɔ fin ɲanmiɛn su’n’ nanti?

?Amun fa ‘ngwlɛlɛ m’ɔ fin ɲanmiɛn su’n’ nanti?

1-3. (a) ?Wafa sɛ yɛ Salomɔn yili i nglo kɛ ɔ si ngwlɛlɛ dan ɔn? (b) ?Ngue yɛ Zoova ta nda kɛ ɔ́ mán e ɔ? ?Yɛ kosan benin yɛ e kwla fa usa e wun ɔn?

BLA nɲɔn be tran sua kunngba’n nun. Be nun kun wa wuli ba yasua. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, w’a cɛman kpɛkun i wiengu kun’n wa wuli i wa yasua liɛ. Sanngɛ ba’m be nun kun wa wuli. Siɛn’n bla nɲɔn’m be su kpli ba nga i ɲin o su’n. * Ndɛ sɔ’n ti kekle, afin kɛ sa sɔ’n yó’n, sran fi w’a wunman nun. Be fa ndɛ’n ɔli jɔlɛ difuɛ’m be ja su, sanngɛ ngbɛn ɔn. Kasiɛn su’n, be fali ndɛ’n ɔli Izraɛli famiɛn Salomɔn i ja su. ?Ɔ́ kwlá kpɛ́ ndɛ sɔ’n nun?

2 Bla nɲɔn sɔ’m be ko sili akplowa kunngba’n Salomɔn i ɲrun lɔ, yɛ Salomɔn seli kɛ be blɛ i tokofi kun naan be fa kpɛ ba’n i nun nɲɔn. I liɛ’n bé cɛ́cɛ́ nun mán be. Bla nga ɔ ti ba’n i awuliɛ niɛn’n, ɔ srɛli famiɛn’n kɛ ɔ fa ba’n man bla kunfuɛ’n. Sanngɛ bla sɔ’n waan be kpɛ ba’n nun kekle nun. Salomɔn w’a wun nanwlɛ’n siɛn’n. Ɔ si wafa nga bla ta kun fa si i klun ba’n i aunnvuɛ’n, ɔ maan ɔ jrɛnnin i sɔ’n su kpɛli ndɛ’n nun. Ɔ seli kɛ be fa ba’n be man bla klikli’n.  Yɛ ɔ kan ukali su kɛ: “I yɛ ɔ ti ba’n i nin’n niɔn.” Nanwlɛ, wafa nga niɛn sɔ’n i wla’n guali ase’n, amun bu i akunndan be nian.—1 Famiɛn 3:16-27.

3 Nanwlɛ, Salomɔn si ngwlɛlɛ dan o! ?Nɛ́n i ɔ? Kɛ sran’m be tili wafa nga Salomɔn kpɛli ndɛ’n nun’n, be nuan boli be wun dan, “afin be wunnin i kɛ Nyanmiɛn i ngwlɛlɛ’n yɛ ɔ ukɛli i jɔlɛ sɔ’n i dilɛ nun-ɔn.” Salomɔn i ngwlɛlɛ’n fin Zoova sakpa. Zoova mɛnnin i ‘ngwlɛlɛ, nin akunndan.’ (1 Famiɛn 3:12, 28) ?Yɛ e li? ?Ɲanmiɛn kwla man e ngwlɛlɛ wie? Ɛɛn, afin Ɲanmiɛn maan Salomɔn klɛli i kɛ: “[Zoova] yɛ ɔ man akunndan nin-ɔn.” (Nyanndra Mun 2:6) Zoova ta nda kɛ be nga be kunndɛ ngwlɛlɛ sakpasakpa’n, ɔ́ fá mán be. Ngwlɛlɛfuɛ’n ɔ wun sa wlɛ, ɔ si sa, kpɛkun ɔ fa akunndan yo ninnge mun. ?Yɛ é yó sɛ naan Ɲanmiɛn w’a man e ngwlɛlɛ? ?Wafa sɛ yɛ e kwla fa ngwlɛlɛ sɔ’n e nanti ɔ?

E kwla ‘tu e ɲin wɔ akunndan’n’

4-7. ?Ninnge nnan benin mun yɛ ɔ fata kɛ e yo naan y’a si ngwlɛlɛ ɔ?

4 ?Be nga be ti nun kpɛ’n annzɛ be si fluwa kpa’n yɛ Ɲanmiɛn man be ngwlɛlɛ ɔ? Cɛcɛ. Zoova nianman e afinliɛ’n annzɛ fluwa nga e si i’n su ka naan w’a man e ngwlɛlɛ. (1 Korɛntfuɛ Mun 1:26-29) Sanngɛ ɔ fata kɛ e dun mmua e fɛ i wun ajalɛ, afin Biblu’n se kɛ e ‘tu e nyin wɔ akunndan’n.’ (Nyanndra Mun 4:7) ?Wafa sɛ yɛ e kwla yo sɔ ɔ?

5 Like klikli ng’ɔ fata kɛ e yo’n, yɛle kɛ e ɲin yi Ɲanmiɛn. Nyanndra Mun 9:10 se kɛ: “Akunndan’n i bo bowlɛ’n, ɔ fin be ɲin m’ɔ yi [Zoova’n].” Ngwlɛlɛ silɛ’n  taka be ɲin m’ɔ yi Ɲanmiɛn’n su. ?Ngue ti ɔ? Maan amun wla kpɛn su kɛ sran ng’ɔ si ngwlɛlɛ’n, ɔ jran ninnge ng’ɔ si be’n su fa yo sa ye. Kɛ be se kɛ be ɲin yi Ɲanmiɛn’n, nɛ́n i yɛle kɛ be usu i ɲrun sa tututu, sanngɛ yɛle kɛ be lafi i su. Aɲinyiɛ sɔ’n, ɔ yo sran ye, yɛ ɔ su sran bo maan ɔ nian Ɲanmiɛn i klun sa’n ng’ɔ si i’n, ɔ nin wafa ng’ɔ yo ninnge mun be su ɔ nanti. I sɔ yolɛ’n ti ngwlɛlɛ ayeliɛ dan, afin ye nga be nga be fa Ɲanmiɛn i mmla’m be su’n be di’n, i kpa m’ɔ ti’n, like wie fi tomɛn i.

6 I nɲɔn su’n, ɔ fata kɛ e kan e wun ase yɛ e si e jranwlɛ. Ɔ timɛn i ti’n, e su kwlá siman ngwlɛlɛ ng’ɔ fin Ɲanmiɛn’n. (Nyanndra Mun 11:2) ?Ngue ti ɔ? Afin sɛ e kan e wun ase naan e si e jranwlɛ’n, é wún i wlɛ kɛ nán sa kwlaa yɛ e si i ɔ, naan nán cɛn kwlaa yɛ e ndɛ yo fɛ ɔ, naan ɔ fata kɛ e si Zoova i akunndan’n. Zoova ‘nin be nga be tu be wun’n be lɛ i,’ sanngɛ ɔ yo i fɛ kɛ ɔ man aenvuɛfuɛ’m be ngwlɛlɛ.Zak 4:6.

Sɛ e kunndɛ kɛ é sí ngwlɛlɛ ng’ɔ fin Ɲanmiɛn’n, ɔ fata kɛ e mian e ɲin e kunndɛ.

7 Like’n i nsan su’n yɛle Ɲanmiɛn Ndɛ’n i nun like suanlɛ’n. I sɔ’n ti cinnjin afin Zoova yili i ngwlɛlɛ’n i nglo i Ndɛ’n nun. Sɛ e kunndɛ kɛ é sí ngwlɛlɛ sɔ’n wie’n, ɔ fata kɛ e mian e ɲin e kunndɛ. (Nyanndra Mun 2:1-5) Like’n i nnan su’n, yɛle Ɲanmiɛn srɛlɛ’n. Sɛ e tu e klun e srɛ Ɲanmiɛn kɛ ɔ man e ngwlɛlɛ’n, ɔ́ fá mán e klun ufue su. (Zak 1:5) Srɛlɛ nga e srɛ i kɛ ɔ fɛ i wawɛ’n uka e’n, ɔ su kaman ngbɛn. I wawɛ’n kwla uka e kpa. Ɔ maan é kwlá wún i Ndɛ’n nun ninnge kpakpa wie mun. I wie yɛle like nga e ko yo naan y’a wun e su sa’m be trawlɛ’n. Wafa nga e ko yo naan sa wie w’a to w’a fuan e’n, é kwlá wún i wlɛ wie. Kpɛkun i Ndɛ’n kwla uka e naan y’a fa ajalɛ ngwlɛlɛ su.Lik 11:13.

8. ?Ngue yɛ ɔ́ klé kɛ ngwlɛlɛ nga e si i’n fin Ɲanmiɛn sakpa ɔ?

 8 Kɛ nga e fa wunnin i fluwa nga i ndɛ tre 17 nun sa’n, Zoova fɛ i ngwlɛlɛ’n yo like. Ɔ maan sɛ ngwlɛlɛ nga e si i’n fin Ɲanmiɛn sakpa’n, bé wún i sɔ’n e ayeliɛ nun. Zaki m’ɔ ti Zezi i sɔnnzɔnfuɛ’n, ɔ seli kɛ sɛ ngwlɛlɛ’n ti sran’n nn “é sé kɛ sa tɛ kaan sa nun-mɛn i wun. Ɔ klo-man ndɛnngan, ɔ ti wɛtɛfuɛ, be nin i kwla koko yalɛ, ɔ si aunnvuɛ dan, ɔ yo sa kpa, ɔ bu-man sran’n wie kpa tra-man wie, yɛ ɔ klo-man dunman.” (Zak 3:17) É wá wún ninnge sɔ mun kunngunngun. Kɛ é yó sɔ’n, maan e usa e wun kɛ: ‘?N fa ngwlɛlɛ m’ɔ fin ɲanmiɛn su’n, n nanti?’

“Sa tɛ kaan sa nun-mɛn i wun. Ɔ klo-man ndɛnngan”

9. ?Kɛ be se kɛ sa tɛ kaan sa nunman sran wun’n, i bo’n yɛle benin? ?Yɛ ngue ti yɛ sɛ Zaki dun mmua boli ayeliɛ sɔ’n su’n, ɔ ti su ɔ?

9 “Sa tɛ kaan sa nunmɛn i wun.” Kɛ be se kɛ sa tɛ nunman sran kun wun’n, nán i ayeliɛ’n i ngunmin yɛ be kɛn i ndɛ ɔ, sanngɛ like ng’ɔ o i awlɛn’n nun’n, ɔ o nun wie. Biblu’n kle kɛ sɛ é sí ngwlɛlɛ’n ɔ fin like ng’ɔ o e awlɛn’n nun lɔ’n. Ɔ maan sɛ sran kun i awlɛn’n o sa tɛtɛ yolɛ’n su’n, naan i sɔ akunndan yɛ ɔ bu’n, ɔ kwlá siman ngwlɛlɛ ng’ɔ fin Ɲanmiɛn’n. (Nyanndra Mun 2:10; Matie 15:19, 20) Sanngɛ sɛ e mian e ɲin naan e klun akunndan’n yo sanwun kɛ klɔ sran i klun akunndan’n kwla yo sanwun ju’n sa’n, é ‘káci e sin sí sa tɛ’n’ kpɛkun ‘é yó sa kpa.’ (Jue Mun 37:27; Nyanndra Mun 3:7) Nán ngbɛn ti yɛ Zaki dun mmua kannin sa tɛ kaan sa m’ɔ nunman sran wun’n i ndɛ’n niɔn. ?Afin sɛ sran kun i ayeliɛ’n nin i  klun akunndan’n be timan sanwun’n, ɔ́ yó sɛ naan w’a kwla yi ayeliɛ onga mɔ Zaki kannin be ndɛ’n be nglo?

10, 11. (a) ?Ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ e yo sran m’ɔ kloman ndɛnngan ɔn? (b) ?Sɛ e si kɛ e loli e niaan kun i ngasi’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo ɔ?

10 “Ɔ klo-man ndɛnngan.” Sran ng’ɔ fa ngwlɛlɛ m’ɔ fin ɲanmiɛn su’n nanti’n, ɔ kloman ndɛnngan, i wla gua ase. Ninnge nga Ɲanmiɛn wawɛ’n maan sran yo’n, be nun kun yɛ ɔ o lɛ ɔ. (Galasifuɛ Mun 5:22) Ɔ maan e mian e ɲin kpa naan y’a saciman ‘anuansɛ’ nga Zoova i nvle nunfuɛ’m be di’n. (Efɛzfuɛ Mun 4:3) Asa ekun’n, sɛ ndɛ tɔ e afiɛn’n, e yo like kwlaa nga e kwla yo’n naan y’a siesie. ?Ngue ti yɛ i sɔ yolɛ’n ti cinnjin ɔn? Biblu’n se kɛ: “Nyanmiɛn maan [...] an  di anuansɛ. Yɛ Nyanmiɛn b’ɔ klo sran’n bɔ maan e di alaje’n, ɔ nin amún trán.” (2 Korɛntfuɛ Mun 13:11) Ɔ maan kɛ e di anuannzɛ titi’n, Ɲanmiɛn mɔ maan e di alaje’n kusu nin e o nun. Afin sɛ e nin Zoova e afiɛn sɛ́ annzɛ ɔ su sɛman’n, ɔ fin wafa nga e nin e wiengu mun e tran’n. ?Wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ e kunndɛ kɛ e nin e wiengu mun é dí anuannzɛ ɔ? Amun e fa sunnzun ase kun.

11 ?Sɛ e si kɛ e loli e niaan Klistfuɛ kun i ngasi’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo ɔ? Zezi seli kɛ: ‘Sɛ á fá like wie kó mán Nyanmiɛn’n, bɔ w’a ju i suwlɛ lɛ naan sɛ ɔ wla kpɛn su kɛ ɔ wun ndɛ o ɔ niaan wie klun’n, yaci like sɔ’n lɛ, an ko siesie amun afiɛn ka, i sin bla w’a fa ɔ like sɔ’n man.’ (Matie 5:23, 24) Sɛ e waan é fá afɔtuɛ sɔ’n su’n, ɔ fata kɛ e yɛ e dun mmua ko to e niaan’n niɔn. ?Ngue ti yɛ e kɔ ɔ? E ‘afiɛn siesielɛ’ ti ɔ. Sɛ e waan i sɔ’n yo ye’n, maan e si kɛ e loli i ngasi sakpa. Sɛ e afiɛn siesielɛ yɛ ɔ lo e’n naan e fɛ i wun ajalɛ’n, é tí e wun aniɛn. Sɛ e kpɛtɛ i’n, i kusu ɔ́ kwlá yáci e wun sa’n cɛ́ e. Kɛ ndɛ tɔ e nin e niaan’n e afiɛn’n mɔ e fa ajalɛ kɛ é kó síesíe’n, e kle kɛ ngwlɛlɛ m’ɔ fin ɲanmiɛn su’n yɛ ɔ sie e ɔ.

“Ɔ ti wɛtɛɛfuɛ, be nin i kwla koko yalɛ”

12, 13. (a) ?Zak 3:17 nun ndɛ mma nga be kacili i kɛ ‘wɛtɛɛfuɛ’n’ i bo’n yɛle benin? (b) ?Yɛ wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ e ti wɛtɛɛfuɛ ɔ?

12 “Ɔ ti wɛtɛɛfuɛ.” ?Kɛ be se kɛ sran kun ti wɛtɛɛfuɛ’n i bo’n yɛle benin? Glɛki nun ndɛ nga Wawle’n kacili i kɛ ‘wɛtɛɛfuɛ’n,’ fluwa sifuɛ wie’m be waan i kacilɛ’n ti kekle. Fluwa kacifuɛ wie’m be kacili i kɛ ‘ɔ ti flɔlɔɔ’ annzɛ ‘i like yolɛ yoman ya.’ Biblu Traduction du monde nouveau nun’n, be klɛli ndɛ kun ja ngua lɔ yiyili nun  kɛ ndɛ mma sɔ’n i bo’n yɛle kɛ ‘ɔ lo i wun.’ ?Yɛ wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ ‘e lo e wun’ naan e fa ngwlɛlɛ m’ɔ fin ɲanmiɛn su’n e nanti ɔ?

13 Filipfuɛ Mun 4:5 se kɛ: “Maan sran’m be kwlaa be wun kɛ an ti wɛtɛɛfuɛ.” Sɛ e ti wɛtɛɛfuɛ’n, nán e yɛ é kán ɔn, sanngɛ sran mun yɛ bé wún i sɔ liɛ’n niɔn. Sran ng’ɔ ti wɛtɛɛfuɛ’n, ɔ seman kɛ saan fii wafa ng’ɔ fa wun mmla’n i wlɛ’n, yɛ ɔ ti su ɔ. Asa ekun’n, ɔ seman kɛ saan fii be yo ninnge mun kɛ ɔ klo’n sa. Sanngɛ ɔ sie i su sran nuan bo. Sɛ ɔ nin i fata’n, ɔ lo i wun naan i wiengu’m be yo like nga be klo’n. Asa ekun’n, ɔ ti flɔlɔɔ, ɔ timan wlɛfuɛ. Ɔ fata kɛ Klistfuɛ’m be kwlaa be yo wɛtɛɛfuɛ. Sanngɛ asɔnun kpɛnngbɛn mun yɛ ɔ fata kɛ i sɔ yolɛ’n ɔ yo be cinnjin kpa ɔ. Sɛ be yo sɔ’n, aniaan’m bé kwlá fá be wun mántan be. (1 Tɛsalonikfuɛ Mun 2:7, 8) I sɔ’n ti’n, maan e usa e wun kɛ: ‘?Sran kwlaa wun i kɛ n lo min wun naan min like yolɛ yoman ya?’

14. ?Wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ “e ɲin su timan kekle ɔ”?

14 “Be nin i kwla koko yalɛ [i ɲin su timan kekle].” Glɛki nun ndɛ mma nga be kacili i Wawle nun kɛ “be nin i kwla koko yalɛ’n [annzɛ i ɲin su timan kekle’n]” ɔ nunman Biblu’n i bue nga be klɛli i Glɛki nun’n, i lika uflɛ fi nun. Fluwa sifuɛ kun waan “kpɛ sunman’n, be fa ndɛ mma sɔ’n be kan wafa nga sonja mun be ɲin yi be su kpɛn mun’n, i ndɛ.” Glɛki nun ndɛ mma sɔ’n i bo’n yɛle “sran m’ɔ fa ndɛ su ndɛndɛ’n” annzɛ “ɔ ti aɲinyiɛfuɛ’n.” Sran ng’ɔ yi ngwlɛlɛ m’ɔ fin ɲanmiɛn su’n i nglo’n, ɔ sisimɛn i bo naan w’a fa ndɛ nga Ɲanmiɛn Ndɛ’n kan’n su. Sɛ ɔ fali ajalɛ wie mun naan be  fa Ɲanmiɛn Ndɛ’n kle i weiin kɛ i ajalɛ sɔ’m be timan su’n, ɔ seman kɛ saan i liɛ’n su yɛ ɔ ka ɔ. Sanngɛ ɔ ka lɛ kaci i sa. ?Yɛ e li? ?Be bo e dunman kpa kɛ e ti i sɔ sran?

“Ɔ si aunnvuɛ dan, ɔ yo sa kpa”

15. ?Sran aunnvuɛ silɛ’n i bo’n yɛle benin? ?Yɛ ngue ti yɛ Zak 3:17 nun’n, kɛ Zaki boli ‘sran aunnvuɛ silɛ’n’ su wieli cɛ’n m’ɔ boli ‘sa kpa yolɛ’n’ su’n, ɔ nin i fata ɔ?

15 “Ɔ si aunnvuɛ dan, ɔ yo sa kpa.” Sran aunnvuɛ silɛ’n ɔ ti ngwlɛlɛ ng’ɔ fin ɲanmiɛn su’n i wafa cinnjin kun, afin be waan sɛ ngwlɛlɛ sɔ’n ti sran nn ‘ɔ si aunnvuɛ dan.’ Maan e sie i nzɔliɛ kɛ, kɛ Zaki boli ‘sran aunnvuɛ silɛ’n’ su wieli cɛ’n, ɔ boli ‘sa kpa yolɛ’n’ su. I sɔ’n nin i fata, afin Biblu’n nun’n, sran ng’ɔ si i wiengu aunnvuɛ’n ɔ ukɛ i, yɛ ɔ yo sa kpakpa kpanngban mɛn i. Fluwa kun yiyi nun kɛ sran ng’ɔ si aunnvuɛ’n “ɔ wun afɛ ɔ nin sa ng’ɔ o sran su’n i wlɛ yɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ yó like úkɛ i.” Ɔ maan sɛ ngwlɛlɛ ng’ɔ fin ɲanmiɛn su’n ti sran’n nn é sé kɛ ɔ tranman lɛ sa ngbɛn nianman afɛ ng’ɔ o sran’m be su’n. Sanngɛ kɛ ɔ wun kɛ sran kun su fɛ’n, ɔ yo i ya yɛ ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ úkɛ i. ?Yɛ e li? ?Wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ e si aunnvuɛ dan ɔn?

16, 17. (a) ?Like nga ti yɛ e bo jasin fɛ’n i nɲɔn su’n yɛle benin? ?Yɛ ngue ti ɔ? (b) ?Ninnge benin mun yɛ e kwla yo be ekun e fa kle kɛ e si sran aunnvuɛ ɔ?

16 Wafa cinnjin kun ekun nga e kwla kle kɛ e si aunnvuɛ’n yɛle Ɲanmiɛn Sielɛ Blɛ’n i jasin fɛ’n i bolɛ’n. ?Ngue ti yɛ e di junman sɔ’n niɔn? Like nga ti yɛ e yo sɔ’n, i klikli’n yɛle kɛ e klo Ɲanmiɛn. I nɲɔn su’n, yɛle kɛ e si sran’m be aunnvuɛ. (Matie 22:37-39) Andɛ sran  kpanngban “be ti afɛfuɛ yɛlɛ kɛ b’a bo je kɛ bua bɔ be lɛ-man sunianfuɛ’n sa.” (Matie 9:36) Afin Ɲanmiɛn sulɛ wafa ng’ɔ timan su’n be su kpɛn’m be nianman be su kɛ ɔ nin i fata’n sa, kpɛkun ato ndɛ yɛ be kle be ɔ. I sɔ’n ti’n, sran sɔ’m be siman ngwlɛlɛ atin nga Ɲanmiɛn Ndɛ’n kle’n, ɔ nin ninnge kpakpa nga Ɲanmiɛn i Sielɛ’n wá yó be asiɛ’n su wa’n. Kɛ e bu sran sɔ mɔ be di Ɲanmiɛn ninnge’m be yalɛ’n be akunndan’n, be yo e annvɔ, yɛ e kunndɛ kɛ é yó like kwlaa nga e kwla yo’n naan y’a kle be like kpa nga Zoova m’ɔ klo e’n, ɔ́ wá yó’n.

Kɛ e si sran’m be aunnvuɛ’n, e kle kɛ e fa ‘ngwlɛlɛ m’ɔ fin ɲanmiɛn su’n’ e nanti.

17 ?Ninnge benin mun yɛ e kwla yo be ekun e fa kle kɛ e si sran aunnvuɛ ɔ? Maan amun wla kpɛn Samari bian nga Zezi kɛnnin i ndɛ’n su. Kɛ ɔ wunnin bian nga  kodiawiefuɛ’m be wuɛli i mɔ i sin’n be boli i m’ɔ la lɛ’n, ‘ɔ sili i aunnvuɛ.’ Ɔ maan ɔ cicili i kannin’m be su yɛ ɔ niɛnnin i lika. (Lik 10:29-37) ?Ngue yɛ sunnzun ase sɔ’n kle e ɔ? Ɔ kle e kɛ sran ng’ɔ si aunnvuɛ’n ɔ ukɛ i wiengu nga afɛ o i su’n. Biblu’n se e kɛ “maan e yo sran’m be kwlaa be ye, sanngɛ maan e dun mmua yo man e niaan nga e nin be e lafi Krist su’n.” (Galasifuɛ Mun 6:10) Wafa nga e kwla yo sɔ’n be nun wie mun yɛ. Sɛ e le loto’n, e kwla ko fa aniaan kpɛnngbɛn kun ba aɲia’m be bo. Sɛ e niaan angbeti bla kun i sua’n nun like wie w’a saci’n, e kwla ko siesie i ye e mɛn i. (Zak 1:27) Sɛ aniaan wie yɛ i sa sin w’a bubu i’n, e kwla kan ‘ndɛ fɛ’ wlɛ i fanngan. (Nyanndra Mun 12:25) Sɛ e si aunnvuɛ kɛ ngalɛ sa’n, é klé kɛ e su fa ngwlɛlɛ m’ɔ fin ɲanmiɛn su’n é nánti.

“Ɔ bu-man sran’n wie kpa tra-man wie, yɛ ɔ klo-man dunman”

18. ?Sɛ e fa ngwlɛlɛ m’ɔ fin ɲanmiɛn su’n e nanti’n, ngue yɛ e su yoman ɔn? ?Yɛ ngue ti ɔ?

18 “Ɔ bu-man sran’n wie kpa tra-man wie.” Sran ng’ɔ fa ngwlɛlɛ m’ɔ fin ɲanmiɛn su’n nanti’n, ɔ buman be nga be fin nvle uflɛ nun’n be wun akunndan tɛ, yɛ ɔ bumɛn i kɛ nvle ng’ɔ fin nun’n, ɔ ti kpa tra nvle uflɛ. Ɔ miɛn i ɲin naan i klun lɔ’n w’a buman sran wie kpa w’a traman wie. (Zak 2:9) Ɔ fataman kɛ e nian sran’n i fluwa m’ɔ si i’n, annzɛ i sika ng’ɔ le i’n, annzɛ junman ng’ɔ di i asɔnun’n nun’n naan y’a bu i sran. Asa kusu’n, ɔ fata kɛ e bu e niaan nga be leman wie’n be kwlaa be sran. Nanwlɛ, sɛ Zoova bɔbɔ klo e niaan sɔ mun’n, ɔ fata kɛ e kusu e klo be wie.

19, 20. (a) ?Laa’n, Glɛki nun ndɛ mma nga be kaci i Wawle nun kɛ ‘ɔ klo dunman’n,’ wan ndɛ yɛ be fa kan ɔn? (b) ?Wafa sɛ yɛ e kle kɛ e ‘kloman e niaan Klistfuɛ mun e nuan bui su ɔ’? ?Yɛ ngue ti yɛ i sɔ yolɛ ti cinnjin ɔn?

 19 “Ɔ klo-man dunman [annzɛ ɔ timan gblɛfuɛ].” Glɛki nun ndɛ mma nga be kaci i Wawle nun kɛ ‘ɔ klo dunman’n’ be fa kan “be nga be yi anɔ’n” be ndɛ. Laa nun’n, kɛ Glɛki mun nin Rɔmufuɛ’m bé yí anɔ’n, be fa be ɲrun lika’n fia, kɛ ɔ ko yo naan b’a wunman be wlɛ’n ti. Ɔ maan, Glɛki nun ndɛ mma nga be kacili i Wawle nun kɛ ‘ɔ klo dunman’n’ be wa fa kannin be nga be fia sran’n i wafa nga be ti’n su’n, be ndɛ. Ɔ fata kɛ e nin e wiengu Klistfuɛ mun e nantilɛ’n nun’n e kle kɛ e kloman dunman.

20 Akoto Piɛli seli kɛ, kɛ mɔ e “fali ndɛ nanwlɛ’n su’n” ti’n, ɔ fataman kɛ e ‘klo e niaan Klistfuɛ mun e nuan bui su.’ (1 Piɛr 1:22) Kɛ e nin e niaan mun e o’n, sɛ é kwlá sé’n, ɔ fataman kɛ e fa e ɲrun lika’n e fia, yɛle kɛ e yo ninnge mun gblɛgblɛ nun. Ɔ fata kɛ e klo be nanwlɛ su. I liɛ’n, be kwla lafi e su, afin be si kɛ e nuan nun ndɛ’n timan nɲɔnnɲɔn. Kɛ Klistfuɛ’m be tran kɛ ngalɛ sa’n, i sɔ’n yo maan be lafi be wiengu su asɔnun’n nun’n.

“Maan akunndan nin ngwlɛlɛ ndɛ nga’m be ka ɔ klun”

21, 22. (a) ?Ngue ti yɛ Salomɔn w’a yoman ngwlɛlɛfuɛ kun ɔn? (b) ?É yó sɛ naan ngwlɛlɛ’n ndɛ’m b’a ka e klun? ?Yɛ sɛ e yo sɔ’n i bo’n gúa sɛ mán e?

21 Ngwlɛlɛ silɛ’n, ɔ ti like kpa kun mɔ Ɲanmiɛn fa man e m’ɔ fata kɛ e trɛ i kpa ɔ. Salomɔn seli kɛ: “Min wa [...] maan akunndan nin ngwlɛlɛ ndɛ nga’m be ka  ɔ klun.” (Nyanndra Mun 3:21) Sanngɛ Salomɔn bɔbɔ w’a nantiman ndɛ sɔ’n su. I nun ng’ɔ te fa Ɲanmiɛn i ndɛ’n su’n, ɔ yoli ngwlɛlɛfuɛ. Sanngɛ i agualiɛ su’n, nvle uflɛ nun bla kpanngban ng’ɔ jali be’n be sacili i ti nun, ɔ maan ɔ yacili Zoova i sulɛ. (1 Famiɛn Mun 11:1-8) Sa ng’ɔ juli Salomɔn su’n kle kɛ sɛ e faman like nga e si i’n e yoman sa kpa’n, nn e sa silɛ sɔ’n ti ngbɛn.

22 ?É yó sɛ naan ngwlɛlɛ ndɛ’m b’a ka e klun? Ɔ fata kɛ e kanngan Biblu’n nin Biblu’n i akua nga “sran kpa nanwlɛfuɛ b’ɔ si ngwlɛlɛ’n” ɔ yi be’n be nun. Yɛ e mian e ɲin e nanti like nga e suan’n su. (Matie 24:45) Ɔ ti kpa kɛ e fa ngwlɛlɛ ng’ɔ fin ɲanmiɛn su’n e nanti’n, afin i sɔ’n yo maan wafa nga e di e mɛn andɛ’n, ɔ yo kpa. Kpɛkun é kwlá “nyán nguan” mɛn uflɛ nga Ɲanmiɛn mán e’n i nun. (1 Timote 6:19) Sanngɛ ng’ɔ ti cinnjin kpa’n yɛle kɛ, kɛ e fa ngwlɛlɛ sɔ’n e nanti’n, e nin Ɲanmiɛn Zoova mɔ ngwlɛlɛ’n fin i’n, e afiɛn’n mantan kpa tititi.

^ ndɛ kpɔlɛ 1 Be kɛn i 1 Famiɛn Mun 3:16 nun kɛ bla nɲɔn sɔ’m be ti tekle bla. Fluwa kun se kɛ: “Kɛ be se kɛ bla nɲɔn sɔ’m be ti tekle bla’n nán kɛ be bo tekle be fa kunndɛ sika ti ɔ. Sanngɛ i bo’n yɛle kɛ be kunndɛli bian sukusuku. Sɛ bla nɲɔn sɔ’m be timan Zuifu’n, nn bé yó aofuɛ nga be trannin Izraɛli lɔ’n be afinliɛ nunfuɛ.”Étude perspicace des Écritures. Zoova i Lalofuɛ mun yɛ be yili ɔ.