Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

An fa amun wun mantan Zoova

 NDƐ TRE 18

‘Ɲanmiɛn ndɛ’n’ ti ngwlɛlɛ ndɛ

‘Ɲanmiɛn ndɛ’n’ ti ngwlɛlɛ ndɛ

1, 2. ?Fluwa benin yɛ Zoova klɛli e ɔ? ?Yɛ ngue ti yɛ ɔ klɛli fluwa sɔ’n niɔn?

?FLUWA nga amun awlɛn su sran kun m’ɔ o lika mmua kpa’n, ɔ klɛli amun koko nun wa’n, amun wla te kpɛn su? Kɛ ɔ́ kán lɔ ndɛ mun klé amun’n, nanwlɛ, ɔ yo amun fɛ kpa. Ɔ maan kannzɛ amun awlɛn su sran sɔ’n nunman amun wun koko wa’n, sanngɛ kɛ amun klɛ amun wun fluwa’n, amun nin i be afiɛn’n mantan titi.

2 E Ɲanmiɛn Zoova mɔ e klo i’n, i kusu klɛli e fluwa wie. Kɛ e kanngan fluwa sɔ’n nun’n, aklunjuɛ nga e di’n, like fi tomɛn i. Fluwa sɔ’n yɛle Biblu’n. Biblu’n nun’n, Zoova kle e i sran’n i wafa ng’ɔ ti’n. Ɔ kle e like nga ɔ yoli be’n nin ng’ɔ sunnzun kɛ ɔ́ yó be’n. Yɛ ɔ kan ninnge uflɛ wie mun ekun be ndɛ. Ɔ kunndɛ kɛ e fa e wun e mɛntɛn i, i ti yɛ ɔ fɛli i Ndɛ’n mannin e ɔ. Ajalɛ’n i kpafuɛ nga Ɲanmiɛn mɔ i ngwlɛlɛ’n leman sin’n, ɔ kwla fa naan w’a kɛn i klun ndɛ’n w’a kle e’n, yɛ ɔ fali ɔ. Wafa nga be klɛli Biblu’n ɔ nin i nun ndɛ’m be kle kɛ Ɲanmiɛn i ngwlɛlɛ’n cɛnnin.

?Ngue ti yɛ be klɛli fluwa’n niɔn?

3. ?Wafa sɛ yɛ Zoova kannin Mmla’n nun ndɛ mun kleli Moizi ɔ?

3 Sran wie’m be kwla usa be wun kɛ: ‘?Ngue ti yɛ Zoova nin klɔ sran mun b’a ijɔman trele ɔ?’ Laa’n, ɔ sinnin anzi wie’m be lika kannin ndɛ kleli sran mun. I sɔ yɛ ɔ yoli naan w’a fa Mmla’n w’a man  Izraɛlifuɛ mun ɔn. (Galasifuɛ Mun 3:19) Sanngɛ sran nɛn nga be tili’n ɔ yo sro kpa. I ti’n, srɛ kunnin be. Ɔ maan be seli kɛ nán Zoova nin be ijɔ sɔ kun, sanngɛ maan ɔ sin Moizi ja su ɔ kan ndɛ’n kle be. (Ezipt Lɔ Tulɛ 20:18-20) Mmla’n i nun ndɛ’m be ti ndɛ kɔe 600. Zoova kannin be trele kleli Moizi.

4. ?Sɛ ɔ ti kɛ b’a klɛman Ɲanmiɛn mmla mun’n, nn sran’m be kwla boli be su sɛsɛsɛ be kleli sran uflɛ? Amun fa sunnzun ase kun yiyi nun.

4 ?Sɛ ɔ ti kɛ b’a klɛman Mmla’n, nn Moizi i wla kwla kpɛn mmla kwlaa sɔ’n su naan w’a fa kle nvle’n nunfuɛ mun? ?Yɛ be anunman’m be li? ?Bewaanbewaan ndɛ’m be ngunmin su yɛ bé láfi ɔ? Sɛ ɔ ti sɔ nn b’a kwlá boman Ɲanmiɛn i mmla’m be su sɛsɛsɛ b’a kleman be anunman mun. Maan e fa sunnzun ase kun e nian. Wienun ɔn sran kpanngban kpa b’a lɔngɔ lika kun. Kpɛkun be se amun kɛ amun bo ndɛ kun su kle be nun sran ng’ɔ dun mmua’n, naan i kusu ɔ bo su kle i wiengu ng’ɔ mɛntɛn i koko’n, naan be onga’m be yo sɔ lele be guɛ i lɔ. Ndɛ nga sran kasiɛnfuɛ’n ɔ́ tí’n, ɔ nin nga amun kɛnnin i bo bolɛ nun’n, bé sánsán be wun. Ɲanmiɛn Mmla’n i liɛ’n, w’a yoman sɔ.

5, 6. ?Zoova seli Moizi kɛ ɔ yo i ndɛ’n i sɛ? ?Yɛ ngue ti yɛ Zoova i ndɛ’n m’ɔ klɛli mannin e’n, ɔ ti e su yralɛ like kpa kun ɔn?

5 Kɛ mɔ Zoova ti ngwlɛlɛfuɛ’n ti’n, ɔ kunndɛli kɛ be klɛ i ndɛ’n be sie. Ɔ seli Moizi kɛ: “Klɛ ndɛ nga n kannin be lɛ mun! Afin be su yɛ ń jrán ń síesíe min nin wɔ yɛ Izraɛlfuɛ mun ye aenguɛ nga é trá nin-ɔn.” (Ezipt Lɔ Tulɛ 34:27) Afuɛ 1513 nun, ka naan Klistfuɛ’m be blɛ’n w’a ju’n, yɛ be boli Biblu’n i klɛlɛ’n bo ɔ. I klɛlɛ’n dili afuɛ 1.610. Zoova boli ‘i  ndɛ’m be su wafawafa’ kleli sran kɔe 40 yɛ be klɛli ɔ. (Ebre Mun 1:1) Kɛ ɔ ko yo naan Ɲanmiɛn i Ndɛ’n w’a mlinman’n ti’n, fluwa klɛfuɛ wie’m be kusu, be boli be ɲin ase be klɛli ndɛ sɔ mun sɛsɛsɛ fluwa kpanngban su.Neemi 13:13; Jue Mun 45:2.

6 Zoova i ndɛ’n m’ɔ klɛ mannin e’n, ɔ ti e su yralɛ like kpa kun. Atrɛkpa sran kun klɛli amun fluwa cinnjin kun. Yɛ kɛ mɔ fluwa sɔ’n wlali amun fanngan kpa ti’n, amun fa sieli naan amun a kanngan nun b’a flan nun lele. ?Nɛ́n i ɔ? Kɛ fluwa nga Zoova klɛli mannin e’n ɔ ti sɔ wie ɔ. Kɛ mɔ Zoova maan be klɛli i ndɛ’n ti’n, e kwla kanngan nun cɛn kwlaa yɛ e kwla bu su akunndan. (Jue Mun 1:2) Ɔ maan “Ɲanmiɛn i ndɛ sɔ’n wla e fanngan” titi.Rɔmfuɛ Mun 15:4.

?Ngue ti yɛ klɔ sran mun yɛ be klɛli Ɲanmiɛn Ndɛ’n niɔn?

7. ?Kɛ Zoova fali klɔ sran mun kɛ be klɛ i Ndɛ’n, ngue ti yɛ i sɔ’n yi i ngwlɛlɛ’n i nglo ɔ?

7 Kɛ Zoova fali klɔ sran mun kɛ be klɛ i ndɛ’n, i sɔ’n yi i ngwlɛlɛ’n i nglo. ?Sɛ ɔ ti kɛ anzi mun yɛ Zoova fali be kɛ be klɛ Biblu’n, nn i nun ndɛ’n yó fɛ kɛ nga sa? Ɔ ti su kɛ anzi’m be kwla yiyi wafa nga be nin Zoova be afiɛn’n mantan kpa’n i nun be kle e. Kpɛkun be kwla kan klɔ sran mɔ be nin Ɲanmiɛn nantili nanwlɛ su’n be su ndɛ wie. ?Sanngɛ sɛ ɔ ti kɛ anzi mɔ be si ninnge tra e lele’n, mɔ be wunmiɛn’n tra  e liɛ’n lele kpe nun’n, yɛ be klɛli Biblu’n, nn i nun ndɛ’m bé yó e liɛ’n su?Ebre Mun 2:6, 7.

8. ?Wafa sɛ yɛ Biblu’n i klɛfuɛ’m be bɔbɔ be kwla fali akunndan klɛli Ɲanmiɛn ndɛ’n niɔn? (An nian ndɛ ng’ɔ o ja ngua lɔ’n nun wie.)

8 Kɛ Zoova fali klɔ sran mun kɛ be klɛ i ndɛ’n ti’n, like nga e sa miɛn i wun bɔbɔ cɛ yɛ ɔ fa mannin e ɔ. Like sɔ’n yɛle fluwa kun mɔ i nun ndɛ’n fin Ɲanmiɛn’n, mɔ i kunngba’n ti klɔ sran’m be liɛ’n su’n. (2 Timote 3:16) ?Wafa sɛ yɛ Zoova kwla yoli i sɔ’n niɔn? Kpɛ sunman’n, ɔ mannin be nga be klɛli i ndɛ’n be atin naan be ‘nian nun kpa kunndɛ fɔnvɔlɛ ndɛ kpakpa mun, naan be nian kɛ sa’n fa ti’n su, be klɛ be.’ (Akunndanfuɛ’n 12:10, 11) I sɔ ti yɛ ɔ le Biblu’n nun fluwa kun nin i klɛlɛ wafa’n niɔn. Fluwa klɛfuɛ’m be finwlɛ’n, ɔ nin be sran’n i wafa nga be ti’n, be ɲin fite Ɲanmiɛn ndɛ nga be klɛli’n nun. * Kannzɛ ɔ ti sɔ’n, sanngɛ ‘Ɲanmiɛn i wawɛ’n yɛ ɔ [fali ndɛ mun] wlali be nuan yɛ be kannin ɔn.’ (2 Piɛr 1:21) Ɔ maan ndɛ kwlaa nga be klɛli’n, ɔ ti “Nyanmiɛn ndɛ” sakpa.1 Tɛsalonikfuɛ Mun 2:13.

9, 10. ?Ngue ti yɛ klɔ sran mɔ Ɲanmiɛn fali be kɛ be klɛ Biblu’n, ɔ yo maan i nun ndɛ’n wluwlu e wun kpa ɔ?

9 Kɛ mɔ klɔ sran mun yɛ Ɲanmiɛn fali be kɛ be klɛ Biblu’n ti’n, i nun ndɛ’n wluwlu e wun kpa. Be nga be klɛli Biblu’n be ti klɔ sran kɛ e sa wie. Fɔ m’ɔ o be nun’n ti’n, ɲrɛnnɛn kunngba nga e wun i’n, be wunnin i wie. Wie liɛ bɔbɔ’n, Zoova wawɛ’n maan  be nun wie’m be klɛli be bɔbɔ be sa nga be yoli’n, ɔ nin wafa nga be yoli mɔ be kwla jrannin kekle’n. (2 Korɛntfuɛ Mun 12:7-10) Ɔ maan wafa nga be kannin be bɔbɔ be su ndɛ’n, anzi fi kwlá yoman sɔ.

10 I wie yɛle Davidi m’ɔ yoli Izraɛli famiɛn’n i liɛ’n. Ɔ yoli sa tɛtɛ wie mun. Jue kun nun’n, ɔ tuli i klun srɛli Zoova kɛ ɔ yaci i wun sa’n cɛ i. Ɔ klɛli kɛ: “Yo min saun kpa maan min wun sa’n kwlaa wie weiin. Afin n wun sa tɛtɛ nga n yo be’n. Sa tɛtɛ sɔ’m be sinsin min nyin su. Nian, sa tɛ nun yɛ be wuli min ɔn, afin sa tɛ nun yɛ min nin wunnzɛli min ɔn. Nán fuan min maan n jaso ɔ nyrun lɛ, nán yi ɔ wawɛ b’ɔ o min nun’n. Sraka nga Nyanmiɛn kunndɛ’n yɛlɛ be wun ase kanlɛ bɔ maan be di sa nga be yoli’n i nanwlɛ’n. Ee Nyanmiɛn, sran ng’ɔ yo sɔ’n, i wun yo wɔ fɛ.” (Jue Mun 51:4, 5, 7, 13, 19) ?Amun wunman kɛ Davidi i wla’n boli i wun dan’n? ?Sran nga fɔ nunmɛn i nun’n, ɔ kan ndɛ kɛ ngalɛ sa’n ɔ yo ye?

?Ngue ti yɛ be klɛli sran’m be su ndɛ Biblu’n nun ɔn?

11. ?Sran wafa benin mun yɛ be klɛli be su ndɛ Biblu’n nun kɛ “bé fá klé e ngwlɛlɛ” ɔ?

11 Like kun ekun o lɛ mɔ i ti yɛ Biblu’n i nun ndɛ’n yo e fɛ ɔ. Yɛle kɛ, Biblu’n nun ndɛ’n i dan lika ɔ kan klɔ sran’m be ndɛ. Sran sɔ’m be nun wie’m be suli Ɲanmiɛn yɛ be nun wie’m b’a sumɛn i. Ninnge nga be yoli’n ɔ nin sa ng’ɔ tɔli be su’n, ɔ nin aklunjuɛ nga be dili’n be o Biblu’n nun. Wafa nga ajalɛ nga be fali’n, i bo’n guali’n, ɔ o Biblu’n nun wie. Be klɛli ndɛ sɔ mun kɛ “bé fá klé e ngwlɛlɛ.” (Rɔmfuɛ Mun  15:4) Wafa nga Zoova fa sran sɔ’m be su ndɛ’n kle e like’n, ɔ kan e awlɛn’n. Maan e nian ndɛ sɔ’m be nun wie mun.

12. ?Wafa sɛ yɛ be nga be nin Ɲanmiɛn b’a nantiman kpa’n, be su ndɛ’n uka e ɔ?

12 Biblu’n kan sran wie mun mɔ be nin Ɲanmiɛn b’a nantiman kpa’n, ɔ nin klunwifuɛ wie’m be ndɛ. Sa ng’ɔ juli be su kusu’n, ɔ kɛn i ndɛ wie. Sran sɔ’m be yoli sa tɛ wie mun. Be sa tɛ sɔ’m be yili be nzuɛn tɛ’n i nglo. I wie yɛle Zida Iskariɔti liɛ’n. Kɛ e wun wafa nga ɔ yili Zezi mannin’n, e wun i wlɛ weiin kpa kɛ be wiengu bo waka kpɛlɛ’n ti tɛ. (Matie 26:14-16, 46-50; 27:3-10) Ndɛ kɛ ngalɛ sa’m be wluwlu e wun kpa, yɛ be uka e naan y’a wun ayeliɛ nga be ti tɛ’n be wlɛ naan y’a kpalo be.

13. ?Wafa sɛ yɛ Biblu’n uka e naan y’a wun sa kpa yolɛ’n i wlɛ kpa ɔ?

13 Biblu’n kan Ɲanmiɛn i sufuɛ nanwlɛfuɛ kpanngban be ndɛ wie. Ɔ kan be nantilɛ kpa’n i ndɛ. Nzuɛn kpa ng’ɔ kwla uka e naan y’a fa e wun y’a mantan Ɲanmiɛn’n, sran sɔ’m be yili be nglo. I kun yɛle Ɲanmiɛn sulafilɛ’n. Biblu’n tuli nzuɛn sɔ’n i bo, yɛ ɔ kle e kɛ sɛ e kunndɛ kɛ Ɲanmiɛn i klun jɔ e wun’n, ɔ fata kɛ e lafi i su. (Ebre Mun 11:1, 6) Sanngɛ sran wie mun mɔ be yili Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i nglo kpa’n, be ndɛ o Biblu’n nun wie. Be nun kun yɛle Abraamu. Ɲanmiɛn mɔ Abraamu lafili i su dan’n ti’n, ɔ ka kaan naan w’a fa Izaaki w’a yi tɛ w’a mɛn i. (Bo Bolɛ, ndɛ tre 22; Ebre Mun 11:17-19) Ndɛ kɛ ngalɛ sa’m be ti’n, e wun like nga be flɛ i Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i wlɛ kpa ekun. Nanwlɛ, Zoova si ngwlɛlɛ dan! Afin ɔ seman e ngbɛn kɛ e suan sa  kpa yolɛ. Sanngɛ ɔ kle e wafa nga sran wie’m be yoli sa kpa’n naan y’a kwla sɔnnzɔn be’n.

14, 15. ?Bla kun m’ɔ ɔli Ɲanmiɛn i sua’n nun lɔ’n i su ndɛ benin yɛ Biblu’n kan ɔn? ?Yɛ ngue yɛ ndɛ sɔ’n kle e Zoova su ɔ?

14 Wie liɛ’n, sran’m be su ndɛ nga Biblu’n kan’n, ɔ kle e sran’n i wafa nga Zoova ti’n i su like. I wie yɛle bla nga Zezi wunnin i Ɲanmiɛn srɛlɛ sua’n nun lɔ’n i su ndɛ’n. Le kun’n, Zezi ti sika guawlɛ’n i wun lɛ, ɔ su nian wafa nga sran’m be yi sika be gua nun’n. Aɲanbeunfuɛ sunman “be gua nun kpanngban.” Sanngɛ Zezi fɛli i ɲin sieli i angbeti bla yalɛfuɛ kun su. Bla sɔ’n fali “jɛtɛ mma kanngan nnyɔn b’ɔ ju kɛ bablu kun sa’n” ɔ fa guali nun. * I kwlaa ng’ɔ le i’n, yɛ ɔ o lɛ ɔ. Bla sɔ’n i wun akunndan nga Zezi buli’n, i kunngba’n yɛ Zoova buli ɔ. Zezi seli kɛ: “Angboti bla yalɛfuɛ nga i sika liɛ’n b’ɔ yili’n ɔ tra be nga’m be liɛ nga be yi guali sika guawlɛ nun’n.” I ndɛ sɔ’n i bo’n yɛle kɛ sɛ be kan be onga’m be sika nga be mannin’n i kwlaa bo nun’n, ɔ juman bla sɔ’n i liɛ’n nun.Mark 12:41-44; Lik 21:1-4; Zan 8:28.

15 Sran wunmuan nga be ɔli Ɲanmiɛn sua’n nun lɔ cɛn sɔ’n nun’n, angbeti bla sɔ’n i ngunmin yɛ be kɛn i ndɛ Biblu’n nun ɔn. Nán ngbɛn ti ɔ. Afin Zoova fa bla sɔ’n i ndɛ’n fa kle e kɛ ɔ ti Ɲanmiɛn kun m’ɔ si ye ɔ. Kɛ e tu e klun e mɛn i like’n, sɛ i li bɔbɔ ɔ ti kaan sɛ’n, sanngɛ ɔ jɔ i klun. Nanwlɛ, wafa nga Zoova yoli naan y’a wun ndɛ nanwlɛ sɔ’n i wlɛ’n, ɔ leman wunsu. I sɔ’n kan e awlɛn’n dan!

 Ndɛ nga Biblu’n yiyiman be nun’n

16, 17. ?Kɛ mɔ Zoova w’a yiyiman ndɛ kwlaa nun i Ndɛ’n nun’n, wafa sɛ yɛ i sɔ’n yi i ngwlɛlɛ’n i nglo ɔ?

16 Kɛ e klɛ e awlɛn su sran kun i fluwa’n, e klun ndɛ’n kwla sɔn, sanngɛ e klɛ wie e yaci wie lɛ. ?Nɛ́n i ɔ? I kunngba’n, Zoova kannin sran wie mun ɔ nin sa wie’m be ndɛ Biblu’n nun. Kusu kɛ ɔ́ yó i sɔ liɛ’n, w’a yiyiman ndɛ sɔ’m be ngbɛsungbɛsu kwlaa nun. (Zan 21:25) I wie yɛle kɛ, ɔ ju wie’n, kɛ é kánngan Zoova i jɔlɛ dilɛ ndɛ mun Biblu’n nun’n, e wunman be wlɛ kpa. Kɛ mɔ Zoova w’a yiyiman ndɛ kwlaa nun’n, i sɔ’n yi i ngwlɛlɛ’n i nglo wie. ?Wafa sɛ?

17 Wafa nga Zoova maan be klɛli i ndɛ’n, ɔ yi e klun akunndan’n i nglo. Ebre Mun 4:12 se kɛ: “Nyanmiɛn i ndɛ nga ɔ ko kan’n, wuun w’a kan ɔ kaci-mɛn i, ɔ maan sran’m be kaci. Sɛ e kwla se’n, wuun é sé kɛ ɔ la tra tokofi. Ɔ wɔ ɔ wlu lele ɔ ju be wawɛ’n, nin be anwlɛn’n [...] nun, ɔ si be klun akunndan’n, ɔ nin be klun sa’n.” Biblu’n nun ndɛ’n, ɔ yi e klun akunndan’n i nglo. Be nga akplowa silɛ ti yɛ be kanngan nun’n, kɛ be wunman like kun i wlɛ’n, be akunndan’n sanngan. Ɔ maan be kwla bu i kɛ Zoova kloman sran, naan ɔ siman ngwlɛlɛ yɛ ɔ yoman sa nuan su sɛsɛsɛ.

18, 19. (a) ?Sɛ y’a kaman lɛ y’a wunman Biblu’n nun ndɛ wie i wlɛ’n, ngue ti yɛ ɔ fataman kɛ i sɔ’n sanngan e akunndan ɔn? (b) ?Sɛ e waan é wún Ɲanmiɛn Ndɛ’n i wlɛ’n, ngue yɛ ɔ fata kɛ e yo ɔ? ?Yɛ ngue ti yɛ i sɔ’n kle kɛ Ɲanmiɛn si ngwlɛlɛ dan ɔn?

18 Kɛ e fa akunndan klanman e suan Biblu’n nun ndɛ’n i kpa’n, wafa nga Biblu’n i wunmuan’n kan Zoova i ndɛ’n, yɛ e wun i ɔ. Ɔ maan, sɛ e wunman Biblu’n nun ndɛ wie wlɛ’n, ɔ su sannganman e  akunndan’n. Kɛ é súan Biblu’n nun like é kɔ́’n, wafa nga Ɲanmiɛn Zoova ti’n, é sí i kpa é kɔ́ é ɲrun. Kannzɛ bɔbɔ i klikli nun’n, e wunman ndɛ kun i wlɛ’n, annzɛ e wunman like nga ti yɛ Ɲanmiɛn fali ajalɛ wie’n i wlɛ’n, Zoova i su like nga e suɛnnin i Biblu’n nun’n ti’n, e si kpa kɛ ɔ ti Ɲanmiɛn kun m’ɔ klo sran, yɛ ɔ yo sa i nuan su sɛsɛsɛ.

19 Sɛ e waan é wún Ɲanmiɛn Ndɛ’n i wlɛ’n, ɔ fata kɛ e fa akunndan kpa e kanngan Biblu’n nun e suan nun like. Nanwlɛ, i sɔ’n kle kɛ Ɲanmiɛn si ngwlɛlɛ. ?Nɛ́n i ɔ? Sran nga be si ngwlɛlɛ kpa’n, be kwla klɛ fluwa kun mɔ “ngwlɛlɛfuɛ nin be bɔ be si sa’n” be ngunmin yɛ be kwla wun i nun ndɛ’n i wlɛ ɔ. Sanngɛ Ɲanmiɛn i fluwa’n i liɛ’n, be nga be klun akunndan’n ti kpa’n be ngunmin cɛ yɛ be kwla wun i nun ndɛ’n i wlɛ ɔ. Nanwlɛ, Ɲanmiɛn si ngwlɛlɛ dan!Matie 11:25.

Fluwa kun m’ɔ kle ‘ngwlɛlɛ’n’

20. ?Ngue ti yɛ saan Zoova ngunmin yɛ ɔ kwla kle e wafa nga e kwla di e mɛn’n i kpa ɔ? ?Yɛ i sɔ yolɛ nun’n, ngue yɛ ɔ o Biblu’n nun m’ɔ kwla uka e ɔ?

20 Zoova i Ndɛ’n nun’n, ɔ kle e wafa nga e kwla di e mɛn’n i kpa’n. Kɛ m’ɔ ti e Yifuɛ’n ti’n, ɔ si ninnge nga e sa mian be wun’n tra e bɔbɔ ba’n. Titi’n, sran kwlaa kunndɛ kɛ be klo i. Sran kwlaa kunndɛ kɛ ɔ́ dí aklunjuɛ. Yɛ sran kwlaa kunndɛ kɛ ɔ nin i wiengu’m be afiɛn sɛ. “Ngwlɛlɛ ndɛ” nga be o Biblu’n nun’n be kwla uka e naan e liɛ w’a yo ye. (Nyanndra Mun 3:21) Fluwa nga i akpasua kwlaa le ndɛ tre kun m’ɔ kle e wafa nga e kwla fa Biblu’n i afɔtuɛ’m be su ɔ. Maan e kan afɔtuɛ sɔ’m be nun kun i ndɛ.

21-23. ?Afɔtuɛ kpa benin yɛ ɔ kwla uka e naan y’a faman sa nga be yo e’n, y’a sieman e klun ɔn?

 21 Atrɛkpa’n, amun a sie i nzɔliɛ le kɛ be nga klunngbɔ o be klun’n, be yo be bɔbɔ be wun abɔlɛ. Afin sɛ é kwlá sé’n, klunngbɔ’n ti kɛ trɔ nɔnninnɔnnin wie yɛ b’a sua sa. Kɛ be yo e sa’n mɔ e bu i akunndan trilili’n, e wla guaman ase yɛ e klun jɔman. Fluwa sifuɛ dandan’m be waan be nga be fa sa sie be klun’n, be kwla ɲan awlɛn ba ya ɔ nin tukpaciɛ kekle uflɛ wie mun ekun. Sanngɛ laa kpa’n, ka naan fluwa sifuɛ sɔ’m b’a wun i sɔ liɛ’n i wlɛ’n, Biblu’n kannin ngwlɛlɛ ndɛ yɛ’n: “Gua ya ble’n i ase, yaci ya’n mlɔnmlɔn.” (Jue Mun 37:8) ?Wafa sɛ yɛ e kwla fa afɔtuɛ sɔ’n su ɔ?

22 Ɲanmiɛn Ndɛ’n se kɛ: “Sran ng’ɔ si ngwlɛlɛ’n [annzɛ ɔ ti akunndanfuɛ’n] ɔ fa-man ya ndɛndɛ. Sa nga be yo i’n, ɔ yaci cɛ, i sɔ yolɛ yɛ ɔ kunndɛ-ɔ.” (Nyanndra Mun 19:11) Kɛ be se kɛ sran kun ti akunndanfuɛ’n, i bo’n yɛle kɛ ɔ wun sa’m be bo kpa. Ɔ maan sa nga ti yɛ sran kun kan ndɛ wie annzɛ ɔ yo like wie’n, ɔ wun i wlɛ. Sɛ sran wie yoli e sa’n, maan e bu sa nga ti yɛ ɔ yoli sɔ’n i akunndan. I sɔ’n úka e naan y’a buman sran sɔ’n i wun akunndan tɛ.

23 Biblu’n man afɔtuɛ kun ekun. Ɔ se kɛ: “Sa nga amun wiengu yo bɔ an wun i’n, maan ɔ sɔn amun nun, sɛ sran kun yo i wiengu sa’n, maan ɔ yaci cɛ i.” (Kolɔsfuɛ Mun 3:13) Kɛ be se kɛ ‘maan ɔ sɔn amun nun’n’ ɔ kle kɛ, kannzɛ e wiengu’m be ayeliɛ wie kun e ya sɛ’n, sanngɛ maan e tra e awlɛn be wun. Sɛ e yo sɔ’n, e su faman sa e sieman e klun. Kɛ be se kɛ e ‘yaci e cɛ’n,’ i bo’n yɛle kɛ nán maan klunngbɔ  tran e klun. E Ɲanmiɛn’n m’ɔ si ngwlɛlɛ’n, ɔ si kɛ sa wie’m be ti’n, ɔ fata kɛ e yaci e wiengu’m be wun sa cɛ be. Yɛle kɛ i sɔ’n yo e wiengu’m be ye kpɛkun e bɔbɔ e wla gua ase. (Lik 17:3, 4) Nanwlɛ, ngwlɛlɛ ndɛ o Ɲanmiɛn Ndɛ’n nun o!

24. ?Kɛ e fa Ɲanmiɛn i ngwlɛlɛ ndɛ’m be su’n, i bo’n gua sɛ man e?

24 Klolɛ dan mɔ Zoova klo e’n ti’n, ɔ kunndɛli kɛ ɔ́ kɛ́n i klun ndɛ klé e. Like kpafuɛ ng’ɔ kwla yo naan w’a kɛn i klun ndɛ’n yɛ ɔ yoli ɔ. Yɛle kɛ ɔ fɛli i wawɛ’n mannin klɔ sran wie mun naan be klɛ fluwa kun. Ɔ maan Zoova bɔbɔ i ngwlɛlɛ ndɛ mun yɛ be o fluwa sɔ’n nun ɔn. I ngwlɛlɛ ndɛ sɔ’m “be ti nanwlɛ.” E kwla lafi be su. (Jue Mun 93:5) Kɛ e mɛn dilɛ nun’n e fa ngwlɛlɛ ndɛ sɔ’m be su’n, mɔ e kan be ndɛ e kle e wiengu mun’n, e nin Ɲanmiɛn mɔ i ngwlɛlɛ’n leman sin’n, e afiɛn’n mantan kpa. Like kun ekun m’ɔ kle kɛ Zoova i ngwlɛlɛ’n cɛnnin’n, ndɛ tre ng’ɔ́ bá lɛ’n nun’n, é wá kɛ́n i ndɛ. Like sɔ’n yɛle kɛ ɔ kwla bo sa’m be su naan b’a ju, yɛ ɔ kwla yo naan i klun sa’n w’a kpɛn su.

^ ndɛ kpɔlɛ 8 Davidi m’ɔ ti bua tafuɛ’n, ɔ fali bua talɛ’n i su sunnzun ase. (Jue Mun 23) Matie m’ɔ ti gua bo sika defuɛ’n, ɔ boli ninnge’m be nuan yɛ ɔ boli sika nuan wie. (Matie 17:27; 26:15; 27:3) Yɛ Liki m’ɔ ti dɔɔtrɔ’n, ɔ kannin ndɛ wie m’ɔ kle kɛ ɔ di dɔɔtrɔ junman ɔn.Lik 4:38; 14:2; 16:20.

^ ndɛ kpɔlɛ 14 Zuifu’m be blɛ su’n, jɛtɛ mma kanngan nɲɔn sɔ’m be ti miniti 15 junman i ti akatua. Be kwlá fa toman ndrofia kun bɔbɔ. Kusu nn anunman’m be nun ng’ɔ leman gua’n, mɔ yalɛfuɛ’m be kwla to naan b’a di’n, yɛle ndrofia’n.

SUAN LIKE UFLƐ EKUN

?WAN MUN YƐ BE YO ZOOVA I KLUN SA’N ANDƐ Ɔ?

?Ngue ti yɛ Zoova i Lalofuɛ’m be yili Biblu’n Traduction du monde nouveau’n niɔn?

?Ngue ti yɛ Biblu Traduction du monde nouveau’n leman wunsu ɔ?