Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

An fa amun wun mantan Zoova

 NDƐ TRE 28

‘Ɔ kunngba cɛ yɛ a ti nanwlɛfuɛ ɔ’

‘Ɔ kunngba cɛ yɛ a ti nanwlɛfuɛ ɔ’

1, 2. ?Ngue ti yɛ e kwla se kɛ Famiɛn Davidi si like nga be flɛ i kɛ sran bo waka kpɛlɛ’n niɔn?

LIKE nga be flɛ i kɛ sran bo waka kpɛlɛ’n, Famiɛn Davidi si i kpa. Blɛ wie nun’n, famiɛn dilɛ’n w’a yoman pɔpɔ i sa nun, afin i nvle’n nunfuɛ wie mun ɔ nin be nga be mɛntɛn i kpa bɔbɔ’n be nun wie’m be jasoli i wun. I wie yɛle Davidi i yi kpɛnngbɛn’n Mikali liɛ’n. I klikli’n nun’n, ‘ɔ kloli Davidi’ kpa. Yɛ atrɛkpa’n, Davidi i famiɛn dilɛ nun’n, Mikali ukɛli i. Sanngɛ kɛ ɔ́ kɔ́ i ɲrun’n, Davidi i wun wa “yoli i tɛ naan w’a yo i finfin.” I kpa bɔbɔ’n, ɔ buli i kɛ “sran ngbɛn wie sa.”1 Samiɛl 18:20; 2 Samiɛl 6:16, 20.

2 Sran nga be jasoli Davidi wun’n, be nun kun ekun yɛle Asitɔfɛli. Ɔ ti Davidi i afɔtuɛ manfuɛ ng’ɔ mɛntɛn i kpa’n. Afɔtuɛ kwlaa ng’ɔ man’n, be nian su be yo i kɛ Ɲanmiɛn yɛ w’a kan sa. (2 Samiɛl 16:23) Davidi lafili i su kpa. Sanngɛ Asitɔfɛli nin Davidi i kpɔfuɛ’m be wa cicili kɛ bé kún i. Davidi bɔbɔ i wa Absalɔmu yɛ ɔ fɛli i nun ta’n niɔn. Gblɛfuɛ tɛ sɔ’n fɛli i ɲin cili famiɛn’n, ɔ jasoli i wun. Ɔ maan ɔ “kacili Izraɛlfuɛ’m be anwlɛn’n.” Davidi i wun jasolɛ nga Absalɔmu jasoli’n yoli tɛ kpa. I ti’n, Famiɛn Davidi wanndili.2 Samiɛl 15:1-6, 12-17.

3. ?Ngue yɛ Davidi lafili su kpa ɔ?

3 Blɛ kekle sɔ’n nun’n, Davidi lafili su kɛ sran kun o lɛ mɔ w’a kpɔcimɛn i ɔ. Sran sɔ’n yɛle Ɲanmiɛn  Zoova. Davidi seli i kɛ: “Sran ng’ɔ ti sran ndɛnman su’n, a nin i be nanti ye.” * (2 Samiɛl 22:26) ?Kɛ be se kɛ sran kun nin sran uflɛ be nanti ye’n i bo’n yɛle benin? ?Yɛ wafa sɛ yɛ Zoova kle kɛ i yɛ ɔ yi nzuɛn sɔ’n i nglo kpa ɔ?

?Ngue yɛle nanwlɛ su nantilɛ’n?

4, 5. (a) ?Kɛ be se kɛ sran kun nin sran uflɛ be nanti nanwlɛ su’n, i bo’n yɛle benin? (b) ?Yɛ ngue ti yɛ sran m’ɔ nanti nanwlɛ su’n, ɔ timan kɛ sran mɔ be kwla lafi i su ngbɛn’n sa ɔ?

4 Biblu’n i bue nga be klɛli i Ebre nun’n i nun’n, kɛ be se kɛ sran kun nin sran uflɛ be nanti nanwlɛ su’n, ɔ kle kɛ sran sɔ’n fɛ i wun mantan sran’n lele like kpa ng’ɔ sunnzun i sran’n i lika’n ɔ kpɛn su. Sran ng’ɔ nanti nanwlɛ su’n, ɔ timan kɛ sran nga be kwla lafi i su ngbɛn’n sa. Afin sran nga be kwla lafi i su’n, like ng’ɔ fata kɛ ɔ yo’n i ngunmin yɛ ɔ yo ɔ. Sanngɛ sran ng’ɔ nin i wiengu be nanti nanwlɛ su’n, klolɛ m’ɔ klo i wiengu sɔ’n ti yɛ ɔ nin i be  nanti ɔ. Jue tofuɛ’n seli kɛ anglo ba’n ti e “lalofuɛ.” Afin e lafi su kɛ anglo ba’n fíte titi. (Jue Mun 89:38) Sanngɛ e kwlá seman kɛ anglo ba’n nin sran’m be nanti nanwlɛ su. Afin kɛ be nin sran kun be nanti nanwlɛ su’n i sɔ’n taka sran sɔ’n i klolɛ’n su. Yɛ kusu like kɛ anglo ba’n sa’n, ɔ kwlá kloman sran.

Anglo ba’n ti kɛ lalofuɛ kun m’ɔ o lɛ titi’n sa. Sanngɛ sran nin anzi’m be ngunmin cɛ yɛ be kwla yo nanwlɛfuɛ kɛ Zoova sa ɔ.

5 Kɛ Biblu’n nun’n be se kɛ sran kun ti nanwlɛfuɛ’n, i sɔ’n kle kɛ ɔ nin i wiengu’n be ti koko nɲa nun ɔ timan. Ɔ timan kɛ jenvie mɔ aunmuan’n fɛ i kɔ wa kɔ wa’n sa. Ɔ kacikaciman, sanngɛ ɔ nin sran’n be nanti kpa titi. Ɔ suɛn i bo. Sɛ lika’n jran kpa bɔbɔ’n, ɔ kpɔcimɛn i le.

6. (a) ?Wafa sɛ yɛ sran’m be nin be wiengu’m be nanti andɛ ɔ? ?Yɛ Biblu’n nun ndɛ benin yɛ ɔ yi i sɔ liɛ’n i nglo ɔ? (b) ?Ngue yɛ ɔ kwla uka e kpa naan y’a wun like nga be flɛ i nanwlɛ su nantilɛ’n i wlɛ ɔ? ?Yɛ ngue ti ɔ?

6 Andɛ sran kpanngban be nin be wiengu be nantiman nanwlɛ su. Sanngɛ be ‘kaka be wun, be titi be wiengu sa bui,’ yɛ be kpɔci be yi annzɛ be wun. (Galasifuɛ Mun 5:15; Malasi 2:14-16) Be wiengu bo waka kpɛlɛ’n i trulɛ mɔ w’a tru’n ti’n, ndɛ kunngba nga Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Mise kannin’n ɔ kan e wie. Ɔ seli kɛ: “Sran nga be nin Nyanmiɛn [nin be wiengu’m] be tran klanman’n b’a wie mɛn’n nun.” (Mise 7:2) Sɛ bɔbɔ blɛ sunman’n, sran’m be nantiman nanwlɛ su’n, sanngɛ Zoova liɛ’n, nanwlɛ su nantilɛ’n ti i nzuɛn. I nzuɛn sɔ’n taka i sran klolɛ’n su. Ɔ maan sɛ e suan wafa nga Zoova yi nzuɛn cinnjin sɔ’n i nglo’n i su like’n, é kwlá wún like nga be flɛ i nanwlɛ su nantilɛ’n i wlɛ kpa.

 Zoova i nanwlɛ su nantilɛ’n leman wunsu

7, 8. ?Ngue ti yɛ e kwla se kɛ Zoova kunngba cɛ yɛ ɔ ti nanwlɛfuɛ ɔ?

7 Biblu’n se kɛ Zoova “kunngba cɛ yɛ ɔ ti nanwlɛfuɛ ɔ.” (Sa Nglo Yilɛ 15:4, NW) ?Sanngɛ sran nin anzi wie mun be timan nanwlɛfuɛ wie? (Zɔb 1:1; Sa Nglo Yilɛ 4:8) ?Yɛ Zezi li? ?Nɛ́n i yɛ ɔ ti Ɲanmiɛn ‘i sran’ nanwlɛfuɛ’n niɔn? (Jue Mun 16:10) ?Sɛ ɔ ti sɔ’n niɔn, ngue ti yɛ Biblu’n se kɛ Zoova kunngba cɛ yɛ ɔ ti nanwlɛfuɛ ɔ?

8 Nán e wla fi su kɛ, sɛ sran kun nin i wiengu be nanti nanwlɛ su’n, ɔ fin klolɛ m’ɔ klo i wiengu’n. Zoova kusu yɛ “ɔ ti sran klofuɛ nin-ɔn.” Ɔ maan nanwlɛ dilɛ nun’n, sran wie fi tomɛn i. (1 Zan 4:8) Nanwlɛ, anzi mun nin klɔ sran mun be kwla sɔnnzɔn Zoova, sanngɛ Zoova kunngba cɛ yɛ ɔ ti nanwlɛfuɛ lele kpe nun ɔn. Kɛ mɔ i yɛ ɔ ti “Sran Oke’n” ti’n, ɔ yi aklunye’n i nglo i osu w’a cɛ w’a tra sran kwlaa. (Daniɛl 7:9) Ɔ maan Zoova yɛ ɔ ti sran nanwlɛfuɛ’n niɔn. Wafa nga ɔ yi i nzuɛn sɔ’n i nglo’n, ɔ leman wunsu. Maan e nian like nga ti yɛ e se sɔ’n.

9. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ ‘ninnge nga Zoova yo be’n, be kle kɛ ɔ ti aklunyefuɛ ɔ’?

9 “Ninnge nga [Zoova] yo be’n, be kwlaa be kle kɛ [...] i klun ti ufue [annzɛ ɔ ti aklunyefuɛ].” (Jue Mun 145:17) Jue Mun 136 yi i sɔ’n i nglo. Jue sɔ’n nun’n, delɛ nga Zoova deli Izraɛlifuɛ mun’n, be kan be nun wie’m be ndɛ. I kun yɛle delɛ ng’ɔ deli be Ndɛma jenvie nun lɔ’n. Jue sɔ’n i ɲanman kwlaa i awieliɛ’n be klɛli kɛ: “Afin i klun-ufue’n [annzɛ i aklunye’n] wo lɛ tititi.” Biblu’n nun ndɛ’m be su akunndan  bulɛ kuku m’ɔ o fluwa nga i bue 347 nun’n, be boli jue sɔ’n i su wie. Kɛ amún wá kánngan jue sɔ’n i nun ndɛ’m be nun’n, wafa kpanngban nga Zoova yili i aklunye’n i nglo i nvle’n i lika’n, amún wún i. Kɛ Zoova i sufuɛ nanwlɛfuɛ’m be kpan flɛ i’n, ɔ yi i aklunye’n i nglo be lika, yɛle kɛ ɔ tie be ndɛ’n yɛ blɛ ng’ɔ ti i nuan su’n i nun’n, ɔ uka be. (Jue Mun 34:6) Sɛ Zoova i sufuɛ’m be nin i nanti nanwlɛ su titi’n, klolɛ ng’ɔ klo be’n su kanman ase le.

10. ?Wafa sɛ yɛ Zoova kle kɛ ɔ ti nanwlɛfuɛ ɔ?

10 Wafa kun ekun mɔ Zoova kle kɛ ɔ ti nanwlɛfuɛ’n yɛle kɛ ɔ kaciman i mmla mun. Ɔ timan kɛ klɔ sran mun mɔ be ninnge yolɛ’n kpɛnkpɛn’n sa. Zoova liɛ’n, ninnge nga ɔ bu be tɛ’n, nin ng’ɔ bu be kpa’n be kaciman. Wafa kunngba nga laa ɔ bu bae dilɛ’n nin amuɛn sɔlɛ’n ɔ nin sran kunlɛ’n, i kunngba’n yɛ andɛ nin andɛ ɔ te di su ɔ. Ɔ sinnin i nuan ijɔfuɛ Ezai i lika seli kɛ: “Kɛ amún yó oke’n, wuun n tɛ o n osu nun.” (Ezai 46:4) Ɔ maan e kwla lafi su kɛ atin ng’ɔ kle e m’ɔ o i Ndɛ’n nun’n, i su falɛ’n ɔ́ yó e ye.Ezai 48:17-19.

11. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Zoova yia kasiɛ ng’ɔ bo be’n, be nuan ɔn?

11 Wafa kun ekun mɔ Zoova kle kɛ ɔ ti nanwlɛfuɛ’n yɛle kɛ, kasiɛ ng’ɔ bo’n ɔ yiɛ i nuan. Ndɛ kwlaa ng’ɔ fin i nuan fite’n, ɔ kpɛn su. I sɔ’n ti ɔ seli kɛ: “Min ndɛ b’ɔ fin min nuan fite’n [...] sɛ ɔ ti sran’n, wuun ń sé kɛ ɔ sɛ-mɛn i sin min wun wa sa ngbɛn, saan ɔ́ yó min klun sa, saan ɔ́ yó nga bɔ i ti yɛ n sunmɛnnin i’n.” (Ezai 55:11) I sɔ mɔ Zoova yo’n, ɔ kle kɛ ɔ nin i nvle’n nunfuɛ’m be nanti nanwlɛ su. Afin like  nga ɔ sunnzun kɛ ɔ́ yó mán be’n, saan ɔ́ yó, ɔ maan i sufuɛ’m be klun titiman be. I lɛ nun’n, e kwlá sacimɛn i dunman bɔɔ kaan sa. I sɔ’n ti yɛ i sufuɛ Zozie seli kɛ: “Kasiɛ nga [Zoova] boli Izraɛl nvle’n i wie fi nun-man lɛ bɔ i nuan w’a yia-man-an. I kwlaa kpɛnnin su.” (Zozie 21:45) Ɔ maan e si weiin kpa kɛ e wla nga e fa gua Zoova su kɛ ɔ́ yíɛ i kasiɛ’m be nuan’n ti’n, e nyin su gua-man ase le.Ezai 49:23; Rɔmfuɛ Mun 5:5.

12, 13. ?Ngue yɛ ɔ kle kɛ Zoova i aklunye’n “wo lɛ tititi” ɔ?

12 Kɛ nga e fa wunnin i’n sa’n, Biblu’n se e kɛ Zoova i aklunye’n “wo lɛ tititi.” (Jue Mun 136:1) Like nga ti yɛ ɔ ti sɔ’n i kun yɛle kɛ, kɛ Zoova yaci sran wun sa cɛ i’n, ɔ yaci cɛ i mlɔnmlɔnmlɔn. Kɛ nga e fa wunnin i fluwa nga i ndɛ tre 26 nun’n sa’n, kɛ Zoova ko yaci sran wun sa cɛ i’n, ɔ boman su diman jɔlɛ kun. Ɔ maan kɛ mɔ ‘e kwlaa e yoli sa tɛ’n mɔ aɲrunɲan nga Ɲanmiɛn waan ɔ́ mán e’n, ɔ to fuannin e’n’ ti’n, ɔ fata kɛ e si Zoova i aklunye m’ɔ o lɛ titi’n i su ye.Rɔmfuɛ Mun 3:23.

13 Like kun ekun o lɛ m’ɔ kle kɛ Zoova i aklunye’n wo lɛ titi ɔ. I Ndɛ’n se kɛ sran kpa’n “ti kɛ waka b’ɔ o nzue ba nuan’n sa. Waka sɔ’n i sulɛ blɛ’n ɔ sɛn-mɛn i wun le, kusu i nnya’m be blo-man le. Like kwlaa nga i sɔ sran liɛ’n yo’n, saan ɔ́ yó ye i sa nun.” (Jue Mun 1:3) Waka nga i nɲa’n bloman le’n, ɔ yo ɲɛnmɛn. ?Nɛ́n i ɔ? E kusu, sɛ e klo Ɲanmiɛn Ndɛ’n, e nguan ɲanman’n yó tɛnndɛn, é dí alaje yɛ e ninnge nga é yó be’n bé yó ye. Zoova yó ninnge kpakpa mɛ́n i sufuɛ nanwlɛfuɛ mun tititi. Nanwlɛ, mɛn uflɛ  ng’ɔ́ bá lɛ’n nun’n, be nga be ɲin yi Zoova’n, bé dí Zoova i aklunye’n i su ye tititi.Sa Nglo Yilɛ 21:3, 4.

Zoova ‘su yimɛn i sufuɛ mɔ be ti nanwlɛfuɛ’m be ase’

14. ?Wafa sɛ yɛ Zoova kle kɛ ɔ nin i sufuɛ nanwlɛfuɛ’m be nanti nanwlɛ su titi ɔ?

14 Zoova kle titi kɛ ɔ ti nanwlɛfuɛ. Kɛ m’ɔ kaciman’n ti’n, ɔ nin i sufuɛ nanwlɛfuɛ’m be nanti nanwlɛ su titi. Jue tofuɛ’n klɛli kɛ: “Kɛ ɔ fɛ i min bakan nun lele bɔ m’an fa yo oke yɛ’n, n nian wun-man kɛ Nyanmiɛn w’a yi i sran kpa’n i ase le. N nian wun-man kɛ i mma mun annzɛ i anunman’m be su srɛsrɛ aliɛ bé sín le.” (Jue Mun 37:25, 28) Ɔ fata kɛ e su Zoova, afin i yɛ ɔ ti e Yifuɛ’n niɔn. (Sa nglo Yilɛ 4:11) Sanngɛ kɛ mɔ Zoova ti nanwlɛfuɛ’n ti’n, ɔ sɔ sulɛ nga e su i’n i nun klanman.Malasi 3:16, 17.

15. ?Ngue ti yɛ wafa nga Zoova nin Izraɛlifuɛ’m be nantili, ɔ kle kɛ ɔ ti aklunyefuɛ ɔ?

15 Kɛ mɔ Zoova i aklunye’n cɛnnin’n ti’n, kɛ i sufuɛ’m be wun ɲrɛnnɛn’n ɔ de be. Jue tofuɛ’n seli kɛ: “Ɔ sasa i sufuɛ nanwlɛfuɛ’m be nguan’n. Ɔ de be klunwifuɛ’m be sa nun.” (Jue Mun 97:10) Maan e bu wafa nga ɔ nin Izraɛlifuɛ’m be nantili’n i akunndan e nian. Kɛ Zoova deli be Ndɛma jenvie’n nun lɔ’n, Izraɛlifuɛ’m be toli jue be manmannin Zoova kɛ: “A deli ɔ sran mun wɔ aunnvuɛ silɛ dan’n, ɔ nin ɔ tinmin bɔ a lɛ i’n ti.” (Ezipt Lɔ Tulɛ 15:13) Delɛ mɔ Zoova deli i nvle’n Ndɛma jenvie’n nun lɔ’n, ɔ kle kɛ Zoova klo be naan ɔ nin be nanti nanwlɛ su. Moizi seli Izraɛlifuɛ’m be kɛ: “Nán kɛ amun sɔnnin  tra nvle’m be kwlakwla ti yɛ [Zoova] fali amun mɛntɛnnin i wun-ɔn. I kpa’n bɔɔ amun yɛ amun ti nvle’m be nun kaan nin-ɔn. Sanngɛ kɛ [Zoova] klo amun’n ti’n, yɛ aenguɛ ng’ɔ nin amun nannan’m be trali’n i su bɔ i waan ɔ́ nían’n ti, ɔ yili amun Ezipt lɔ fiteli. Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, wuun amun wo kanga nun, i tinmin bɔ be jrɛn i nyrun ɔ yo-man ye’n ti, ɔ deli amun Ezipt famiɛn’n i sa nun.”Mmla’n 7:7, 8.

16, 17. (a) ?Wafa sɛ yɛ Izraɛlifuɛ’m be kleli kɛ be siman ye ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ Zoova kleli kɛ ɔ si be aunnvuɛ ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ Izraɛlifuɛ’m be dan lika ‘b’a finman nun b’a fiteman’ ɔn? ?Yɛ ngue yɛ i sɔ’n kle e ɔ?

16 Sanngɛ Izraɛli nvle’n w’a siman klolɛ nga Zoova kloli i’n i su ye. Afin kɛ Zoova deli be’n, i sin’n “be wa fɔnnin [Zoova] wun ekun, be wa jasoli i bɔ like fi nun-mɛn i sin’n i wun ekun.” (Jue Mun 78:17) Kɛ ɔ juli i ɲrun’n, be fali ɲin kekle yolɛ’n cicili be ti. Be kacili be sin sili Zoova yɛ be fali be wun wlɛli i amuɛn sɔlɛ’n m’ɔ saci sran’n i nun. Ɔ nin i sɔ ngba’n, Zoova w’a seman kɛ ɔ nin i nvle’n traman aenguɛ kun. Sanngɛ ɔ sinnin i nuan ijɔfuɛ Zeremi i lika, ɔ srɛli i nvle’n kɛ: “Izraɛl b’ɔ ti kɛ bian safuɛ sa’n, sa ɔ sin bla. N ti aunnvuɛ sifuɛ, n su fa-man ɔ wun ya tantrantan kun.” (Zeremi 3:12) Kɛ nga e fa wunnin i fluwa nga i ndɛ tre 25 nun’n sa’n, Izraɛlifuɛ’m be dan lika b’a kunndɛman kɛ bé káci be nzuɛn’n. I kpa bɔbɔ’n, “Izraɛlfuɛ’m be yoli Nyanmiɛn i sran ng’ɔ sunmannin be’n be finfin, b’a bu-mɛn i nuan ndɛ’n like fi.” Ɔ maan i agualiɛ su’n, ‘Zoova fali be wun ya. B’a finman nun b’a fiteman.’2 Be Nyoliɛ 36:15, 16.

 17 ?Ngue yɛ i sɔ’n kle e ɔ? Ɔ kle e kɛ sɛ bɔbɔ Zoova nin i sufuɛ’m be nanti nanwlɛ su titi’n, sanngɛ nɛ́n i sɔ’n ti yɛ sɛ be yo sa’n, ɔ su kanman ndɛ ɔ. Ɔ ti su kɛ Zoova i “aklunye’n ti dan,” naan sɛ ɔ wun kɛ ɔ fata kɛ ɔ yaci sran kun i wun sa cɛ i’n, ɔ yaci cɛ i. ?Sanngɛ sɛ sran’n yaciman sa tɛtɛ yolɛ’n nin? I lɛfuɛ’n, Zoova nian i mmla mɔ be ti seiin’m be su bu i fɔ. I sɔ ti’n, Moizi seli kɛ: “Sran ng’ɔ yo sa tɛ’n, [Zoova] se-mɛn kɛ w’a yo-man like fi.”Ezipt Lɔ Tulɛ 34:6, 7.

18, 19. (a) ?Ngue ti yɛ klunwifuɛ’m be nunnunlɛ’n kle kɛ Zoova nin i sufuɛ’m be nanti nanwlɛ su ɔ? (b) ?Wafa sɛ yɛ Zoova kle kɛ i wla w’a fiman i sufuɛ nga be kunnin be’n, be su ɔ?

18 Klunwifuɛ mɔ Ɲanmiɛn wá núnnún be’n, ɔ kle ekun kɛ ɔ nin i sufuɛ’m be nanti ndɛnman su. Ndɛ kun m’ɔ o Sa Nglo Yilɛ fluwa nun’n, ɔ kle sɔ. Zoova kan ndɛ kun kleli anzi nso. Ɔ seli be kɛ: “An ko utu Nyanmiɛn i ya dan’n b’ɔ o klowa nso’n be nun’n asiɛ’n su!” Kɛ anzi nsan su’n utuli i klowa’n nun ninnge liɛ’n “nzue ba dandan nin nzue ti’m be nun’n,” nzue sɔ’m be kacili mmoja. I sin’n, anzi’n seli Zoova kɛ: “Ɔ bɔ a o lɛ’n, bɔ a o lɛ lalaa’n, bɔ ɔ nzuɛn’n nin klɔ sran liɛ’n ti-man kun’n [annzɛ bɔ a ti nanwlɛfuɛ’n] ndɛ nga a di yɛ’n ɔ ti i su. Afin be kunnin ɔ sran mun nin ɔ nuan ijɔfuɛ mun, ɔ maan mmoja nga a fa mannin sran kunfuɛ sɔ mun’n be kɛ be nɔn’n, ɔ ti su.”Sa Nglo Yilɛ 16:1-6.

Zoova i wla kpɛ́n i sufuɛ nga be nin i nantili nanwlɛ su lele fa wuli’n be su. Ɔ́ wá cɛ́n be.

19 Maan e fa e ɲin sie su kɛ, kɛ anzi’m bé kán sran’m be jɔlɛ dilɛ ndɛ sɔ’n, be flɛli Zoova kɛ ‘ɔ bɔ a ti nanwlɛfuɛ’n.’ ?Ngue ti ɔ? Afin klunwifuɛ’m be nunnunlɛ’n kle kɛ Zoova nin i sufuɛ’m be nanti  nanwlɛ su. Sran sɔ’m be kleli Zoova i sufuɛ wie’m be ɲrɛnnɛn lele be wuli. Kɛ mɔ Zoova nin i sufuɛ’m be nanti ndɛnman su’n ti’n, i wla fiman be su. I wun blibli i kɛ ɔ́ wún i sufuɛ nanwlɛfuɛ sɔ mun ekun. Yɛ Biblu’n kle kɛ like ng’ɔ kunndɛ’n yɛle sran sɔ’m be cɛnlɛ. (Zan 11:24) Nán kɛ Zoova i sufuɛ sɔ’m be nunman nguan nun kun’n, i ti yɛ i wla fí be su ɔ. ‘I ɲrun’n, b’a wuman.’ (Lik 20:37, 38) Be nga Zoova i wla w’a fiman be su’n be cɛnlɛ’n ɔ kle weiin kpa kɛ Zoova kpɔcimɛn i sufuɛ mun.

Nazi’m be kunnin Bernard Luimes (foto klikli’n) ɔ nin Wolfgang Kusserow (foto ng’ɔ o afiɛn’n).

Moses Nyamussua: Politikifuɛ wie’m be wɔwɔli i cua be kunnin i.

Nanwlɛfuɛ mɔ Zoova ti’n maan é kwlá ɲán e ti

20. ?Wan mun yɛle be nga Zoova ‘wunnin be aunnvuɛ’n mɔ be ti kɛ sɛ klanman sa’n’? ?Yɛ wafa sɛ yɛ Zoova kle kɛ ɔ nin be nanti nanwlɛ su ɔ?

20 Kɛ ɔ fɛ i laa lele andɛ’n, Zoova nin i sufuɛ nanwlɛfuɛ mun be nantili kpa titi. ‘Kɛ sran’m be  kunnin i ya mɔ be nin kunlɛ fata’n, ɔ bluli su.’ ?Ngue ti yɛ ɔ yoli sɔ ɔ? ‘Ɔ yoli i sɔ kɛ ɔ́ fɛ́ i ye dan m’ɔ yo be i klun ufue su’n klé be. Afin be m’ɔ wunnin be aunnvuɛ’n be ti kɛ sɛ klanman sa. Ɔ dun mmua sieli be kɛ be ɲan ɲrun.’ (Rɔmfuɛ Mun 9:22, 23) ?Wan mun yɛle be nga Ɲanmiɛn ‘wunnin be aunnvuɛ’n mɔ be ti kɛ sɛ klanman sa’n’? Be yɛle be nga be awlɛn ti kpa mɔ Zoova kpali be sieli ngunmin naan be nin Klist be ko di famiɛn’n. (Matie 19:28) Delɛ mɔ Zoova deli sran sɔ mun’n ɔ kle kɛ ɔ yoli nda ng’ɔ tali Abraamu’n i nuan su like’n. Ɔ tɛli i nda kɛ: “Min nuan ndɛ bɔ a fali’n ti, ń sín wɔ anunman’m be nun ń yó asiɛ’n su nvle-nvle’m be kwlaa be ye.”Bo Bolɛ 22:18.

Kɛ mɔ Zoova ti nanwlɛfuɛ’n ti’n, i sufuɛ nanwlɛfuɛ’m be kwla lafi be ɲrun lɔ like kpa kun su.

21. (a) ?Wafa sɛ yɛ Zoova kle kɛ ɔ nin ‘sran kpanngban kpa’m’ be nanti nanwlɛ su ɔ? (b) ?Klolɛ nga Zoova klo e’n ti’n, ngue yɛ e kunndɛ kɛ é yó ɔ?

 21 “Sran kpanngban kpa” nga be lafi su kɛ bé fín “afɛ dan’n nun” fíte’n, naan bé trán mɛn klanman’n nun asiɛ’n su wa’n, Zoova nin be nanti nanwlɛ su wie. (Sa Nglo Yilɛ 7:9, 10, 14) Kannzɛ fɔ o i sufuɛ’m be nun’n, sanngɛ kɛ m’ɔ nin be nanti nanwlɛ su’n ti’n, ɔ́ mán be anannganman nguan asiɛ’n su wa. E ti kpɔlɛ tɛ’n su yɛ Zoova jrán naan w’a yo i sɔ liɛ’n niɔn. Tɛ sɔ’n yɛ ɔ ti ninnge’m be nun danfuɛ’n m’ɔ kle kɛ Zoova nin i sufuɛ’m be nanti ndɛnman su’n niɔn. (Zan 3:16; Rɔmfuɛ Mun 5:8) Kɛ mɔ Zoova ti nanwlɛfuɛ’n ti’n, be nga be klo sa kpa yolɛ’n, be kunndɛ kɛ bé fá wun bé mɛ́ntɛn i. (Zeremi 31:3) Kɛ e wun i wlɛ kɛ Zoova nin i sufuɛ’m be nantili ndɛnman su’n, naan ɔ nin bé nánti sɔ titi’n, e nin i e afiɛn’n mantan kpa. ?Nɛ́n i ɔ? Ɔ maan kɛ mɔ e kunndɛ kɛ e nin Zoova e afiɛn’n ɔ mantan titi’n ti’n, maan e su i nanwlɛ su titi, naan e kle kɛ e klo i.

^ ndɛ kpɔlɛ 3 Biblu’n i lika uflɛ nun’n, ndɛ mma nga be kacili i Wawle nun kɛ ‘nanti ye’n,’ be kacili i ekun kɛ “nanwlɛ su” annzɛ “yo i ye.”