Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

An fa amun wun mantan Zoova

 NDƐ TRE 24

NLike fi nunman lɛ mɔ maan ‘Ɲanmiɛn i ɲin kwla tu e su ɔ’

NLike fi nunman lɛ mɔ maan ‘Ɲanmiɛn i ɲin kwla tu e su ɔ’

1. ?Akunndan benin yɛ sran wie mun ɔ nin Klistfuɛ nanwlɛfuɛ wie mun bɔbɔ be bu ɔ?

SRAN wie’m be waan Ɲanmiɛn klo klɔ sran, kɛ nga Zan 3:16 fa kan’n sa. Sanngɛ be bumɛn i kɛ be liɛ’n, Ɲanmiɛn kwla klo be wie. Klistfuɛ nanwlɛfuɛ wie mun bɔbɔ be bu akunndan sɔ’n wie. Bian kun liɛ’n, i sa sin m’ɔ bubuli i’n ti’n, ɔ seli kɛ: “Kɛ ɔ yo naan m bu i kɛ min ndɛ lo Ɲanmiɛn’n, ɔ ti kekle man min.” ?Ɔ ju wie’n, a bu i sɔ wie?

2, 3. ?Wan yɛ ɔ kunndɛ kɛ e bu i kɛ e nunman sran nun naan Zoova kloman e ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ e kwla kpalo akunndan sɔ’n niɔn?

2 Satan kunndɛ ɔ́ yó naan e bu i kɛ Ɲanmiɛn Zoova kloman e sa naan ɔ buman e sran. Ɔ wlɛ i wun ase yo i sɔ’n kpa. Kpɛ sunman’n, Satan lakalaka sran mun naan be fa ninnge nga be le i’n be tu be wun. (2 Korɛntfuɛ Mun 11:3) Asa ekun’n, like ng’ɔ klo i yolɛ kpa’n, yɛle kɛ ɔ́ yó naan be nga be awlɛn sɔman’n be bu i kɛ be nunman sran nun. (Zan 7:47-49; 8:13, 44) Mɛn nga ‘w’a ju i bue nuan’ yɛ’n i nun’n, Satan bo manndrɛn yo i sɔ kpa liɛ su. Andɛ’n, awlobo nga i nunfuɛ’m be “klo-man” be wun’n, be nun yɛ sran wie’m be ɲinnin ɔn. Wie’m be kusu, be nin sran nga be ti wlɛfuɛ’n nin be nga be bu be ngunmin be wun akunndan’n, ɔ nin ɲin keklefuɛ mun yɛ be tran cɛn kwlaa ɔ, afin be lemɛn i yowlɛ. (2 Timote 3:1-5) Wie’m be kusu be yoli be tɛtɛ, annzɛ be wunnɛn kplo’n ti’n, be yoli be finfin,  annzɛ be kpɔli be. I sɔ’n ti’n, sran sɔ’m be kwla bu i kɛ be liɛ’n be nunman sran nun naan be nin klolɛ fataman.

3 Sɛ ɔ kusu ɔ wun yo ɔ sɔ wie’n, nán maan i sɔ’n bubu ɔ sa sin. Wie liɛ’n, e klun akunndan’n bu e fɔ tratra su. Sanngɛ nán e wla fi kɛ be fa Ɲanmiɛn Ndɛ’n “kle sran mun lele be wun nanwlɛ’n.” (2 Timote 3:16) Biblu’n se kɛ: ‘E wla’n kwla gua ase Ɲanmiɛn ɲrun. Afin sɛ e klun akunndan’n maan e bu e wun fɔ’n, maan e si kɛ Ɲanmiɛn ti dan tra e klun akunndan’n, yɛ ɔ si sa’n kwlaa.’ (1 Zan 3:19, 20) Ɲanmiɛn Ndɛ’n kle e ninnge nnan mɔ be kwla uka e naan e ‘wla’n w’a gua ase’ naan y’a kwla lafi su kɛ Zoova klo e ɔ. Maan e fa e ɲin e sie be su.

Ɔ ndɛ lo Zoova

4, 5. ?Wafa sɛ yɛ ndrofia’m be su sunnzun ase’n, ɔ kle kɛ e ndɛ lo Zoova ɔ?

4 I klikli’n yɛle kɛ, Biblu’n kle kɛ Ɲanmiɛn i sufuɛ’m be tinuntinun be ndɛ lo i. Zezi seli kɛ: “?Be yo-man ndrofia nnyɔn atɛ bablu kun? Sanngɛ ɔ nin i sɔ’n ngba, sɛ amun Si a kplin-man su’n, be nun kun sa tɔ-man. Amun ti ndrɛ’n bɔbɔ, ɔ si i nuan. Ɔ maan nán srɛ kun amun mlɔnmlɔn, afin an ti kpa tra ndrofia kpanngban.” (Matie 10:29-31) Maan e nian sa nga ti yɛ Zezi i ndɛ tiefuɛ’m be wunnin ndɛ sɔ’n i bo kpa’n.

“An ti kpa tra ndrofia kpanngban.”

5 Atrɛkpa’n e usa e wun kɛ: ?Ngue ti yɛ sran kun kó tó anunman kɛ ndrofia sa yɛ? Zezi blɛ su’n, anunman nga be kwla to be di’n be nun’n, kun ng’ɔ leman gua’n, yɛle ndrofia’n. Be kwla fa bablu kun to  ndrofia nɲɔn. Sanngɛ Zezi seli kɛ sɛ sran kun le bablu nɲɔn’n, nán ndrofia nnan ngunmin yɛ be fa mɛn i ɔ, sanngɛ ɔ kwla ɲan ndrofia lele nnun. Afin be fa ndrofia kun be yi su be mɛn i. I sɔ’n kle kɛ atrɛkpa laa’n, sran’m be buman anunman sɔ’m be like fi. ?Sanngɛ wafa sɛ yɛ e Yifuɛ’n bu be ɔ? Zezi seli kɛ: “Nyanmiɛn nyin fi-man be nun kun [nga be fa yi su’n bɔbɔ o].” (Lik 12:6, 7) E kwla wun Zezi i ndɛ’n i wlɛ kpa siɛn’n. Yɛle kɛ sɛ ndrofia ngbɛn sa’n i ndɛ lo Zoova’n, nán klɔ sran m’ɔ le ɲrun lele kpe nun’n, yɛ ɔ su bumɛn i sran ɔn. Kɛ nga Zezi bɔbɔ yiyili nun’n sa’n, Zoova si e wun ninnge kanngan’n kwlaa. Ɔ si e ti ndrɛ’n bɔbɔ i nuan!

6. ?Ngue ti yɛ e si kɛ e ti ndrɛ’n i su ndɛ nga Zezi kannin’n, ɔ timan ndɛ blɔlɛ ɔ?

6 ?Be kwla si sran kun i ti ndrɛ i nuan? Sran wie’m be waan Zezi blɔli ndɛ’n. Sanngɛ maan e bu sran cɛnlɛ’n i akunndan e nian. Sran’m be cɛnlɛ’n nun’n, Zoova wá bó be uflɛ. Kɛ m’ɔ si klɔ sran kpa’n i ti yɛ ɔ́ kwlá yó sɔ ɔ. E ndɛ m’ɔ lo i dan’n ti’n, ɔ si e wun ninnge tɛkɛtɛkɛ kwlaa. Ɔ si e mmoja nun lɔ ninnge kanngan ngba ɔ nin e ninnge nga e si be’n nin ninnge nga e yoli be laa’n. * Ɔ maan sɛ Zoova si i kwlaa sɔ’n, nán e ti ndrɛ’n mɔ i nuan’n traman 100.000 i kalɛ’n yɛ ɔ ti kekle i sa nun ɔn.

 ?Ngue yɛ Zoova wun i e nun ɔn?

7, 8. (a) ?E ayeliɛ benin wie mun yɛ Zoova klo be ɔ? (b) ?Ninnge benin wie mun yɛ e yo be mɔ Zoova bu be like dan ɔn?

7 I nɲɔn su’n, Biblu’n kle e like nga Zoova klo i e lika’n. Sɛ e waan é bó i kpɔlɛ’n, é sé kɛ e ayeliɛ kpa mun, ɔ nin e ɲin mɔ e mian e su i’n yɛ ɔ klo be ɔ. Famiɛn Davidi seli i wa Salomɔn kɛ: “[Zoova] nian kɛ e anwlɛn’n fa ti’n. Ɔ si e klun akunndan’n kwlaa.” (1 Be Nyoliɛ 28:9) Kɛ Zoova niannian asiɛ’n su wa’n, m’ɔ wun kɛ sran nanwlɛfuɛ mɔ be klo fɔundi’n, ɔ nin sa kpa yolɛ’n, be o nzajefuɛ nin klunwifuɛ’m be afiɛn’n, nanwlɛ i sɔ’n jɔ i klun dan! ?Sran nga be klo Ɲanmiɛn’n, mɔ bé kúnndɛ bé sí i naan bé kɛ́n i ndɛ klé sran uflɛ’n, kɛ ɔ wun be sɔfuɛ mun’n, ngue yɛ ɔ yo ɔ? Zoova se e kɛ be nga be kɛn i ndɛ be kle be wiengu’n, ɔ sie be sɔfuɛ’m be nzɔliɛ. I kpa bɔbɔ’n, ‘be nga be ɲin yi i m’ɔ kan ndɛ kle be ɔ  be fa’n, be klɛ be dunman i bɔbɔ i ɲrun lɛ.’ (Malasi 3:16) Afin ɔ klo be ayeliɛ sɔ mun.

8 ?Ninnge kpakpa nga e yo mɔ Zoova klo be’n be nun wie mun yɛle benin? I wie yɛle e ɲin mɔ e mian e sɔnnzɔn i Wa Klist Zezi’n. (1 Piɛr 2:21) I kun ekun yɛle Ɲanmiɛn Sielɛ’n i jasin fɛ’n mɔ e bo i lika kwlaa’n. Rɔmfuɛ Mun 10:15 nun’n, e kɛnngɛn i kɛ: ‘Be mɔ be kan aunjuɛ’n ɔ nin jasin kpa’n be ndɛ’n, be ja mun be ti klanman!’ (Anuãsɛ Fuflɛ) Nán maan e bu i kɛ e ja nga be o e bo’n be ‘klanman’ mɔ be ti’n, i ndɛ yɛ be kɛn i wa ɔ. Sanngɛ be ti Zoova i sufuɛ’m be ɲin mɔ be mian be bo jasin fɛ’n i nzɔliɛ. Kɛ e mian e ɲin sɔ’n, Zoova ɲrun’n ɔ ti like dan, kpɛkun ɔ yo i ɲɛnmɛn.Matie 24:14; 28:19, 20.

9, 10. (a) ?Ngue ti yɛ e kwla lafi su kɛ Zoova bu e awlɛn nga e tra’n i like dan ɔn? (b) ?Akunndan tɛ benin yɛ Zoova bumɛn i sufuɛ nanwlɛfuɛ’m be wun ɔn?

9 Zoova bu e awlɛn nga e tra’n i like dan wie. (Matie 24:13) Nán e wla fi kɛ Satan kunndɛ kɛ e kaci e sin e si Zoova. Kɛ aliɛ’n cɛ́n m’ɔ́ sán’n mɔ e kpɔciman Zoova’n, i sɔ’n yo maan i kusu ɔ kwla tɛ klɔklɔlɛ nga Satan klɔklɔ i’n su. (Nyanndra Mun 27:11) Ɔ ju wie’n, awlɛn tralɛ’n timan pɔpɔ e sa nun. Afin tukpaciɛ’n, ɔ nin sika ndɛ’n, ɔ nin awlabɔɛ’n, yɛ sa uflɛ wie’m be kwla tin e su. Like nga e lafi su kɛ é ɲɛ́n i mɔ e ɲɛnmɛn i’n kusu, ɔ kwla bubu e sa sin. (Nyanndra Mun 13:12) E awlɛn nga e trɛ i sa kwlaa sɔ’m be nun’n, ɔ ti Zoova i ɲrun like dan kpa. I sɔ’n ti yɛ Famiɛn Davidi srɛli Zoova kɛ: “Sɔ min nyinmuɛn nzue’n ɔ sɛ’n nun nian. Sɛ m bua-man ato ɔ,  a sunnzunnin min nyinmuɛn sɔ’n a niannin.” (Jue Mun 56:9) Kɛ é kplín e ɲin naan y’a kpɔciman Zoova’n, wie liɛ’n e wun ɲrɛnnɛn, yɛ e sun bɔbɔ. Zoova i wla fiman ɲrɛnnɛn nga e wun i’n ɔ nin e ɲinmuɛn sɔ’m be su. Be ti like dan i ɲrun.

10 Sanngɛ ɔ nin i sɔ ngba’n, e klun akunndan’n ti’n e kwla bu e wun fɔ. Yɛle kɛ e kwla se e wun kɛ: “Ninnge nga n yo’n, be juman min wiengu’m be liɛ nun kaan sa. Kɔlɛ’n kɛ Zoova wun min’n, i klun jɔman kaan sa.” Zoova faman e sunnzunman sran uflɛ. Ɔ buman e wun akunndan tɛ. (Galasifuɛ Mun 6:4) Kɛ ɔ bo i ɲin ase nian e awlɛn’n nun lɔ’n, m’ɔ wun like kpa kun’n, kannzɛ ɔ ti kaan sɛ o, ɔ bu i like dan.

Zoova kpanndanman nzuɛn kpa’n nin nzuɛn tɛ’n

11. ?Ngue yɛ Abiza i ndɛ’n kle e Zoova su ɔ?

11 I nsan su’n, kɛ Zoova niannian e awlɛn’n nun’n, e nzuɛn ng’ɔ ti kpa’n yɛ ɔ kunndɛ ɔ. I wie yɛle Famiɛn Zeroboamu i wa Abiza liɛ’n. Kɛ Zoova waan be nunnun Zeroboamu i osu’n nun sran mɔ be nin Ɲanmiɛn be buli’n be kwlaa’n, ɔ seli kɛ Abiza i kunngba cɛ yɛ be sie i asieliɛ nun ɔn. ?Ngue ti ɔ? Afin “[Zoova] m’ɔ ti Izraɛl Ɲanmiɛn’n wunnin i kɛ ɔ yoli sa kpa.” (1 Famiɛn Mun 14:1, 10-13) Zoova wunnin kɛ ba sɔ’n “yoli sa kpa.” Kannzɛ sa kpa sɔ’n ti kaan sɛ’n sanngɛ ɔ yoli maan be klɛli ba sɔ’n i su ndɛ Biblu’n nun. I kpa bɔbɔ’n, Zoova yoli i ye, yɛle kɛ ɔ sili i aunnvuɛ trali i osufuɛ mɔ be nin Zoova buli’n.

12, 13. (a) ?Wafa sɛ yɛ Famiɛn Zozafati i su ndɛ’n kle kɛ kannzɛ e yo sa tɛ’n, Zoova ɲin kpaman sa kpa nga e yo be’n be su ɔ? (b) ?Wafa sɛ yɛ Zoova yo kɛ siɛ kpa kun sa ɔ?

 12 Famiɛn Zozafati m’ɔ ti sran kpa’n i ndɛ’n kusu kle e like cinnjin kpa kun. Kɛ famiɛn’n yoli sa kun m’ɔ timan su’n, Zoova i nuan ijɔfuɛ’n seli i kɛ: “Ɔ sa nga a yoli i lɛ’n ti [Zoova] w’a fa ɔ wun ya.” Ndɛ’n kun srɛ o! Sanngɛ Zoova w’a kaman ndɛ ngalɛ’n su. Ɔ seli i ekun kɛ: “Sanngɛ a buli sa kpa wie’m be akunndan yɛ a yoli be.” (2 Be Nyoliɛ 19:1-3) Ɔ maan, sɛ i li bɔbɔ Zoova fali Zozafati i wun ya’n, sanngɛ i ɲin w’a kpaman sa kpa ng’ɔ yoli be’n be su. E klɔ sran mun e liɛ’n e timan sɔ mlɔnmlɔn. Yɛle kɛ, sa tɛ nga sran yo e’n i su yɛ e fa e ɲin e sie i sa trilili ɔ. Asa kusu kɛ e yo sa tɛ’n, sɛ é kwlá sé’n, e sa sin m’ɔ bubu e’n, annzɛ ɲannzuɛn’n ɔ nin e akunndan’n m’ɔ bu e fɔ’n be kata e ɲin. I sɔ’n ti’n, e wunman sa kpa nga e yo be’n. Sanngɛ maan e wla kpɛn su kɛ sɛ sa nga e yoli’n ɔ yo e nsisɔ’n, naan e mian e ɲin e kaci e sa’n, Zoova yaci e wun sa’n cɛ e.

13 Kɛ sika ɔkwlɛ kunndɛfuɛ’n, ɔ́ kúnndɛ sika ɔkwlɛ’n naan i sa tɔ yɛbuɛ su’n, ɔ yi i blo. Sanngɛ sɛ ɔ tɔ sika ɔkwlɛ su’n, ɔ fa sie i kpa. I kunngba’n yɛ Zoova yo ɔ. Sɛ sa tɛ ng’ɔ o e nun’n be ti yɛbuɛ’n, nn é sé kɛ ɔ yi be blo. ?Yɛ e nzuɛn kpa’n nin sa kpakpa nga e yo be’n nin? Be ti kɛ sika ɔkwlɛ sa. Zoova fa be sie i kpa. Siɛ wie’m be sie desɛn nga be mma kanngan’m be yi be suklu lɔ’n annzɛ junman nga be di i lɔ’n i kpa. Wie liɛ’n ɔ cɛ be sa nun kpa. Klolɛ nga Zoova fa klo i sufuɛ mun’n, ɔ tra nga siɛ’m be fa klo be mma mun’n. Sɛ e nin i e nanti kpa titi’n, i wla su fiman sa kpa nga e yo’n ɔ nin e nzuɛn  kpa’n su le. Ɔ si kɛ sɛ i wla fi be su’n, ɔ timan su, yɛ kusu ɔ yoman sa m’ɔ timan su’n le. (Ebre Mun 6:10) Maan e nian wafa uflɛ kun ekun mɔ Zoova nian e awlɛn’n nun lɔ’n.

14, 15. (a) ?Ngue ti yɛ kannzɛ fɔ o e nun’n, sanngɛ Zoova ɲin kpaman e nzuɛn kpa’n su ɔ? An fa sunnzun ase kun yiyi nun. (b) ?Sɛ e su Zoova titi’n, wafa sɛ yɛ ɔ́ úka e ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ ɔ bu i sufuɛ nanwlɛfuɛ mun ɔn?

14 Nán fɔ ng’ɔ o e nun’n yɛ Zoova nian ɔn. Sanngɛ like kpa nga e kwla yo’n yɛ ɔ fɛ i ɲin sie su ɔ. Maan e fa sunnzun ase kun: Desɛn annzɛ ninnge nga sran’m be yi’n, sran wie’m be klo be kpa. I ti’n, sɛ ninnge sɔ’m be saci’n be kplin be ɲin be siesie be ye. Angle’m be le be lika kun mɔ be sendesende desɛn kpakpa nga sran’m be yili’n be lɔ ɔ. Be flɛ lika sɔ’n kɛ National Gallery de Londres. Bian nga be flɛ i Léonard de Vinci i desɛn m’ɔ yili mɔ be sendeli i lɔ’n, sran kun ko toli nun tui. Desɛn sɔ’n le gua kpa, ɔ kwla ju i liɛ kotokun akpi ngbinngbin 23. Sanngɛ kɛ ɔ yoli sɔ’n,  sran fi w’a seman kɛ desɛn sɔ’n w’a saci naan be yi i blo. Sanngɛ desɛn sɔ’n mɔ bian’n yili i afuɛ 500 yɛ’n, be wa wlali be wun ase be siesieli i ye ndɛndɛ kpa. ?Ngue ti ɔ? Afin be nga be klo desɛn sɔ’n be bu i like dan. ?Like ngbɛn kɛ desɛn sa’n, e kpa trɛmɛn i? Ɔ maan kannzɛ bɔbɔ fɔ’n wo e nun’n, sanngɛ Ɲanmiɛn bu e sran lelele. (Jue Mun 72:12-14) Ɲanmiɛn Zoova, mɔ i yɛ ɔ yili klɔ sran mun’n, ɔ́ wá yó like kwlaa ng’ɔ nin i fata’n naan fɔ’n ɔ wie be nga be klo i’n be nun.Sa Nga Be Yoli’n 3:21; Rɔmfuɛ Mun 8:20-22.

15 E nzuɛn kpa nga e bɔbɔ e wunmɛn i’n, Zoova wun i. Sɛ e su i titi’n, ɔ́ úka e naan nzuɛn sɔ’n yo kpa titi wɔ i ɲrun. Ɔ́ úka e sɔ lele naan sɛ fɔ’n wíe e nun’n, w’a wie. Kannzɛ Satan i mɛn’n yó Zoova i sufuɛ nanwlɛfuɛ’m be wannzo sɛ’n, sanngɛ Zoova liɛ’n, ɔ bu be sran kpa.Aze 2:7.

Zoova yi i sran klolɛ’n i nglo

16. ?Like benin yɛ ɔ kle kpa kɛ Zoova klo e ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ e si kɛ e tinuntinun e ti tɛ yɛ Zoova yili ɔ?

16 I nnan su’n, Zoova kle e kɛ ɔ klo e. Like nanndoliɛ kpa nga Zoova fa kle kɛ Satan i ndɛ ng’ɔ se kɛ klɔ sran mun be nin klolɛ fataman’n ɔ ti ato’n, yɛle e ti kpɔlɛ tɛ ng’ɔ yili’n. Nán maan e wla fi su le kɛ ɲrɛnnɛn nga Zezi wunnin i’n lele m’ɔ fa wuli’n, ɔ nin ɲrɛnnɛn nga Zoova bɔbɔ wunnin i blɛ sɔ’n nun’n, be kle kpa kɛ Zoova nin i Wa’n be klo e dan. Sanngɛ sran kpanngban be lafiman su kɛ Zezi yili be ti tɛ wie. Be bu i kɛ be nin i sɔ’n fataman. Maan e wla kpɛn akoto Pɔlu su. Laa’n, ɔ kleli Klist i sɔnnzɔnfuɛ’m be yalɛ. Sanngɛ, ɔ wa klɛli i kɛ: ‘Ɲanmiɛn i Wa’n kloli min ɔ fɛ i wun  mannin min ti’n, i ti yɛ n wo lɛ-ɔ.’Galasifuɛ Mun 1:13; 2:20.

17. ?Ngue yɛ Zoova yo naan e nin i nin i Wa’n e afiɛn’n w’a mantan ɔn?

17 Wafa kun ekun nga Zoova kle kɛ ɔ klo e’n yɛle kɛ ɔ uka e naan y’a kwla ɲan tɛ nga Klist yili’n i su ye. Zezi seli kɛ: “Sran fi kwlá ba-man n sin saan be nga n Si b’ɔ sunmannin min’n ɔ maan be ba n sin’n.” (Zan 6:44) Zoova bɔbɔ yɛ ɔ yo naan e nin i Wa’n e afiɛn’n w’a mantan naan y’a kwla ɲan anannganman nguan ɔn. ?Wafa sɛ yɛ ɔ yo sɔ ɔ? Ɔ sin jasin fɛ’n bolɛ junman’n i lika. Junman sɔ’n ti’n, sran’m be tinuntinun be kwla tie Ɲanmiɛn ndɛ’n. Kpɛkun Zoova fɛ i wawɛ’n uka be maan kannzɛ bɔbɔ fɔ’n o be nun’n, sanngɛ be kwla wun nanwlɛ ndɛ’n i wlɛ, naan b’a fa su. Ɔ maan ndɛ kunngba ng’ɔ kan kleli Izraɛlifuɛ mun’n, ɔ ti e liɛ wie. Ɔ seli be kɛ: “Klolɛ nga n fa klo wɔ’n, ɔ lɛ-man kpɛbo. N tɛ di wɔ nɛnnɛn kɛ ɔ́ yó naan w’a mantan min’n ti.”Zeremi 31:3.

18, 19. (a) ?Wafa sɛ yɛ Zoova kle kpa kɛ ɔ klo e ɔ? ?Yɛ ngue yɛ ɔ kle kɛ ɔ bu srɛlɛ nga e srɛ i’n i like dan ɔn? (b) ?Wafa sɛ yɛ Ɲanmiɛn Ndɛ’n kle e kɛ Zoova tieman e srɛlɛ’n ngbɛn naan ɔ si e aunnvuɛ wie ɔ?

18 Kɔlɛ’n, cenjele like kɛ Ɲanmiɛn srɛlɛ sa’n yɛ maan e wun kɛ Ɲanmiɛn klo e kpa ɔ. Biblu’n se e tinuntinun kɛ maan e ‘koko yalɛ kle Nyanmiɛn titi.’ (1 Tɛsalonikfuɛ Mun 5:17) Ɔ tie srɛlɛ nga e srɛ i’n. Biblu’n se kɛ ‘sɛ be srɛ i ɔ, ɔ ti.’ (Jue Mun 65:3) W’a manman sran uflɛ fi i atin kɛ ɔ tie srɛlɛ nga e srɛ i’n. I Wa’n bɔbɔ leman i sɔ yolɛ’n i wun atin. Maan e bu i akunndan e nian. Nglo nin asiɛ’n be Yifuɛ’n ɔ se e kɛ e srɛ i naan e kan e klun ndɛ’n kwlaa e kle i. ?Sanngɛ srɛlɛ nga e srɛ Zoova’n, ɔ tɔ i su nun ngbɛn? Cɛcɛ.

 19 Zoova si aunnvuɛ. Blɛ kun nun’n, kɛ Izraɛlifuɛ’m bé wún ɲrɛnnɛn’n, wafa nga i wun yoli i blɛ sɔ’n nun’n, ɔ yi i sɔ liɛ’n i nglo kpa. Biblu’n se kɛ: “Be ɲrɛnnɛn sɔ’n, ɔ kacili i bɔbɔ liɛ wie.” (Ezai 63:9) Nán be su afɛ’n i ngunmin yɛ Zoova wunnin i ɔ, sanngɛ be yoli i annvɔ wie. Kɛ Zoova i sufuɛ’m be fɛ’n, wafa nga i wun fa yo i’n, i bɔbɔ kɛnnin i ndɛ seli kɛ: “Sran ng’ɔ kan amun’n, wuun w’a fɛ i sa w’a wɔ min nyin su.” * (Zakari 2:12) ?Sɛ sran kun fɛ i sa wɔ e ɲinma su’n, ɔ su yoman e ya kpa? I kunngba’n niɔn. Kɛ e wun ɲrɛnnɛn’n mɔ e fɛ’n, Zoova kusu fɛ wie.

20. ?Akunndan benin yɛ ɔ fataman kɛ e bu ɔ? Amun nian Rɔmfuɛ Mun 12:3 nun.

20 Klistfuɛ ng’ɔ ti akunndanfuɛ’n ɔ su nianman kɛ Ɲanmiɛn klo i ti’n, ɔ́ tú i wun. Akoto Pɔlu klɛli kɛ: “Ye dan nga Nyanmiɛn yoli min’n ti, ń sé amun kwlakwla kɛ nán an bu amun wun sran dan tra wafa nga an ti’n su, sanngɛ an nian wafa nga Nyanmiɛn maan an lafi i su’n, sɛ an lafi i su kpa o, yɛ maan amun si wafa nga amun ti’n.” (Rɔmfuɛ Mun 12:3) Biblu kun nun’n, be kacili ndɛ sɔ’n kɛ: “Ń sé amun kɛ nán amun nun kun sa bu i wun sran dan tra wafa ng’ɔ ti’n su. Sanngɛ maan amun wun akunndan nga amun bu’n, ɔ yo sɛsɛ.” Ɔ maan kɛ é dí klolɛ nga e Si m’ɔ o ɲanmiɛn su’n fa klo e’n i su aklunjuɛ’n, nán maan e wla fi kɛ, aunnvuɛ mɔ Zoova si e’n ti yɛ ɔ yi i klolɛ’n i nglo e lika ɔ.Lik 17:10.

21. ?Satan i ato ndɛ benin yɛ ɔ fata kɛ e kpalo be ɔ? ?Biblu’n nun ndɛ benin yɛ ɔ́ gúa e awlɛn su nzue titi ɔ?

 21 Maan e tinuntinun e yo like kwlaa nga e kwla yo’n naan y’a kpalo Satan i ato ndɛ mun. Ato ndɛ sɔ’m be nun kun yɛle kɛ e nin klolɛ fataman. Sɛ sa wie m’ɔ tɔli ɔ su’n ti’n, a bu i kɛ Ɲanmiɛn kwlá kloman wɔ’n, sɛ a bu i kɛ sa kpakpa nga a yo’n be timan like fi i ɲrun’n, naan sa tɛ nga a yoli’n, be cɛnnin ngboko ti i Wa’n i tɛ’n kwlá nunnunman su’n, ɔ fata kɛ a si kɛ i kwlaa sɔ’n ti ato. Mian ɔ ɲin kpalo akunndan tɛtɛ sɔ mun. Maan nanwlɛ ndɛ yɛ mɔ akoto Pɔlu kannin’n ɔ gua ɔ awlɛn su nzue titi. Ɔ seli kɛ: “N si kpa kɛ klolɛ nga Nyanmiɛn fa klo e bɔ maan Jésus-Krist yi i nglo kle ye’n, like fi maan i nyin kwlá tu-man e su. Sɛ wie o, sɛ nguan o, sɛ anzi mun o, sɛ mmusu mun o, sɛ bae o, sɛ blɛ nga nun ninnge mun o, sɛ cɛn wie ninnge mun o, sɛ nglo lɔ nin asiɛ’n su wa ninnge mun o, like fi nun-man lɛ b’ɔ maan i nyin kwla tu e su-ɔ.”Rɔmfuɛ Mun 8:38, 39.

^ ndɛ kpɔlɛ 6 Biblu’n nun’n, sran cɛnlɛ’n ɔ nin Zoova i wla m’ɔ kwla kpɛn sran su’n be kɔ likawlɛ. Ɲanmiɛn i sufuɛ nanwlɛfuɛ Zɔbu seli i kɛ: “Á klé cɛn, sɛ ɔ ju’n, kpɛkuun ɔ wla kpɛ́n min su.” (Zɔb 14:13) Zezi kannin “be kwlaa nga be o ndia nun’n [mɔ i wla w’a fiman be su’n, NW],” be cɛnlɛ ndɛ, afin Zoova i wla w’a fiman be kwlaa nga ɔ sunnzun kɛ ɔ́ cɛ́n be’n be su.Zan 5:28, 29.

^ ndɛ kpɔlɛ 19 Biblu wie’m be nun’n, be kacili ndɛ sɔ’n kɛ sran ng’ɔ kan Ɲanmiɛn i nvle’n nn w’a fɛ i sa w’a wɔ Izraɛli nvle’n i ɲin su annzɛ w’a fɛ i sa w’a wɔ i bɔbɔ i ɲin su. I kacilɛ sɔ’n timan su. Laa fluwa kacifuɛ mun yɛ be kpɛli ndɛ’n i wun sɔ ɔ. Afin be buli i kɛ wafa nga be dun mmua klɛli ndɛ sɔ’n, ɔ nin Ɲanmiɛn fataman. I sɔ mɔ be yoli’n ti’n Zoova i aunnvuɛ silɛ’n i ɲin w’a fiteman kpa.