Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

‘Maan e yo sa nga e yo ɔ e si kɛ Ɲanmiɛn klo e’n’

 NDƐ TRE 3

Maan e klo be nga Ɲanmiɛn klo be’n

Maan e klo be nga Ɲanmiɛn klo be’n

“Sran ng’ɔ fɛ i wun mantan ngwlɛlɛfuɛ’n, ɔ kaci ngwlɛlɛfuɛ.”NYANNDRA MUN 13:20.

1-3. (a) ?Ndɛ nga Biblu’n kannin mɔ fiɛn kaan sa nunmɛn i sin’n, yɛle benin? (b) ?Wafa sɛ yɛ e kwla tra janvuɛ kpa nga be kwla uka e’n niɔn?

KLƆ SRAN ti kɛ fɔkɔ sa. Yɛle kɛ, kɛ fɔkɔ’n tɔ lika kun sa’n, like kwlaa ng’ɔ o lɛ kɛ nzue sa’n, ɔ nɔnnɔn. Kɛ sran ti sɔ ɔ. Kan e o lɛ’n, ajalɛ nga sran’m be fa’n, i wie yɛ e fa ɔ. Ɔ maan, wie liɛ’n kɛ é fɛ́ i sɔ ajalɛ’n, e wunman nun.

2 Biblu’n kan ndɛ kun mɔ fiɛn kaan sa nunmɛn i sin ɔn. Ɔ se kɛ: “Sran ng’ɔ fɛ i wun mantan ngwlɛlɛfuɛ’n, ɔ kaci ngwlɛlɛfuɛ. Sran nga kusu b’ɔ fɛ i wun mantan sinnglinfuɛ’n, ɔ kaci sinnglinfuɛ.” (Nyanndra Mun 13:20) ?Ɔ timan su kɛ e nian be nga e klo be’n, be liɛ su e yo? Kɛ ɔ ti sɔ ɔ. Afin, be nga e klo be mɔ e fa e wun mantan be’n, be nzuɛn’n sa e. Sɛ ɔ ti kpa o, sɛ ɔ ti tɛ o, ɔ sa e.

3 Sɛ e waan é yó sa nga e yo ɔ e si kɛ Ɲanmiɛn klo e titi’n, ɔ fata kɛ e tra janvuɛ nga be nzuɛn’n ti kpa’n naan e nzuɛn liɛ’n w’a yo kpa wie. ?Sanngɛ wafa sɛ yɛ e kwla tra janvuɛ kpa ɔ? Ɔ timan kekle. Yɛle kɛ maan e klo be nga Ɲanmiɛn klo be’n yɛ e tra be janvuɛ. Maan e bu akunndan e nian. ?Nán be nga be nzuɛn’n ti kpa mɔ Zoova tra be janvuɛ’n, yɛ ɔ fata kɛ e tra be janvuɛ ɔ? Siɛn’n maan e fa e ɲin e sie i sran’n i wafa nga Ɲanmiɛn klo be’n, be su. Wafa nga Zoova bu be ng’ɔ nin be tra janvuɛ’n, sɛ e wun i wlɛ weiin’n, i sɔ’n úka e naan e kusu y’a tra janvuɛ kpa wie.

 BE NGA ƝANMIƐN KLO BE’N

4. ?Ngue ti yɛ sɛ Zoova nian nun kpa trɛ i janvuɛ mun’n, i sɔ’n nin i fata ɔ? ?Yɛ ngue ti yɛ Zoova flɛli Abraamu kɛ “min janvuɛ” ɔ?

4 Kɛ Zoova trá janvuɛ’n ɔ nian nun kpa. ?Kɛ mɔ i yɛ ɔ ti Ɲanmiɛn’n ti’n, ɔ fataman kɛ ɔ yo sɔ? Sɛ i m’ɔ ti Ɲanmiɛn Kpli’n, ɔ tra sran kun janvuɛ’n, nn ɔ ti sran sɔ’n i cenjele like dan. ?Ɔ maan, sran’n i wafa benin yɛ Ɲanmiɛn trɛ i janvuɛ ɔ? Be nga be lafi i su mɔ be fa be wla’n kwlaa guɛ i su’n, yɛ ɔ tra be janvuɛ ɔ. Maan e bu Abraamu m’ɔ ti laa sran’n, i akunndan e nian. Ɔ yoli sran m’ɔ lafili Ɲanmiɛn su tankaan kpa ɔ. Kɛ be se kɛ Ɲanmiɛn sulafilɛ ti’n, be sa sran kun nian’n, yɛle Abraamu liɛ’n. Ɲanmiɛn seli i kɛ ɔ fɛ i wa’n fa yi tɛ. * Abraamu lafi Ɲanmiɛn su kpa, ɔ maan ‘ɔ si kɛ Ɲanmiɛn kwla cɛn Izaaki.’ I sɔ’n ti’n, ɔ fali Izaaki mannin. (Ebre Mun 11:17-19) Ɲanmiɛn su mɔ Abraamu lafi kpa’n, ɔ nin i ɲin m’ɔ yi Ɲanmiɛn ti’n, Zoova flɛli Abraamu kɛ “min janvuɛ.”Ezai 41:8; Zak 2:21-23.

5. ?Be nga be ɲin yi Zoova kpa’n, wafa sɛ yɛ ɔ bu be ɔ?

5 Zoova bu aɲinyiɛ’n, i like dan kpa. Be nga be tu be klun mɔ be fa aɲinyiɛ’n sie i like kwlaa ɲrun’n, Zoova klo be. (Kanngan 2 Samiɛl 22:26 nun.) Kɛ nga e fa wunnin i fluwa nga i ndɛ tre 1 nun sa’n, be nga klolɛ su be ɲin yi Zoova’n, i kusu klo be wie. Nyanndra Mun 3:32 se kɛ Ɲanmiɛn ‘i aenguɛ kusu yɛle klun ufuefuɛ mun.’ Be nga be tu be klun be yo like nga Zoova kunndɛ’n, ɔ yia be kɛ be bla naan be wa trɛn i “sua’n” nun. Yɛle kɛ ɔ kplin su kɛ be su i yɛ be srɛ i.Jue Mun 15:1-5.

6. ?Wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ e klo Zezi ɔ? ?Yɛ wafa sɛ yɛ Zoova bu be nga be klo i Wa’n niɔn?

6 Be nga be klo Zoova i wa kunngba cenje’n, Zoova klo  be wie. Zezi seli kɛ: ‘Sran ng’ɔ klo min’n, ɔ́ fá min ndɛ’n su, yɛ n Si wá kló i, é bɛ́ i wun, e nin i é trán.’ (Zan 14:23) ?Wafa sɛ yɛ e kwla kle kɛ e klo Zezi ɔ? Maan e nanti ndɛ nga Zezi kannin’n su. I ndɛ sɔ’m be nun kun yɛle kɛ e bo jasin fɛ’n e kle sran mun naan be kaci Zezi i sɔnnzɔnfuɛ. (Matie 28:19, 20; Zan 14:15, 21) Asa kusu’n, maan ‘e nanti Zezi i ajalɛ liɛ’n su.’ Yɛle kɛ kannzɛ bɔbɔ fɔ’n o e nun’n, sanngɛ e mian e ɲin naan e ndɛ kanlɛ nun o, e aeliɛ nun o, y’a nian Zezi i ajalɛ’n su. (1 Piɛr 2:21) Kɛ e tu e klun e klo Zoova i Wa’n mɔ e yo kɛ i sa’n, i sɔ’n kan Zoova.

7. ?Ngue ti yɛ sɛ be nga be ti Zoova janvuɛ’n be ti e janvuɛ wie’n, i sɔ’n ti ngwlɛlɛ like ɔ?

7 Nzuɛn nga Zoova kunndɛ i janvuɛ’m be lika’n, yɛle kɛ be lafi i su, be nanti seiin, be ɲin yi i. Kpɛkun maan be klo i mmla mun, yɛ be klo Zezi. Ɔ maan, ɔ fata kɛ e tinuntinun e usa e wun kɛ: “?N wun nzuɛn sɔ mun min janvuɛ’m be lika? ?Be nga be ti Zoova i janvuɛ mun’n, be yɛ be ti min janvuɛ mun wie ɔ?” Sɛ e usa e wun kosan sɔ mun’n, ɔ ti ngwlɛlɛ aeliɛ. Be nga Ɲanmiɛn maan be yi nzuɛn klanman sɔ’m be nglo mɔ be bo jasin fɛ’n juejue su’n, be kwla ɲan ta kpa e su. Be nzuɛn klanman sɔ m’ɔ kan e’n ti’n, ajalɛ nga e fɛli i kɛ é yó naan Ɲanmiɛn klun jɔ’n, é nían su é nánti titi.—An nian kuku mɔ be flɛ i “ ?Janvuɛ kpafuɛ’n yɛle wan?” i nun.

E NIAN BE NGA BIBLU’N KAN BE NDƐ’N BE LIƐ’N SU

8. ?Wafa sɛ yɛ an bu janvuɛ nga (a) Naomi nin Riti be trali’n niɔn? (b) Ebre gbanflɛn nsan’m be trali’n niɔn? (c) Pɔlu nin Timote be trali’n niɔn?

8 Sran wie’m be trali janvuɛ kpa. Ɔ maan be ɲannin su ye. Sran sɔ mun’n, Biblu’n kan be nun kpanngban be ndɛ. Be wie yɛle Naomi nin i sewi Riti be janvuɛ nga be trali’n, ɔ nin Ebre gbanflɛn nsan be janvuɛ tankaan nga be trɛli i Babilɔni lɔ’n. Yɛ i wie kusu yɛle janvuɛ nga Pɔlu  nin Timote be trali’n. (Rit 1:16; Daniɛl 3:17, 18; 1 Korɛntfuɛ Mun 4:17; Filipfuɛ Mun 2:20-22) Sanngɛ maan e fa e ɲin e sie i janvuɛ tralɛ kpa uflɛ kun su. Yɛle janvuɛ nga Davidi nin Zonatan be trali’n.

9, 10. ?Ngue su yɛ Davidi nin Zonatan be janvuɛ tralɛ’n takali ɔ?

9 Biblu’n waan kɛ Davidi kunnin Goliati wieli’n, ‘Zonatan fɛli i wun fa mantannin Davidi. Zonatan kloli i kɛ i bɔbɔ fa klo i wun sa.’ (1 Samiɛl 18:1) Ɔ maan, be janvuɛ tralɛ’n wa yoli dan kpa. Kannzɛ bɔbɔ be timan wiengu tukpɛ’n, sanngɛ be trali janvuɛ sɔ’n lele Zonatan fa wuli alɛ’n nun. * (1 Samiɛl 17:33; 31:2; 2 Samiɛl 5:4) ?Ngue su yɛ be janvuɛ dan sɔ’n takali ɔ?

10 Sɛ Davidi nin Zonatan be janvuɛ’n trali kpa’n, Ɲanmiɛn mɔ be nɲɔn’n be kloli i’n ti ɔ. Yɛ be kunndɛli kɛ bé sú i titi. Nzuɛn nga sran kun ko yi i nglo naan i wiengu kun’n w’a fɛ i wun w’a mɛntɛn i’n, yɛ be nɲɔn’n be yili i nglo ɔ. Like nga Zonatan kloli i Davidi i aeliɛ’n nun’n, yɛle kɛ ɔ ti yakpa, yɛ ɔ yo ninnge’n juejue su, ɔ maan ɔ kwla tuli Zoova i klunngbɔ’n. Davidi kusu like ng’ɔ kloli i Zonatan i lika’n, yɛle Ɲanmiɛn m’ɔ su i ndɛnman su’n. Ɔ nin i klun m’ɔ tuli fali Davidi i ninnge liɛ mun fa sieli i liɛ’m be ɲrun’n. Maan e fa e ɲin e sie i blɛ mɔ Davidi i akunndan’n wa sanngannin’n i su. Blɛ sɔ’n nun’n, Zonatan i si Saili m’ɔ ti famiɛn’n waan ɔ́ kún Davidi. Ɔ maan, Davidi wanndiwanndi fiali aawlɛ flɛnnɛn’n nun. Blɛ sɔ’n nun kusu’n, Zonatan kleli kɛ ɔ su yiman Davidi i ase le. Ɔ maan, Zonatan fali ajalɛ. Yɛle kɛ ɔ “ɔli David wun wunlɛ [...]. Ɔ yoli maan David i Nyanmiɛn sulafilɛ’n ɔ wa yoli dan.” (1 Samiɛl 23:16) Davidi wunnin kɛ i janvuɛ dan  kpa’n, ɔ bɛli i ukalɛ nin i fanngan wlalɛ. Maan e bu wafa nga i sɔ’n yoli Davidi’n i akunndan e nian! *

11. ?E janvuɛ tralɛ’n nun’n, wafa sɛ yɛ Zonatan nin Davidi be janvuɛ tralɛ’n kwla uka e ɔ?

 11 ?Ngwlɛlɛ benin yɛ e suɛn i Davidi nin Zonatan be janvuɛ tralɛ’n nun ɔn? Ngwlɛlɛ cinnjin’n, yɛle like ng’ɔ fata kɛ ɔ yo janvuɛ’m be cinnjin tra like kwlaa’n. Like sɔ’n yɛle be Ɲanmiɛn sulɛ’n. Like kunngba nga e lafi su’n, sɛ e janvuɛ’m be lafi su wie’n, naan be nzuɛn’n ti kpa kɛ e liɛ’n sa’n, naan kusu be kunndɛ kɛ bé sú Ɲanmiɛn titi’n, i sɔ’n kwla uka e. Yɛle kɛ wafa nga e bu akunndan’n, nin wafa nga e fa wun ninnge mun’n, ɔ nin sa nga e wun be’n, e kwla fa wla e wiengu fanngan naan w’a yo kpa. (Kanngan Rɔmfuɛ Mun 1:11, 12 nun.) Janvuɛ kɛ ngalɛ sa’n, e niaan Klistfuɛ’m be afiɛn yɛ be o ɔ. ?Kɛ m’ɔ ti sɔ’n ti’n, é sé kɛ e kwla fa e wun e mantan be kwlaa nga be ba e asɔnun aɲia’m be bo’n naan e kaci janvuɛ? Cɛcɛ, ɔ timan sɔ.

 MAAN E TRA JANVUƐ KPA

12, 13. (a) ?Ngue ti yɛ sɛ e waan é trá janvuɛ Klistfuɛ’m be afiɛn bɔbɔ’n, ɔ fata kɛ e kpa nun ɔn? (b) ?Sa benin yɛ ɔ o asɔnun’n nun Klistfuɛ klikli’m be blɛ su ɔ? ?Yɛ sa benin ti yɛ Pɔlu mannin be afɔtuɛ ɔ?

12 Asɔnun’n nun bɔbɔ’n, sɛ e waan é trá janvuɛ kpa naan be uka e Zoova sulɛ’n nun’n, maan e nian nun kpa. ?I sɔ’n bo e nuan? Nán maan ɔ bo e nuan. Afin, asɔnun’n nun’n, sran wie’m be kɔman be ɲrun ndɛndɛ Ɲanmiɛn sulɛ’n nun. Ɔ ti kɛ waka mma wie m’ɔ bloman ndɛ nun’n sa. Ɔ maan, asɔnun’m be nun’n, nán wafa kunngba’n yɛ e kwlaa e kɔ e ɲrun ɔn. (Ebre Mun 5:12–6:3) Sanngɛ ɔ fata kɛ e uka be nga b’a ba uflɛuflɛ’n ɔ nin be nga b’a kpɔnzɔ’n, naan be ɔ be ɲrun Ɲanmiɛn sulɛ’n nun.Rɔmfuɛ Mun 14:1; 15:1.

13 Wie liɛ’n, sa wie mɔ be ju asɔnun’n nun ti’n, ɔ fata kɛ e fa e ɲin e sie i janvuɛ nga e tra’n su kpa. Afin, aniaan wie’m be o lɛ’n, kɛ a wun be aeliɛ’n sa’n, a si kɛ ndɛ o bui bo. Wie’m be kusu be konviabo ijɔlɛ’n yɛ w’a kaci be junman ɔn. Klistfuɛ klikli’m be blɛ su’n, sa kɛ ngalɛ sa’m be tɔli asɔnun’n nun. Kɛ Klistfuɛ wie’m bé sú Ɲanmiɛn kpa’n nn wie’m be kusu be nzuɛn’n yó tɛ. Korɛnti lɔ asɔnun liɛ’n nun’n, Klistfuɛ wie’m b’a faman Ɲanmiɛn ndɛ wie’m be su. I sɔ’n ti’n, akoto Pɔlu seli Klistfuɛ sɔ’m be kɛ: “Nán an laka amun wun, sɛ sran kpa nin sran tɛ be san nun’n, i nzuɛn tɛ’n sɛ i.” (1 Korɛntfuɛ Mun 15:12, 33) Pɔlu seli Timote kɛ Klistfuɛ wie’m be o lɛ’n, be nantiman klanman mlɔnmlɔn. Ɔ maan, ɔ fataman kɛ ɔ tra be janvuɛ.Kanngan 2 Timote 2:20-22 nun.

14. ?Wafa sɛ yɛ e kwla nanti akunndan ng’ɔ o Pɔlu i afɔtuɛ’n nun’n, i su ɔ?

14 ?Wafa sɛ yɛ e kwla nanti akunndan ng’ɔ o Pɔlu i afɔtuɛ sɔ’n nun’n, i su ɔ? Yɛle kɛ nán e tra sran ngba  janvuɛ. Maan ɔ yo asɔnun’n nun o, annzɛ gua su lɔ o, nán e tra sran ngba janvuɛ. Afin, be nzuɛn tɛ’n kwla saci e. (2 Tɛsalonikfuɛ Mun 3:6, 7, 14) Nán e yo naan e nin Zoova e afiɛn’n saci le. Nán e wla fi su kɛ sran’n ti kɛ fɔkɔ sa. Aeliɛ nin ajalɛ kwlaa nga e janvuɛ kpa’m be fa’n, e kusu e fa be wie. Ɔ ti kɛ y’a fa fɔkɔ y’a yi i nzue nun sa. Kɛ fɔkɔ’n ko nɔnnɔn nzue’n, sɛ e cuɛn nun kasiɛn’n, e kwlá lafiman su kɛ é ɲán divɛn. I kunngba’n niɔn. E su kwlá faman e wun mantanman be nga be aeliɛ ti tɛ’n, naan y’a bu i kɛ e aeliɛ’n yó kpa.1 Korɛntfuɛ Mun 5:6.

E kwla tra janvuɛ kpa e niaan Klistfuɛ’m be afiɛn

15. ?Wafa sɛ yɛ e kwla yo naan y’a ɲan janvuɛ nga Ɲanmiɛn ninnge’m be lo be’n, asɔnun’n nun ɔn?

15 Like ng’ɔ yo fɛ’n, yɛle kɛ Klistfuɛ nga be ti kpa mɔ e kwla tra be janvuɛ’n, be sɔnnin. (Jue Mun 133:1) ?Wafa sɛ yɛ e kwla yo naan asɔnun’n nun’n y’a ɲan janvuɛ kun mɔ Ɲanmiɛn ninnge’m be lo i ɔ? Sɛ nzuɛn nga Ɲanmiɛn klo be’n, yɛ e mian e ɲin e yi be nglo’n, aniaan nga be kusu be mian be ɲin be yi i sɔ nzuɛn’m be nglo’n, bé fá be wun mántan e. Kɛ ɔ ko yo sɔ’n, maan e fa ajalɛ wie mun naan e fa e wun mantan be naan e tra be janvuɛ. (Nian kuku mɔ be flɛ i “ ?Wafa sɛ yɛ é trá janvuɛ kpa ɔ?” i nun.) Nzuɛn wie’m be o lɛ’n, e kunndɛ kɛ é yí be nglo. Ɔ maan, aniaan nga be mian be ɲin be yi i sɔ liɛ’m be nglo’n, be yɛ e kunndɛ be ɔ. Maan e nian Biblu’n nun afɔtuɛ ng’ɔ se kɛ ‘maan sran ndɛ lo amun kpa’n’ i su. Maan e kunndɛ janvuɛ e niaan Klistfuɛ’m be afiɛn. Nán e nian be finwlɛ nin be nvle’n. (2 Korɛntfuɛ Mun 6:13; kanngan 1 Piɛr 2:17 nun.) Nán e wiengu tukpɛ’m be ngunmin yɛ e tra be janvuɛ ɔ. Nán e wla fi su kɛ Zonatan i kpɛnngbɛn trali Davidi lele. Sɛ e tra be nga be ti kpɛnngbɛn’n be janvuɛ’n, be kwla kle e ngwlɛlɛ yɛ sa nga b’a wun i le’n, be kwla fa tu e fɔ wie.

 KƐ NDƐ KO TƆ’N

16, 17. ?Ngue ti yɛ sɛ e niaan Klistfuɛ kun yo e like’n, ɔ fataman kɛ e tu asɔnun’n nun ɔn?

16 Asɔnun’n nun’n, ɔ le sran kun nin finwlɛ. Ɔ maan, ɔ ju wie’n ndɛnngan kwla tɔ. E niaan Klistfuɛ wie kwla kan ndɛ annzɛ ɔ yo sa wie m’ɔ kwla lo e ngasi ɔ. (Nyanndra Mun 12:18) Blɛ sunman nun’n, sran wafa kunngba mɔ e timan’n ti’n, ndɛnngan kwla tɔ e afiɛn. Wie liɛ kusu’n, e wun aniɛn mɔ y’a timan’n yɛ ɔ fa ndɛ’n ba ɔ. Annzɛ kusu e nuan sɛman like wie su. ?É yáci i sɔ ndɛnngan’m be lɛ maan be bubu e sa sin? ?I sɔ’n ti’n, é jáso asɔnun’n nun? Sɛ e klo Zoova sakpa naan e klo be nga Zoova klo be’n, ɔ su yoman sɔ.

17 Zoova yɛ ɔ ti e Yifuɛ’n nin e Ukafuɛ’n niɔn. I sɔ’n ti’n, ɔ fata kɛ e klo i naan e klɛn e wun e mɛn i. (Sa Nglo Yilɛ 4:11) Asa kusu’n, Zoova klo asɔnun m’ɔ fa di  junman’n, ɔ maan ɔ suɛn i bo. (Ebre Mun 13:17) Sɛ e niaan Klistfuɛ wie loli e ngasi annzɛ ɔ wɔli e safle’n, nán e tu asɔnun’n nun e fa kle kɛ ɔ yoman e fɛ. ?Ngue ti ɔ? Afin nán Zoova yɛ ɔ yoli e like’n niɔn. Klolɛ mɔ e klo Zoova ti’n, e su kpɔciman ɔ nin i nvle’n be le.Kanngan Jue Mun 119:165 nun.

18. (a) ?Ngue yɛ e kwla yo naan alaje w’a tran asɔnun’n nun ɔn? (b) ?Sɛ be yo e sa naan e yaci cɛ’n, mmlusuɛ benin yɛ é ɲɛ́n i ɔ?

18 Klolɛ mɔ e klo e niaan Klistfuɛ mun ti’n, e yo maan alaje’n tran asɔnun’n nun. Be nga Zoova klo be’n, w’a seman kɛ be ja su kplaman le. Maan e kusu e bu akunndan kunngba’n sɔ’n wie. Klolɛ mɔ e klo e niaan mun ti’n, sa tɛ kanngan nga be yo e’n, be sɔn e nun. Yɛ ɔ yo maan e wla fiman su kɛ fɔ o e kwlaa e nun. (Nyanndra Mun 17:9; 1 Piɛr 4:8) Ɲanmiɛn nin sran klolɛ’n ti’n, sɛ sran kun yo e sa’n, ‘e yaci cɛ i.’ (Kolɔsfuɛ Mun 3:13) Afɔtuɛ sɔ’n, nán cɛn kwlaa yɛ i su falɛ’n ti pɔpɔ ɔ. Sɛ be yo e sa naan e yaci cɛman’n, ɔ cɛman naan w’a kaci klunngbɔ. Atrɛkpa’n, kɛ e yo sɔ’n, e bu i kɛ sran ng’ɔ yoli e sa’n yɛ e su kle i nun ɔn. Sanngɛ nn e bɔbɔ e wun yalɛ yɛ e su kle ɔ. Sɛ be lo e ngasi naan ɔ fata kɛ e yaci cɛ’n maan e yo sɔ, afin i sɔ’n su mmlusuɛ’m be sɔnnin. (Lik 17:3, 4) I sɔ’n maan e wla’n gua ase. Yɛ alaje’n tran asɔnun’n nun. Mmlusuɛ’n i danfuɛ’n, yɛle kɛ e nin Zoova e ka janvuɛ titi.Matie 6:14, 15; Rɔmfuɛ Mun 14:19.

BLƐ M’Ɔ NIN I FATA KƐ E CUƐN E WUN’N

19. ?Sa benin yɛ be kwla tɔ mɔ i ti yɛ e nin sran kun e su sanman nun kun asɔnun’n nun ɔn?

19 Ɔ ju wie’n, asɔnun’n nun be se e kɛ nán e nin aniaan wie e san nun kun. Afin, sɛ sran kun fɔn Zoova i mmla’n naan ɔ kacimɛn i nzuɛn’n, annzɛ ɔ kpalo ndɛ nanwlɛ’n naan ato ndɛ mun yɛ ɔ fa be su’n, be kwla tu i asɔnun’n nun. Annzɛ kusu i bɔbɔ kwla tu asɔnun’n nun. Kɛ ɔ ko yo sɔ’n, be se e kɛ nán e nin sran sɔ mun e san nun.  Ɲanmiɛn Ndɛ’n kan kle e weiin kɛ sran sɔ mun’n ‘nán e nin be san nun.’ * (Kanngan 1 Korɛntfuɛ Mun 5:11-13 nun; 2 Zan 9-11) Wie liɛ’n, ɔ kwla yo kekle. Afin, sran sɔ’n ti e janvuɛ kpa laa annzɛ kusu ɔ ti e osufuɛ. I sɔ’n nun’n, ɔ fata kɛ e fa ajalɛ trele kun sa. Yɛle kɛ maan e kle kɛ Zoova, ɔ nin i mmla’m be su nantilɛ titi’n, e sie like kwlaa ɲrun. Nán e wla fi su kɛ Zoova bu ndɛnman su nantilɛ nin aɲinyiɛ’n be like dan kpa.

20, 21. (a) ?Ngue ti yɛ kɛ be tu sran asɔnun’n nun’n, ɔ ti klolɛ like ɔ? (b) ?Ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin kɛ e fa ngwlɛlɛ e tra janvuɛ ɔ?

20 Be nga be yo sa tɛ’n mɔ be tu be asɔnun’n nun’n, i sɔ’n ti klolɛ su ajalɛ kpa yɛ Zoova fali ɔ. ?Ngue ti ɔ? Kɛ sran kun yo sa tɛ m’ɔ kaciman mɔ be tu i asɔnun’n nun’n, ɔ ti Zoova i dunman’n mɔ fiɛn kaan sa nunmɛn i sin’n nin i mmla’m be klolɛ’n, i nzɔliɛ. (1 Piɛr 1:15, 16) Asa ekun’n, i sɔ’n sasa asɔnun’n nin be nga be su Ɲanmiɛn kpa’n. I liɛ’n, be nga be ɲinfu be yo sa tɛ’n be nzuɛn’n su saman be. Kɛ ɔ yo sɔ’n be nga be su Ɲanmiɛn kpa’n, be kwla su Ɲanmiɛn asɔnun’n m’ɔ ti kɛ fiawlɛ lika kpa sa’n, i nun. (1 Korɛntfuɛ Mun 5:7; Ebre Mun 12:15, 16) Kɛ be nian nun be tu sran kun m’ɔ yoli sa tɛ’n i fɔ’n, ɔ kle kɛ be klo i. Atrɛkpa’n, fɔ tulɛ sɔ’n yɛ maan sran’n wá wún kɛ ɔ fata kɛ ɔ kaci i nzuɛn’n niɔn. Ɔ maan, ɔ kwla fa ajalɛ naan w’a ba Zoova sin ekun.Ebre Mun 12:11.

21 Nanwlɛ, e janvuɛ kpa’m be kwla ɲan ta e su. I sɔ’n ti’n, ɔ fata kɛ ngwlɛlɛ su yɛ e tra janvuɛ ɔ. Sɛ e fa be nga be ti Zoova i janvuɛ e yo e janvuɛ’n, naan e klo be nga Ɲanmiɛn klo be’n, sran kpa mun yɛ e nin be é trán ɔn. Like nga é súɛn i be bo wun’n, ɔ́ úka e naan ajalɛ nga e fɛli i kɛ é yó naan Zoova klun jɔ e wun’n, y’a yiɛ i nuan.

^ ndɛ kpɔlɛ 4 Kɛ Zoova seli Abraamu kɛ ɔ fɛ i wa’n yi tɛ’n, i sɔ’n ti nzɔliɛ like. Ɔ ti tɛ nga Zoova bɔbɔ wá fɛ́ i wa kunngba cenje’n yí’n, i nzɔliɛ. (Zan 3:16) Kɛ Zoova seli Abraamu sɔ’n, i bɔbɔ fali bua nene fa mɛnnin i naan ɔ fa sie i wa’n i osu naan ɔ yi tɛ’n.Bo Bolɛ 22:1, 2, 9-13.

^ ndɛ kpɔlɛ 9 I nun mɔ Davidi kún Goliati’n, nn ɔ te yo “Gbanflɛn kan.” Sanngɛ kɛ Zonatan wú’n, nn Davidi le afuɛ kɔe 30. (1 Samiɛl 17:33; 31:2; 2 Samiɛl 5:4) Asa kusu’n, kɛ Zonatan wú’n, nn ɔ le afuɛ kɔe 60. Ɔ maan, Zonatan tra Davidi i kpɛn afuɛ 30.

^ ndɛ kpɔlɛ 10 Kɛ nga 1 Samiɛl 23:17 fa kan’n sa’n, Zonatan kannin ndɛ nnun fa wlali Davidi i fanngan: (1) Ɔ seli Davidi kɛ nán srɛ kun i. (2) Ɔ wlɛli i fanngan kɛ i si Saili su ɲɛnmɛn i. (3) Ɔ kpɛnnin Davidi wla kɛ, kɛ nga Ɲanmiɛn fa kannin’n sa’n, i yɛ ɔ́ wá yó Izraɛli famiɛn’n niɔn. (4) Ɔ tali Davidi nda kɛ ɔ su kpɔcimɛn i le. (5) Ɔ kan kleli Davidi kɛ be sran nɲɔn’n be su kpɔciman be wiengu le, naan i si Saili bɔbɔ si sɔ.

^ ndɛ kpɔlɛ 19 Be nga be tuli be asɔnun’n nun annzɛ be nga be bɔbɔ be tuli asɔnun’n nun’n, ajalɛ ng’ɔ fata kɛ e fɛ i be lika’n, sɛ ɔ waan á sí be kpa ekun’n, nian Ndɛ’m be bo tulɛ lika i bue nga be flɛ i “?Wafa sɛ yɛ ɔ fata kɛ e nin be nga be tu be asɔnun’n nun’n e nanti ɔ?” i nun.