I su junman dilɛ'n i siesielɛ

Kle aniɛn'n

Kɔ i nun yiyilɛ nɲɔn su'n su trele

Kɔ like ng'ɔ o fluwa'n nun'n su trele

Kɔ i nun ndɛ'n su trele

Zoova i Lalofuɛ mun

Wawle

Biblu’n nun ndɛ’m be kpɔlɛ bolɛ fluwa’n

Ndɛ 83: Zerizalɛmu klɔ’n i talɛ’n

Ndɛ 83: Zerizalɛmu klɔ’n i talɛ’n
Zerizalɛmu klɔ’n i talɛ’n i kplanfuɛ mun.

AMUN nian junman wunmuan nga be su di i wa’n. Siɛn’n, Izraɛlifuɛ’m be ɲin o Zerizalɛmu klɔ wun talɛ’n i kplanlɛ’n su. Kɛ famiɛn Nɛbikadnɛzali sacili Zerizalɛmu klɔ’n i afuɛ ya kun afuɛ ablenun nin nɲɔn (152) yɛ, ɔ bubuli klɔ wun talɛ mun, yɛ ɔ wɔli klɔ’n i anuan’m be nun. Kɛ Izraɛlifuɛ’m be bali klikli nun’n, b’a kwlá kplanman talɛ’n.

?Kɛ klɔfuɛ’m be tran klɔ mɔ talɛ nunmɛn i wun’n i nun’n, ngue angunndan yɛ an bu kɛ bé bú ɔ? Sɛ b’a kplanman klɔ’n i wun talɛ’n, be klun su jɔman. Be kpɔfuɛ mun kusu be kwla fu be nun. Sanngɛ, siɛn’n Neemi su uka nvlefuɛ mun naan be kplan talɛ’n ekun. ?Amun si sran nga be flɛ i Neemi’n?

Neemi ti Izraɛlifuɛ, ɔ fin Sizi, kɛ Mardose nin Ɛstɛli be tran lɔ’n. Neemi dili junman famiɛn i awlo nun, ɔ maan e kwla se kɛ ɔ yoli Mardose nin famiɛn bla Ɛstɛli be janvuɛ kpa. Sanngɛ Biblu’n w’a seman kɛ Neemi dili junman Ɛstɛli i wun Famiɛn Asierisi sa nun. Famiɛn nga ɔ trannin Asierisi i ja nun’n, mɔ be flɛ i Famiɛn Artaksɛrksɛsi’n, i sa nun yɛ ɔ dili junman’n niɔn.

Nán e wla fi su kɛ famiɛn kpa nga ɔ mannin Ɛsdrasi i sika kɛ ɔ fa sɛ i sin Zerizalɛmu ko yo Ɲanmiɛn sua’n i klanman’n, yɛle Artaksɛrksɛsi. Sanngɛ, Ɛsdrasi w’a kwlá kplanman klɔ’n i wun talɛ’n nga be bubuli i’n. Amun e wun wafa nga Neemi wa dili junman sɔ’n.

Artaksɛrksɛsi mannin Ɛsdrasi i sika kɛ ɔ ko yo Ɲanmiɛn i sua’n i klanman, i afuɛ 13 yɛ. Neemi yɛ ɔ ti famiɛn Artaksɛrksɛsi i nzan sufuɛ’m be su kpɛn’n siɛn ɔn. Ɔ maan i yɛ ɔ su famiɛn bɔbɔ i nzan’n niɔn. Ɔ nian sɛ like tɛ nunman nzan nun m’ɔ kwla kun famiɛn’n nin o. I junman sɔ’n ti cinnjin kpa.

Sanngɛ cɛn kun’n, Neemi i niaan bian Anani nin sran wie’m be jasoli Izraɛli be bɛli i wun wunlɛ. Be kannin Izraɛlifuɛ’m be awlabɔɛ’n ɔ nin Zerizalɛmu i wun talɛ mɔ be nin a kplanman’n, i ndɛ be kleli i. Ndɛ sɔ’n yoli maan Neemi i wla boli i wun, i sɔ’n ti’n ɔ srɛli Zoova.

Cɛn kun’n, famiɛn’n wunnin kɛ Neemi timan kɛ titi’n sa, ɔ maan ɔ usɛli i kɛ: ‘?Ɔ yo sɛ ti yɛ ɔ ɲrun’n ti mlanwa sɔ ɔ?’ Neemi seli famiɛn’n kɛ Zerizalɛmu m’ɔ ti saciliwa’n ti ɔ, afin b’a bubu i talɛ’n. Yɛ famiɛn’n ɔ usɛli i kɛ ‘?Ngue yɛ ɔ waan n yo man wɔ ɔ?’

Neemi su klekle wafa ng’ɔ fata kɛ be kplan Zerizalɛmu klɔ’n i talɛ’n.

Neemi seli kɛ: ‘Yaci min nun naan n wɔ Zerizalɛmu, i liɛ’n ń kwlá kplán klɔ’n i talɛ’n.’ Artaksɛrksɛsi kusu ɔ ti famiɛn kpa. Ɔ maan ɔ mannin Neemi i atin, kpɛkun ɔ ukɛli i. Afin, ɔ mɛnnin i waka nga bé wá fá kplán klɔ’n. Kɛ Neemi juli Zerizalɛmu cɛ’n, yɛ ɔ kleli nvlefuɛ mun wafa nga ɔ fata kɛ be di junman’n niɔn. Ndɛ’n ɔ yoli be fɛ, i sɔ’n ti’n be seli kɛ: ‘Amun maan e bo yo kun naan e kplan talɛ’n.’

Kɛ Izraɛlifuɛ’m be kpɔfuɛ’m be wunnin kɛ talɛ’n i kplanlɛ’n ɔ su kɔ i ɲrun’n, be seli kɛ: ‘E fu e ko nunkun be naan e jran be junman’n.’ Sanngɛ Neemi tili be ndɛ sɔ’n, ɔ maan ɔ mannin junman difuɛ’m be tokofi nin cua mun naan w’a se be kɛ: ‘Nán maan amun sro amun kpɔfuɛ mun. Amun kun amun niaan nin amun mma mun, nin amun yi mun, ɔ nin amun awlo mun be ti alɛ.’

Nvlefuɛ’m be yoli yakpa. Ɔ maan be tokofi’m be o be sa nun kɔnguɛ nin nglɛmun, nn bé kplán talɛ’n bé kɔ́. Kɛ ɔ yoli sɔ’n, cɛn ba ablenun nin nɲɔn (52) su yɛ be wieli talɛ’n i kplan ɔn. Ɔ maan siɛn’n, nvlefuɛ’m be tran fɔuun nun klɔ’n nun. Neemi nin Ɛsdrasi be kleli nvlefuɛ’m be Ɲanmiɛn mmla’n, yɛ ɔ yoli nvlefuɛ’m be fɛ.

Sanngɛ ninnge’m be timan kɛ blɛ mɔ be nin a ɔman lomuɛn’n nun Babilɔni lɔ’n sa kun. Afin, Pɛrsi famiɛn’n yɛ ɔ sie be ɔ, ɔ maan ɔ fata kɛ be su i. Sanngɛ Zoova boli kasiɛ kɛ ɔ́ wá fá famiɛn uflɛ bá, yɛ famiɛn sɔ’n ɔ́ mán sran’m be alaje. ?Wan yɛle famiɛn sɔ’n? ?Wafa sɛ yɛ ɔ́ wá fá alaje bá asiɛ’n su ɔ? Afuɛ ko ju ya nnan afuɛ ablenun (450) sinnin kwlaa naan y’a si famiɛn sɔ’n i su like sunman ekun. Kpɛkun, ba kun i awuliɛ’n yoli like cinnjin kpa ekun. Sanngɛ ngalɛ’n ti ndɛ uflɛ kun ekun.

Neemi i ndɛ tre 1 lele 6.



Kosan mun

  • ?Kɛ mɔ talɛ nunman be klɔ Zerizalɛmu’n i wun ti’n, wafa sɛ yɛ Izraɛlifuɛ’m be wun yo be ɔ?
  • ?Wan yɛle Neemi?
  • ?Ngue junman yɛ Neemi di ɔ? ?Yɛ ngue ti yɛ ɔ ti cinnjin ɔn?
  • ?Ndɛ benin ti yɛ maan Neemi i wla boli i wun’n niɔn? ?Yɛ ngue yɛ ɔ yoli ɔ?
  • ?Wafa sɛ yɛ famiɛn Artaksɛrksɛsi yili i klun ufue’n i nglo Neemi i lika ɔ?
  • ?Kɛ ɔ ko yo naan Izraɛlifuɛ’m be kpɔfuɛ’n b’a jranman junman’n, wafa sɛ Neemi siesieli talɛ’n i kplanlɛ’n niɔn?

Kosan nga be klɛ uka su’n

  • Kanngan Neemi 1:4-6 nin 2:1-20 nun.

    ?Wafa sɛ yɛ Neemi kunndɛli Zoova i atin’n niɔn? (Nee. 2:4, 5; Rɔm. 12:12; 1 Piɛ. 4:7)

  • Kanngan Neemi 3:3-5 nun.

    ?Afɔtuɛ benin yɛ ngbaciɛ nga ɔ o Tekoafuɛ mun nin be “kpɛnngbɛn mun” be afiɛn’n, ɔ man asɔnun kpɛnngbɛn nin asɔnunfuɛ’m be lika nianfuɛ mun ɔn? (Nee. 3:5, 27; 2 Tɛs. 3:7-10; 1 Piɛ. 5:5)

  • Kanngan Neemi 3:33-38 nin 4:1-17 nun.

    ?Kannzɛ bɔbɔ be kleli be yalɛ dan’n, ngue yɛ ɔ suli Izraɛlifuɛ’m be bo mɔ be dili be junman’n titi i ɔ? (Nee. 3:38; 4:2, 3; Jue. 50:15; Eza. 65:13, 14)

    ?Wafa sɛ yɛ andɛ’n, Izraɛlifuɛ’m be ajalɛ’n ɔ wla e fanngan ɔn?

  • Kanngan Neemi 6:15 nun.

    ?Wafa sɛ yɛ Zerizalɛmu i talɛ mɔ be fali anglo nɲɔn cɛ be kplannin’n, ɔ kle ta nga Ɲanmiɛn sulafilɛ’n le i’n niɔn? (Jue. 56:4, 5; Mat. 17:20; 19:26)