1, 2. (a) Baa liyi mut jôl li nkobla le u nyi toi nye? Toñol le jam li. (b) Ngandak bôt i nhoñol le Yésu a yé njee?

NGANDAK bôt i nyiba i nkoñ isi. Bebeg le u nyi jôl li mut wada mu ikété yap. Ndi, baa liyi mut jôl li nkobla le u nyi toi nye? To! Hala a nkobla bé ki to le u nyi niñ yé yak ikété disii di mam, ni njee a yé toi.

2 Bebeg u bi nok bôt ba mpôdôl Yésu Kristô, to hala kii a bé munu hisi 2 000 ñwii i len ini. Ndi ngandak bôt i nyi bé njee Yésu a yé. Bahogi ba nkal le Yésu a bé ndik loñge mut, bape bo a bé mpôdôl, bape ki ba nhémle le nyen a yé Djob. Baa we u nhoñol lelaa?​—Béñge Ndoñi 12, i mamélél ma kaat.

3. Inyuki hala a yé we nseñ le u yi Yéhôva Djob bo Yésu Kristô?

3 Hiki wada wés a nlama yi maliga inyu Yésu. Inyuki? Bibel i ntimbhe le: “Niñ boga ini, le ba yi we bañga mpom Nyambe wada, ni nu u om, le Yésu Kristô.” (Yôhanes 17:3) Maliga ma yé le, mut binam a nla bé kôhna niñ boga hana isi ibale a nyi bé Yéhôva ni Yésu Kristô. (Yôhanes 14:6) Yom ipe i yé le, di nlama yi njee a yé Yésu inyule nyen a yé ndémbél lam i niiga bés lelaa di nlama niñ, ni lelaa di nlama unda mut wés libôk gwéha. (Yôhanes 13:34, 35) I Pes 1 munu kaat ini, di bi nigil maliga inyu Djob. Nano, di nke nigil yom Bibel i niiga inyu Yésu.

 DI NLÉBA MÉSIA!

4. Bini bibuk le “Mésia” ni “Kristô” bi nkobla le kii?

4 Ngandak ñwii ilole Yésu a ngwéé, Yéhôva a bi bôn ikété Bibel le a ga om Mésia nu a yé Kristô. Ini buk le “Mésia” i nlôl ni hop Lôk Héber. Ini buk le “Kristô” i nlôl ni hop Grikia. Bini bibuk gwo biba, bi nkobla le Djob a bi pohol Mésia nu likak, a ti ki nye tel i tôbôtôbô. Mésia nyen a ga yônôs mimbônga mi Djob nwominsôna. Yésu a nla ki hôla we i len ini. Ndi, ilole a ngwéé, ngandak bôt i bé badba le: ‘Njee a ga ba Mésia?’

5. Baa banigil ba Yésu ba bi hémle le a yé Mésia?

5 Banigil ba Yésu ba bé pééna bé le Yésu a yé Mésia nu likak. (Yôhanes 1:41) Kii héga, Simôn Pétrô a bi kal Yésu le: “U yé Kristô.” (Matéô 16:16) Lelaa di nla ba nkwoog nkaa le Yésu a yé Mésia?

6. Lelaa Yéhôva a bi hôla bôt ba ngwés maliga i yi njee a yé Mésia?

6 Ngandak ñwii ilole Yésu a ngwéé, Djob a bi ti ngandak mbañ i i bé lama hôla bôt i yi njee a yé Mésia. Lelaa mbañ i, i bé lama hôla bôt i léba njee a yé Mésia? Hoñol le u nlama ke i homa ba nyôñôl matôa inyu bem mut a nlôl liké. Ndi u bak ngi tehe mut nu. Baa w’a la yi nye? To, handugi le ba tibil toñle we lelaa mut nu a yé. Nlélém jam u won Yéhôva a bi boñ. A bi gwélél bapôdôl inyu toñle bôt kii Mésia a bé lama boñ, ni mam ma bé lama kwél nye. Mbañ i yosôna, i bi yon i niñ i Yésu. Jon bôt ba nwan Bitilna ba yé nkwoog nkaa le Yésu nyen a yé Mésia.

7. Imbe mbañ iba i ñunda le Yésu nyen a yé Mésia?

7 Di wan le mbañ iba. I bisu i yé le, 700 ñwii ilole Yésu a ngwéé, mpôdôl Mika a bi kal le Mésia a ga  gwééne ikété man tison le Bétléhém. (Mika 5:1) Kiki mbañ i bi kal, mu tison i nyen Yésu a bi gwééne! (Matéô 2:1, 3-9) I nyônôs iba i yé le, Daniel a bi bôk pot le Mésia a ga nene i mis ma bôt i ñwii 29 i ngéda yés. (Daniel 9:25) Hana a yé ndik mbañ iba ikété ngandak mbañ, i i bi yon inyu unda le Yésu nyen a yé toi Mésia nu likak.​—Béñge Ndoñi 13, i mamélél ma kaat.

Ngéda nsôble yé, Yésu a bi yila Mésia tole Kristô

8, 9. Kii bi unda i sôble i Yésu le nyen a yé Mésia?

8 Yéhôva a bi boñ le i nene i mis ma bôt bobasôna le Yésu nyen a yé Mésia. Djob a bi bôn Yôhanes Nsôble le a ga ti nye yimbne i ga hôla nye i yi njee a yé Mésia. Ngéda Yésu a bi ke yak Yôhanes i ngwañ lép u Yordan i ñwii 29 i ngéda yés, Yôhanes a bi tehe yimbne i. Bibel i nkal le, ngéda Yésu a bi mal sôblana, a nyodi ikété malép. Ngii i yibla. Ha nyen Yôhanes Nsôble a bi tehe mbuu Djob u nsôs kiki hibeñ, u bedep ngii Yésu. Bibel i nkal ki jam li bi noñ ha: “Ndi nun-ki, kiñ i lôl i ngii, i kal le, Man wem nu gwéha nunu, a nlémél me.” (Matéô 3:16, 17) Ngéda Yôhanes a bi tehe hibeñ, a emble ki kiñ i Djob, ha nyen a bi yi le Yésu nyen a yé Mésia. (Yôhanes 1:32-34) I kel i, Yéhôva a bi kôp mbuu wé ngii Yésu. Nlélém kel ki nyen Yésu a bi yila Mésia. Nyen Djob a bi pohol le a ba Ñénél ni Kiñe.​—Yésaya 55:4.

 9 Mbañ i Bibel, kiñ i Yéhôva nyemede, ni yimbne a bi ti i sôble i Yésu, hala a yé mam ma ñunda le Yésu nyen a yé Mésia. Ndi hee Yésu a bi lôl, ni umbe ntén mut a bé? Di wan yom Bibel i niiga mu mambadga ma.

 HEE YÉSU A BI LÔL?

10. Kii Bibel i niiga inyu niñ i Yésu ilole a nlo hana isi?

10 Bibel i niiga le Yésu a bi niñ i ngii ntandaa ngéda ilole a nlo hana isi. Mpôdôl Mika a bi kal inyu Mésia le “bibôdlene gwé bi ba ngéda kôba ni kwañ.” (Mika 5:1) Yésu nyemede a bi kal ngandak ngélé le a bi bôk a niñ i ngii ilole a ngwéé hana isi. (Añ Yôhanes 3:13; 6:38, 62; 17:4, 5.) Iloo yaga le a nlo hana isi, Yésu a bééna maada ma tôbôtôbô ni Yéhôva.

11. Inyuki Yésu a yé mahee ngandak i mis ma Yéhôva?

11 Yésu a yé mahee ngandak inyu Yéhôva. Inyuki? Inyule a yé hégél bisu i Djob. Jon, Bibel i nsébél Yésu le “mbôkgwéé ikété bihégél gwobisôna.” * (Kôlôsé 1:15) Yésu a yé ki mahee inyu Yéhôva, inyule nyetama nyen Yéhôva a bi heg ni moo mé. Jon, Bibel i nsébél nye le “pombe yé Man.” (Yôhanes 3:16) Yésu nyetama ki nyen Yéhôva a bi gwélél inyu heg mam momasôna. (Kôlôsé 1:16) Nyetama ki nyen Bibel i nsébél le “Bañga,” inyule Yéhôva a bi gwélél nye inyu ti biañgel ni bôt ba binam mañwin ni biniigana.​—Yôhanes 1:14.

12. Kii i nyis bés le Djob ni Yésu ba ta bé mut wada?

12 Ngim bôt i nhoñol le Djob ni Yésu ba yé mut wada. Ndi, hala bé nyen Bibel i niiga. Bibel i nkal le Yésu a bi héga, hala a nkobla le Yésu a gwé bibôdle. Ndi Yéhôva, nu a bi heg mam momasôna, a gwé bé  bibôdle. (Tjémbi 90:2) Yésu a yé man Djob. Jon, Yésu a bi yénak bé a hoñol le a yoñ yééné i Djob. Bibel i ntibil toñol le Yéhôva a nloo man wé Yésu. (Añ Yôhanes 14:28; 1 Korintô 11:3.) Yéhôva nyetama nyen Bibel i nsébél le “Nyambe Nu ngui yosôna.” (Bibôdle 17:1) Mut nye ki nye i ngii ni isi a mpam bé nye ngui.​​—Béñge Ndoñi 14, i mamélél ma kaat.

13. Inyuki Bibel i nkal le Yésu a yé “pôôna Nyambe, nu a nene bé”?

13 Yéhôva ni Man wé Yésu ba bi tégbaha didun di didun di ñwii lôñ ilole ngii ni isi bi nhéga. Ba bi sal ki ntôñ. Jon ba ngwéhna ngandak! (Yôhanes 3:35; 14:31) Yésu a bi nigle bilem bi Isañ loñge ngandak, jon Bibel i nkal le “a yé pôôna Nyambe, nu a nene bé.”​—Kôlôsé 1:15.

14. Lelaa Yésu, nu a yé mahee ngandak i mis ma Yéhôva, a bi gwéé kiki mut binam?

14 Yésu, nu a yé mahee ngandak i mis ma Yéhôva, a bi neebe i hebi i ngii inyu gwéé hana isi kiki mut binam. Lelaa hala a bé le a bôña? Yéhôva a bi boñ hélha jam, a tégbaha niñ i Man wé ikété libum li muda konji le Maria. Jon, Isañ Yésu a bé bé mut binam. Maria a bi gwal peles man, a sébél nye le Yésu.​—Lukas 1:30-35.

UMBE NTÉN MUT YÉSU A BÉ?

15. Kii nla hôla we i tibil yi njee a yé Yéhôva?

15 Bikaat bi Bibel le Matéô, Markô, Lukas, ni Yôhanes, bi nla hôla we i kônde yi Yésu, niñ yé ni bilem gwé bilam. Ba nsébél bini bikaat le Miñañ Minlam. Yésu a bi kôna Isañ iloo héga. Jon, yom u ga añ inyu  Yésu, i ga hôla yak we i tibil yi njee a yé Yéhôva. Inyu hala nyen, Yésu a bi pot le: “Nu a bi tehe me, wee a bi tehe Tata.”​—Yôhanes 14:9.

16. Kii bé ño nkwel u likalô li Yésu? Hee biniigana gwé bi bé lôl?

16 Ngandak bôt i bé sébél Yésu le “A Lét.” (Yôhanes 1:38; 13:13) Ngéda Yésu a bé niiga, ño nkwel wé u bé le, “miñañ minlam mi Ane.” Kii yé Ane i? I Ane i yé ngim énél Djob a bi téé i ngii, ndi i ga énél hisi hiosôna. I ga lona ki bisai inyu bôt ba nôgôl Djob. (Matéô 4:23) Biniigana bi Yésu gwobisôna bi bé lôl yak Yéhôva, jon Yésu a bi kal le: “Maéba mem ma ta bé mem, ndik ma nu a om me.” (Yôhanes 7:16) Yésu a bé yi le Yéhôva a nsômbôl le bôt ba emble ñañ nlam le Ane Djob i ga énél nkoñ isi.

17. Hee Yésu a bé niiga? Inyuki a bi ti nyemede nkikip inyu niiga bôt?

17 Hee Yésu a bé niiga? To hee a bé boma bôt. Kiki a bé niiga i mambai, hala nyen a bé niiga yak i tison, i minkoñ, i bibôm, i bahoma ba bibégés ni i mandap. A bé bem bé le bôt ba lo i nyeni, ndi nyen a bé ke i boma bo. (Markô 6:56; Lukas 19:5, 6) Yésu a bi ti nyemede nkikip, a tinak ngéda ni ngui yé inyu niiga bôt. Inyuki? Inyule a bé yi le sômbôl i Djob i yé le a boñ hala, ni le a bé a mboñ mam ma nlémél Isañ ngéda yosôna. (Yôhanes 8:28, 29) Yésu a bé añle bôt miñañ minlam inyule konangoo yé i bé tinde nye i hôla bo. (Añ Matéô 9:35, 36.) Yésu a bi tehe le baéga bibase ba bé niiga bé bôt maliga inyu Djob ni Ane yé, jon a bé a nsômbôl le a hôla libim li bôt i nok miñañ minlam.

18. Bimbe bilem bilam bi Yésu bi nlôôha lémél we?

 18 Yésu a bé gwés bôt, a tôñôk ki bo. A bééna loñgeñem. Bôt ba bé lo nye i pañ kayéle yak boñge ba bé maséé i ba ni nye. (Markô 10:13-16) Yésu a bé bé mut mbagla. A bé oo ngitelepsép ni makala pati. (Matéô 21:12, 13) I ngéda Yésu, bôda ba bé bé kunde i boñ ngandak mam inyule bôlôm ba bé yan bo. Ndi, Yésu nye a bé diihe bôda ngandak, a tinak ki bo lipém. (Yôhanes 4:9, 27) Yésu a bé toi mut suhulnyu. Kii héga, kôkôa yada, a bi boñ bôlô le minkol nwon mi bé boñ, a bi jôa makôô ma baôma bé!​—Yôhanes 13:2-5, 12-17.

To hee homa a bé a mboma bôt, Yésu a bé tééne bo likalô

19. Himbe hihéga hi ñunda le Yésu a bé tôñ toi bôt?

19 Yésu a bé tôñ bôt, a bé ki bebee i mélés mandutu map ni i ti bo mahôla. Hala a bi nene ngéda a bi ti ngui yé inyu boñ bihélha bi mam ni mélés bakokon. (Matéô 14:14) Kii héga, mut lô a bi lo tehe Yésu, a kal nye le: “Ibale u nkémhe, u yé le u pubus me.” Njôghe ni ndutu i mut lô i bi tihba ñem Yésu. Yésu a bi kon nye ngoo, a bana ki ngôñ i hôla nye. Jon a bi sambal woo wé, a tihba nye, a kal ki nye le: “Me nkémhe; pôp.” Ndi mut lô a mbôôp. (Markô 1:40-42) Baa u nla nôgda maséé mut nu a bi kôhna?

YÉSU A BI NÔGÔL ISAÑ I PAM LISUK

20, 21. Inyuki di nkal le Yésu a yé ndémbél ikeñi inyu nôgôl Djob?

20 Yésu a bi ti bañga ndémbél inyule a bi nôgôl Isañ. A bi téñbe i nôgôl Isañ to hala kiki mam mabe ma bé pémél nye, yak bôt ba ook nye. Kiki héga, Yésu a bi kwo bé ikété manoodana ma Satan. (Matéô 4:1-11) Yak bilôk bi nyañ bi bé hémle  bé le a yé Mésia, jon ba bé kal le: “A nkônd njék,” ndi hala a bi gwel bé nye i kena bôlô Isañ ni bisu. (Markô 3:21) To ngéda baoo bé ba bi lôôha boñ nye béba, Yésu a bi téñbe ni Djob i pam lisuk. Kekikel a hoñol bé le a timbhe bo béba yap.​—1 Pétrô 2:21-23.

21 Yak ngéda Yésu a bé bebee ni nyemb, ikété njôghe ikeñi, a bi nôgôl Yéhôva i pam lisuk. (Añ Filipi 2:8.) Hoñol ki mam a bi hônba i hilo ba bi nol nye. Baoo ba bi gwel nye, bôt ba bitembee ba soman nye le a ñôbôs jôl li Djob, bakéés ba ngitelepsép ba ti nye mbagi nôgôs, mamut ma ndegle nye, yak bisônda bi kép nye mbai, ndi bi sôk bi tômôl nye  kék. Ngéda a bé bebee ni nyemb, a bi lond, a kal le: “Hala a mal yon!” (Yôhanes 19:30, MN) Dilo daa mbus nyemb Yésu, Yéhôva a bi tugul nye, a yilha nye hégél i mbuu. (1 Pétrô 3:18) Mbus môm mana ma dilo, Yésu a témb i ngii, “a yén isi i woo walôm Nyambe,” a bem le Djob a yilha nye Kiñe.​—Lôk Héber 10:12, 13.

22. Imbe botñem di gwé inyule Yésu a bi téñbe i nôgôl Isañ i pam lisuk?

22 Inyule Yésu a bi téñbe i nôgôl Isañ i pam lisuk, di gwéé botñem i niñ boga ikété paradis hana isi inoñnaga ni mbônga u Yéhôva. Pes i noñ i ga niiga bés lelaa nyemb Yésu i nyibil njel inyu niñ boga.

^ liboñ 11 Yéhôva a yé bés Tata inyule nyen a bi heg bés. (Yésaya 64:8) Bibel i nsébél Yésu le Man nu Djob, inyule Djob nyen a bi heg nye. Bibel i nsébél yak biañgel ni Adam le bon ba Djob.​—Hiôb 1:6; Lukas 3:38.