Контентә кеч

Мүндәриҹаты ҝөстәр

 СТРЕССИ ДӘФ ЕТМӘК МҮМКҮНДҮР

Стресси дәф етмәјин јоллары

Стресси дәф етмәјин јоллары

Стресси азалтмаг үчүн өз сағламлығыныз, инсанларла мүнасибәтләриниз, мәгсәдләриниз вә һәјатда сизин үчүн өнәмли олан шејләр барәдә дүшүнүн. Бу мәгаләдә стрессин өһдәсиндән ҝәлмәк, ону азалтмаг үчүн бәзи мәсләһәтләри нәзәрдән кечирәҹәјик.

Бир ҝүнлә јашајын

«Һеч вахт сабаһкы ҝүн үчүн нараһат олмајын, чүнки сабаһкы ҝүн өзү илә јени гајғылар ҝәтирәҹәк» (МӘТТА 6:34).

Мәнасы: Һәр ҝүнүн өз гајғысы олур. Сабаһын дәрдини чәкәрәк бу ҝүнүн гајғыларыны артырмајын. Чалышын, бир ҝүнлә јашајасыныз.

  • Стресс нараһатчылыг јарадыр. Буна ҝөрә дә, илк нөвбәдә, гәбул един ки, стрессдән там гачмаг мүмкүн дејил. Дәјишә билмәјәҹәјиниз шејләр барәдә нараһат олмаг стресси артыраҹаг. Икинҹиси, нәзәрә алын ки, горхдуғумуз шејләр чох вахт баш вермир.

Тәләбкар олмајын

«Гој һамы сизи дәрракәли адам кими танысын» (ФИЛИППИЛИЛӘРӘ 4:5).

Мәнасы: Мүкәммәллик ахтармајын. Өзүнүз үчүн вә башгалары үчүн гејри-реал тәләбләр гојмајын.

  • Тәвазөкар олун. Чох тәләбкар олмајын. Өзүнүзүн вә башгаларынын мәһдудијјәтләрини баша дүшүн. Белә етсәниз, һәм өзүнүз үчүн, һәм дә башгалары үчүн стресси азалдаҹагсыныз вә даһа јахшы нәтиҹәләр әлдә едәҹәксиниз. Һәмчинин јумор һиссинизи горујун. Һәтта нә исә гајдасында олмајанда белә, инсан ҝүләндә ҝәрҝинлији азалыр, әһвали-руһијјәси јүксәлир.

 Сизи стрессә салан сәбәбләри өјрәнин

«Ағыллы адам тәмкинини позмаз» (МӘСӘЛЛӘР 17:27).

Мәнасы: Мәнфи емосијалар ајдын дүшүнмәјә мане олур. Буна ҝөрә дә чалышын, тәмкининизи позмајасыныз.

  • Нәјин сизин үчүн стресс јаратдығыны вә буна неҹә реаксија ҝөстәрдијинизи мүәјјән един. Мәсәлән, стрессли вахтларынызда фикирләринизә, һиссләринизә, давранышыныза диггәт јетирин, һәтта онлары јаза да биләрсиниз. Стрессә реаксијаныздан нә гәдәр чох аҝаһ олсаныз, бир о гәдәр еффектив сүрәтдә стрессин өһдәсиндән ҝәлә биләҹәксиниз. Һәмчинин стресс јарадан шејләри һәјатыныздан чыхармаға чалышын. Әҝәр бу гејри-мүмкүндүрсә, онда онларын тәсирини азалтмаға чалышын. Ола билсин, өһдәнизә дүшән иши иҹра етмәк үчүн даһа јахшы үсул тапмаг вә ја вахтынызы дүзҝүн планлашдырмаг лазым ҝәләҹәк.

  • Мәсәләјә башга ҹүр јанашмаға чалышын. Сиздә стресс јарадан шејләр башгасы үчүн стресс јаратмаја биләр. Буна исә сәбәб мәсәләјә бахышымыз ола биләр. Үч мәсләһәтә диггәт јетирин:

    1. Инсанларын нијјәтини писә јозмајын. Ола билсин, кимсә нөвбәдә сиздән габаға кечир. Онун һәрәкәтинә кобудлуг кими бахсаныз, дилхор олаҹагсыныз. Амма онун буну пис нијјәтлә етмәдијини дә дүшүнмәк олар вә бу, доғрудан да, белә ола биләр.

    2. Вәзијјәтин мүсбәт тәрәфини ҝөрүн. Һәкимин гәбулунда, јахуд башга јердә узун-узады нөвбә ҝөзләјәркән мүталиә етсәниз, мүәјјән ишинизи ҝөрсәниз, чох стресс кечирмәзсиниз.

    3. Ҝениш дүшүнмәјә чалышын. Өзүнүзә суал верин: «Бу проблем сабаһ, јахуд ҝәлән һәфтә дә ҝөзүмә белә бөјүк ҝөрүнәҹәк?» Кичик вә ҹидди мәсәләләри бир-бириндән ајырын.

 Низам-интизамлы олун

«Гој һәр шеј әдәб-әрканла вә низамла олсун» (1 КОРИНФЛИЛӘРӘ 14:40).

Мәнасы: Чалышын, низам-интизамлы оласыныз.

  • Һамы һәјатында мүәјјән дәрәҹәдә низам-интизамын олмасыны хошлајыр. Гармагарышыглыға вә стрессә сәбәб олан амилләрдән бири дә иши тәхирә салмагдыр. Бунун нәтиҹәсиндә хејли иш үст-үстә јығыла биләр. Нөвбәти ики мәсләһәтә диггәт јетирин:

    1. Ҹәдвәл гурун вә ҹәдвәлә риајәт един.

    2. Һансы хасијјәтинизә ҝөрә ишләринизи тәхирә салдығынызы мүәјјән един вә бу хасијјәтинизи дүзәлдин.

Таразлы олун

«Бир овуҹ истираһәт ики овуҹ зәһмәтдән вә күләк далынҹа гачмагдан јахшыдыр» (ВАИЗ 4:6).

Мәнасы: Инсан өзүнү һәддән артыг ишә һәср етсә, ики овуҹ зәһмәтин фајдасыны ҝөрмәјәҹәк. Ҝөрдүјү ишдән зөвг алмаға нә вахты, нә дә ҝүҹү галаҹаг.

  • Ишә вә пула дүзҝүн јанашын. Пул инсана нә хошбәхтлик ҝәтирир, нә дә стрессини азалдыр. Әксинә, Ваиз 5:12 ајәсиндә дејилир: «Варлынын дөвләти ону јатмаға гојмур». Она ҝөрә дә ајағынызы јорғаныныза ҝөрә узадын.

  • Динҹәлин. Инсан севдији ишлә мәшғул оланда стресси азалыр. Лакин пассив истираһәт, мәсәлән, телевизора бахмағын елә дә бөјүк көмәји олмур.

  • Технолоҝијаја һәддән артыг бағланмајын. Електрон үнваныны, месажлары, јахуд сосиал медиа сајтларыны тез-тез јохламајын. Нә гәдәр ки вәзијјәт тәләб етмир, ишдән кәнар вахтда ишә ҝөрә електрон үнванынызы јохламајын.

 Сағламлығынызын гејдинә галын

«Бәдән мәшгинин... фајдасы олур» (1 ТИМУТИЈӘ 4:8).

Мәнасы: Мүтәмади олараг идманла мәшғул олмаг сағламлыг үчүн фајдалыдыр.

  • Јахшы вәрдишләрә јијәләнин. Идман әһвали-руһијјәни галдырыр, бәдәнин стрессә реаксијасыны јахшылашдырыр. Фајдалы гидалар гәбул един вә јемәјинизи вахтлы-вахтында јејин. Кифајәт гәдәр јатын.

  • Стрессдән чыхмаг үчүн сигарет, наркотик вә сәрхошлуг кими зәрәрли вәрдишләрә үз тутмајын. Әслиндә, бунлар стресси артырыр, инсанын сағламлығыны, зәһмәтлә газандығы пулу әлиндән алыр.

  • Әҝәр стрессин өһдәсиндән ҝәлә билмирсинизсә, һәкимә мүраҹиәт един. Мүтәхәссисдән көмәк истәмәк зәифлијин ҝөстәриҹиси дејил.

 Нәјин ваҹиб олдуғуну мүәјјән един

«Даһа ваҹиб шејләри ајырд етмәји [баҹарын]» (ФИЛИППИЛИЛӘРӘ 1:10).

Мәнасы: Сизин үчүн нәјин ваҹиб олдуғуну ҝөтүр-гој един.

  • Ишләринизи ваҹиблијинә ҝөрә сыралајын. О заман диггәтинизи даһа ваҹиб ишләрә ҹәмләјә биләҹәксиниз, һәмчинин ҝөрәҹәксиниз ки, һансы ишләри сонраја сахламаг олар, башгасына тапшырмаг олар вә ја үмумијјәтлә етмәмәк олар.

  • Бир һәфтә әрзиндә вахтынызы нәјә сәрф етдијинизи јазын. Сонра фикирләшин ҝөрүн вахтынызы даһа јахшы неҹә сәрф едә биләрсиниз. Вахтынызы нә гәдәр чох идарә етсәниз, стрессиниз бир о гәдәр азалаҹаг.

  • Истираһәт үчүн дә вахт ајырын. Һәтта кичик фасиләләр белә, сизә ҝүҹ верәҹәк вә стресси азалдаҹаг.

Көмәк истәмәкдән чәкинмәјин

«Ниҝаранчылыг үрәји сыхар, хош сөз көнлү шад едәр» (МӘСӘЛЛӘР 12:25).

Мәнасы: Башгасынын меһрибан, хош сөзләри әһвали-руһијјәнизи галдыра биләр.

  • Сизи баша дүшән адамла сөһбәт един. Етибарлы дост сизә вәзијјәтә башга ҹүр бахмаға көмәк едә биләр, јахуд нәзәриниздән гачан чыхыш јолуну ҝөстәрә биләр. Тәкҹә үрәјинизи ачыб-бошалтмаг белә, сизи хејли јүнҝүлләшдирәҹәк.

  • Көмәк истәјин. Ишинизин мүәјјән һиссәсини башгасына тапшыра биләрсиниз?

  • Әҝәр әмәкдашыныз сизин үчүн стресс јарадырса, вәзијјәти һәлл етмәк үчүн јоллар ахтарын. Мәсәлән, мүлајимликлә вә нәзакәтлә она һәрәкәтләринин сизә неҹә тәсир етдијини сөјләјин (Мәсәлләр 17:27). Әҝәр бу фајда вермәсә, онда һәмин инсанла аз вахт кечирин.

 Һәјатынызда Аллаһа јер ајырын

«Аллаһа еһтијаҹы олдуғуну дәрк едәнләр хошбәхтдир» (МӘТТА 5:3).

Мәнасы: Инсанларын јемәк-ичмәк, ҝејим вә далдаланаҹаг јердән савајы башга тәләбаты да вар. Һәр бир инсанын Аллаһа еһтијаҹы вар. Хошбәхт олмаг үчүн бу еһтијаҹы дәрк етмәк вә өдәмәк лазымдыр.

  • Дуанын бөјүк көмәји ола биләр. Аллаһ сизи бүтүн гајғыларынызы Онун үзәринә гојмаға сәсләјир, чүнки О гајғынызы чәкир (1 Бутрус 5:7). Дуа етмәк вә мүсбәт шејләр барәдә дүшүнмәк инсана гәлб раһатлығы верә биләр (Филиппилиләрә 4:6, 7).

  • Аллаһ һаггында мүталиә един. Бу журналда верилән мәсләһәтләр Мүгәддәс Китабдандыр, Аллаһын фикирләрини әкс етдирир. Һәмчинин инсаны һикмәтли вә дүшүнҹәли едир (Мәсәлләр 3:21). Мүгәддәс Китабы охумағы гаршыныза мәгсәд гојун *. Охумаға «Мәсәлләр» китабындан башлаја биләрсиниз.

[Һашијә]

^ абз. 54 Мүгәддәс Китабы www.jw.org сајтында охуја биләрсиниз.