Amual ti dungu

Pu Dungukelu Iney Ngen Jewba

Dullial kewün dungu mapudungun

¡Maneluwafuymi tami Wenu Chaw mu!

¡Maneluwafuymi tami Wenu Chaw mu!

“Fütra Chaw müten dewmayefi kom pu che.” (LONGKO JOSE)

1879 tripantu püle, ti longko Jose weda duameleyew tati pu awtoridad, feymu feypi: “Küpa allküwelan re feypin müten. Lladkülkakeenew ñi tukulpayal kom ñi feypikünungeel, welu ñi femtripanoel”. Tüfachi longko tuwün-ngey Katalechi Yu pingechi trokiñche, Norteamerica mapu mu.

Fentren pu mapuche America mapu mu duamniey ta manelfalngechi che ñi kelluaetew. Tüfa ta kiñe, Kidulechi Wentru pingelu Teton Sioux lof mu tuwlu feypi: “Ngüneduamün ta kiñe wentru feypikünule kiñe fütra dungu, ngelay ñi maneluwal kidu mu müten ñi femtripayal tüfa”.

¿Iney mu rüf maneluwafuiñ ñi küpalal nor dungu kom pu che mew? Taiñ Wenu Chaw mu llemay maneluwafuiñ.

KIDU MÜTEN WECHURPUKEY ÑI DUNGUN

Elchen dungulelkefi tati pu che, ka tañi feypikünufiel, kiñe lifru mu wirikonküley (2 Timotew 3:16, 17). Biblia mu kidu feypikünuy ñi wekünutuafiel kom dungu (2 Pedro 3:13). Taiñ Wenu Chaw turpu ngoymakelay tañi feypikünuel. Tañi trokiñche mu feypi: “¿Ngoymakünupeafuy may kiñe domo tañi moyol püñeñ, ka kutranpiwkeyelayafuy tañi püñeñ kidu ñi choyüel? Tüfachi pu domo upefule rume, welu may, iñche ngüyünentulayaeyu” (Isaías 49:15). Tati longko Jose feypi: “Kimeltungekeiñ ñi feyentual ta Chaw Ngünechen kom ñi adkintukeel ka ñi allkütukeel, ka turpu upekelay”.

Taiñ Fütra Chaw kidu tukuleluwi ñi üy taiñ eluaetew maneluwün. Kidu ta “Jewba, tati Dewmalu [...] ti Mapu” (Isaías 40:28). Tati üy Jewba feypiley “Kidu Femkey ñi Femürpual”. Chaw Ngünechen femkey kom ñi duamniengeel ta femtripayal ñi feypikünuel, feymu niey tüfachi üy. ¿Chem mu manelfali ta Chaw Jewba?

 ¿CHUMNGELU MANELUWAFUIÑ TAIÑ WENU CHAW MU?

Piwkeyen: Chaw Ngünechen fente piwkeyekeeiñmu, feymu elueiñmu tati Mapu. Geronimo, kiñe longko Apache, feypi: “Tati antü pañütulenew, tati kürüf nengümnengümtuenew, ka tati anümka chellkomtukeenew chumngechi ñi femngekeel kakelu pichike mapuche. [...] Chew rume amuafun ka küme duamküleafun”, pi. Taiñ wenu Chaw piwkeyefi kom tati pu che chem tuwün-ngeafuy rume, feymu wechunentuay tañi feypikünuel. Biblia ta feypi: “Jewba küme piwkengelu kay, fentepuwkelay tañi nor piwkeyen, ka fentren pu küpanche rupale rume, tañi manelfalngen aflayay” (Salmo 100:5).

“¡Awem Jewba, rume fentreley tami dewmael! Kimün mu kom dewmafimi” (SALMO 104:24).

Kimün: fentren ñidolkülechi wentru küpa kellukefingün tati pu duamtunielu, welu kimlay ñi chem chumal engün. Welu Chaw Jewba, kidu tañi kimün mu, elukefi ñi duamnieel kom tati nielu mongen (Salmo 145:16). Kiñe longko pu dakota mu tuwlu, Witralechi Oso pingelu, feypi: “Tati kuwü dewmafilu ti Mapu, kafey dewmafi tati che ñi müleal tüfa mu”. Biblia feypi: “¡Awem Jewba, rume fentreley tami dewmael! Kimün mu kom dewmafimi. Tati Mapu apoley tami dewman mu” (Salmo 104:24). Chaw Dios tañi kimün mu maneluwafuiñ ñi femtripayal taiñ feypikünuetew.

Nor dungu: tati longko Jose, feypi: “Fütra Chaw müten dewmayefi kom pu che”. Feymu llemay maneluwafuiñ taiñ Wenu Chaw ñi norümafiel kom pu che ñi wedake dungu. Biblia feypi Chaw Dios mu: “Nor dungu mu amukelu am kom tañi rüpü” (Deuteronomio 32:4). Kafey kimnieiñ taiñ Fütra Chaw “tañi dullitunienofiel [ngümintunobel] kiñeke che müten ti pu kakelu mew. Chuchi tuwünchengeafuy rume, llowkefi kom tati feyentunieetew tati eluwkülelu ñi femael küme dungu” (Hecho 10:34, 35). Chaw Dios nor dungu femkelu kay, manelfali ñi femürpual tañi feypikünuel.

Pepiluwün: kiñeke ñidolkülechi wentru küme piwkengeyngün, welu puwlay ñi pepiluwün tañi kellucheal. Welu may, Chaw Ngünechen kom pepiluwün-niey. Kidu feypikey tati pu wangülen mu: “Pürakintumün kallfü wenu mew. ¿Iney am ta dewmay kom feychi dungu? Feychi entukelu ñi rakingen mu tati pu wangülen, kiñe trokiñ weychafe reke, ka kom mütrümkefi tañi üy mew. Fütra pepiluwün-ngelu am ka afmatufali ñi newen, fey kiñe no rume ñamkülelay” (Isaías 40:25, 26).  Feymu Chaw Dios tañi nieelchi pepiluwün, rakiduamelkeeiñmu ñi rüf femürpual tañi feypin.

Chaw Ngünechen piwkeyechekelu, kimün-nielu, nor dungu femkelu ka pepiluwün-nielu, feymu maneluwafuiñ ñi femtripayal tañi feypikünuel. Tati Longko Ülmen Salomon feypi: “Kom femtriparpuy tañi feypikünuel” (1 Reyes 8:56).

CHAW DIOS, ¿CHEM DUNGU FEYPIKÜNUEIÑMEW?

Chaw Jewba, tati Itrokom Dewmalu, elfalkünufi tañi Fotüm Jesus ñi ngünenieal, fey norümafi kom pu che ñi weda dungu. Jewba feypi: “¡Ngüneduamfimün! ¡Iñche tañi sakifielchi poyekeetew! Tañi dulliel, ñi ayüwülkeetew. Elufiñ tañi newen. Kidu nor dungu eluafi tati pu trokiñche” (Isaías 42:1). Tati Longko Ülmen elkünulu Chaw Ngünechen kelluafi kom pu che, tati pu kutrankawkelu kütu. Biblia feypi ta Jesus mu: “Kidu [...] montulpe tati fillalelu ñi pu yall, ka apümkape tati ngünenkachekelu. Kidu montulafilu kay tati fillalelu llellipumekelu ñi kellungeal, kafey tati kuñifallkülelu ka iney rume nienolu tañi kelluaetew” (Salmo 72:4, 12).

Ellaka mu, taiñ Wenu Chaw kiñe küme mülewe elkünufi ti Mapu ñi küme feleal. Biblia ta feypi: “Angkümüñmangetuay engün tañi külleñu, fey ngewelayay ta lan, ngüman no rume, eyütun no rume, kutrantun no rume. Itrokom tati mülekefulu am ta kuyfi dew ta mülewetunolu”. Fey pichiñma mu femtripayay tañi ayükeelchi dungu. ¿Maneluwpeafuymi may ta Wenu Chaw ñi feypikünuel? Kidu feypi: “Tüfa ta rüfngechi dungu ka feley tañi manelngeael” (Apokalipsi 21:4, 5).

 MANELUWNGE TAMI WENU CHAW ÑI KIMÜN MEW

Chaw Jewba feypi: “¡Ngüneduamniefulmi iñche tañi werkün dungu! Fey tami tüngün kiñe lewfü reke feleay, ka tami nor dungu tati lafken ñi rew reke feleay” (Isaías 48:18). Tami Fütra Chaw kimeltuafeymu küme yeal tami mongen. Chillkatufilmi ta Biblia, kimaymi chumngelu tami mülen Mapu mu, chumngechi küme yewküleal kakelu che engu, ka chumngechi tami ayüwküleal (Miqueas 6:8; Luka 6:27-31; 11:28).

Elchen wiñoldungulelkeeiñmew fillke ramtun tati pu che ñi kimnoel, kiñeke tüfa: ¿Chumngelu (chemu) kutrankawkey ti kümeke che? ¿Chumletukey tati layechi pu che? ¿Wiñomongetuayngün tati pu layelu?

Chaw Ngünechen afkentu pengelkey ñi manelfalngen. Feymu, kidu am tami piwkeyekeetew, ¿eluwaymi tami doy kimal kidu mu? Pu Dungukelu Iney Ngen Jewba ayüwküleayngün tami kimeltuaetew Biblia ñi rüf kimeltukeel. “Maneluwnge Jewba mu ka kümeke dungu femnge [...]. Penge tami doy fütra ayüwün Jewba mu, fey kidu eluaeymu tami piwke ñi ayükeel” (Salmo 37:3, 4).