Amual ti dungu

Amual tati trokiñ dungu mu

Pu Dungukelu Iney Ngen Jewba

Dullial kewün dungu mapudungun

 TROKIÑ ÑI CHILLKATUNGEAL 30

¿Chumngechi puwafuiñ itrofill che tañi piwke mu?

¿Chumngechi puwafuiñ itrofill che tañi piwke mu?

“Fey ñi chumngen ta kakelu femkünuwken ta kisu engün reke, fey chumngechi rume ñi pepi montulafiel müten ta ineyngeay rume” (1 KOR. 9:⁠22).

82 ÜLKANTUN Wilüfpe tamün pelon

¿CHEM KIMAIÑ? *

1. Famülke mu, ¿chem dungu kaletuy kiñeke trokiñ mapu mu?

RUME fentren che wall Mapu mu inaniekefuy kiñe feyentun kam religion. Welu famülke mu kaletuy tüfa. Rupalu chi tripantu doy fentren che feypikey: “Feyentukelan Ngünechen mu”. * Doy may epe kom che femngechi feypikey kiñeke trokiñ mapu mu (Mat. 24:⁠12).

2. ¿Chumngelu fentren che feyentukelay Ngünechen mu?

2 ¿Chumngelu fentren che feyentukelay Ngünechen mu? * Kiñeke che rakiduamkeyngün tañi weda dungu ñi rupameken engün kam eluwküleyngün ñi küme rupaleal müten (Luka 8:⁠14). Kakelu che feyentukey Ngünechen mu, welu feypikey: “Ti religion kellukelaeiñmu famülke mu, chaftukefi ciencia dungu ka pepilfalngelay tañi kimeltukeel”. Tüfachi pu che ñi pu weni ka tañi pu kimeltuchefe feypikeeyew ti mongen ñi küpan evolucion mu. Tüfachi kimeltun ka feypikey fentren che tripalu radio mu, television mew, internet mu kam kakelu femngechi dungu mu. Welu müte feypingekelayngün chumngelu ñi feyentuafiel ta Chaw Dios. Kakelu che ngüneduamkefi pu longkolechi religioso ñi rume diñmatukefiel ta plata ka ñi küpa ngüneniekefiel pu che, feymu ayükelafingün. Kafey kiñeke trokiñ mapu mu, kiñeke gobierno müte elukelafi pu che ñi poyeafiel ta Ngünechen. Kakelu che feyentuwelay ñi mülen ta Ngünechen.

3. Tüfachi chillkatun, ¿chem kimeltuaeiñmu taiñ femal?

3 Jesus feypi: “Amumün, kom chüf mapu müleyechi pu che mew. Ka kimeltuafimün femngechi tañi kimaetew engün ka iñche ñi disipulungeael engün” (Mat. 28:⁠19). Feymu müley taiñ kelluafiel pu feyentukenolu Ngünechen mu, femngechi ñi piwkeyerpuafiel  ta Chaw Dios ka inanierpuafiel ta Jesus. ¿Chumngechi femafuiñ tüfa? Longkontukuaiñ: kakerumey chumngechi ñi tremümngen ta che, fey kakerumekey chumngechi llowkey Chaw Dios ñi dungu. Pu che tremümngelu Europa mapu mew trürlay chumngechi ñi tremümngen ta che Asia mapu mew mülelu, fey trürlay chumngechi ñi llowken engün Chaw Dios ñi dungu. ¿Chumngelu? Europa mapu mew, fentren che ella kimniefi tati Biblia ka allkütukey Ngünechen ñi dewmafiel kom. Welu Asia mapu mew epe kom che kimnielafi tati Biblia ka feyentukelayngün ñi mülen ta Ngünechen. Feymu tüfachi chillkatun kimeltuaeiñmu chumngechi kelluafiel ta itrofill che, femngechi Chaw Dios ñi dungu puway tañi piwke mu engün.

RAKIDUAMLAYAIÑ PU CHE ÑI KIMÜRPUNOAFIEL TA JEWBA

4. ¿Chumngelu küme rakiduamtukunieafiyiñ pu che?

4 Rakiduamnieaiñ kom pu che ñi kimürpuafel ta Jewba. Fill tripantu kiñeke che feyentukenofulu Ngünechen mu Dungukelu Iney Ngen Jewba ngetukey. Kiñeke engün küme mongen yeniekefuyngün, fey weda duamelkefeyew ñi epu rume piwkengen pu longkolechi religioso. Welu kakelu che küme yeniekelafuy tañi mongen, fey mülefuy ñi elkünutuafiel fentren wedake wimtun. Fey rüf maneluwafuiñ may Jewba taiñ kelluaetew taiñ peafiel feychi pu che “eluwlu ñi rumel mongeleal” (Hecho 13:⁠48TNM; 1 Tim. 2:⁠3, 4).

Kakünutuaiñ chumngechi taiñ nütramkayafiel pu che feyentukenolu Biblia mu. (Inaduamnge parrafo 5 ka 6). *

5. ¿Chumngelu küme allkütukeeiñmu pu che?

5 Küme chengeaymi ka küme dulliaymi tami chem pial. ¿Chumngelu küme allkütukeeiñmu pu che? Fentren rupa, kidu engün doy ngüneduamkey chumngechi taiñ nütramkakefiel pu che, chem taiñ feypin mu no. Küme chengeliyiñ, küme dulliliyiñ taiñ chem pial ka rüf duamtufiliyiñ pu che, tüfa engün ayüwmayay. Dikümtukukelafiyiñ (fülümtukukelafiyiñ) pu che ñi allkütual taiñ kimeltumekelfiel. Doy may eluwküleiñ taiñ kimal chumngelu feyentukelayngün ñi mülen ta Ngünechen. ¿Chem kakerume rakiduam niey ta che? Kiñeke che ayükelay ñi nütramkayal religion dungu mew kimnoelchi che engu. Kakelu che ayükelay ñi ramtungeal chem ñi rakiduamken kidu engün Chaw Dios ñi dungu mew. Ka kiñeke che yewekey kimngele ñi papeltumeken Biblia, doyelchi may mülele kiñe Dungukelu Iney Ngen Jewba engu. Chem femfule rume engün, yamnieafiyiñ chem ñi rakiduamkeel ti che (2 Tim. 2:⁠24).

6. 1) Pablo nütramkafilu kakerumen che, ¿chumngechi femkefuy tañi amuldungual? 2) ¿Chumngechi inayentuafuiñ Pablo ñi femün?

6 Ngüneduamliyiñ kiñeke che ñi ayükenon tañi nütramkangeal Biblia mu, Ngünechen mu kam religion mu, ¿chumafuiñ? Kakünutuafuiñ taiñ chem nütramkayafiel pu che, chumngechi ñi femün ta Pablo. Kidu nütramkalu pu judiu engün kimeltulelfi chem ñi feypilen tati Wirin Chillka. Welu Areopago mu nütramkafilu pu kim wentru Grecia tuwlu, feypilafi Biblia mew ñi tripan taiñ chem nütramkamekefiel (Hecho 17:⁠2, 3TNM; 17:⁠22-31). ¿Chumngechi inayentuafuiñ ta Pablo? Nütramkafiliyiñ kiñe che feyentukenolu Biblia ñi feypin, doy kümeafuy feypinoafiel Biblia mew ñi tripan taiñ chem feypimekefiel. Kiñe che yewele ñi kimngeal ñi papeltumeken Biblia iñchiñ mu, pengelelafuiñ ti texto fey ñi ngüneduamnon kakelu che, femafuiñ tüfa taiñ elektroniko chemkün mu.

7. Pablo ñi femün mülelu 1 Korintio 9:⁠20-23, ¿chumngechi inayentuafuiñ?

7 Inaduamafimi chumngechi ñi rakiduamkülen ta che ka kim allkütuaymi. Eluwaiñ taiñ kimal chumngelu femngechi rakiduamkey pu che (Prov. 20:⁠5). Ka wiño inaduamaiñ ñi femün ta Pablo. Kidu judiu tuwün-ngefuy, feymu mülefuy ñi kakünutual tañi nütramkan amuldungulelfilu pu judiu tuwün-ngenolu. ¿Chumngelu? Kiñeke kimkelafuy ta Jewba ka tati Wirin Chillka, kakelu engün pichin kimniefuy müten. Famülke mu iñchiñ chillkatuafuiñ taiñ fillke papel mu ka feypiafuiñ taiñ kelluaetew pu peñi ka lamngen pütrüñma amuldungukelu, femngechi doy küme kimnieaiñ ñi chem rakiduamkeel pu che chew  taiñ amuldunguken (papeltunge 1 Korintio 9:⁠20-23).

8. We nütramkafiliyiñ pu che Biblia mu, ¿chumafuiñ?

8 Ayünieiñ peal feychi pu che “küme piwkengelu” (Mat. 10:⁠11). Taiñ femürpual tüfa, ramtuafiyiñ pu che chem ñi rakiduamkülen ka kim allkütuafiyiñ. Ngüneduamaiñ ñi femken kiñe peñi Inglaterra mapu tuwlu. Kidu ramtukefi pu che chumngechi ñi ayüwküleal pu kurewen, chumngechi tremümafiel pu pichikeche ka chumngechi newenküleal rupan mu wedake dungu. Fey wüla taiñ peñi allkütukefi chem ñi feypin pu che ka ramtukefi: “¿Chumngentufimi tüfachi ngülam wirintukungelu epe 2.000 tripantu kuyfi mu?”. Ramtulu wüla, taiñ peñi “papeltulelaeyu Biblia” pikelafi pu che, welu pengelelkefi kiñe küme dullielchi texto tañi celular mu.

PUWAIÑ PU CHE TAÑI PIWKE MU

9. ¿Chumngechi kelluafuiñ pu che müte ayükenolu nütramkangeal Chaw Ngünechen mu?

9 Kiñeke che müte ayükelay ñi nütramkangeal Chaw Ngünechen ñi dungu mu, fey taiñ puwal ñi piwke mu nütramkalelafuiñ kiñe dungu tañi duamnieel engün. ¿Chem feypiafuiñ? Kiñeke che afmatukefi kom ñi mülen nag Mapu ka kallfü wenu mew. Feymu feypiafuiñ chi: “Kimpelaymi pu cientifico ñi ngüneduamkefiel chem ñi mülen Mapu mew, fey ñi dewmayal fillke chemkün. Kiñeke adümuwlu ngüneduamkefi ñi chumlen tati pilun, fey ñi dewmayal microfono. Ka femngechi ngüneduamngekey ñi chumlen tati nge, fey ñi dewmangeal ta camara. Fey ¿chem piafuymi eymi? ¿Kom ñi mülen Mapu mu kidutu dewmawi müten? Kam, ¿müley iney tañi dewmaetew?”. Küme allkütuaiñ chem taiñ feypiaetew, ka feypiafuiñ: “Pu cientifico inayentukefingün ñi chumlen tati pilun ka tati nge. Welu feychi kimün küpay tati Dewmafilu ti nge ka ti pilun. Ngüneduamfali ñi wirintukuel kiñe kim wentru kuyfi, kidu feypi: ‘Tati dewmafilu ti pilun, ¿allkütunoafulu am? Tati dewmafilu ti nge, ¿pelonoafulu am? [...] ¡Kidu llemay elukefi kimün tati pu che!’. Kiñeke cientifico ka femngechi rakiduamkeyngün, fey feyentukeyngün Ngünechen ñi dewmael kom ti müleyelu” (Sal. 94:⁠9, 10). Fey wüla pengelelafuiñ kiñe video mülelu jw.org® chew ñi feypilen “Wechekeche”, fey mu müley kiñeke video feypilelu “Pu wechekeche ñi feypin: Feyentual Ngünechen mu” (amunge ta FILLKE PAPIL > FILLKE VIDEO). Ka eluafuiñ ti papel ¿Es la vida obra de un Creador? kam ti papel El origen de la vida. Cinco cuestiones dignas de análisis.

10. ¿Chem feypiafuiñ pu che müte ayükenolu nütramkayal Chaw Ngünechen ñi dungu?

10 Epe kom che ayükey ñi doy kümelkaletual küpalechi antü mu. Welu fentren che llükakey ñi apümkangeal ti Mapu ka ñi pepi mülewenoal tüfa mew. Ngüneduamaiñ ñi feypin kiñe witran-ngepakechi  longkolelu Noruega mapu mu mülelu. Kidu feypi pu che ayükenolu ñi nütramkayal Ngünechen ñi dungu mu doy ayükey ñi nütramkayal chem ñi rupameken Mapu mew. Taiñ peñi chalikefi pu che, fey feypikefi: “¿Chem pimi? ¿Doy kümelkalepetuafuy may taiñ mongen? ¿Kellupeafeiñmu may pu politiko, pu cientifico kam kangelu kellu müleay?”. Kidu küme allkütukey ñi chem pikeetew pu che, fey papeltulelkefi kiñe texto, welu kiñeke mu re nütramkakefi kiñe texto feypilu ñi doy kümelkaletual taiñ mongen. Kiñeke che ayüwmakeeyew allkütulu ñi apümkangenoal ti Mapu ka ñi rumel müleal pu kümeke che, chumngechi ñi feypikünuel Biblia (Sal. 37:⁠29; Ecl. 1:⁠4).

11. 1) ¿Chumngelu kakünutuaiñ chem taiñ nütramkayafiel pu che? 2) Romanu 1:⁠14-16 feypi ñi femün ta Pablo, ¿chumngechi inayentuafuiñ?

11 Rume kümey kakünutual chem taiñ nütramkayafiel pu che amuldungun mu. ¿Chumngelu? Kom che ta trürlay. Chem ñi ayünieel kiñeke che, ayülayafuy ta kakelu che. Kiñeke che doy ayükey ñi nütramkangeal Biblia mu ka Chaw Dios ñi dungu mu, welu kakelu che doy kümeafuy ñi wüne nütramkangeal kakelu dungu mu. Chumngechi femfule rume, eluwküleaiñ taiñ nütramkayafiel itrokom che (papeltunge Romanu 1:⁠14-16). Welu longkontukuaiñ: Jewba elukefi pu küme piwkengelu ñi tremal tati rüf dungu tañi piwke mu engün (1 Kor. 3:⁠6, 7).

¿CHUMNGECHI AMULDUNGULELAFUIÑ PU FEYENTUKENOLU ÑI MÜLEN TA NGÜNECHEN?

Fentren amuldungukelu duamniefingün pu che kake tuwün-ngelu ka feyentunolu Chaw Dios mu, fey pengelelkefingün kümeke ngülam Biblia mu. (Inaduamnge parrafo 12 ka 13).

12. ¿Chumngechi amuldungulelafuiñ pu che Asia mapu tuwün-ngelu?

12 Wall Mapu mew, fentren amuldungukelu pekefingün che Asia mapu mew tuwlu, kiñeke engün mülekefuy chew ñi katrütungekeel poyeafiel ta Chaw Dios. Fentren trokiñ mapu mu Asia mew mülelu, pütrün che turpu rakiduamkelayngün rume ñi mülepen may Chaw Ngünechen. Kiñeke che ayükey ñi doy kimal, fey feypifiliyiñ “¿küpa chillkatuymi Biblia?”, eluwküleafuyngün ñi femal. Welu kakelu che müte duamkülelay ñi doy kimürpual Biblia mu. ¿Chumngechi kelluafuiñ feychi pu che? We nütramkafiliyiñ engün, doy kümeafuy dungufemnoafiel Biblia ñi dungu mu, doy may müley taiñ nütramkayafiel kakelu ayükeelchi dungu ka pengelelafiel taiñ duamtufiel. Fey kümefule, nütramkayafuiñ chumngechi taiñ kümelkakeetew inayal Biblia ñi ngülam. Femngechi femkeyngün kiñeke amuldungukelu doy adümuwlu.

13. ¿Chem kelluafuy ta che ñi doy küpa kimafiel ta Biblia? (Inaduamnge ti adentun wenulelu).

13 Nueva York waria mu kiñe lamngen pemekefi pu che chino dungukelu, kidu feypi: “Eluwkülen ñi duamtucheal ka kim allkütucheal. Kimün mu iñche kiñe ka tripanche ñi we akun, feypikefiñ ‘¿dew wimtuleymi faw? ¿Peymi küdaw? ¿Küme trokitukeeymu pu che faw?’”. Kiñeke mu, tüfa kellukeeyew taiñ lamngen ñi kimeltulelafiel pu chino Biblia ñi dungu. Kümefule, taiñ lamngen ka feypikefi engün: “¿Chem pimi? ¿Chumngechi küme yewküleafuiñ kakelu che engün? ¿Papeltulelafeyu kiñe ngülam Biblia mu mülelu? Tüfa feypiley: ‘Tati lladkütudunguwlu kakelu che engu trürümngey tati ko felen rumelu müten katrütungefule rume. Feymu petu tami lladkütudunguwnon kiñe che engu, amutunge’. ¿Chem pimi? ¿Kellupeafeiñmu may tüfachi ngülam taiñ doy küme yewküleal ta kakelu che engün?” (Prov. 17:⁠14). Fentren che ayükey ñi doy kimal tati Biblia ngüneduamfilu ñi kümeke ngülam (Ecl. 7:⁠12). Femngechi nütramkafiliyiñ tati pu che, kimaiñ iney ayüniey ñi doy kimal.

14. Asia mapu mu, ¿chumngechi kiñe peñi amuldungukefi pu che feypilu “feyentukelan ñi mülen ta Dios”?

14 Kiñe che feypieliyiñmu: “Iñche feyentukelan ñi mülen ta Ngünechen”, ¿chem feypiafuiñ? Kiñe peñi Asia mapu mu mülelu, yeniey fentren tripantu ñi amuldungulelfiel femngechi che. Kidu feypi: “Faw, epe kom che feypilu ‘feyentukelan ñi mülen ta Dios’, küpa feypingün ñi poyekenofiel fillke dios ñi mülen Asia mapu mew. Feymu iñche feypikefiñ engün: ‘Feley, pu che dewmafi epe kom pu dios ñi poyengekeel, feymu rüfngelayngün’. Fey papeltulelkefiñ Jeremías 16:⁠20  feypilu: ‘¿Pu che dewmapeafuy may ta dios? Tüfa engün pepi dewmalayafuy rüfngechi dios’. Fey wüla ramtukefiñ engün: ‘¿Chumngechi kimafuiñ ñi rüfngen kiñe dios?’. Küme allkütukefiñ engün ka papeltukefiñ Isaías 41:⁠23 feypilu: ‘Feypimuaiñ chem tañi rupayal küpalechi antü mu, fey taiñ kimal tamün dios ngen eymün’. Papeltulu wüla, pengelelkefiñ chumngechi ñi femtripan Jewba tañi feypikünuel” pi taiñ peñi.

15. ¿Chem kimeltukeeiñmu ñi femün taiñ peñi?

15 Kangelu trokiñ mapu mülelu Asia mu, kiñe peñi feypi chumkey wiñopemetufilu ta che: “Pengelelkefiñ pu che kümeke ngülam Biblia mew mülelu, chumngechi ñi femtripan kiñeke pelon dungu ka nütramkakefiñ ñi chumlen tati Mapu. Fey feypikefiñ chumngechi kom tüfa ñi wirikonkülen Biblia mu pengelkey ñi rüf mülen ta Chaw Ngünechen ka ñi nien fentren kimün. Kiñe che eluwle ñi rakiduamal ñi mülepen may ta Chaw Dios, pengelelkefiñ chem pin ta Biblia Jewba mu”.

16. 1) Ñi feypilen Ebrew 11:⁠6, ¿chumngelu pu chillkatukelu duamniey ñi maneluwal Chaw Ngünechen mu ka tati Biblia mew? 2) ¿Chumngechi kelluafuiñ ñi doy maneluwal engün?

16 Chillkatulelfiliyiñ ta che feyentukenofulu Ngünechen mu, kellunieafiyiñ ñi rüf maneluwal tañi mülen ta Chaw Ngünechen (papeltunge Ebrew 11:⁠6). Ka kelluafiyiñ engün ñi maneluwal tati Biblia mew. Taiñ femürpual tüfa, duamfalngeafuy fentren rupa nütramkalelafiel kiñeke kimeltun ñi longkontukual. Fill rupa taiñ chillkatulelkefiel engün, kümeafuy taiñ ngüneduamal kidu engün mu chem pengelkeeiñmu ñi rüf küpan Ngünechen mew tati Biblia. Fey ngüneduamafuiñ chumngechi ñi femtripan tañi feypikünuel Biblia ka ñi rüfngen tañi feypiel ciencia dungu mu. Kafey ngüneduamafuiñ ñi rüfngen Biblia nütramkalu chem ñi rupan fütra kuyfi mu. Ka inaduamafuiñ chumngechi tati Biblia kellukefi pu che famülke mu.

17. Pengelelfiliyiñ pu che taiñ piwkeyeniefiel, ¿chumayngün chi?

17 Pu che koneltulele kiñe religion mu kam femnole rume, pengelelafiyiñ taiñ piwkeyeniefiel, femngechi kelluafiyiñ engün ñi inayafiel ta Jesus (1 Kor. 13:⁠1). Kimeltulelfiliyiñ pu che, pengelelafiyiñ Chaw Ngünechen taiñ piwkeyenieetew ka ayüniey iñchiñ taiñ piwkeyenieafiel. Kiñeke che ayükelafuy Chaw Ngünechen ñi dungu, kakelu che newe ayükelafuy, welu piwkeyerpufingün ta Chaw Dios, fey fawtisawingün. Fill tripantu femngechi femkey fentren che. Feymu rakiduamnieaiñ itrofill che ñi kimürpuafel ta Chaw Jewba, fey pengelelafiyiñ taiñ piwkeyeniefiel ka taiñ duamniefiel engün. Kim allkütuafiyiñ pu che ka inaduamafiyiñ chumngechi ñi rakiduamkülen engün. Kafey iñchiñ taiñ femün mu, kimeltulelafiyiñ ñi inayafiel ta Jesus.

76 ÜLKANTUN ¿Chum duamkülekeymi?

^ parr. 5 Famülke mu doy fentren che feyentuwelay Ngünechen mu. Amuldungun mu peafuiñ femngechi che. Feymu tüfachi chillkatun mew ngüneduamaiñ chumngechi kimeltulelafuiñ feytachi pu che Biblia ñi kimeltukeel. Kafey inaduamaiñ chumngechi kelluafuiñ ñi maneluwal engün Biblia ñi feypin mu ka feyentuleal Chaw Jewba mu.

^ parr. 1 Ramtungey ta che, fey kimngerpuy ñi mülen che feyentukenolu Ngünechen mu Australia, Canada, Europa ka Asia mapu mew. Europa mapu mu müley ta Albania, Alemania, Austria, Azerbaiyan, Dinamarca, España, Francia, Irlanda, Noruega, Paises Bajos, Reino Unido, Republica Checa, Suecia ka Suiza. Ka Asia mapu mu müley ta China, Corea del Sur, Hong Kong, Israel, Japon ka Vietnam.

^ parr. 2 FALIN DUNGU: Tüfachi chillkatun mu, feypiliyiñ pu che feyentukenolu Ngünechen mu ka küpa feypi feychi pu che inakenolu chem feyentun kam religion no rume.

^ parr. 54 ¿CHEM PENGELI TI ADENTUN? Kiñe peñi küdawkelu pital mu, amuldungulelfi kiñe chaf küdawfe. Fey wüla ti wentru koni taiñ sitio internet jw.org mu.