በቀጥታ ወደ ዋናው ጉዳይ ግባ

በቀጥታ ወደ ንዑስ መምረጫው ሂድ

በቀጥታ ወደ ርዕስ ማውጫው ሂድ

የይሖዋ ምሥክሮች

አማርኛ

ወደ ይሖዋ ቅረብ

 ምዕራፍ 6

‘ተዋጊ የሆነው ይሖዋ’—ለማጥፋት የሚጠቀምበት ኃይል

‘ተዋጊ የሆነው ይሖዋ’—ለማጥፋት የሚጠቀምበት ኃይል

1-3. (ሀ) እስራኤላውያን ምን አስፈሪ ሁኔታ ገጥሟቸው ነበር? (ለ) ይሖዋ ለሕዝቦቹ የተዋጋው እንዴት ነው?

እስራኤላውያን አጣብቂኝ ውስጥ ገብተዋል። ምሕረት የለሹ የግብጽ ሠራዊት አሳድዶ ሊደመስሳቸው ከኋላ በመገስገስ ላይ ነው። * ወደፊት ሸሽተው እንዳያመልጡ ቀይ ባሕር አለ። ዙሪያ ገባው ደግሞ የማያፈናፍን ገደል ነው። ይሁንና ሙሴ ተስፋ እንዳይቆርጡ እያበረታታቸው ነው። “እግዚአብሔር ስለ እናንተ ይዋጋል” በማለት ዋስትና ሰጣቸው።—ዘጸአት 14:14

2 ሆኖም ሙሴ ወደ ይሖዋ ሳይጮኽ አልቀረም። በዚህም የተነሳ አምላክ “ወደ እኔ የምትጮኸው ለምንድን ነው? . . . በትርህን አንሣ፤ በባሕሩም ላይ ዘርጋው፤ ውሃውም ከሁለት ይከፈላል” አለው። (ዘጸአት 14:15, 16 የ1980 ትርጉም) ከዚያ በኋላ የተፈጸመውን ሁኔታ በዓይነ ሕሊናህ ተመልከት። ይሖዋ ወዲያውኑ መልአኩን በማዘዝ የደመናው አምድ ከእስራኤላውያን ኋላ እንዲቆም አደረገ። ይህ የደመና አምድ እንደ ግድግዳ ሆኖ ግብጻውያኑን ስለጋረዳቸው ግስጋሴያቸው ተገታ። (ዘጸአት 14:19, 20፤ መዝሙር 105:39) ሙሴ እጁን ሲዘረጋ ኃይለኛ ነፋስ መጥቶ ባሕሩን ለሁለት ከፈለው። ውኃው ወደ በረዶነት የተለወጠ ያህል ረግቶ እንደ ግድግዳ በመቆሙ መላው የእስራኤል ሕዝብ ወለል ብሎ በተከፈተው ደረቅ መሬት ተሻገረ!—ዘጸአት 14:21፤ 15:8

3 ፈርዖን ይህን ተአምር ሲመለከት ወታደሮቹ ወደ ኋላ እንዲያፈገፍጉ ማዘዝ ነበረበት። ይሁን እንጂ ትዕቢተኛው ፈርዖን ወታደሮቹ ጥቃት ለመሰንዘር ወደፊት እንዲገሰግሱ ትእዛዝ ሰጠ። (ዘጸአት 14:23) ግብጻውያኑ እስራኤላውያንን ለማሳደድ ወደተከፈለው ባሕር ተንደርድረው  ገቡ። ይሁንና ብዙም ሳይቆይ የሰረገሎቻቸው መሽከርከሪያዎች በመቆላለፋቸው ትርምስምሳቸው ወጣ። እስራኤላውያን ሙሉ በሙሉ ከተሻገሩ በኋላ ይሖዋ ሙሴን “እጅህን በባሕሩ ላይ ዘርጋ፣ ውኃውም በግብፃውያን በሰረገሎቻቸውም በፈረሰኞቻቸውም ላይ ይመለስ” ሲል አዘዘው። እንደ ግድግዳ ቆሞ የነበረው ውኃ ተደርምሶ ፈርዖንና ሠራዊቱን አሰጠማቸው!—ዘጸአት 14:24-28፤ መዝሙር 136:15

ይሖዋ በቀይ ባሕር “ተዋጊ” አምላክ መሆኑን አሳይቷል

4. (ሀ) ይሖዋ በቀይ ባሕር ባከናወነው ነገር ምን ዓይነት አምላክ መሆኑን አሳይቷል? (ለ) ይህ አንዳንዶች ስለ ይሖዋ ምን እንዲሰማቸው ሊያደርግ ይችላል?

4 አምላክ በቀይ ባሕር አጠገብ እስራኤላውያንን ለማዳን የወሰደው እርምጃ በሰው ዘር ታሪክ ውስጥ ከፈጸማቸው አስደናቂ ክንውኖች መካከል አንዱ ነው። በዚህም ይሖዋ “ተዋጊ” መሆኑን አሳይቷል። (ዘጸአት 15:3) ይሁን እንጂ ይሖዋ ተዋጊ አምላክ መሆኑን ማወቅህ ስለ እሱ ምን ስሜት ያሳድርብሃል? ጦርነት በሰው ልጆች ላይ ብዙ መከራና ሥቃይ እንዳስከተለ አይካድም። አምላክ ያለውን ታላቅ ኃይል ለማጥፋት የሚጠቀምበት መሆኑ ወደ እሱ ከመቅረብ ይልቅ እንድትሸሸው ያደርግሃል?

መለኮታዊ ጦርነት ከሰብዓዊ ግጭቶች ጋር ሲነጻጸር

5, 6. (ሀ) ይሖዋ “የሠራዊት ጌታ” ተብሎ መጠራቱ ተገቢ የሆነው ለምንድን ነው? (ለ) መለኮታዊ ጦርነት ሰዎች ከሚያደርጉት ጦርነት የሚለየው እንዴት ነው?

5 አምላክ በዕብራይስጥ ቅዱሳን ጽሑፎች ውስጥ ሦስት መቶ ጊዜ ገደማ በክርስቲያን ግሪክኛ ቅዱሳን ጽሑፎች ውስጥ ደግሞ ሁለት ጊዜ “የሠራዊት ጌታ” ተብሎ ተጠርቷል። (1 ሳሙኤል 1:11) ይሖዋ ሉዓላዊ ገዥ እንደመሆኑ መጠን ሥፍር ቁጥር የሌለውን የመላእክት ሠራዊት ያዛል። (ኢያሱ 5:13-15፤ 1 ነገሥት 22:19) ይህ ሠራዊት ያለው የማጥፋት ኃይል እንዲህ ነው ተብሎ ሊገለጽ አይችልም። (ኢሳይያስ 37:36) ሰዎች ስለሚያደርሱት ጥፋት ማሰብ የሚያስደስት ነገር አይደለም። ይሁን እንጂ የአምላክ ጦርነት በሰው ልጆች መካከል ከሚካሄዱት ግጭቶች ፈጽሞ የተለየ መሆኑን ማስታወስ ይኖርብናል። ወታደራዊም ሆኑ ፖለቲካዊ መሪዎች ማንኛውንም ጦርነት ለማካሄድ  የሚነሱት የተቀደሰ ዓላማ ይዘው እንደሆነ ለማሳመን ቢሞክሩም የየትኛውም ሰብዓዊ ጦርነት መንስኤ ራስ ወዳድነትና ስግብግብነት ነው።

6 በአንጻሩ ግን ይሖዋ እንዲሁ በጭፍን ተነሳስቶ አይዋጋም። ዘዳግም 32:4 “እርሱ አምላክ ነው፤ ሥራውም ፍጹም ነው፤ መንገዱም ሁሉ የቀና [“ፍትሐዊ፣” NW] ነው፤ የታመነ አምላክ፣ ክፋትም የሌለበት፣ እርሱ እውነተኛና ቅን ነው” ሲል ይገልጻል። የአምላክ ቃል ከቁጥጥር ውጭ የሆነን ቁጣ፣ ጭካኔንና ዓመጽን ያወግዛል። (ዘፍጥረት 49:7፤ መዝሙር 11:5 አ.መ.ት) በመሆኑም ይሖዋ ያለበቂ ምክንያት እርምጃ አይወስድም። ያለውን ታላቅ ኃይል ለማጥፋት የሚጠቀምበት በአግባቡ ከመሆኑም በላይ እንደ መጨረሻ አማራጭ አድርጎ ነው። “በውኑ ኃጢአተኛ ይሞት ዘንድ እፈቅዳለሁን? ይላል ጌታ እግዚአብሔር፤ ከመንገዱስ ይመለስና በሕይወት ይኖር ዘንድ አይደለምን?” ሲል በነቢዩ ሕዝቅኤል አማካኝነት የተናገረው ቃል ይህን የሚያረጋግጥ ነው።—ሕዝቅኤል 18:23

7, 8. (ሀ) ኢዮብ ስለደረሰበት መከራ ምን የተሳሳተ ግምት አድሮበት ነበር? (ለ) ኤሊሁ፣ ኢዮብ አስተሳሰቡን እንዲያስተካክል የረዳው እንዴት ነው? (ሐ) በኢዮብ ላይ ከደረሰው ሁኔታ ምን ልንማር እንችላለን?

7 ታዲያ ይሖዋ ያለውን ታላቅ ኃይል ለማጥፋት የሚጠቀምበት ለምንድን ነው? ይህን ጥያቄ ከመመለሳችን በፊት የጻድቁን ሰው የኢዮብን ታሪክ መለስ ብለን ለመመልከት እንሞክር። በአንድ ወቅት ሰይጣን፣ ኢዮብ (በሌላ አባባል ማንኛውም ሰው) መከራ ቢደርስበት በታማኝነት ከአምላክ ጎን አይቆምም ሲል ተከራክሮ ነበር። በመሆኑም ይሖዋ ይህ አከራካሪ ጉዳይ ምላሽ እንዲያገኝ ሲል ኢዮብ መከራ እንዲደርስበት ፈቀደ። በዚህም የተነሳ ኢዮብ ጤንነቱን፣ ሀብቱንና ልጆቹን አጣ። (ኢዮብ 1:1–2:8) ኢዮብ የተነሳውን ክርክር ስለማያውቅ አምላክ አላግባብ እየቀጣው እንዳለ ሆኖ ተሰምቶት ነበር። በዚህም ምክንያት ለምን ‘ዒላማ’ እና “ጠላት” አደረግኸኝ ሲል አምላክን ጠይቋል።—ኢዮብ 7:20፤ 13:24

8 ኤሊሁ የተባለ አንድ ወጣት ኢዮብን ‘ከአምላክ ጽድቅ የእኔ ጽድቅ ይበልጣል ብለሃል’ ብሎ በመውቀስ አስተሳሰቡ የተሳሳተ እንደሆነ ነግሮታል። (ኢዮብ 35:2) ከአምላክ የተሻለ አውቃለሁ ወይም ደግሞ አምላክ አግባብ ያልሆነ ድርጊት ይፈጽማል ብሎ ማሰብ ትልቅ ስህተት ነው።  ኤሊሁ “ክፋትን ያደርግ ዘንድ ከእግዚአብሔር፣ በደልንም ይሠራ ዘንድ ሁሉን ከሚችል አምላክ ይራቅ” ሲል ተናግሯል። በተጨማሪም እንዲህ ብሏል:- “ሁሉን የሚችል አምላክን እናገኝ ዘንድ አንችልም፤ በኃይል ታላቅ ነው፤ በፍርድና በጽድቅም አያስጨንቅም።” (ኢዮብ 34:10፤ 36:22, 23፤ 37:23) አምላክ ያለበቂ ምክንያት እንደማይዋጋ እርግጠኞች መሆን እንችላለን። እንግዲያው ይህን በአእምሯችን በመያዝ የሰላም አምላክ የሆነው ይሖዋ ተዋጊ እንዲሆን የሚያነሳሱትን አንዳንድ ምክንያቶች እንመርምር።—1 ቆሮንቶስ 14:33

የሰላም አምላክ ተዋጊ እንዲሆን የሚያስገድዱት ሁኔታዎች

9. ሰላም ወዳድ የሆነው አምላክ የሚዋጋው ለምንድን ነው?

9 ሙሴ “ተዋጊ” የሆነውን አምላክ ካወደሰ በኋላ “አቤቱ፣ በአማልክት መካከል እንደ አንተ ያለ ማን ነው? . . . በቅድስና የከበረ እንደ አንተ ያለ ማን ነው?” ብሏል። (ዘጸአት 15:11) በተመሳሳይም ነቢዩ ዕንባቆም “ዓይኖችህ ክፉ እንዳያዩ ንጹሐን ናቸው፣ ጠማምነትንም ትመለከት ዘንድ አትችልም” ሲል ጽፏል። (ዕንባቆም 1:13) ይሖዋ የፍቅር ብቻ ሳይሆን የጽድቅ፣ የፍትሕና የቅድስና አምላክ ነው። አንዳንድ ጊዜ እነዚህ ባሕርያቱ ያለውን ታላቅ ኃይል ለማጥፋት እንዲጠቀምበት ያስገድዱታል። (ኢሳይያስ 59:15-19፤ ሉቃስ 18:7) ስለዚህ አምላክ በሚዋጋበት ጊዜ ቅድስናውን አያጎድፍም። ከዚህ ይልቅ የሚዋጋው ቅዱስ ስለሆነ ነው።—ዘጸአት 39:30

10. (ሀ) አምላክ ለጦርነት እንዲነሳ የሚያስገድድ ሁኔታ ለመጀመሪያ ጊዜ የገጠመው መቼና እንዴት ነው? (ለ) በዘፍጥረት 3:15 ላይ የተተነበየው ጠላትነት ሊያከትም የሚችልበት ብቸኛው መንገድ ምንድን ነው? ይህስ ጻድቅ ለሆኑ የሰው ልጆች ምን ጥቅም ያስገኛል?

10 የመጀመሪያዎቹ ሰብዓዊ ባልና ሚስት አዳምና ሔዋን በአምላክ ላይ ካመፁ በኋላ የተፈጠረውን ሁኔታ ተመልከት። (ዘፍጥረት 3:1-6) ይሖዋ የዓመጽ ድርጊታቸውን ቸል ብሎ ቢያልፍ ኖሮ በሉዓላዊ ገዥነቱ ላይ ጥያቄ ሊነሳ ይችል ነበር። ጻድቅ አምላክ እንደመሆኑ መጠን በእነሱ ላይ የሞት ፍርድ ለመበየን ተገድዷል። (ሮሜ 6:23) በመጀመሪያው የመጽሐፍ ቅዱስ ትንቢት ላይ አምላክ በራሱ አገልጋዮችና ‘በእባቡ’ ማለትም በሰይጣን ተከታዮች መካከል ጠላትነት እንደሚኖር ገልጿል። (ራእይ 12:9፤ ዘፍጥረት 3:15) ይህ ጠላትነት ሊያከትም የሚችለው  ሰይጣን ሲቀጠቀጥ ብቻ ነው። (ሮሜ 16:20) ይህ የፍርድ እርምጃ የሰይጣንን ተጽዕኖ ሙሉ በሙሉ በማስወገድ ምድር ወደ ገነትነት እንድትለወጥ ሁኔታዎችን የሚያመቻች በመሆኑ ጻድቅ ለሆኑ የሰው ልጆች ታላላቅ በረከቶች ያስገኛል። (ማቴዎስ 19:28) እስከዚያው ጊዜ ድረስ ግን ከሰይጣን ጎን የወገኑ ሁሉ በአምላክ ሕዝብ አካላዊም ሆነ መንፈሳዊ ደኅንነት ላይ ሥጋት መፍጠራቸው አይቀርም። አልፎ አልፎ ይሖዋ ሕዝቡን ለመጠበቅ እጁን ጣልቃ ማስገባት ሊያስፈልገው ይችላል።

አምላክ ክፋትን ለማስወገድ እርምጃ ይወስዳል

11. አምላክ የጥፋት ውኃ ለማምጣት የተገደደው ለምንድን ነው?

11 ይሖዋ በኖህ ዘመን እንዲህ ያለ እርምጃ ወስዶ ነበር። ዘፍጥረት 6:11, 12 “ምድርም በእግዚአብሔር ፊት ተበላሸች፤ ምድርም ግፍን ተሞላች። እግዚአብሔርም ምድርን አየ፣ እነሆም ተበላሸች፤ ሥጋን የለበሰ ሁሉ በምድር ላይ መንገዱን አበላሽቶ ነበርና” ይላል። አምላክ በጎ ሥነ ምግባር ከምድር ላይ ጨርሶ እስኪጠፋ ድረስ ዝም ብሎ ይመለከት ይሆን? በፍጹም። ይሖዋ የዓመጽ መንፈስ የተጠናወታቸውንና ብልሹ ሥነ ምግባር የነበራቸውን ሰዎች በሙሉ ከምድር ገጽ ለማጥፋት ዓለም አቀፍ የጥፋት ውኃ ለማምጣት ተገድዷል።

12. (ሀ) ይሖዋ የአብርሃምን “ዘር” በተመለከተ ምን ትንቢት ተናግሯል? (ለ) አሞራውያን ከምድራቸው መባረራቸው ተገቢ የሆነው ለምንድን ነው?

12 አምላክ በከነዓናውያን ላይ የበየነው ፍርድም ከዚህ ጋር ተመሳሳይ ነው። ይሖዋ በአብርሃም “ዘር” አማካኝነት የምድር አሕዛብ ሁሉ ራሳቸውን እንደሚባርኩ ቃል ገብቶ ነበር። ይህን ዓላማ ዳር ለማድረስ አሞራውያን የተባሉ ሕዝቦች የሚኖሩበትን የከነዓን ምድር ለአብርሃም ዘር ለማውረስ ወሰነ። አምላክ እነዚህን ሕዝቦች ከምድራቸው በኃይል ማስወጣቱ ፍትሐዊ ይሆናል? ይሖዋ ‘አሞራውያን ኃጢአታቸው እስኪፈጸም’ ድረስ ከምድራቸው እንደማይባረሩ አስቀድሞ የተናገረ ሲሆን ይህም 400 ዓመታት ገደማ እንደሚወስድ አመልክቷል። * (ዘፍጥረት 12:1-3፤ 13:14, 15፤ 15:13, 16፤ 22:18) በእነዚህ ዓመታት የአሞራውያን የሥነ ምግባር አቋም ይበልጥ እያዘቀጠ ሄደ። የከነዓን  ምድር በጣዖት አምልኮ፣ በደም መፋሰስና ልቅ በሆነ የፆታ ብልግና ተበከለች። (ዘጸአት 23:24፤ 34:12, 13፤ ዘኍልቍ 33:52) የምድሪቱ ነዋሪዎች ልጆቻቸውን ሳይቀር በእሳት በማቃጠል ለአማልክቶቻቸው መሥዋዕት አድርገው አቅርበዋል። ቅዱስ አምላክ የሆነው ይሖዋ አምላኪዎቹ እንዲህ ያለ ክፋት በሚፈጽሙ ሕዝቦች መካከል እንዲኖሩ ሊፈቅድ ይችላል? በፍጹም! “ምድሪቱም ረከሰች፤ ስለዚህ ኃጢአትዋን በእርስዋ ላይ እመልሳለሁ፣ ምድሪቱም የሚኖሩባትን ሰዎች ትተፋለች” ሲል ተናግሯል። (ዘሌዋውያን 18:21-25) ይሁን እንጂ ይሖዋ እነዚህን ሰዎች በጅምላ ጠራርጎ አላጠፋም። እንደ ረዓብ ያሉትን ጥሩ አመለካከት ያላቸው ከነዓናውያንና ገባዖናውያን አላጠፋቸውም።—ኢያሱ 6:25፤ 9:3-27

ለስሙ ሲል ይዋጋል

13, 14. (ሀ) ይሖዋ ስሙን መቀደስ ያስፈለገው ለምንድን ነው? (ለ) ከእስራኤላውያን ጋር በተያያዘ ይሖዋ በስሙ ላይ የደረሰውን ነቀፋ ያስወገደው እንዴት ነው?

13 ይሖዋ ቅዱስ ስለሆነ ስሙም ቅዱስ ነው። (ዘሌዋውያን 22:32) ኢየሱስ ደቀ መዛሙርቱ “ስምህ ይቀደስ” ብለው እንዲጸልዩ አስተምሯል። (ማቴዎስ 6:9) በኤደን የተነሳው ዓመጽ በአምላክና በአገዛዙ ላይ ጥያቄ ያስነሳ በመሆኑ የአምላክ ስም እንዲጎድፍ አድርጓል። ይሖዋ እንዲህ ያለውን ስም የማጥፋት ወንጀልና ዓመጽ ቸል ብሎ ሊያልፍ አይችልም። ስሙን ከነቀፋ ለማንጻት ሲል እርምጃ ለመውሰድ ተገድዷል።—ኢሳይያስ 48:11

14 እስቲ ወደ እስራኤላውያን ታሪክ እንመለስ። እስራኤላውያን ከግብጽ የባርነት ቀንበር እስካልተላቀቁ ድረስ አምላክ የምድር አሕዛብ በዘሩ ራሳቸውን እንደሚባርኩ ለአብርሃም የገባው ቃል ሊፈጸም አይችልም። በመሆኑም ይሖዋ ሕዝቡን በብሔር ደረጃ ነፃ በማውጣትና በማደራጀት በስሙ ላይ የደረሰውን ነቀፋ አስወግዷል። ነቢዩ ዳንኤል ይህን ሁኔታ በማስታወስ ‘ጌታ አምላካችን ሆይ ሕዝብህን ከግብጽ ምድር በብርቱ እጅ አውጥተሃል፤ ስምህም እንዲታወቅ አድርገሃል’ ሲል ጸልዮአል።—ዳንኤል 9:15 አ.መ.ት

15. ይሖዋ አይሁዳውያንን ከባቢሎን ግዞት ነፃ ያወጣቸው ለምንድን ነው?

15 የሚያስገርመው ነገር ዳንኤል ይህን ጸሎት ያቀረበው አይሁዳውያን  ይሖዋ ለስሙ ሲል ዳግመኛ እርምጃ እንዲወስድ ይጠብቁ በነበረበት ወቅት ነው። በዚህ ጊዜ ዓመጸኛ የነበሩት አይሁዶች በባቢሎን በግዞት ይገኙ ነበር። ዋና ከተማቸው ኢየሩሳሌም የፍርስራሽ ክምር ሆናለች። ዳንኤል አይሁዳውያን ወደ ትውልድ አገራቸው መመለሳቸው የይሖዋን ስም እንደሚያስከብር በመገንዘብ እንዲህ ሲል ጸልዮአል:- ‘አቤቱ፣ ይቅር በል፤ አቤቱ፣ አድምጥና አድርግ፤ አምላኬ ሆይ፣ ስምህ በከተማህና በሕዝብህ ላይ ተጠርቶአልና ስለ ራስህ አትዘግይ።’—ዳንኤል 9:18, 19

ለሕዝቡ ሲል ይዋጋል

16. ይሖዋ ለስሙ ሲል የሚዋጋ መሆኑ ርኅራኄ የጎደለውና ራስ ወዳድ ነው ሊያሰኘው የማይችለው ለምን እንደሆነ አብራራ።

16 ይሖዋ ለስሙ ሲል ይዋጋል ሲባል ርኅራኄ የጎደለውና ራስ ወዳድ ነው ማለት ነው? እንደዚያ ማለት አይደለም። ይልቁንም ከቅድስናውና ለፍትሕ ካለው ፍቅር ጋር የሚስማማ እርምጃ በመውሰድ ሕዝቡን ይጠብቃል። ዘፍጥረት ምዕራፍ 14ን ተመልከት። እዚህ ምዕራፍ ላይ አራት ወራሪ ነገሥታት የአብርሃምን የወንድሙን ልጅ ሎጥንና ቤተሰቡን ማርከው እንደወሰዱ የሚገልጽ ታሪክ እናገኛለን። አብርሃም በአምላክ እርዳታ በእነዚህ ኃያል ነገሥታት ላይ አስደናቂ ድል ተቀዳጀ! ይህ ድል በመጽሐፍ ቅዱስ ላይ ያልሰፈሩ አንዳንድ ወታደራዊ ክንውኖችንም እንደያዘ በሚገመተው “በእግዚአብሔር የጦርነት መጽሐፍ” ላይ ከተመዘገቡት ታሪኮች የመጀመሪያው ሳይሆን አይቀርም። (ዘኍልቍ 21:14) ከዚያም በኋላ ቢሆን ሌሎች በርካታ ድሎች ተገኝተዋል።

17. እስራኤላውያን ወደ ከነዓን ምድር ከገቡ በኋላ ይሖዋ እንደተዋጋላቸው የሚያሳየው ምንድን ነው? አንዳንድ ምሳሌዎች ጥቀስ።

17 እስራኤላውያን ወደ ከነዓን ምድር ከመግባታቸው ጥቂት ቀደም ብሎ ሙሴ “በፊታችሁ የሚሄደው አምላካችሁ እግዚአብሔር፣ . . . በግብፅና በምድረ በዳ እንዳደረገላችሁ ሁሉ፣ ስለ እናንተ ይዋጋል” የሚል ማረጋገጫ ሰጥቷቸው ነበር። (ዘዳግም 1:30፤ 20:1) በሙሴ እግር ከተተካው ከኢያሱ አንስቶ በመሳፍንትም ሆነ ታማኝ በነበሩት የይሁዳ ነገሥታት ዘመን ሁሉ ይሖዋ ለሕዝቡ በመዋጋት በጠላቶቻቸው ላይ በርካታ አስደናቂ ድሎች እንዲቀዳጁ አድርጓል።—ኢያሱ 10:1-14፤ መሳፍንት 4:12-17፤ 2 ሳሙኤል 5:17-21

18. (ሀ) ይሖዋ አለመለወጡ አመስጋኞች እንድንሆን የሚገፋፋን ለምንድን ነው? (ለ) በዘፍጥረት 3:15 ላይ የተገለጸው ጠላትነት የሚያከትምበት ጊዜ ሲደርስ ምን ይከናወናል?

 18 ይሖዋ አልተለወጠም፤ ይህችን ምድር ሰላም የሰፈነባት ገነት ለማድረግ ያለው ዓላማም ቢሆን አልተለወጠም። (ዘፍጥረት 1:27, 28) አምላክ አሁንም ቢሆን ክፋትን ይጠላል። ከዚህም በተጨማሪ ሕዝቡን ከልብ ስለሚወድ ለእነሱ ሲል በቅርቡ እርምጃ ይወስዳል። (መዝሙር 11:7 አ.መ.ት) እንዲያውም በዘፍጥረት 3:15 ላይ የተገለጸው ጠላትነት በቅርቡ ይሖዋ በሚወስደው የኃይል እርምጃ አስደናቂ ፍጻሜ ያገኛል። ይሖዋ ስሙን ለመቀደስና ሕዝቡን ለመጠበቅ ሲል ዳግመኛ “ተዋጊ” ሆኖ ይነሳል!—ዘካርያስ 14:3፤ ራእይ 16:14, 16

19. (ሀ) አምላክ ያለውን ታላቅ ኃይል ለማጥፋት የሚጠቀምበት መሆኑ ወደ እሱ እንድንቀርብ ሊያደርገን የሚችለው ለምን እንደሆነ በምሳሌ አስረዳ። (ለ) አምላክ ለእኛ ሲል የሚዋጋ መሆኑ ምን እንድናደርግ ሊገፋፋን ይገባል?

19 ለምሳሌ ያህል አንድ ክፉ አውሬ በአንድ ቤተሰብ ላይ ጉዳት ሲያደርስ አባትየው በሕይወቱ ቆርጦ ከአውሬው ጋር በመፋለም ገደለው እንበል። ሚስቱና ልጆቹ እንዴት አውሬውን ይገድለዋል ብለው በማሰብ ጥላቻ የሚያድርባቸው ይመስልሃል? በፍጹም፤ እንዲያውም ለሕይወቱ ሳይሳሳ እነሱን ለማዳን ቆራጥ እርምጃ በመውሰዱ ይበልጥ እንደሚወዱት መገመት አያዳግትም። በተመሳሳይም አምላክ ያለውን ታላቅ ኃይል  ለማጥፋት የሚጠቀምበት መሆኑ እሱን እንድንሸሸው ሊያደርገን አይገባም። ከዚህ ይልቅ እኛን ለመጠበቅ ሲል የሚዋጋ መሆኑ ይበልጥ እንድንወደው ይገፋፋናል። በተጨማሪም ገደብ የለሽ ለሆነው ኃይሉ ያለን አድናቆት ሊጨምር ይገባል። ይህም ‘አምላክን በአክብሮትና በፍርሃት እንድናገለግለው’ ያደርገናል።—ዕብራውያን 12:28

“ተዋጊ” ወደሆነው አምላክ ቅረብ

20. አምላክ ያከናወናቸውን ጦርነቶች በተመለከተ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ዝርዝር መረጃ ባናገኝ ምን ማድረግ ይኖርብናል? ለምንስ?

20 እርግጥ ነው፣ መጽሐፍ ቅዱስ በአንዳንድ ሁኔታዎች ይሖዋን ለውጊያ ያነሳሱት ምክንያቶች ምን እንደሆኑ በዝርዝር አይገልጽም። ይሁን እንጂ ስለ አንድ ነገር እርግጠኞች መሆን እንችላለን:- ይሖዋ ኃይሉን ፍትሕ በጎደለው ወይም ጭካኔ በተሞላበት መንገድ አይጠቀምበትም። ብዙውን ጊዜ የአንድን የመጽሐፍ ቅዱስ ታሪክ አጠቃላይ ይዘት ወይም ሥረ መሠረት ጠለቅ ብለን መመርመራችን ስለ ጉዳዩ ትክክለኛ ግንዛቤ እንዲኖረን ይረዳናል። (ምሳሌ 18:13) ዝርዝር መረጃ በማናገኝበት ጊዜ እንኳ ስለ ይሖዋ ይበልጥ ማወቃችንና ግሩም በሆኑት ባሕርያቱ ላይ ማሰላሰላችን በውስጣችን ሊፈጠር የሚችለውን ጥርጣሬ ለማስወገድ ይረዳናል። እንዲህ የምናደርግ ከሆነ በአምላካችን በይሖዋ ላይ ለመታመን የሚያስችል አጥጋቢ ምክንያት እናገኛለን።—ኢዮብ 34:12

21. ይሖዋ “ተዋጊ” የሚሆንባቸው ጊዜያት ቢኖሩም ምን ዓይነት አምላክ ነው?

21 ምንም እንኳ ይሖዋ አስፈላጊ በሚሆንበት ጊዜ ሁሉ ‘ለውጊያ’ የሚነሳ ቢሆንም ጦርነት ወዳድ ነው ማለት ግን አይደለም። ሕዝቅኤል ስለ ሰማያዊው ሰረገላ ባየው ራእይ ላይ ይሖዋ ከጠላቶቹ ጋር ለመዋጋት እንደተዘጋጀ ሆኖ ተገልጿል። ሆኖም ሕዝቅኤል አምላክን በራእይ የተመለከተው የሰላም ተምሳሌት በሆነው ቀስተ ደመና ተከብቦ ነው። (ዘፍጥረት 9:13፤ ሕዝቅኤል 1:28፤ ራእይ 4:3) ከዚህ በግልጽ ለመረዳት እንደሚቻለው ይሖዋ ሰላማዊ አምላክ ነው። ሐዋርያው ዮሐንስ “እግዚአብሔር ፍቅር ነው” ሲል ጽፏል። (1 ዮሐንስ 4:8) ይሖዋ ባሕርያቱን በሙሉ የሚጠቀመው ፍጹም ሚዛናዊ በሆነ መንገድ ነው። ይሖዋ ታላቅ ኃይል ያለው ቢሆንም አፍቃሪ ነው። እንዲህ ወዳለው አምላክ መቅረብ መቻል እንዴት ያለ ታላቅ መብት ነው!

^ አን.1 አይሁዳዊው ታሪክ ጸሐፊ ጆሴፈስ እስራኤላውያንን ያሳደዷቸው “600 ሰረገሎች፣ 50,000 ፈረሰኞችና 200,000 ገደማ የሚሆኑ በደንብ የታጠቁ እግረኛ ወታደሮች” እንደነበሩ ዘግቧል።—ጁዊሽ አንቲክዊቲስ፣ II, 324 [xv, 3]

^ አን.12 “አሞራውያን” የሚለው ቃል በከነዓን ምድር ይኖሩ የነበሩ ሕዝቦችን በሙሉ እንደሚያመለክት ግልጽ ነው።—ዘዳግም 1:6-8, 19-21, 27፤ ኢያሱ 24:15, 18