Jajɛwo biɔnɔ se mɔ
Lé nawɛ yí suklu yiyi adronɔŋ ɔ?
Cucaɖa ciwo yí le suklu yiyi mɛ ɖewo yi nyi: cica xomɛvetɔwo, adɛn dɔndɔn suklukpenawo tɔ, dodokpɔ ciwo yí sɛnŋ koɖo axomɛdɔ ciwo cicawo nanɔ. Nɔ ecɛwo dɔ yí suklu yiyi dekpenɔ nɔ eoɔ, ao nyɔ le me. Jajɛ ɖeka ci yí tɔ Rachel a nu mɔ:
“Ŋjinɔ mɔ nayi fibu sɔwu suklu, ŋjinɔ mɔ nayi axu tu, ale koɖo anyi xlɔwo alo akpedo anyi jilawo nu le axomɛdɔwo wawa mɛ!”
Nɔ ewana ahan nɔ eo shigbe Rachel nɛɔ, suklu yiyi lɔ ava le nɔ eo shigbe gakpa mɛ nɛ keke vana nɔ hwenu yí axɔ kunuɖewema. Nɔ ele ahan ɖe, ŋɖe li àwa asɔ se vivi nɔ hwecinu èkpɔtɔ yikɔ suklua?
Ènyaa? Nɔ èbunɔ tamɛ kpɔ so enunywi ciwo yí èkpɔnɔ le suklu lɔ yiyimɛɔ, akpedo eo nu nàɖu susu vɔn cɛwo ji yí akpedo eo nu nàkpɔtɔ ayikɔ suklu lɔ. Le nyɔnɔnwi mɛɔ, ekpla ciwo yí àxɔ le suklu akpedo eo nu nanya ŋɖɛ yí abi doji le edɔ ciwo yí àvawa mɛ.
Nɔ àɖo susu nywi do suklu yiyi nuɔ, wa do enukplamu cɛwo ciwo yí gbɔgbɔ ji:
Ekpla ci àxɔ. Nɔ èkpla nu sugbɔɔ, akpedo eo nu yí edɔ ciwo àvawa le esɔmɛ dava gbɔnnu nɔ eo o alo dàvayi biɔnɔ kpekpedonu so mɛbuwo gbɔ gbɔxwe awanɔ enuɖekatɔwo le agbe mɛ o. Bìɔ eoɖeki se mɔ, ‘Nɔ ŋɖewo dekpenɔ nɔŋ le suklu yiyi mɛ can ɖe, nyɔna ciwo nàkpɔ le ekpla lɔ xɔxɔ mɛɔ?’
Bibla gɔnmɛɖose: ‘Hɛn bibi aotɔ goguiɖe yi a bu tamɛ yí a wa toto ŋununyanyatɔ ji.’—Elododo Wema 3:21.
Nɔ èji mɔ yeakpla nubuwo kpiɔ, kpɔ̀ nyɔci ci yí nyi “Et si j’ai de mauvais résultats à l’école?”
Lé èwanɔ enuwo do. Suklu yiyi akpedo eo nu nàzannɔ ao gamɛ nywiɖe, alenɔ eoɖeki domɛ anyi edɔsɛnsinwatɔ yí nɔnɔmɛ cɛwo akpedo eo nu nɔ èva shin. Bìɔ eoɖeki se mɔ, ‘Lé suklu yiyi akpenɔdo ŋnu malenɔ nyɛɖeki domɛ yí agbenyi edɔsɛnsinwatɔ doɔ? Trɔtrɔ ciwo natɛnŋ awa le akpaxwe cɛwoɔ?’
Bibla gɔnmɛɖose: ‘Nɔ èwa edɔ koɖo ŋsɛn ɔ, eyi àkpɔ enu ciwo yí ʒan eo.’—Elododo Wema 14:23.
Nɔ èji mɔ yeakpla nubuwo kpiɔ, kpɔ̀ nyɔci ci yí nyi “Aleke Mawɔ Nye Ɣeyiɣi Ŋu Dɔ Nyuie?”
Ekacaca ci yí le eo koɖo mɛbuwo gblamɛ. Lé èwanɔ enu ɖaɖa ao suklu kpenawo gbɔ adɔ yí àvasenɔ enu gɔnmɛ nɔ amɛwo nywiɖe yí adonɔ bubu wo nu. Ðajɛvi ɖeka ci yí tɔ mɔ Joshua nu mɔ: “Enukplakpla so lé woakan seŋ koɖo mɛbuwo do le veviɖe sɔwu woakpla nu so exolɔlɔ koɖo jɔjɔmɛnunyawo nu. Seŋkankan koɖo mɛbuwo nywiɖe nyi ekpla ci àzan le ao gbe mɛ pleŋ.” Bìɔ eoɖeki se mɔ: ‘Nyi ŋkpla le suklu so lé nanɔ ju koɖo amɛwo pleŋ nu nɔ mídeso akɔ ɖekɛ mɛ alo le sɛnsɛn ɖekɛ mɛ can ɔ?’
Bibla gɔnmɛɖose: “Míje agbla anɔnɔ fafa mɛ koɖo mɛshiamɛ.”—Ebretɔwo 12:14.
Nɔ èji mɔ yeakpla nubuwo kpiɔ, kpɔ̀ nyɔci ci yí nyi “Comment avoir des conversations avec les autres?”
Ao sɔ mɛ. Suklu yiyi atɛnŋ akpedo eo nu nànya enu ciwo mɛ èbi le yí ecɛ akpedo eo nu nàɖo tajinu nywiwo nɔ eoɖiki. Cugbejɛ ɖeka ci yi tɔ mɔ Brooke nu mɔ: “Àtɛnŋ axɔ ekpla le emɔ ŋtɔŋtɔ ɖewo nu, shigbe lé ŋwɛ nɛ, ecɛ akpedo eo nu nɔ èvaxɔ suklu kunuɖewemaɔ, nàtɛnŋ akpɔ edɔ fafɛɖe.” Bìɔ eoɖeki se mɔ: ‘Lé natɛnŋ avakpedo nyɛɖeki nu do nɔ ŋɖe gbɔ sukluɔ? Lé nawɛ yí akpla enu ciwo yí ʒan yí atɛnŋ avawa edɔ ci ŋjijiɔ?’
Bibla gɔnmɛɖose: “Do ʒinxo nɔ enu ci yí a wa.”—Elododo Wema 4:26
a Wo trɔ ŋkɔ ɖewo.
