Skip to content

Skip to table of contents

Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ

Select language Akha

 Dzaw-eu gaˇ kawˆ 1

“Taˬ guˆ. Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma.”

“Taˬ guˆ. Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma.”

“Taˬ guˆ. Ngaˇ nawˬ nehˬ-ehˇ jawˇ ma. Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ ngeuˇ ma. Tiˬ jeˬ-ahˇ-iˬ naw maꞈ guˆ-eu maˬ loˬ. Ngaˇ g’aˬ biꞈ-awˇ caw ba nehˬ ma. Nawˬ maꞈ-ahˇ ngaˇ haw piˇ-awˇ ka k’oꞈ ma.”—Iˇsaˬyaˇ 41:10.

Dawˬ caˇ 7 Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-euˬ g’aˬ

Kawˆ shawˆ *

1-2. (a) Iˇsaˬyaˇ 41:10 laꞈ k’oeˇ-euˬ dawˬ, mehˇ nmˇ Yoˆshiˆkoꞈ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ bi g’eh leˇ-euˬ nga? (b) Yeˬhawˇbaˬ dawˬ heu aˬ suˇ suˇ g’aˬ-euˬ g’aˇ duˬ bi boꞈ ahˇ taˬ-euˬ nga?

Saˇ jaˇ ziꞈ-eu mehˇ nmˇ Yoˆshiˆkoꞈ, doeˇ dui dui-eu gaˇ kawˆ-ahˇ ya gaˬ-euˬ meh. Saˬ laˬ g’oˬ ma aˬ yawꞈ-ahˇ g’awˬ mya siˬ maˬ paˇ dehꞈ nya ngaˇ-a lehˇ ehˇ-eu meh. Teu ngeh aˬ yawꞈ aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-euˬ nga? Yoˆshiˆkoꞈ aˬ yawꞈ ya leˇ-eu Jaˇliꞈ aˇ deuˆ Iˇsaˬyaˇ 41:10-ahˇ (Gui) noeˬ mawˇ-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ ngaˬ-euˬ aˬ laꞈ-ahˇ nyehꞈ tehˬ taˬ-euˬ miˇ neh maˬ guˆ lehˇ, nui ma saˇ lehˆ ni saˬ laˬ g’oˬ ma-ahˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. * G’aˬ biꞈ-eu Jaˇliꞈ aˇ deuˆ heu deuˆ, aˬ dui gaˬ-eu mehˇ nmˇ heu g’aˬ-ahˇ, nui ma g’awˇ mawˇ dawˬ tawˆ luꞈ Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ nui ma taˬ ni caw ba nehˬ-euˬ loꞈ-ehˇ, aˬ dui-ahˇ jiˇ k’aˆ dui dui-eu shaˬ zahˬ keuˆ le ngeh, nui ma saˇ-awˇ kamˬ daˬ coeˇ ni caw ba nehˬ-eu meh. Jaˇliꞈ aˇ deuˆ heu deuˆ aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nga lehˇ siˬ nya-eu g’aˇ duˬ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ jeˬ miˇ neh Iˇsaˬyaˇ-ahˇ heu loꞈ-ehˇ ehˇ nehˬ-euˬ nga lehˇ jeˬ hu haw ma.

2 Dahˬ beh ngeh naˇ, Yeˬhawˇbaˬ g’aˬ biꞈ-eu dawˬ heu g’awˬ myahˇ maˬ g’eh-ehˇ Baˬbuˇloˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ bi nyehꞈ g’eh-eu Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-euˬ g’aˇ duˬ, Iˇsaˬyaˇ-ahˇ bi boꞈ taˬ-euˬ meh. Ehˇ k’awꞈ aˬ yawꞈ Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ g’aˇ duˬ tehꞈ-ehˇ maˬ ngeuˇ-eu, teu ngeh yamˬ-ahˇ neh naˇ, aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ dawˬ tawˆ luꞈ-ahˇ jiˇ gaˇ dahˇ bi tsoeˬ-eu g’aˇ duˬ, dawˬ heu Jaˇliꞈ-ahˇ bi boꞈ ahˇ taˬ-euˬ meh. (Iˇsaˬyaˇ 40:8; Loˇmaˆ 15:4) Nymˬ-mˇ iˬ nah aˬ dui “shaˬ dui dui-eu aˇ yamˬ” laꞈ k’oeˇ jawˇ luꞈ-eu miˇ neh, Iˇsaˬyaˇ sahˬ boꞈ laꞈ k’oeˇ-euˬ g’aˬ biꞈ-eu jeˬ-ahˇ aˬ myah myah naˆ maˬ tseˇ loˬ-eu meh.—2 Tiˆmoˇseˬ 3:1.

3. (a) K’oꞈ lah-euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ pyeuꞈ-eu Iˇsaˬyaˇ 41:10 laꞈ k’oeˇ aˬ jeˬ jeˇ saˇ jaˇ dawˬ ahˇ-eu nga? (b) Aˬ dui saˇ jaˇ dawˬ heu maˇ diˇ pyeuꞈ laˇ-eu lehˇ kamˬ nehˬ laꞈ-eu jeˬ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh loˬ-eu nga?

3 Heu kawˆ laꞈ k’oeˇ aˬ dui-euˬ nui jah-ahˇ bi ziꞈ laˇ-eu,  Yeˬhawˇbaˬ-euˬ saˇ jaˇ dawˬ 3 jeˬ-ahˇ haw ma. Saˇ jaˇ dawˬ teu k’oꞈ lah-euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ pyeuꞈ-eu Iˇsaˬyaˇ 41:10 laꞈ k’oeˇ ahˇ meh. Teu naˇ, (1) Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui nehˬ-ehˇ jawˇ-eu, (2) aˬ yawꞈ aˬ dui-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ-eu, (3) aˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ caw ba-eu, heu deuˬ pyeuꞈ meh. Aˬ dui kamˬ-eu dawˬ * heu deuˬ-ahˇ loˬ-eu meh. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ dui k’awꞈ mehˇ nmˇ Yoˆshiˆkoꞈ loꞈ-ehˇ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ gaˇ kawˆ g’awˬ mya jeˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ-eu uˬ taꞈ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ sahˬ zahˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ-awˇ, aˬ dui tiˬ deuˬ na sahˬ paˬ sahˬ ma deuˬ k’ehˬ laˇ k’aˆ laˇ gaˇ ya daˬ-eu miˇ neh meh. Aˬ dui kamˬ-eu dawˬ-ahˇ aˬ yawꞈ dawˬ yawꞈ-ehˇ haw ma.

“Ngaˇ nawˬ nehˬ-ehˇ jawˇ ma”

4. (a) Aˬ dui kamˬ-eu dawˬ aˬ geu hmˬ-ahˇ haw dahˬ beh-eu nga? (Ehˇ lahˬ-ahˇ haw.) (b) Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ haw-eu nga? (c) Nawˇ Miˬyehˇ-euˬ dawˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ noeˬ nya?

4 Dahˬ beh-eu kamˬ-eu dawˬ naˇ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ ‘Taˬ guˆ. Ngaˇ nawˬ nehˬ-ehˇ jawˇ ma’ * lehˇ ehˇ-eu dawˬ heu meh. Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ maˇ diˇ ngehˬ g’eh-awˇ gaˬ-eu heu neh, aˬ dui nehˬ-ehˇ jawˇ-eu lehˇ bi siˬ laꞈ-eu meh. Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ, nui ma laꞈ k’oeˇ neh ngehˬ doˆ leꞈ-eu dawˬ-ahˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ. Aˬ yawˬ “Ngaˬ-euˬ mehˬ shi nawˇ aˇ poeˬ k’aˆ”-eu meh lehˇ ehˇ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 43:4) Boeˬ boeˬ luˆ luˆ laꞈ k’oeˇ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ gaˬ-eu jeˬ-ahˇ laˆ cawˆ laˇ nya-eu tiˬ jeˬ-euˬ baoˬ maˬ jaˆ-a, aˬ yawꞈ maˬ poˆ maˬ paˇ laˇ ni aˬ dui-ahˇ saˇ jaˇ ziꞈ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 54:10) Aˬ yawꞈ-euˬ nui gaˬ hawˇ-eu aˬ yawꞈ nehˬ-ehˇ cawˬ cawˬ-eu jeˬ heu naˇ, aˬ dui-ahˇ nui k’aˬ biꞈ-awˇ, aˬ yawꞈ-euˬ cawˬ Aˬbyaˬ (Aˬbyaˬhaˬ)-ahˇ haw piˇ nehˬ-eu loꞈ-ehˇ, nymˬ-mˇ iˬ nah aˬ dui-ahˇ jiˇ haw piˇ nehˬ-eu meh. Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-ahˇ “Aˬbyaˬ-oˇ, guˆ-eu nui ma taˬ bi ahˇ . . . nawˬ-ahˇ ngaˇ haw piˇ” ma lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh.—Aˇdahˬbeh-eu 15:1.

Yeˬhawˇbaˬ caw ba-eu miˇ neh aˬ dui “iˇ cuꞈ” naꞈ-eu lawˇ ba hawˇ-eu “miˬ dzaˬ” loꞈ-ehˇ g’eh-eu shaˬ zahˬ-ahˇ tsehˆ doˆ nya (Aˇ deuˆ 5-6-ahˇ haw) *

5-6. (a) Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-euˬ shaˬ zahˬ-ahˇ caw ba nehˬ mawꞈ-eu lehˇ aˬ dui aˬ joˆ-ehˇ siˬ nya-eu nga? (b) Aˬ dui Yoˆshiˆkoꞈ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ neh aˬ jeˬ ya siˬ-euˬ nga?

5 Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-euˬ shaˬ zahˬ-ahˇ caw ba nehˬ mawꞈ meh lehˇ aˬ dui siˬ nya-eu ma. Aˬ jeˬ miˇ neh ehˇ naˇ, aˬ yawꞈ aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ “Iˇ cuꞈ naꞈ gaˇ nawˇ tsehˆ doˆ ngeh, nawˬ nehˬ-ehˇ ngaˇ jawˇ ma. Guˆ-eu gaˆ-eu jeˬ-ahˇ nawˇ tahˬ puˬ k’awꞈ, nawˇ maˬ ya cawˆ-iˇ-a. Miˬ dzaˬ laꞈ k’oeˇ nawˇ cah tsehˆ k’awꞈ, nawˬ-ahˇ maˬ puiˆ dzaˬ-a” lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ meh. (Iˇsaˬyaˇ 43:2) Dawˬ heu aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ-eu nga?

 6 Dawˬ heu naˇ Yeˬhawˇbaˬ dehꞈ ziˇ shaˬ zahˬ-ahˇ laˆ byoˆ jiˇ nehˬ ma lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ-eu maˬ ngeuˇ ni, “iˇ cuꞈ naꞈ”-eu lawˇ baˬ loꞈ-ehˇ g’eh-eu shaˬ zahˬ-ahˇ maˬ bi ga nuiꞈ ni maˬ ehˇ, “miˬ dzaˬ” loꞈ-ehˇ g’eh-eu laˆ cawˆ laˇ-eu shaˬ zahˬ-ahˇ neh maˬ ehˇ, “tsehˆ doˆ” nya ni caw ba nehˬ gaˇ ehˇ mawꞈ-eu meh. Aˬ yawꞈ aˬ joˆ-ehˇ jahˇ-eu nga? Aˬ dui shiˇ-eu jeˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ k’awꞈ, aˬ yawꞈ-ahˇ saˇ jaˇ ziꞈ peuˬ ni caw ba nehˬ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 41:13) Dahˬ beh gaˇ ngehˬ keuˆ taˬ-euˬ mehˇ nmˇ Yoˆshiˆkoꞈ maˇ diˇ teu loꞈ-ehˇ ngeuˇ ngaˇ lehˇ ehˇ-eu meh. Aˬ yawꞈ-euˬ aˬ buˇ jiˇ ni “Nga ma heu naˆ naˆ-ehˇ nui ma saˇ-eu miˇ neh, ngaˬ-euˬ nui ma-ahˇ zaw laˇ-eu lehˇ miˇ-a. Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-ahˇ nui ma bi saˇ-eu lehˬ siˬ laˇ ngaˇ-a. Nga maꞈ shiˇ ngeh nah keuˆ ni saˬ laˬ g’oˬ deuˬ hawˇ-eu naˇ-eu deuˬ-ahˇ Yeˬhawˇbaˬ-euˬ gaˇ kawˆ hawˇ-eu saˇ jaˇ dawˬ-eu gaˇ kawˆ tsaꞈ gaˬ-euˬ meh” lehˇ ehˇ-eu meh. Aˬ dui Yoˆshiˆkoꞈ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ neh aˬ jeˬ ya siˬ-euˬ nga? Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ neh “Ngaˇ nawˬ nehˬ-ehˇ jawˇ ma” lehˇ ehˇ-eu saˇ jaˇ dawˬ-ahˇ nui ma taˬ naˇ, aˬ dui k’oeˇ taˆ shaˬ zahˬ keuˆ le ngeh, aˬ dui jiˇ k’aˬ duˬ ni g’eh-awˇ ziꞈ dah ni g’eh-eu meh.

‘Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma’

7-8. (a) Aˬ dui ja sawˇ-eu kamˬ-eu dawˬ nyiˬ dawˬ aˬ yawꞈ dawˬ naˇ aˬ jeˬ nga? “Guˆ-eu” lehˇ ehˇ-euheu, aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ-eu nga? (b) Yeˬhawˇbaˬ aˬ jeˬ miˇ neh bi nyehꞈ g’eh-eu lehˇ g’eh-eu Yuˇdaˆ deuˬ-ahˇ “Naw maꞈ guˆ-eu maˬ loˬ” lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ nga? (c) Iˇsaˬyaˇ 46:3, 4 laꞈ k’oeˇ, Miˬyehˇ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ maˬ bi guˆ-eu aˬ geu tsahˇ nga?

7 Iˇsaˬyaˇ kamˬ-eu dawˬ pyeuꞈ-eu nyiˬ dawˬ aˬ yawꞈ dawˬ, ‘Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma. Tiˬ jeˬ-ahˇ-iˬ naw maꞈ guˆ-eu maˬ loˬ’ lehˇ boꞈ taˬ-euˬ meh. Guˆ-eu lehˇ ehˇ-eu heu, aˬ jeˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ-eu nga? “Guˆ-eu” lehˇ ehˇ-eu dawˬ aˬ yawꞈ yaw oeˇ naˇ, “nahˇ g’oꞈ tehꞈ-ehˇ g’oꞈ haw-awˇ, tiˬ g’aˬ paˬ maˬ ngeuˇ naˇ tiˬ jeˬ paˬ yaw doeˇ jahˇ laˇ paˬ lehˇ noeˬ guˆ” gaˇ ehˇ mawꞈ-awˇ, “shaˬ zahˬ guˆ gaˆ puˬ luꞈ-eu deuˬ loꞈ-ehˇ tsawˬ guˆ-iˇ” gaˇ jiˇ ehˇ mawꞈ-eu meh.

8 Yeˬhawˇbaˬ aˬ jeˬ miˇ neh Baˬbuˇloˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ bi nyehꞈ g’eh-eu lehˇ g’eh-eu Yuˇdaˆ deuˬ-ahˇ “naw maꞈ guˆ-eu maˬ loˬ” lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ nga? Aˬ yawꞈ Baˬbuˇloˬ-ahˇ jawˇ-eu deuˬ guˆ meh lehˇ siˬ nya meh. Aˬ yawꞈ maꞈ aˬ jeˬ miˇ neh guˆ-eu nga? Yuˇdaˆ deuˬ Baˬbuˇloˬ miˇ k’ahˬ-ahˇ bi nyehꞈ g’eh-euˬ 70 k’oꞈ aˇ yamˬ jiˇ leˇ dzaˬ-ahˇ huiˬ dui dui-eu Meˬdiˇ Paˇshaˇ guiˇ maꞈ Baˬbuˇloˬ-ahˇ deuˆ le-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ guiˇ maꞈ heu-ahˇ zmˬ-awˇ, aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ-ahˇ pyehˬ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 41:2-4) Baˬbuˇloˬ tsawˇ haˬ hawˇ-eu teu gaˇ jawˇ-eu tsawˇ jeuˬ nui deuˬ muiˇ-eu deuˬ laˇ peh dui dui luꞈ meh lehˇ ya siˬ ngeh, “tiˬ g’aˬ tiˇ g’aˬ biꞈ”-awˇ caw ba nehˬ laꞈ-eu paˬ lehˇ noeˬ-awˇ tahˬ pahˬ aˬ ma mawˇ kawˇ paˇ tehˆ lahˬ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 41:5-7) Teu ngeh Yeˬhawˇbaˬ bi nyehꞈ g’eh-euˬ Yuˇdaˆ deuˬ-ahˇ ‘Ngaˬ-euˬ zaˬ k’aˆ Iˇsaˬleˬlaˆ-oˇ, [naw maꞈ aˬ cawˬ tsawˇ jeuˬ-ahˇ maˬ duˇ-a] . . . Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma. Tiˬ jeˬ-ahˇ-iˬ naw maꞈ guˆ-eu maˬ loˬ’ lehˇ ehˇ nehˬ-awˇ nui ma laˆ saˇ nehˬ-euˬ meh. (Iˇsaˬyaˇ 41:8-10) Yeˬhawˇbaˬ ‘Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma’ lehˇ ehˇ gaˇ haw taˬ. Aˬ yawꞈ heu loꞈ-ehˇ ehˇ-eu heu naˇ, aˬ yawꞈ-ahˇ saˇ jaˇ ziꞈ-eu laꞈ k’oeˇ uˬ duˬ tahˬ-eu deuˬ-ahˇ aˬ yawꞈ maˬ ngehˇ lehˇ kamˬ-eu g’aˇ duˬ meh. Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ luꞈ-awˇ, aˬ yawꞈ maꞈ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-euˬ zaˬ lahˇ pyeuꞈ luꞈ-a siˬ. Miˬyehˇ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ “Naw maꞈ-ahˇ ngaˇ haw piˇ nehˬ ma. Naw maꞈ-ahˇ ngaˇ ngehˬ g’eh-awˇ ka k’oꞈ ma” lehˇ ehˇ nehˬ-euˬ meh. G’aˬ biꞈ-eu dawˬ heu naˇ bi nyehꞈ g’eh-eu Yuˇdaˆ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ g’aˬ za leˇ-eu yaw duˬ baw meh.—Iˇsaˬyaˇ 46:3, 4-ahˇ gui.

9-10. Aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh guˆ-eu maˬ loˬ-eu nga? Yaw jeˬ ma jeˬ ehˇ haw.

9 Nymˬ-mˇ iˬ nah aˬ dui tiˬ jawˬ jawˇ-eu deuˬ, miˇ tsaˬ heu cawˆ iˇ luꞈ-eu miˇ neh k’ahˬ lahˇ-eu meh. Maˇ diˇ naˇ aˬ dui k’awꞈ aˬ yawꞈ maꞈ loꞈ-ehˇ ya tahˬ puˬ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ aˬ dui guˆ-eu maˬ loˬ-a. Yeˬhawˇbaˬ ‘Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma’ lehˇ ehˇ-eu meh. Dawˬ heu aˬ jeˬ miˇ neh aˬ dui-ahˇ nui ma bi saˇ-eu nga?

10 Saˇ pawˇ tiˬ laˇ laꞈ k’oeˇ dziˬ luꞈ-eu Jeˬ-mˬ  hawˇ-eu Beˬ-euˬ gaˇ kawˆ-ahˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ. Uˬ jeˬ jaˬ lehˇ maˬ muiˬ-eu miˇ neh jaˬ lehˇ lehˇ ma baw laˇ-awˇ, saˇ pawˇ teu laˇ nyeh laˇ-euˬ meh. Teu ngeh “Joꞈ paꞈ ziꞈ dah ni paꞈ taˬ, aˬ dui uˬ jeˬ jaˬ lehˇ maˬ muiˬ-eu tsahˇ-ahˇ iˇ tsehˆ luꞈ ma” lehˇ ehˇ-eu teˇ saˇ ya gaˬ-euˬ meh. Jeˬ-mˬ guˆ dui dui ngeh, saˇ pawˇ yeuꞈ-eu g’aˬ “Taˬ guˆ de, ngaˇ saˇ pawˇ yeuꞈ-eu g’aˬ ngehˬ luꞈ ma” lehˇ ehˇ-eu meh. Dawˬ teuˬ-ahˇ ya gaˬ ngeh, “Aˬ joˆ-ehˇ jah nya lehˇ” uˬ duˬ juiꞈ-eu meh. Ehˇ k’awꞈ Beˬ tiˬ jeˬ maˬ guˆ gaˇ ya mawˇ-euˬ meh. Teu miˇ neh aˬ yawꞈ “Nawˬ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ maˬ guˆ nya” lehˇ naˇ haˬ-eu meh. Beˬ uiˇ uiˇ-ehˇ ehˇ-eu “Ngaˇ saˇ pawˇ yeuꞈ-eu heu g’aˬ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ siˬ nya ma, aˬ yawꞈ ngaˬ da-eˇ” lehˇ ehˇ-awˇ, “Nymˬ-mˇ ngaˬ da-euˬ gaˇ kawˆ ja nehˬ ma, nawˇ aˬ yawꞈ-ahˇ siˬ nya-awˇ aˬ yawꞈ aˇ naˆ ni nya-eu lehˇ ya siˬ nya naˇ, nawˇ k’awꞈ maˬ guˆ-eu yaw duˬ baw meh lehˇ ngaˇ siˬ nya ma” lehˇ ehˇ-eu meh.

11. Aˬ dui saˇ pawˇ-ahˇ dziˬ-eu teu nyiˬ g’aˬ-ahˇ neh aˬ jeˬ ya siˬ-euˬ nga?

11 Aˬ dui yaw jeˬ ma jeˬ gaˇ kawˆ heu-ahˇ neh aˬ jeˬ dzaw geuꞈ nya-eu nga? Aˬ dui k’awꞈ mˬ taˆ Aˬda Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ siˬ nya-eu miˇ neh, Beˬ loꞈ-ehˇ nui ma saˇ nya meh. Aˬ dui aˇ saˬ saˬ-euˬ saˇ ka-ahˇ jaˬ lehˇ lehˇ ma loꞈ-ehˇ baw leꞈ-eu shaˬ zahˬ-ahˇ, buˬ-iˇ nya ni Yeˬhawˇbaˬ sheuˬ g’eh nehˬ laꞈ meh lehˇ aˬ dui siˬ nya-eu ma. (Iˇsaˬyaˇ 35:4) Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ nui ma taˬ-eu miˇ neh, miˇ tsaˬ zaˬ deuˬ guˆ dui dui luꞈ-eu k’awꞈ aˬ dui nui saˇ za nya meh. (Iˇsaˬyaˇ 30:15) K’oeˇ naˇ aˬ dui k’awꞈ Beˬ loꞈ-ehˇ Miˬyehˇ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh nui k’aˬ tsmˬ-eu lehˇ aˬ cawˬ-ahˇ ja nehˬ-eu ma. Toˆ-ehˇ naˇ aˬ yawꞈ maꞈ aˬ jeˬ-euˬ shaˬ zahˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ maꞈ-ahˇ caw ba nehˬ laꞈ meh lehˇ jah-eu meh.

“Ngaˇ g’aˬ biꞈ-awˇ caw ba nehˬ ma”

12. (a) Aˬ dui ja sawˇ-eu kamˬ-eu dawˬ pyeuꞈ-eu smˇ dawˬ aˬ yawꞈ dawˬ naˇ aˬ jeˬ nga? (b) Iˇsaˬyaˇ 40:10 Yeˬhawˇbaˬ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ aˬ jeˬ bi siˬ laꞈ-eu nga?

12 Iˇsaˬyaˇ kamˬ-eu dawˬ pyeuꞈ-eu smˇ dawˬ aˬ yawꞈ dawˬ naˇ, “Ngaˇ g’aˬ biꞈ-awˇ caw ba nehˬ ma” lehˇ boꞈ taˬ-euˬ meh. Iˇsaˬyaˇ Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ g’aˬ aˬ joˆ-ehˇ biꞈ-eu lehˇ ehˇ taˬ dzeuˇ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ “Dawˬ tawˆ k’oeˇ taˆ uˆ lahˇ-eu Sahˬpaˬ Miˬyehˇ, . . . aˬ yawꞈ-euˬ baoˬ neh  uˆ lahˇ-eu lehˇ oe luꞈ meh” lehˇ ehˇ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 40:10) Heu deuˆ-ahˇ haw ngeh, Yeˬhawˇbaˬ baoˬ huiˬ dui dui-eu sahˬ paˬ pyeuꞈ-eu lehˇ siˬ laˇ-eu meh. Yeˬhawˇbaˬ gaˇ hu-euˬ aˬ yawꞈ-euˬ tsawˇ haˬ deuˬ-ahˇ caw ba haw piˇ nehˬ-eu g’aˇ duˬ, tiˬ g’aˬ-iˬ maˬ ciˬ cehˆ laˇ nya-eu baoˬ-ahˇ zmˬ-eu meh. K’oeˇ naˇ aˬ yawꞈ, nymˬ-mˇ iˬ nah aˬ yawꞈ-ahˇ nui ma taˬ-eu deuˬ-ahˇ uˆ kaˬ uˆ lahˇ nehˬ-awˇ, g’aˬ k’aˆ laˇ ni caw ba nehˬ-eu meh.—Dawˬmehˬmehˬ-eu 1:30, 31; Iˇsaˬyaˇ 43:10.

Yeˬhawˇbaˬ-euˬ laꞈ-ahˇ deuˆ laˇ nya-eu keu ka maˬ jaˆ-a, aˬ yawꞈ aˬ dui-ahˇ uˆ kaˬ uˆ lahˇ nehˬ-eu yaw duˬ baw (Aˇ deuˆ 12-16-ahˇ haw) *

13. (a) Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˬ geu ngeh ngehˬ-ehˇ dzehˬ g’aˬ bi k’aˆ laˇ ma lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ nga? (b) Aˬ dui-ahˇ g’aˬ k’aˆ laˇ-awˇ ziꞈ laˇ ni caw ba nehˬ-eu aˬ jeˬ-euˬ saˇ jaˇ dawˬ nga?

13 Aˬ dui-ahˇ muiˇ-eu deuˬ k’ehˬ laˇ k’aˆ laˇ ngeh ngehˬ-ehˇ dzehˬ, Yeˬhawˇbaˬ “Ngaˇ g’aˬ biꞈ” ma lehˇ ehˇ taˬ-euˬ saˇ jaˇ dawˬ heu-ahˇ mˇ caw-eu meh. Nymˬ-mˇ iˬ nah tiˬ gaˇ na muiˇ-eu deuˬ aˬ dui-euˬ tsaꞈ gaˬ-eu gaˇ-ahˇ hawˇ-eu aˇ maꞈ aˇ muˇ-euˬ gaˇ-ahˇ laˆ tsoeˬ-eu leh jeh dui dui-eu meh. Ehˇ k’awꞈ aˬ dui aˇ dzehˬ-ehˇ guˆ-eu maˬ loˬ-a. Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ g’aˬ biꞈ-awˇ, ziꞈ dah g’eh ni caw ba nehˬ ma lehˇ kamˬ taˬ-euˬ meh. Aˬ yawꞈ “Nawˬ-ahˇ laˆ tahˬ laˆ naˇ nya-eu, guiˇ deuˆ-eu keu ka maˬ jaˆ-a” lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ taˬ-euˬ meh. (Iˇsaˬyaˇ 54:17) Dawˬ heu aˬ dui-ahˇ aˇ yeˇ huiˬ-eu maˇ diˇ ngeuˇ-eu smˬ kawˆ-ahˇ bi noeˬ mawˇ-eu meh.

14. Miˬyehˇ-ahˇ muiˇ-eu deuˬ aˬ dui-ahˇ deuˆ laˇ gaˇ aˬ dui aˬ jeˬ miˇ neh maˬ ya zahˬ leˇ-eu nga?

14 Maˇ diˇ ngeuˇ-eu dahˬ beh-eu hmˬ naˇ, aˬ dui Yeˬsuˇ jeˬ nah caw teh luꞈ-eu miˇ neh, aˬ cawˬ aˬ dui-ahˇ bye-eu yaw duˬ baw meh. (Maꞈtehˬ 10:22) Yeˬsuˇ aˇ saˬ saˬ saˇ ka-ahˇ jawˇ-eu aˬ yawꞈ-euˬ g’aˬ k’ehˇ deuˬ, k’aˆ dui dui-eu k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ-ahˇ ya daˬ meh lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. (Maꞈtehˬ 24:9; Yoˇhaˬ 15:20) Maˇ diˇ ngeuˇ-eu nyiˬ hmˬ aˬ yawꞈ hmˬ naˇ, Iˇsaˬyaˇ-euˬ maˬ keuˆ laˇ miˇ ehˇ taˬ-euˬ dawˬ, muiˇ-eu deuˬ aˬ dui-ahˇ bye-eu tehꞈ-ehˇ maˬ g’aˬ ni, keu ka g’awˬ mya jeˬ neh aˬ dui-ahˇ deuˆ laˇ meh lehˇ saˇ tiˇ biꞈ taˬ-euˬ meh. Keu ka teu laꞈ k’oeˇ ngeuˇ gaˇ duˇ-eu loꞈ-ehˇ myawꞈ-eu jeˬ, ja bu ja doeˇ-eu jeˬ, yaw k’aˆ-ehˇ k’ehˬ-eu k’aˆ-eu jeˬ, heu deuˬ jiˇ keuˬ-eu meh. (Maꞈtehˬ 5:11) Yeˬhawˇbaˬ muiˇ-eu deuˬ aˬ dui-ahˇ keu ka teu deuˬ neh deuˆ laˇ gaˇ maˬ laˆ tsoeˬ-a. (Eˇpeˇsu 6:12; Pah mehˬ-eu 12:17) Ehˇ k’awꞈ aˬ dui guˆ-eu maˬ loˬ-a. Aˬ jeˬ miˇ neh?

15-16. (a) Aˬ dui ya noeˬ taˬ-eu maˇ diˇ ngeuˇ-eu smˇ hmˬ aˬ yawꞈ hmˬ naˇ aˬ jeˬ nga? Iˇsaˬyaˇ 25:4, 5 dawˬ teu-ahˇ g’aˬ joˆ-ehˇ biꞈ-eu nga? (b) Iˇsaˬyaˇ 41:11, 12 aˬ dui-ahˇ muiˇ-eu deuˬ aˬ jeˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ meh lehˇ ehˇ-eu nga?

 15 Aˬ dui ya noeˬ taˬ-eu maˇ diˇ ngeuˇ-eu smˇ hmˬ aˬ yawꞈ hmˬ naˇ, “nawˬ-ahˇ laˆ tahˬ laˆ naˇ nya-eu, guiˇ deuˆ-eu keu ka maˬ jaˆ-a” lehˇ Yeˬhawˇbaˬ ehˇ-eu heu meh. Uˬ jeˬ jaˬ lehˇ lehˇ ma baw laˇ gaˇ haw piˇ nehˬ-eu kaˇ pyawˇ loꞈ-ehˇ, Yeˬhawˇbaˬ jiˇ ni aˬ dui-ahˇ “haiˬ-eu tsawˇ haˬ deuˬ”-ahˇ neh buˬ-iˇ ni uˆ kaˬ uˆ lahˇ nehˬ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 25:4, 5-ahˇ gui.) Muiˇ-eu deuˬ aˬ dui-ahˇ mˬ maˬ maˬ byaˆ zaˇ ziˇ maˬ laˆ cawˆ nya-a.—Iˇsaˬyaˇ 65:17.

16 K’oeˇ naˇ Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-ahˇ nui ma bi taˬ dzehˬ laˇ-eu g’aˇ duˬ, “naw maꞈ-ahˇ nui ma pehˇ-eu tsawˇ haˬ deuˬ” aˬ jeˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ-eu lehˇ jiˇ paˇ ehˇ nehˬ taˬ-euˬ meh. (Iˇsaˬyaˇ 41:11, 12-ahˇ gui.) Muiˇ-eu deuˬ aˬ dui-ahˇ aˇ naˆ ni deuˆ laˇ-awˇ aˇ naˇ k’aˆ k’awꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ muiˇ-eu deuˬ dawˬ tawˆ luꞈ “ya shiˇ gaˇ keuˆ tehꞈ-a.”

Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ nui ma aˬ joˆ-ehˇ taˬ nya dzehˬ laˇ-eu nga?

Aˬ dui Jaˇliꞈ laꞈ k’oeˇ ahˇ-eu Yeˬhawˇbaˬ gaˇ kawˆ-ahˇ gui naˇ aˬ yawꞈ-ahˇ nui ma taˬ dzehˬ laˇ (Aˇ deuˆ 17-18-ahˇ haw) *

17-18. (a) Jaˇliꞈ gui-eu Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ nui ma taˬ nya dzehˬ laˇ ni aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ-eu nga? Yaw jeˬ ma jeˬ ehˇ haw. (b) 2019 k’oꞈ-euˬ k’oꞈ lah-euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ-ahˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ naˇ, aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ caw ba nehˬ nga?

17 Aˬ dui Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ nui ma taˬ nya dzehˬ laˇ-eu g’aˇ duˬ, aˬ yawꞈ-ahˇ ya siˬ nya dzehˬ laˇ-eu meh. Aˬ dui aˬ yawꞈ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ siˬ nya laˇ nya-eu tiˬ jeˬ jaˆ-eu tehꞈ meh. Teu naˇ Jaˇliꞈ-ahˇ yaw muiˬ-ehˇ gui-awˇ, shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ-eu heu meh. Jaˇliꞈ heu naˇ gaˇ hu Yeˬhawˇbaˬ aˬ yawꞈ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ maˇ diˇ uˆ kaˬ uˆ lahˇ nehˬ-eu gaˇ kawˆ boꞈ ahˇ taˬ-euˬ meh. Gaˇ kawˆ teu deuˬ naˇ, nymˬ-mˇ iˬ nah Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ jiˇ ni teu loꞈ-ehˇ uˆ kaˬ uˆ lahˇ nehˬ meh lehˇ jah coeˇ ni caw ba nehˬ-eu meh.

18 Yeˬhawˇbaˬ aˬ dui-ahˇ aˬ joˆ-ehˇ uˆ kaˬ uˆ lahˇ-eu gaˇ kawˆ nehˬ-ehˇ taꞈ leˇ-awˇ, Iˇsaˬyaˇ neh zawˇ-ehˇ sheu cehˆ muiˬ taˬ-euˬ yaw jeˬ ma jeˬ-ahˇ shaˇ noeˬ haw sheˇ. Iˇsaˬyaˇ Yeˬhawˇbaˬ yawˇ bo-eu yaw sahˇ pyeuꞈ-awˇ, aˬ yawꞈ-euˬ zaˬ lahˇ deuˬ naˇ yawˇ zaˬ pyeuꞈ meh lehˇ ehˇ-awˇ, Yeˬhawˇbaˬ “Yawˇ zaˬ deuˬ-ahˇ tiˬ gaˇ jaˬ uiˬ jiˇ-eu laꞈ k’oeˇ, aˬ yawꞈ-euˬ bawˇ k’ahˇ-ahˇ ciˬ-awˇ, yawˇ zaˬ aˬ ma deuˬ-ahˇ aˬ za za-ehˇ sheuˬ g’eh tehꞈ-a” lehˇ ehˇ-eu meh. (Iˇsaˬyaˇ 40:11) Yeˬhawˇbaˬ-euˬ baoˬ huiˬ-eu aˬ laꞈ aˬ dui-ahˇ byaˇ tawꞈ luꞈ nya lehˇ noeˬ naˇ, aˬ dui tiˬ jeˬ-ahˇ-iˬ maˬ guˆ ni nui ma saˇ-eu meh. Aˬ dui shaˬ zahˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ k’awꞈ nui ma saˇ ni caw ba nehˬ-eu g’aˇ duˬ, saˇ jaˇ ziꞈ-awˇ noeˬ dahˇ doe-eu zaˬ k’aˆ Iˇsaˬyaˇ 41:10-ahˇ tseˇ-awˇ, 2019 k’oꞈ-euˬ k’oꞈ lah-euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ geuꞈ-euˬ meh. Teu deuˆ-ahˇ ‘Taˬ guˆ. Ngaˇ naw maꞈ-euˬ Miˬyehˇ pyeuꞈ ma’ lehˇ ehˇ taˬ-euˬ meh. Miˬyehˇ-euˬ saˇ jaˇ dawˬ heu-ahˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ luꞈ-uˇ. Dawˬ heu naˇ mehˬ hu paw jaˆ-eu shaˬ zahˬ-ahˇ kamˬ daˬ coeˇ ni caw ba nehˬ-eu meh.

Dawˬ caˇ 38 Aˬ yawꞈ nawˬ-ahˇ g’aˬ bi k’aˆ laˇ

^ Yaw zaˬ 5 2019 k’oꞈ-euˬ k’oꞈ lah-euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ heu naˇ, miˇ tsaˬ k’oeˇ taˆ maˬ ehˇ, aˬ dui-euˬ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ maˬ ehˇ, yaw haiˬ yaw doeˇ jeˬ pyeuꞈ luꞈ k’awꞈ, aˬ dui nui saˇ oꞈ nya-eu 3 kawˆ-ahˇ bi siˬ laꞈ-eu meh. Heu kawˆ laꞈ k’oeˇ teu 3 kawˆ aˬ jeˬ jeˇ nga lehˇ haw-awˇ, aˬ dui-ahˇ maˬ bi guˆ-eu uˬ taꞈ, Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ nui ma taˬ nya ni caw ba nehˬ-eu jeˬ-ahˇ jiˇ ja sawˇ ma. Nawˇ k’oꞈ lah-euˬ Jaˇliꞈ aˇ deuˆ-ahˇ shaˇ noeˬ shaˇ sawˇ-awˇ, noeˬ taˬ nya ni leh jeh luꞈ-uˇ. Heu loꞈ-ehˇ jahˇ-eu heu naˇ, nawˬ-ahˇ ziꞈ dah ni bi g’eh laˇ-awˇ, mehˬ hu paw-euˬ shaˬ zahˬ-ahˇ kamˬ daˬ coeˇ ni caw ba nehˬ-eu meh.

^ Yaw zaˬ 1 2016 k’oꞈ, Shiꞈ siˬ ba la-ahˇ doˆ laˇ-euˬ Loꞈ-eu nymˇgoˇ sahˬ boꞈ myaˆ pyawˬ 18-ahˇ haw.

^ Yaw zaˬ 3 Dzawˇ lahˬ: Kamˬ-eu jeˬ heu naˇ, maˇ maˇ ni g’eh-eu dawˬ pyeuꞈ-eu, maˬ ngeuˇ naˇ tiˬ jeˬ na maˇ diˇ pyeuꞈ laˇ meh lehˇ saˇ jaˇ dzaˬ-eu jeˬ pyeuꞈ meh. Yeˬhawˇbaˬ neh aˬ dui-ahˇ kamˬ-euˬ dawˬ teu naˇ, aˬ dui-euˬ dehꞈ ziˇ laꞈ k’oeˇ ya tahˬ puˬ-eu shaˬ zahˬ-ahˇ aˇ dzehˬ-ehˇ maˬ bi noeˬ shaˬ k’ahˬ lahˇ ni caw ba nehˬ laꞈ-eu meh.

^ Yaw zaˬ 4 Ehˇ lahˬ: Iˇsaˬyaˇ 41:10, 13, 14 laꞈ k’oeˇ, “Taˬ guˆ” lehˇ ehˇ-eu dawˬ 3 poˆ ahˇ-awˇ, “Ngaˇ” (Yeˬhawˇbaˬ-ahˇ ehˇ mawꞈ) lehˇ ehˇ-eu dawˬ k’awꞈ yaw myaˬ poˆ ahˇ-eu meh. Yeˬhawˇbaˬ Iˇsaˬyaˇ-ahˇ aˬ jeˬ miˇ neh “Ngaˇ” lehˇ ehˇ-eu dawˬ heu yaw myaˬ poˆ bi boꞈ-euˬ nga? Aˬ yawꞈ tsawˇ haˬ zaˬ-ahˇ aˬ yawꞈ-ahˇ nui ma taˬ-awˇ neh tehꞈ-ehˇ nui saˇ oꞈ nya meh lehˇ bi siˬ mawꞈ-eu miˇ neh meh.

^ Yaw zaˬ 52 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Nymˇ jiˇ laꞈ k’oeˇ-euˬ deuˬ gaˇ mˇ duˬ-ahˇ maˬ ehˇ, sahˬ boꞈ dzaw nymˇ-ahˇ maˬ ehˇ, tsaꞈ gaˬ-iˇ gaˇ maˬ ehˇ, naˇ-eu gawˇ-eu jeˬ-ahˇ maˬ ehˇ, shaˬ zahˬ-ahˇ ya tahˬ puˬ-eu aˇ baˇ.

^ Yaw zaˬ 54 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Yeˬhawˇbaˬ-euˬ Saˇ kiˇ deuˬ bawˬ dzaˬ luꞈ gaˇ yehˇ deuˬ laˇ k’awꞈ, mehˇ nmˇ deuˬ maˬ guˆ ni jawˇ luꞈ.

^ Yaw zaˬ 56 Aˇ baˇ-euˬ gaˇ kawˆ: Aˬ myah luꞈ nymˇ jiˇ uˬ duˬ tahˬ-eu heu naˇ, aˬ dui-ahˇ g’aˬ k’aˆ-awˇ oˇ daˬ coeˇ laˇ ni caw ba nehˬ.