Yaa mi ní ɔ nɔ

Yaa munyuyi tsɔwi ɔmɛ a nɔ

Yaa e mi ní ɔ mi

Yehowa Odasefohi

Dangme

Yesu Ji Blɔ ɔ, Anɔkuale ɔ, Kɛ Wami ɔ

 YI 125

A Kɛ Yesu Ya Ana Ngɔ, Nɛ A Kɛ Lɛ Ya Kayafa Hu Ngɔ

A Kɛ Yesu Ya Ana Ngɔ, Nɛ A Kɛ Lɛ Ya Kayafa Hu Ngɔ

MATEO 26:57-68 MARKO 14:53-65 LUKA 22:54, 63-65 YOHANE 18:13, 14, 19-24

  • A KƐ YESU YA ANA NƐ BE KO NƐ BE Ɔ, E JI OSƆFO NƆKƆTƆMA PE KULAA A NGƆ

  • SANHEDRIN BI ƆMƐ YE SANE NƐ DƐ

Benɛ a nu Yesu nɛ a fi lɛ ɔ se ɔ, a kɛ lɛ ya Ana ngɔ. Benɛ Yesu ji jokuɛyo nɛ e ya bi mlaa tsɔɔli ɔmɛ munyu ngɛ sɔlemi we ɔ, jamɛ a be ɔ mi ɔ, Ana ji osɔfo nɔkɔtɔma pe kulaa. (Luka 2:42, 47) Pee se ɔ, Ana binyumu ɔmɛ ekomɛ sɔmɔ kaa osɔfo nikɔtɔmahi, nɛ jehanɛ lɛɛ, e ngatsɛ Kayafa lɛ hɛɛ jamɛ a blɔ nya a.

Kayafa ha nɛ a ngɔ Yesu kɛ ya Ana ngɔ kekle bɔ nɛ pee nɛ e ná be kɛ bua Sanhedrin bi ɔmɛ a nya. Osɔfo nɔkɔtɔma pe kulaa a, kɛ nihi 70 lɛ peeɔ Sanhedrin ɔ nɛ.

Ana bi Yesu sane kɛ kɔ ‘e kaseli ɔmɛ, kɛ níhi nɛ e tsɔɔ ɔ he.’ Yesu de lɛ ke: ‘I tuɔ munyu paa kɛ haa nɔ tsuaa nɔ. Daa nɛ ɔ, i tsɔɔ ní ngɛ kpe he ɔmɛ, kɛ sɔlemi we ɔ he nɛ Yuda bi kulaa kpee ngɛ ɔ, nɛ i de we nɔ́ ko nɔ́ ko ngɛ laami mi gblee. Mɛni he je o ngɛ imi mohu munyu bie ɔ? Ni nɛmɛ nɛ ba buɔ mi tue ɔ, bi mɛ nɔ́ nɛ i deɔ mɛ.’​​—Yohane 18:19-21.

Kɛkɛ nɛ osɔfo ɔmɛ a tsɔlɔ kake gba Yesu tue mi ma, nɛ e kã Yesu hɛ mi ke: “Heto nɛ o ha osɔfo nɔkɔtɔma pe kulaa a ji nɛ ɔ?” Se akɛnɛ Yesu le kaa e tɔ we he je ɔ, e he nɔ ke: “Ke i de nɔ́ yaya ko ɔ, de ngɛ hiɛ ɔ nɛ ni nɛ ɔmɛ tsuo nɛ a nu. Se ke kpakpa a, lɛɛ mɛni he je o ngɛ mi gbee ɔ?” (Yohane 18:22, 23) Jehanɛ ɔ, Ana ha nɛ a kɛ Yesu ya ha e ngatsɛ Kayafa.

 Be nɛ ɔ mi lɛɛ e maa pee kaa osɔfo nɔkɔtɔma pe kulaa a, kɛ ma nimeli ɔmɛ, kɛ mlaa tsɔɔli ɔmɛ nɛ a ji Sanhedrin ɔ bua a he nya ta. A ya kpe ngɛ Kayafa we ɔ mi. Jinɛ mlaa ngmɛ́ blɔ kaa a yeɔ nɔ ko sane ngɛ Hetsɔmi be ɔ mi, se a ku a hɛ ngɔ fɔ jamɛ a mlaa a nɔ nɛ a ya nɔ nɛ a tsu a yi mi tomi yaya a he ní.

Enɛ ɔ tsɔɔ kaa kojoli nɛ ɔmɛ be nyɛe maa ye dami sane. Benɛ Yesu tle Lazaro si ɔ, Sanhedrin ɔ to kaa a maa gbe Yesu. (Yohane 11:47-53) Loko a nu Yesu po ɔ, jami nya dali ɔmɛ sɛ hlami nɛ a so kaa a maa gbe lɛ. (Mateo 26:3, 4) E ngɛ heii kaa a bu lɛ gbenɔ fɔ momo po loko a bɔni e sane yemi!

Ngɛ kpe nɛ a tsɛ nɛ jinɛ a be he blɔ kaa a tsɛɔ ɔ se ɔ, osɔfo nikɔtɔma amɛ kɛ Sanhedrin bi kpa amɛ bɔ mɔde kaa a ma hla nihi nɛ a ya ye lakpa odase kɛ si Yesu, konɛ a da nɔ kɛ gbe lɛ. Nihi fuu ya ye odase, se ni ɔmɛ a nya pee we kake. Nyagbe ɔ, nyumuhi enyɔ komɛ ye lakpa odase kɛ si Yesu ke: “Wɔ nitsɛmɛ wa nu nɛ e de ke, ‘Ma ku sɔlemi we nɛ nimli ma nɛ ɔ, nɛ ligbi etɛ se ɔ, ma ma ekpa nɛ pi nimli nɛ ma’” (Marko 14:58) Se lɔ ɔ hu a nya pee we kake.

Kayafa bi Yesu ke: “O be heto hae lo? Sanehi nɛ a po ngɔ fɔ o nɔ nɛ ɔ, o be nya jee?” (Marko 14:60) Se ngɛ lakpa odase nɛ a ye kɛ si Yesu ɔ tsuo se ɔ, Yesu pui a nya mi. Enɛ ɔ he ɔ, Osɔfo Nɔkɔtɔma Kayafa gu ga blɔ ko nɔ kɛ bi Yesu munyu.

Kayafa le kaa Yuda bi ɔmɛ sume kulaa kaa a maa nu kaa nɔ ko ma de ke Mawu Bi ji lɛ. Be ko nɛ Yesu de ke e Tsɛ ji Mawu ɔ, Yuda bi ɔmɛ ka kaa a maa gbe lɛ, ejakaa a susu kaa Yesu ngɛ tsɔɔe kaa “e kɛ Mawu sɔ.” (Yohane 5:17, 18; 10:31-39) Akɛnɛ Kayafa le enɛ ɔ he je ɔ, e je blɔ nɛ e de Yesu ke: “I ngɛ mo kita kae ngɛ Mawu hɛ kalɔ ɔ biɛ mi kaa ke mo ji Kristo, Mawu Bi ɔ, de wɔ!” (Mateo 26:63) Ngɛ anɔkuale mi ɔ, Yesu de hyɛ kaa Mawu Bi ji lɛ. (Yohane 3:18; 5:25; 11:4) Enɛ ɔ he ɔ, ke e ha we sane nɛ ɔ heto ɔ, a maa ngɔ lɛ kaa piɔ lɛɛ e ngɛ tsɔɔe kaa pi Mawu Bi ji lɛ, nɛ pi lɛ ji Kristo ɔ. Lɔ ɔ he ɔ, Yesu de mɛ ke: “Ee, imi. Nyɛ maa na Nɔmlɔ Bi ɔ kaa e hii si ngɛ Ope ɔ hiɔ nɔ, nɛ e ngɛ hiɔwe bɔku ɔ mi kɛ ma!”​​—Marko 14:62.

Benɛ Kayafa nu nɛ Yesu de nɔ́ nɛ ɔ, e hia e tade klɔii ɔ, nɛ e de ke: “E bɔ musu! Anɛ odase yeli kpahi a he pa hia wɔ lo? Jehanɛ lɛɛ, tse nyɛ nu kaa e bɔ musu! Kɛ nyɛ ngɛ dee kɛɛ?” Sanhedrin bi ɔmɛ bu lɛ fɔ ke: “E sa gbenɔ.”​​—Mateo 26:65, 66.

Kɛkɛ nɛ nihi nɛ a ngɛ lejɛ ɔ ye Yesu he fɛu, nɛ a fiaa lɛ kɔ. Ni komɛ hu gba e hɛ mi ma, nɛ a su lada ngɔ pue e nɔ. A fi e hɛ mi, nɛ a fia lɛ ní, nɛ a ye e he fɛu ke: “Mɛnɔ lɛ fia mo nɔ́ ɔ? De wɔ?” (Luka 22:64) A ye Mawu Bi ɔ sane nyɔ mi, be nɛ mlaa ngmɛ́ blɔ, nɛ a pee lɛ basabasa!