Yaa mi ní ɔ nɔ

Yaa munyuyi tsɔwi ɔmɛ a nɔ

Yaa e mi ní ɔ mi

Yehowa Odasefohi

Dangme

Sanehi 10 Nɛ Nihewi Kɛ Yihewi biɔ ɔ A Hetohi

 SANE BIMI 9

Anɛ E Sa Nɛ Ma He Su Tsakemi Tsɔɔmi ɔ Ma Ye Lo?

Anɛ E Sa Nɛ Ma He Su Tsakemi Tsɔɔmi ɔ Ma Ye Lo?

NƆ́ HE JE NƐ E HE HIA

Ke su tsakemi tsɔɔmi ɔ ji anɔkuale ɔ, lɛɛ wami be si hie daa. Ke nɔ ko lɛ e bɔ je ɔ kɛ níhi nɛ ngɛ mi ɔ, lɛɛ wa ma nyɛ maa le nɔ́ he je nɛ wa ngɛ wami mi, kɛ nɔ́ nɛ maa ba hwɔɔ se.

MƐNI O MAA PEE?

Mo susu si fɔfɔɛ nɛ ɔ he nɛ o hyɛ: Alex li nɔ́ nɛ e maa pee. E he ye kaa Mawu ko ngɛ, nɛ lɛ nɛ e bɔ níhi. Se mwɔnɛ ɔ, tsɔɔlɔ nɛ e tsɔɔ mɛ níhi nɛ wami ngɛ a mi ɔ a he ní ɔ, ma nɔ mi ha mɛ kaa su tsakemi tsɔɔmi ɔ ji anɔkuale, ejakaa a kɛ tsɔɔmi nɛ ɔ da níhi a mi hlami nɛ da nɛ je mi si kpali pee ɔ nɔ. Alex sume kaa nihi nɛ a susu kaa e li nɔ́. E de e he ke: ‘Mɛnɔ ji mi nɛ ke je mi si kpali tsɔɔ kaa su tsakemi tsɔɔmi ɔ ji anɔkuale ɔ, ma de ke e be mi?’

Ke mo ji Alex ɔ, anɛ o maa kplɛɛ su tsakemi tsɔɔmi ɔ nɔ kaa e ji anɔkuale akɛnɛ womihi nɛ nyɛ kaseɔ ngɛ sukuu ɔ tsɔɔ jã a he je lo?

MOO MLƐ NƐ O SUSU HE!

Nihi nɛ a heɔ su tsakemi tsɔɔmi ɔ yeɔ ɔ kɛ nihi nɛ a heɔ yeɔ kaa nɔ ko lɛ bɔ níhi ɔ tsuo kɛ o ya yemi tsɔɔ nɔ́ nɛ a heɔ yeɔ ɔ, be mi nɛ a li nɔ́ he je nɛ a heɔ jamɛ a nɔ́ ɔ yeɔ.

  • Ni komɛ heɔ yeɔ kaa nɔ ko lɛ bɔ níhi akɛnɛ a tsɔɔ mɛ jã ngɛ a sɔlemihi a mi ɔ he je kɛkɛ.

  • Ni komɛ heɔ su tsakemi tsɔɔmi ɔ yeɔ akɛnɛ a tsɔɔ mɛ jã ngɛ sukuu ɔ he je kɛkɛ.

 SANE BIMI KAKAAKA EKPA NƐ E SA KAA O SUSU HE

Baiblo ɔ de ke: “Tsu tsuaa tsu ɔ, nɔ ko nɛ fiaa; se Mawu lɛ bɔ níhi tsuo.” (Hebri Bi 3:4) Anɛ o ma nyɛ ma he munyu nɛ ɔ maa ye lo?

Ke nɔ ko na tsu ko nɛ e de ke tsa pi nɔ ko nɛ e ma tsu ɔ, jamɛatsɛ ɔ he ngɛ muɔ. Jã kɛ̃ nɛ ke nɔ ko tsɔɔ kaa pi Bɔlɔ ko nɛ e bɔ níhi nɛ wami ngɛ a mi ɔ, jamɛatsɛ ɔ hu he ngɛ muɔ

NIHI DEƆ KE: Nɔ́ ngua ko nɛ e pɛ́ nɛ nɔ́ fɛɛ nɔ́ nɛ ngɛ je mluku ɔ mi ɔ ba.

1. Mɛni lɛ e pɛ́ ɔ, nɛ mɛnɔ lɛ ha nɛ jamɛ a nɔ́ ɔ pɛ́ ɔ?

2. Ke a ke níhi tsuo ba kɛkɛ aloo nɔ ko lɛ ha nɛ níhi tsuo ba a, te nɛɛ lɛ sisi numi ngɛ he?

NIHI DEƆ KE: Adesahi je lohwehi a mi kɛ ba.

3. Ke adesa je lohwe ko kaa siato mi kɛ ba a, lɛɛ mɛni he je mɔ nɛ adesa ngɛ nile kulaa pe siato ɔ?

4. Mɛni he je nɛ adesa juɛmi kpi “wami yiblii” kake po he ɔ?

NIHI DEƆ KE: Níhi a mi hlami tsɔɔ kaa su tsakemi tsɔɔmi ɔ ji anɔkuale.

5. Anɛ nɔ nɛ deɔ jã a hu hla níhi a mi nɛ e na jã lo?

6. Anɛ nihi fuu heɔ su tsakemi tsɔɔmi ɔ yeɔ akɛnɛ a de mɛ ke ní leli tsuo heɔ yeɔ ɔ he je lo?

“Ke o ngɛ nyɛɛe ngɛ huetso ko mi nɛ o na tsu saminyayoo ko ɔ, anɛ o ma de ke: ‘Tso ɔmɛ nɔ si ngɛ a dɛ he nɛ mɛ nitsɛmɛ a pee tsu ɔ lo?’ Ngɛ anɔkuale mi ɔ, o be jã dee! Nile be mi kaa nɔ ko ma de jã. Ke jã a, lɛɛ mɛni he je nɛ wa ma he ye kaa je mluku ɔ ba ngɛ e dɛ he ɔ?”—Julia.

“Ngɔɔ lɛ kaa nɔ ko de mo ke ní komɛ pɛ́ ngɛ womi peemi he ko, enɛ ɔ he ɔ, inki ɔ kpa kɛ wo níhi a he nɛ e pee munyunguhi a sisi tsɔɔmi womi ko nɛ se be. Anɛ o ma he sane nɛ ɔ maa ye lo?”—Gwen.

 MƐNI HE JE NƐ E SA KAA WA HE YE KAA MAWU NGƐ Ɔ?

Baiblo ɔ woɔ wɔ he wami kaa waa kɛ wa “juɛmi nɛ to níhi a he.” (Roma Bi 12:1, NW) Enɛ ɔ tsɔɔ kaa e sɛ nɛ hemi kɛ yemi nɛ o ngɛ kaa Mawu ngɛ ɔ nɛ da níhi nɛ nyɛɛ se nɛ ɔ a nɔ kɛkɛ

  • JÃ NƐ E PEEƆ MI (E peeɔ mi kaa nɔ ko ngɛ, nɛ e ngɛ he wami wawɛɛ pe nɔ tsuaa nɔ)

  • WA BI YAA MA YA (I kɛ nihi nɛ a yaa sɔlemi lɛ ngɛ kpɔ kake mi)

  • NƆ NYƐMI (Ye fɔli nyɛ ye nɔ kaa e sa nɛ ma he ye kaa Mawu ngɛ)

Mohu ɔ, e sa nɛ o le nɔ́ tutuutu he je nɛ o heɔ nɔ́ ko yeɔ ɔ.

“Ke wa ngɛ sukuu tsu mi nɛ tsɔɔlɔ ɔ ngɛ bɔ nɛ nɔmlɔ tso ɔ tsuɔ ní ha a mi tsɔɔe ɔ, e haa nɛ i náa nɔ mi mami wawɛɛ kaa Mawu ngɛ. Nɔmlɔ tso ɔ he nɔ́ fɛɛ nɔ́, nyafii jio, ngua jio, e ngɛ ní tsumi nɛ e tsuɔ. A tsuɔ ní tsumi nɛ ɔ be mi nɛ wa hɛ be wa e he nɔ. Adesa juɛmi kpi bɔ nɛ wa nɔmlɔ tso ɔ ngɛ ha a he!”—Teresa.

“Ke i na mɔ gagaaga ko, aloo mele ngua ko, aloo lɔle ɔ, i biɔ ye he ke, ‘Mɛnɔ lɛ pee nɔ́ nɛ ɔ?’ Bɔ nɛ lɔle he níhi tsuɔ ní ha pɛpɛɛpɛ ɔ tsɔɔ kaa nɔ ko nɛ ngɛ nile lɛ e pee. Nɛ ke nɔ ko lɛ e pee lɔle ɔ, lɛɛ nɔ ko nɛ bɔ adesahi hulɔ.”—Richard.

“Si abɔ nɛ i ngɛ je mi si kpami he ní kasee ɔ, si abɔ nɛ i naa kaa su tsakemi tsɔɔmi ɔ be mi. . . . Ngɛ ye blɔ fa mi ɔ, e he wɛ kaa nɔ ko ma ‘he ye’ kaa Bɔlɔ ko ngɛ, se e he wa kaa nɔ ko ma he su tsakemi tsɔɔmi ɔ maa ye.”—Anthony.

MO SUSU HE

E ngɛ mi kaa jehahi babauu ji nɛ ɔ nɛ je mi si kpali bɔni su tsakemi tsɔɔmi ɔ mi hlami mohu lɛɛ, se loloolo ɔ, mɛ tsuo a juɛmi sɔɛ ngɛ he. Ke je mi si kpali po a juɛmi sɔɛ ngɛ su tsakemi tsɔɔmi ɔ he ɔ, anɛ tɔmi ngɛ he kaa o ma de ke o kplɛɛ we jamɛ a tsɔɔmi ɔ nɔ lo?