Yaa mi ní ɔ nɔ

Yaa munyuyi tsɔwi ɔmɛ a nɔ

Yaa e mi ní ɔ mi

Yehowa Odasefohi

Dangme

Mɛni Baiblo ɔ Ma Nyɛ Maa Tsɔɔ Wɔ?

 YI NYƆNGMA KƐ ENYƆ

Mɛni Blɔ Nɔ O Maa Gu Kɛ Pee Mawu Huɛ?

Mɛni Blɔ Nɔ O Maa Gu Kɛ Pee Mawu Huɛ?

1, 2. Moo tsɔɔ nimli komɛ nɛ Yehowa kɛ mɛ pee huɛ?

MƐNƆ nɛ o maa suɔ kaa o kɛ maa pee huɛ? Nɔ ko nɛ o suɔ e sane. Nɔ ko nɛ e nuɔ mo sisi nɛ mo hu o nuɔ lɛ sisi. Nɔ ko nɛ o bua jɔ e su kɛ e ní peepee he.

2 Yehowa Mawu nyɛɛ nɛ e kɛ adesahi peeɔ huɛ. Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, Abraham ji Yehowa huɛmɛ ɔmɛ a kpɛti nɔ kake. (Yesaya 41:8; Yakobo 2:23) Yehowa bua jɔ David hu he. Yehowa de ke e ‘ná David he bua jɔmi.’ (Bɔfo Ɔmɛ A Ní Tsumi 13:22) Gbalɔ Daniel hu ji nɔ ko nɛ Yehowa ‘suɔ e sane saminya.’Daniel 9:23.

3. Mɛni he je nɛ Yehowa ngɔ Abraham, David, kɛ Daniel kɛ pee e huɛmɛ ɔ?

3 Mɛni blɔ nɔ Abraham, David, kɛ Daniel gu kɛ pee Yehowa huɛmɛ? Yehowa de Abraham ke: “O bu mi tue.” (1 Mose 22:18) Yehowa kɛ nihi nɛ a baa a he si nɛ a buɔ lɛ tue ɔ nuɔ huɛ. Nihi tsuo ngɛ ma ko mi po ma nyɛ maa pee e huɛmɛ. Yehowa de Israel bi ɔmɛ ke: ‘Nyɛɛ bu mi tue, konɛ ma pee nyɛ Mawu, nɛ nyɛɛ pee ye ma.’ (Yeremia 7:23) Enɛ ɔ he ɔ, ke o suɔ kaa o maa pee Yehowa huɛ ɔ, lɛɛ e sa nɛ o bu lɛ tue.

YEHOWA POƆ E HUƐMƐ A HE PIƐ

4, 5. Mɛni blɔ nɔ Yehowa guɔ kɛ poɔ e huɛmɛ a he piɛ?

4 Baiblo ɔ tsɔɔ kaa Yehowa ngɛ he blɔ hlae nɛ e kɛ maa wo ‘nihi nɛ yeɔ lɛ anɔkuale ɔ he wami.’ (2 Kronika 16:9) Ngɛ La 32:8 ɔ, Yehowa wo e huɛmɛ tsuo si ke: ‘Ma bli  o juɛmi nya, nɛ ma tsɔɔ mo blɔ nɛ o nyɛɛ nɔ. Ma wo mo ga, nɛ ye hɛngmɛ maa hi o he.’

5 Yehowa he nyɛlɔ ngua a suɔ kaa e ma puɛ huɛ bɔmi nɛ ngɛ waa kɛ Mawu wa kpɛti ɔ. Se Yehowa suɔ kaa e maa po wa he piɛ. (Kane La 55:22.) Akɛnɛ wa ji Yehowa huɛmɛ he je ɔ, wa suɔ kaa waa kɛ wa tsui tsuo ma sɔmɔ lɛ. Wa yeɔ lɛ anɔkuale ngɛ fimi behi a mi po. Waa kɛ wa hɛ fɔɔ Yehowa nɔ kaa bɔ nɛ la polɔ ɔ hu kɛ e hɛ fɔ Yehowa nɔ ɔ. E de ke: ‘I susuɔ Yehowa he daa. Nɛ́ Yehowa ngɛ ye kasa nya nɛ ɔ, nɔ́ ko nɔ́ ko be mi pee.’ (La 16:8; 63:8) Ngɛ mɛni blɔ nɔ nɛ Satan ngɛ mɔde bɔe kaa e ma puɛ huɛ bɔmi nɛ ngɛ waa kɛ Mawu wa kpɛti ɔ?

SATAN PO ADESAHI A NYA

6. Kɛ Satan po adesahi a nya kɛɛ?

6 Wa kase ngɛ Yi 11 mi kaa Satan po Mawu nya kaa e ji lakpatsɛ, nɛ e tsɔɔ kaa Yehowa yi dami sane, ejakaa e ngmɛ́ Adam kɛ Hawa blɔ nɛ mɛ nitsɛmɛ a mwɔ a yi mi kpɔ ngɛ nɔ́ nɛ da kɛ nɔ́ nɛ dɛ he. Hiob womi ɔ tsɔɔ kaa Satan po adesahi nɛ a suɔ kaa a maa pee Mawu huɛmɛ ɔ hu a nya. Satan tsɔɔ kaa adesahi jaa Mawu ngɛ níhi nɛ a náa ngɛ e dɛ ɔ he je, se pi nɛ a suɔ lɛ. Satan de po kaa e ma nyɛ ma je adesahi tsuo kɛ je Mawu he. Ha nɛ waa hyɛ bɔ nɛ Yehowa po Hiob he piɛ ha, kɛ nɔ́ nɛ wa ma nyɛ maa kase ngɛ e sane ɔ mi.

7, 8. (a) Mɛni Yehowa de ngɛ Hiob he? (b) Mɛni Satan hu de ngɛ Hiob he?

7 Mɛnɔ ji Hiob? Hiob ji nyumu ko nɛ e hi si maa pee jeha 3,600 nɛ be ɔ. Yehowa tsɔɔ kaa ngɛ jamɛ a be ɔ mi ɔ, nɔ ko nɔ ko be je ɔ mi nɛ e da, nɛ e yeɔ anɔkuale kɛ lɛ sɔ. Hiob buɔ Mawu wawɛɛ, nɛ e pee we nɔ́ nɛ dɛ blɔ. (Hiob 1:8) Hiob ji Yehowa huɛ nitsɛnitsɛ.

 8 Satan po Hiob nya kaa níhi nɛ e náa ngɛ Mawu dɛ ɔ he je nɛ e ngɛ lɛ jae ɔ nɛ. Satan de Yehowa ke: ‘O baa Hiob, kɛ e we mi bimɛ, kɛ nɔ́ tsuaa nɔ́ nɛ e ngɛ ɔ yi, nɛ nɔ́ ko hia we lɛ. O gbaa e ní tsumi, nɛ o wo lɛ ní babauu ngɛ zugba a nɔ. Moo lɛɛ mo he ní ɔmɛ ngɛ e dɛ kaa e be mo gbiɛe ngɛ o hɛ mi lo!’Hiob 1:10, 11.

9. Mɛni Yehowa ngmɛ Satan blɔ kaa e pee?

9 Satan po Hiob nya kaa níhi nɛ e náa ngɛ Yehowa dɛ ɔ he je nɛ e jaa lɛ ɔ nɛ. Satan de hu kaa e ma nyɛ ma ha nɛ Hiob nɛ kpa Yehowa sɔmɔmi. Yehowa le kaa nɔ́ nɛ Satan de ɔ be mi, se kɛ̃ ɔ, e ngmɛ Satan blɔ konɛ e ka Hiob nɛ e hyɛ kaa Hiob suɔ Yehowa loo e sume lɛ.

SATAN NGƆ HAOMIHI KƐ BA HIOB NƆ

10. Mɛni haomihi Satan kɛ ba Hiob nɔ, nɛ kɛ Hiob pee e ní ha kɛɛ?

10 Kekleekle ɔ, Satan kpata Hiob lohwehi tsuo a hɛ mi, loo ngɛ blɔ ko nɔ ɔ, e ju mɛ. Ngɛ lɔ ɔ se ɔ, Satan gbe Hiob tsɔli ɔmɛ a kpɛti nihi fuu. Hiob níhi tsuo hɛ mi kpata. Jehanɛ se hu ɔ, Satan gbe Hiob bimɛ nyɔngma amɛ ngɛ kɔɔhiɔ ngua ko nɛ fia a mi. Se Hiob ya nɔ nɛ e ye Yehowa anɔkuale. “Enɛ ɔ tsuo mi ɔ, Hiob pee we yayami ko; e pia we Mawu.”Hiob 1:12-19, 22.

Yehowa jɔɔ Hiob akɛnɛ e ji e huɛ nɛ yeɔ lɛ anɔkuale ɔ he je

11. (a) Mɛni nɛ Satan kpale pee Hiob? (b) Mɛni Hiob pee?

11 Satan ngmɛɛ we Hiob he. E kpale de Mawu ke: “Moo lɛɛ moo ye e nɔmlɔ tso ɔ awi kaa e be mo gbiɛe ngɛ o hɛ mi lo!” Lɔ ɔ he ɔ, Satan ha nɛ hiɔ yeyee ko fia Hiob. (Hiob 2:5, 7) Ngɛ enɛ ɔ hu mi ɔ, Hiob ye Yehowa anɔkuale. E de ke: ‘Kɛ yaa si ye gbenɔ ligbi ɔ, i be ye anɔkuale yemi ɔ he ngmɛɛe!’Hiob 27:5.

12. Mɛni Hiob pee kɛ tsɔɔ kaa Satan ji lakpatsɛ?

12 Hiob li kaa Satan po e nya, nɛ e li nɔ́ he je nɛ e ngɛ nɔ́ nae ɔ hulɔ. E susu kaa Yehowa lɛ ngɔ haomi ɔmɛ kɛ  ba e nɔ. (Hiob 6:4; 16:11-14) Se ngɛ lɛ tsuo se ɔ, Hiob ya nɔ nɛ e ye Yehowa anɔkuale. Amlɔ nɛ ɔ lɛɛ anɔkuale nɛ ngɛ Hiob sane ɔ mi ɔ je kpo heii. Pi níhi nɛ Hiob ná ngɛ Mawu dɛ ɔ he je nɛ e sɔmɔ lɛ. E suɔ Mawu, nɛ lɔ ɔ he je nɛ Mawu kɛ lɛ pee huɛ ɔ nɛ. Níhi nɛ Satan de ngɛ e he ɔ ekoeko be mi!

13. Mɛni je anɔkuale nɛ Hiob ye Mawu ɔ mi kɛ ba?

13 E ngɛ mi kaa jamɛ a be ɔ mi ɔ, Hiob li nɔ́ nɛ ngɛ nɔ yae ngɛ hiɔwe mohu lɛɛ, se e ye Mawu anɔkuale, nɛ e ha nɛ e pee heii kaa Satan ji lakpatsɛ. Yehowa jɔɔ Hiob ngɛ anɔkuale nɛ e ye lɛ ɔ he.Hiob 42:12-17.

SATAN PO O NYA

14, 15. Kɛ Satan po adesahi tsuo a nya kɛɛ?

14 O ma nyɛ maa kase nɔ́ ko nɛ he hia ngɛ nɔ́ nɛ ba Hiob nɔ ɔ mi. Mwɔnɛ ɔ hu ɔ, Satan po wa nya kaa níhi nɛ wa ma nyɛ ma ná kɛ je Yehowa dɛ mi ɔ he je nɛ wa jaa lɛ ɔ nɛ. Ngɛ Hiob 2:4 ɔ, Satan de ke: “Nɔ́ tsuaa nɔ́ nɛ ngɛ nɔ ko dɛ ɔ, e ma nyɛ ngɔ kɛ ha, ke e yi ma na wami kɛkɛ.” Enɛ ɔ tsɔɔ kaa pi Hiob pɛ nɛ Satan po e nya, e po adesahi tsuo a nya kaa pi a tsui mi nɛ a je kɛ ngɛ Mawu sɔmɔe. Hiob gbo jeha lafahi abɔ nɛ be ɔ, se loloolo ɔ, Satan kpa we Yehowa he guɛ gbemi, nɛ e kpa we e sɔmɔli a nya pomi hulɔ. Kaa nɔ hyɛmi nɔ́ ɔ, a ngma ngɛ Abɛ 27:11 ke: “Ye bi, pee o he ní lelɔ, nɛ ma na bua jɔmi, konɛ ma na nɔ́ kpakpa ko ma de nɔ nɛ ngɛ mi ahlua bɔe ɔ.”

15 O ma nyɛ maa bu Yehowa tue, nɛ o ye lɛ anɔkuale, konɛ o ha nɛ Satan nɛ pee lakpatsɛ. Ke e sa nɛ o pee tsakemihi fuu ngɛ o si himi mi bɔ nɛ pee nɛ o nyɛ nɛ o ba pee Mawu huɛ ɔ, lɔ ɔ ji nɔ́ nɛ hi pe kulaa nɛ o ma nyɛ maa pee ngɛ o si himi mi! Yi mi kpɔ kaa kikɛ nɛ o maa mwɔ ɔ he hia wawɛɛ. Satan po o nya kaa ke o kɛ haomihi  kpe ɔ, o maa jɔɔ Mawu anɔkuale yemi. E bɔɔ mɔde kaa e maa sisi wɔ konɛ wa kpa Mawu anɔkuale yemi. Ngɛ mɛni blɔ nɔ?

16. (a) Mɛni mɔde Satan ngɛ bɔe kaa e ma ha nɛ wa kpa Yehowa sɔmɔmi? (b) Mɛni blɔ nɔ Abosiami ma nyɛ maa gu konɛ e ha nɛ o kpa Yehowa sɔmɔmi?

16 Satan guu blɔ slɔɔtohi a nɔ konɛ e kɛ puɛ huɛ bɔmi nɛ ngɛ waa kɛ Mawu wa kpɛti ɔ. E tuaa wɔ “kaa jata nɛ ngɛ huae, nɛ ngɛ nɔ ko hlae nɛ e tsɔtslɔɔ e mi.” (1 Petro 5:8) E ko pee mo nyakpɛ kaa o huɛmɛ, o weku li, kɛ ni kpahi maa bɔ mɔde kaa a ma ha nɛ́ o kpa Baiblo ɔ kasemi. A be suɔe kaa o ngɔ nɔ́ nɛ o kase ɔ hu kɛ tsu ní. E maa pee kaa nɔ́ nɛ Satan ngɛ mo tuae. * (Yohane 15:19, 20) Jehanɛ hu ɔ, Satan “tsakeɔ e he peeɔ bɔfo nɛ ngɛ kpɛe kaa la.” Lɔ ɔ he ɔ, e ma nyɛ maa sisi wɔ konɛ wa kpa Yehowa suɔmi nya ní peemi. (2 Korinto Bi 11:14) Blɔ kpa ko hu nɛ Satan ma nyɛ maa gu nɔ konɛ e ha nɛ wa kpa Yehowa sɔmɔmi ji kaa e maa wo wa kɔni mi nyu, konɛ e pee wɔ kaa wa be nyɛe maa sa Mawu hɛ mi kɔkɔɔkɔ.Abɛ 24:10.

MOO YE YEHOWA MLAA AMƐ A NƆ

17. Mɛni he je nɛ wa buɔ Yehowa tue ɔ?

17 Ke wa bu Yehowa tue ɔ, wa haa nɛ Satan peeɔ lakpatsɛ. Mɛni maa ye bua wɔ konɛ waa bu Mawu tue? Baiblo ɔ de ke: ‘Nyɛɛ suɔ Yehowa, nyɛ Mawu ɔ kɛ nyɛ tsui tsuo, kɛ nyɛ klaa tsuo, kɛ nyɛ he wami tsuo.’ (5 Mose 6:5) Wa buɔ Yehowa tue ejakaa wa suɔ lɛ. Ke  suɔmi nɛ wa ngɛ kɛ ha Yehowa a mi wa a, wa bua maa jɔ kaa wa maa pee nɔ́ fɛɛ nɔ́ nɛ e ma de wɔ ke waa pee ɔ. Bɔfo Yohane ngma ke: “Ke wa suɔ Mawu ɔ, wa yeɔ e mlaa amɛ a nɔ. Nɛ e mlaa amɛ a nɔ yemi wɛ kulaa.”1 Yohane 5:3.

18, 19. (a) Mɛni ji ní komɛ nɛ Yehowa tsɔɔ kaa e sɛ nɛ waa pee? (b) Mɛni ha nɛ wa le kaa Yehowa be wɔ dee ke waa pee nɔ́ ko nɛ e le kaa wa be nyɛe maa pee ɔ?

18 Mɛni ji ní komɛ nɛ Yehowa tsɔɔ kaa e sɛ nɛ waa pee? Ní nɛ ɔmɛ ekomɛ ngɛ daka nɛ e yi ji, “ Moo Nyɛ Níhi Nɛ Yehowa Sume” ɔ mi. Eko ɔ, e maa pee mo kaa tɔmi ko be ní nɛ ɔmɛ a he. Se ke o kane Ngmamihi nɛ a tsɛ se ɔmɛ nɛ o susu a he saminya a, o maa na kaa nile ngɛ mi kaa o maa ye Yehowa mlaa nɛ ɔmɛ a nɔ. O maa na hu kaa e sa nɛ o pee tsakemi komɛ ngɛ o si himi mi. E ngɛ mi kaa jã peemi he ma nyɛ maa wa kɛ ha mo  mohu lɛɛ, se ke o pee jamɛ a tsakemi ɔmɛ ɔ, o ma ná tue mi jɔmi, nɛ o bua maa jɔ kaa o ji Mawu huɛ nɛ yeɔ lɛ anɔkuale. (Yesaya 48:17, 18) Kɛ wa plɛ kɛ le kaa wa ma nyɛ maa pee tsakemi nɛ ɔmɛ ngɛ wa si himi mi kɛɛ?

19 Yehowa de we wɔ hyɛ kaa waa pee nɔ́ ko nɛ e le kaa wa be nyɛe maa pee kɔkɔɔkɔ. (5 Mose 30:11-14) Akɛnɛ e ji wa Huɛ nitsɛ he je ɔ, e le wɔ pe bɔ nɛ wɔ nitsɛmɛ po wa le wa he. E le wa nyɛmihi kɛ wa fã tɔmihi. (La 103:14) Bɔfo Paulo wo wɔ he wami ke: “Mawu yeɔ e siwo nɔ, nɛ e be hae nɛ a ka nyɛ pe bɔ nɛ nyɛ ma nyɛ. Ke ka ba nyɛ nɔ ɔ, Mawu ma ha nyɛ he wami nɛ nyɛ kɛ da nya, konɛ nyɛɛ je mi.” (1 Korinto Bi 10:13) Wa ngɛ nɔ mi mami kaa Yehowa ma ha wɔ he wami konɛ wa nyɛ nɛ waa pee nɔ́ nɛ da. E ma ha mo “he wami kpetekpleenyɛ” konɛ o nyɛ nɛ o da haomihi nɛ a nya wa a nya. (2 Korinto Bi 4:7) Benɛ Yehowa ye bua Paulo nɛ e da kahi nɛ e kɛ  kpe ɔmɛ a nya se ɔ, e ngma ke: ‘I nyɛɔ peeɔ nɔ́ tsuaa nɔ́ ngɛ nɔ nɛ woɔ mi he wami ɔ he je.’Filipi Bi 4:13.

O BUA NƐ JƆ NÍHI NƐ MAWU SUƆ Ɔ A HE

20. Mɛni suhi nɛ e sa nɛ o kase, nɛ mɛni he je?

20 Ke wa suɔ nɛ waa pee Yehowa huɛmɛ ɔ, e sa nɛ wa kpa níhi nɛ Yehowa sume ɔ peemi. Se pi lɔ ɔ pɛ. (Roma Bi 12:9) Mawu huɛmɛ suɔ níhi nɛ e suɔ. A wo níhi nɛ Mawu suɔ ɔ ekomɛ a ta ngɛ La 15:1-5. (Kane.) Yehowa huɛmɛ ɔmɛ kaseɔ lɛ, nɛ a jeɔ e su ɔmɛ kpo. Su nɛ ɔmɛ ji “suɔmi, bua jɔmi, he jɔmi, tsui si tomi, mi mi himi, kpakpa peemi, hemi kɛ yemi, he si bami, kɛ he nɔ yemi.”Galatia Bi 5:22, 23.

21. Kɛ o ma plɛ kɛ je suhi nɛ Mawu suɔ ɔ kpo kɛɛ?

21 Kɛ o ma plɛ kɛ je su kpakpa nɛ ɔmɛ kpo kɛɛ? Baiblo ɔ kanemi kɛ e kasemi daa ligbi ɔ maa ye bua mo konɛ o ná su kpakpahi nɛ Yehowa suɔ. (Yesaya 30:20, 21) Ke o pee jã a, suɔmi nɛ o ngɛ ha Yehowa a mi maa wa, nɛ lɔ ɔ maa wo mo he wami nɛ o maa suɔ kaa o maa pee e suɔmi nya ní.

22. Ke o bu Yehowa tue ɔ, mɛni se o ma ná?

22 Wa ma nyɛ maa ngɔ tsakemihi nɛ eko ɔ, e he maa hia nɛ o pee ɔ kɛ to bɔ nɛ wa jeɔ tade momo ngɛ wa he, nɛ wa woɔ ehe ɔ he. Baiblo ɔ de ke e sa nɛ o ‘sake nɔmlɔ su momo ɔ ngɔ pue he’ nɛ o wo “nɔmlɔ su he” ɔ. (Kolose Bi 3:9, 10) E ngɛ mi kaa enɛ ɔ peemi be gbɔjɔɔ mohu lɛɛ, se ke wa pee tsakemi nɛ ɔmɛ nɛ wa bu Yehowa tue ɔ, e wo wɔ si kaa wa ma ná “se nami kpahi babauu.” (La 19:11) Moo fia o pɛɛ si kaa o maa bu Yehowa tue, nɛ o kɛ tsɔɔ kaa Satan ji lakpatsɛ kpanaku. Mo sɔmɔ Yehowa ngɛ suɔmi nɛ o suɔ lɛ ɔ he je, se pi jɔɔmi nɛ o ma ná hwɔɔ se ɔ he je. Ke o pee jã a, o maa pee Mawu huɛ nitsɛnitsɛ!

^ kk. 16 Enɛ ɔ tsɔɔ we kaa Satan nɛ e ngɛ nihi nɛ a ngɛ mɔde bɔe kaa a maa tsi o nya nɛ o kpa Baiblo ɔ kasemi ɔ kudɔe. Se kɛ̃ ɔ, Satan ji “je nɛ ɔ mi mawu,” nɛ ‘lɛ nɛ e ngɛ je ɔ nɔ yee.’ Lɔ ɔ he ɔ, e be nyakpɛ kaa ni komɛ bɔɔ mɔde kaa a maa tsi wa nya nɛ wa kpa Yehowa sɔmɔmi.2 Korinto Bi 4:4; 1 Yohane 5:19.