Yaa mi ní ɔ nɔ

Yaa munyuyi tsɔwi ɔmɛ a nɔ

Yaa e mi ní ɔ mi

Yehowa Odasefohi

Dangme

Hwɔɔmi Mɔ  |  April 2015

 HƐ MI MUNYU | YESU KPƆ̃Ɔ NƆ—KƐ JEƆ MƐNI MI?

Yesu Gbenɔ Kɛ E Si Temi—Bɔ Nɛ O Ma Ná He Se Ha

Yesu Gbenɔ Kɛ E Si Temi—Bɔ Nɛ O Ma Ná He Se Ha

‘Mo he Nyɔmtsɛ Yesu nɛ o ye, nɛ a ma he o yi wami.’—Bɔfo Ɔmɛ A Ní Tsumi 16:31.

Bɔfo Paulo kɛ Sila nɛ a tu bua jɔmi munyu nɛ ɔ kɛ tsɔɔ pamitsɛmɛ a nɔ hyɛlɔ ko ngɛ Makedonia ma nɛ ji Filipi ɔ mi. Mɛni munyu nɛ ɔ tsɔɔ? Ke wa maa nu nɔ́ he je nɛ e he hia kaa wa ná Yesu mi hemi kɛ yemi loko a ma he wa yi wami kɛ je gbenɔ mi ɔ sisi ɔ, ja wa le nɔ́ he je nɛ wa gboɔ. Mo susu nɔ́ nɛ Baiblo ɔ tsɔɔ ɔ he nɛ o hyɛ.

Abɔɛ adesahi kaa a gbo

‘Jehanɛ Yehowa Mawu ngɔ nɔmlɔ ɔ kɛ ya to Eden ngmɔ ɔ mi, konɛ e hu mi nɛ e hyɛ nɔ. E wo lɛ mlaa ke, “Tso ɔmɛ nɛ ngɛ ngmɔ ɔ mi ɔ, o ma nyɛ maa ye eko tsuaa eko yiblii faa, ja tso ɔ nɛ haa nɔ leɔ kpakpa kɛ yayami ɔ pɛ. Koo ye jamɛ a tso ɔ yiblii; ligbi nɛ o maa ye eko ɔ, o ma gbo.”’—1 Mose 2:15-17.

Mawu ngɔ kekle nɔmlɔ Adam kɛ ya to Eden abɔɔ ɔ mi. Abɔɔ nɛ ɔ ji paradeiso, nɛ lohwehi kɛ tso slɔɔtohi babauu ngɛ mi. Tsohi nɛ woɔ yiblii ngɛ lejɛ ɔ nɛ Adam ma nyɛ maa ye eko faa. Se Yehowa Mawu de Adam ke e ko ye tso pɔtɛɛ ko nɔ yiblii, nɛ e bɔ lɛ kɔkɔ kaa ke e ye ɔ, e ma gbo.

Anɛ Adam nu kɔkɔ bɔmi nɛ ɔ sisi lo? E le nɔ́ nɛ ji gbenɔ; ejakaa lohwehi gboɔ nɛ e naa. Ke ji kaa a bɔ Adam kaa e gbo ɔ, jinɛ sisi numi be kɔkɔ bɔmi nɛ Mawu kɛ ha lɛ ɔ he. Mohu ɔ, Adam yɔse kaa ke e bo Mawu tue nɛ e yi jamɛ a tso ɔ yiblii ɔ, e maa hi si daa—e be gboe.

Ni komɛ he ye kaa jamɛ a tso ɔ daa si kɛ ha bɔmi nami, se pi jã. Yehowa suɔ nɛ Adam kɛ e yo Hawa nɛ a “fɔ babauu” nɛ a ‘hyi zugba a nɔ tsuo, nɛ a ye nɔ.’ (1 Mose 1:28) Kɔkɔ bɔmi ɔ kɔ tso nitsɛnitsɛ he. Yehowa tsɛ tso ɔ ke, “tso ɔ nɛ haa nɔ leɔ kpakpa kɛ yayami,” ejakaa e daa si kɛ ha he blɔ nɛ Mawu ngɛ nɛ e kɛ tsɔɔ adesahi kpakpa kɛ yayami. Ke Adam yi tso ɔ nɔ yiblii ɔ, pi kaa e maa tsɔɔ kaa e peeɔ tue bumi kɛ haa Mawu kɛkɛ, se mohu, lɔ ɔ maa tsɔɔ hu kaa e suɔ Nɔ nɛ bɔ lɛ nɛ e jɔɔ lɛ babauu ɔ wawɛɛ.

 Adam gbo akɛnɛ e bui Mawu tue ɔ he je

‘Nyumu ɔ lɛɛ Yehowa Mawu de lɛ ke, “O ye tso ɔ yiblii ɔ nɛ i de nyɛ ke nyɛ ko ye ɔ. . . . O maa nyla o hɛ mi latsa loko zugba a maa ba ní bɔ nɛ sa ha mo nɛ o ye. O maa pee enɛ ɔ daa kɛ yaa si a maa pu mo ngɛ zu ɔ nɛ i tĩ kɛ puɛ mo ɔ mi. Zu ji mo, nɛ o maa kpale kɛ ya zu mi ekohu.”’1 Mose 3:17, 19.

Adam ye tso nɛ a bɔ lɛ kɔkɔ kaa e ko ye ɔ. Tue gbomi nɛ ɔ ngɛ hɛdɔ wawɛɛ nitsɛ. Adam tsɔ atuã, e je blɔ nɛ e ma e hɛ kɛ fɔ ní kpakpahi tsuo nɛ Yehowa pee ha lɛ ɔ nɔ. Adam kua Yehowa kɛ gu tso ɔ yiblii nɛ e ye ɔ nɔ, nɛ e hla kaa e maa ye lɛ nitsɛ e he nɔ, nɛ nɔ́ nɛ maa je mi kɛ ba ji haomihi.

Adam gbo kaa bɔ nɛ Yehowa de lɛ ɔ. Mawu ngɔ “zugba zu” kɛ bɔ Adam, nɛ e de lɛ ke e “maa kpale kɛ ya zu mi ekohu.” Benɛ Adam gbo ɔ, e ná we nɔmlɔ tso kpa, nɛ e yɛ mumihi a je ko. Benɛ e gbo ɔ, e ba pee nɔ́ nɛ wami be mi kaa bɔ nɛ wami be zu nɛ a tĩ kɛ bɔ lɛ ɔ mi ɔ.1 Mose 2:7; Fiɛlɔ 9:5, 10.

Wa gboɔ ejakaa Adam ninahi ji wɔ

“Nɔ kake lɛ pee yayami, nɛ yayami kɛ gbenɔ ba. Enɛ ɔ ha gbenɔ sã nimli tsuo, ejakaa nɔ tsuaa nɔ pee yayami.”Roma Bi 5:12.

Adam tue gbomi loo yayami ɔ ngɔ haomihi babauu kɛ ba. Pi adesa wami be tsuo nɛ ji jeha 70 loo 80 ɔ pɛ nɛ bɔ Adam benɛ e pee yayami ɔ, se hɛ nɔ kami kaa e maa hi si kɛ ya neneene ɔ hu bɔ lɛ. Jehanɛ hu, benɛ Adam pee yayami ɔ, e yi mluku hu, nɛ lɔ ɔ ha e bimɛ tsuo yi mluku.

Adam bimɛ ji wɔ tsuo. Kɛ gu Adam nɔ ɔ, wa ná yayami kɛ gbenɔ kaa gbosi ní. Paulo tu wa haomi nɛ ɔ he munyu. E ngma ke: “Imi lɛɛ nɔmlɔ adesa kɛkɛ ji mi, nɛ yayami he mi nyɔguɛ. Hyɛ kaa ye ní ngɛ mɔbɔ! . . . Mɛnɔ ma he ye yi wami kɛ je nɔmlɔ tso nɛ kɛ nɔ yaa gbenɔ mi nɛ ɔ dɛ mi?” Paulo ha lɛ nitsɛ e sane bimi ɔ heto ke: ‘Sina ha Mawu kɛ gu wa Nyɔmtsɛ Yesu Kristo nɔ!’Roma Bi 7:14, 24, 25.

 Yesu ngɔ e wami ngɔ ha konɛ waa hi si kɛ ya neneene

“Tsɛ ɔ tsɔ e Bi ɔ kɛ ba kaa je ɔ yi wami helɔ.”1 Yohane 4:14.

Yehowa Mawu to blɔ nya konɛ e kɛ je nɔ́ nɛ je yayami mi kɛ ba a, nɛ e kɛ kpɔ wɔ kɛ je gbenɔ mi. Ngɛ mɛni blɔ nɔ? E tsɔ e Bi nɛ e suɔ lɛ ɔ kɛ je hiɔwe, nɛ a fɔ lɛ kaa adesa nɛ ye mluku kaa Adam. Se Yesu be kaa Adam, ejakaa “e pee we yayami ko.” (1 Petro 2:22) Akɛnɛ Yesu ye mluku he je ɔ, e be gbenɔ fɔ bumi sisi, nɛ jinɛ e ko hi si daa kaa adesa nɛ ye mluku.

Se kɛ̃ ɔ, Yehowa ngmɛ blɔ nɛ Yesu he nyɛli ɔmɛ gbe lɛ. Ligbi etɛ se ɔ, Yehowa tle lɛ si nɛ e ha lɛ mumi nɔmlɔ tso bɔ nɛ pee nɛ e kpale kɛ ya hiɔwe ngɛ be nɛ sa mi. Yesu ngɔ e wami nɛ ye mluku ɔ he jua wami ɔ ya ha Mawu ngɛ hiɔwe kɛ kpɔ adesahi.Yehowa kplɛɛ afɔle sami ɔ nɔ, lɔ ɔ he ɔ, nihi nɛ ma ná Yesu mi hemi kɛ yemi ɔ ma ná neneene wami.Roma Bi 3:23, 24; 1 Yohane 2:2.

Yesu ha wa nine su nɔ́ nɛ Adam ha nɛ e bɔ wɔ ɔ nɔ. E gbo ngɛ wa he konɛ waa hi si kɛ ya neneene. Baiblo ɔ de ke: ‘Yesu na gbenɔ mi amanehlu konɛ Mawu dloomi ɔ nya a, e ba gbo kɛ ha nihi tsuo.’Hebri Bi 2:9.

Blɔ nya tomi nɛ ɔ tsɔɔ wɔ Yehowa he ní babauu. E dami sane yemi nɛ nɔ kuɔ ɔ ha we nɛ adesahi nɛ a yi mluku ɔ nɛ a kpɔ mɛ nitsɛmɛ a he. Se suɔmi kɛ mɔbɔ nami nɛ e ngɛ ɔ ha nɛ e ngɔ nɔ́ ngua kɛ sã afɔle—e ngɔ e Bi ɔ kɛ ha kaa kpɔ mi nɔ́.Roma Bi 5:6-8.

A tle Yesu si kɛ je gbeje, nɛ a ma tle ni kpahi hu si

‘Mawu tle Kristo si kɛ je gbeje, e pee kekleekle nɔ ngɛ nihi nɛ gbo ɔmɛ a kpɛti. Ejakaa kaa bɔ nɛ gbenɔ gu adesa nɔ kɛ ba a, jã nɔuu kɛ̃ adesa nɔ gbogboehi a si temi ɔ gu kɛ ba. Kaa bɔ nɛ nihi tsuo ngɛ Adam mi gboɔ ɔ, jã nɔuu kɛ̃ a ma tle nihi tsuo si ngɛ Kristo mi.’1 Korinto Bi 15:20-22.

Atsinyɛ jemi ko be he kaa Yesu ba hi si nɛ e gbo, se mɛni odase tsɔɔ kaa a tle lɛ si kɛ je gbeje? Odase ɔmɛ a kpɛti kake ji kaa benɛ a tle Yesu si ɔ, e je e he kpo kɛ tsɔɔ nihi babauu ngɛ be slɔɔtohi a mi kɛ he slɔɔtohi. E je e he kpo kɛ tsɔɔ nihi nɛ a he hiɛ pe 500 si kake. Bɔfo Paulo tu enɛ ɔ he munyu ngɛ sɛ womi nɛ e ngma kɛ ya ha Korinto bi ɔmɛ ɔ mi, nɛ e tsɔɔ kaa nihi nɛ a na Yesu ɔ a kpɛti ni komɛ ngɛ wami mi be nɛ e ngma sɛ womi ɔ. Lɔ ɔ tsɔɔ kaa jamɛ a ni ɔmɛ ma nyɛ maa ye nɔ́ nɛ a na kɛ nɔ́ nɛ a nu ɔ he odase.1 Korinto Bi 15:3-8.

Benɛ Paulo ngma kaa Kristo ji “kekleekle nɔ” ngɛ nihi nɛ a tle mɛ si ɔ a kpɛti ɔ, e ngɛ tsɔɔe kaa a ma tle ni kpahi hu si pee se. Yesu nitsɛ de ke be maa su nɛ ‘nihi tsuo nɛ ngɛ yɔkɔ ɔmɛ a mi’ ɔ maa “je kpo.”Yohane 5:28, 29.

 E sa nɛ wa ná Yesu mi hemi kɛ yemi konɛ waa hi si kɛ ya neneene

“Mawu suɔ je ɔ saminya, nɛ e ngɔ e Bi kake ɔ ngɔ ha, konɛ nɔ tsuaa nɔ nɛ heɔ lɛ yeɔ ɔ, e hɛ mi ko kpata, se mohu e na neneene wami.”Yohane 3:16.

Baiblo mi womi nɛ sɛ hlami ɔ tu bɔ nɛ gbenɔ plɛ kɛ ba nɛ Paradeiso ɔ laa a he munyu. Nɛ nyagbe womi ɔ tu be nɛ a ma kpata gbenɔ hɛ mi nɛ Mawu ma ha nɛ zugba a nɛ pee Paradeiso ekohu ɔ he munyu. Jamɛ a be ɔ mi ɔ, adesahi maa hi si kɛ ya neneene ngɛ bua jɔmi mi. Kpojemi 21:4 ɔ deɔ ke: “Nɔ ko be gboe hu.” Kuku 5 ɔ ma bɔ nɛ si womi nɛ ɔ ji anɔkuale ha a nɔ mi ke: “Anɔkuale munyu nɛ sa kaa a he ye ji nɛ ɔ nɛ.” Yehowa ma nyɛ maa ye e si womi ɔ nɔ kɛ pi si.

Anɛ o he ye kaa “anɔkuale munyu nɛ sa kaa a he ye ji nɛ ɔ” lo? Ke jã a, lɛɛ moo kase Yesu Kristo he ní babauu nɛ o ná e mi hemi kɛ yemi. Ke o pee jã a, o ma ná Yehowa hɛ mi dloomi. E maa jɔɔ mo babauu amlɔ nɛ ɔ, nɛ o ma ná hɛ nɔ kami kaa o maa hi si kɛ ya neneene ngɛ Paradeiso zugba a nɔ, he nɛ “nɔ ko be gboe hu; nɔ ko be kɔmɔ yee hu; nɔ ko be ya foe hu, nɛ nɔ ko be nɔ́ nae hu” ɔ.